{"id":3631,"date":"2012-03-15T12:11:52","date_gmt":"2012-03-15T09:11:52","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=3631"},"modified":"2019-01-29T14:51:48","modified_gmt":"2019-01-29T11:51:48","slug":"demokrasi-teknoloji-ve-muhendisler-hayati-can","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/demokrasi-teknoloji-ve-muhendisler-hayati-can\/","title":{"rendered":"Demokrasi, Teknoloji ve M\u00fchendisler &#8211; Hayati Can"},"content":{"rendered":"<div><font color=\"#000000\">Bilim,<\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\">Gericili\u011fin karanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u0131rt\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan yegane t\u0131ls\u0131m oldu. Gericili\u011fin t\u00fcm kurumlar\u0131n\u0131 yerle bir eden bu t\u0131ls\u0131m, ger\u00e7e\u011fin kendisinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildi. Bu d\u00f6nemin t\u00fcm bilim adamlar\u0131 Galileo gibi tehdit alt\u0131ndayd\u0131. Kad\u0131nlar ise \u015feytan denilerek diri diri yak\u0131l\u0131rd\u0131. K\u0131ta Avrupas\u0131 engizisyon karanl\u0131\u011f\u0131nda bo\u011fu\u015furken, Asya\u2019n\u0131n bat\u0131s\u0131 islam\u0131n karanl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. \u0130slamiyet te hristiyanl\u0131k gibi kad\u0131n\u0131 en temel hedef se\u00e7er ve cazaland\u0131rma y\u00f6ntemi olarak k\u0131rba\u00e7 ve recm (ta\u015flama) y\u00f6ntemini kullan\u0131r. Muhaliflere ise, k\u0131l\u0131\u00e7la kafa koparma cezas\u0131 uygulan\u0131r. Bu d\u00f6nemin ortak \u00f6zelli\u011fi, her t\u00fcrl\u00fc bilimsel geli\u015fme iktidar\u0131 tehdit olarak alg\u0131lan\u0131r ve \u015feytan icad\u0131 olarak ilan edilir. Bu y\u00fczden dini temel alan y\u00f6netimlere en temel ele\u015ftiri gericilik olmu\u015ftur. Bilim ise, gericili\u011fi par\u00e7alayan bir t\u0131ls\u0131m olarak kabul edilmi\u015ftir. \u00a0Genlerimize binlerce y\u0131ll\u0131k bir m\u00fccadelenin sonu\u00e7lar\u0131 olarak yerle\u015fen karanl\u0131k ve onu ortadan kald\u0131ran t\u0131ls\u0131m, insanlar\u0131n sars\u0131lmaz bir g\u00fcvenini kazand\u0131. Bu durum onun \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerinin sorgulanmas\u0131n\u0131 engelledi. Bilimin s\u0131n\u0131fsal i\u00e7eri\u011fi, parlak \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda gizlenmeyi ba\u015fard\u0131.\u00a0<\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\"><br \/><\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\">Teknoloji,<\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\">Bilimin kazand\u0131\u011f\u0131 hakl\u0131 g\u00fcvenin \u00fczerine, \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n geli\u015fimi \u00f6ylesine rahat oturdu ki, insanl\u0131k onu neredeyse sorgulamad\u0131. Teknoloji, bilimin t\u0131ls\u0131m\u0131n\u0131 devrald\u0131. \u0130nsan ya\u015fant\u0131s\u0131na getirdi\u011fi yenilikler, bu g\u00fcvenin sa\u011flamla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Kapitalist sistem i\u00e7inde teknoloji, bilimin ticarile\u015fmi\u015f halini ifade eder. Bilimsel \u00fcretimlerin s\u0131n\u0131fsal i\u00e7eri\u011fi, teknolojide daha belirgin olarak kar\u015f\u0131l\u0131k bulur.\u00a0<\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\"><br \/><\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\">M\u00fchendislik,<\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\">K\u00f6kleri \u00e7ok eski olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki anlam\u0131na sanayi devrimi ile ula\u015fm\u0131\u015f olan m\u00fchendislik, kentin vazge\u00e7ilmez mesle\u011fi haline gelir. Mimarl\u0131k ve \u015fehir planc\u0131l\u0131\u011f\u0131 uygulamalar\u0131 ile geli\u015fimini sanayi \u00fcretiminden t\u00fcm alanlara ta\u015f\u0131maya ba\u015flar. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta tasar\u0131mc\u0131l\u0131k anlam\u0131n\u0131 i\u00e7eren m\u00fchendislik, art\u0131k uygulama, kontrol ve lojistik gibi bir\u00e7ok alanda geli\u015fir. \u00dcretim ve t\u00fcketim ili\u015fkisinin koordinasyon merkezinde art\u0131k m\u00fchendisler, mimarlar ve planc\u0131lar bulunuyor. Teknolojinin sars\u0131lmaz g\u00fcveni, m\u00fchendisleri toplumun elitleri (yeni lordlar\u0131) yapmaya ba\u015flad\u0131. \u00a0Ayn\u0131 \u015fifac\u0131lar\u0131, uzla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131, \u00f6\u011fretmenleri yapt\u0131\u011f\u0131 gibi.<\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\"><br \/><\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\">Demokrasi,<\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\">Y\u00f6neten y\u00f6netilen ili\u015fkisinin ilk sorgulanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemden bug\u00fcne demokrasi, s\u0131n\u0131f \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n merkezini i\u015fgal ediyor. Kentlilerin derebeylerine kar\u015f\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 isyan, i\u00e7inde \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, e\u015fitlik ve adalet gibi kavramlar\u0131 da ta\u015f\u0131yan geni\u015f bir demokrasi hamlesi olarak topluma sunuldu. Ne yaz\u0131k ki, y\u00f6netimi eline alan burjuvalar, eski derebeylerin al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 h\u0131zla i\u00e7selle\u015ftirerek kendi tahakk\u00fcm\u00fcn\u00fc kurmaya giri\u015fir. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck sermaye \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne, e\u015fitlik paran kadar e\u015fitli\u011fe, adalet ise, paran kadar adalete d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Genel oy hakk\u0131 bile, Frans\u0131z devriminden 70 y\u0131l sonra halk\u0131n kitlesel m\u00fccadelesinin konusudur daha. \u00dcstelik bu m\u00fccadeleye \u00f6zg\u00fcrce i\u015fini se\u00e7me hakk\u0131na kavu\u015fmu\u015f i\u015f\u00e7iler \u00f6nderlik edecektir. \u0130nsan haklar\u0131 evrensel beyannamesi, k\u00f6leli\u011fe kar\u015f\u0131 verilen y\u00fczlerce y\u0131ll\u0131k bir m\u00fccadelenin sonunda ilan edildi\u011finde, kim bilebilirdi ki, insanl\u0131\u011f\u0131n gelece\u011fi bu kavramla ku\u015fat\u0131lacak. Demokrasi ve insan haklar\u0131, emperyalizmin halklar\u0131 teslim almada ba\u015fvurdu\u011fu iki temel kavram oldu. Ayn\u0131 zamanda i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 m\u00fccadelelerinin de temel kavramlar\u0131 oldular. D\u00fcnyada sosyal demokrat partiler kurulmaya ve burjuvaziye kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmeye ba\u015flad\u0131lar. Sosyal kavram\u0131 toplumu, demokrasi kavram\u0131 ise, \u00e7o\u011funlu\u011fun y\u00f6netimini anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Bunun \u00f6rnekleri olu\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda ise, burjuvazi kendi sosyal demokrasi kavram\u0131n\u0131 geli\u015ftirmeye giri\u015fti. Bu tarihten sonra i\u015f\u00e7iler, sosyal demokrasi kavram\u0131n\u0131 reformcu g\u00f6rerek, sosyalist ve kom\u00fcnist kavramlar\u0131na y\u00f6neldiler. Ard\u0131ndan Avrupa\u2019da sosyal demokrat partilerin yan\u0131na ayn\u0131 i\u00e7eri\u011fe sahip sosyalist partiler kurulmaya ba\u015flad\u0131. Sonu\u00e7 olarak s\u00f6ylenebilir ki, herkesin kendi demokrasisi var. Bu kavram herkes i\u00e7in ba\u015fka bir anlam i\u00e7eriyor. Bu, demokrasi kavram\u0131na yeni eklentiler olu\u015fturdu. \u0130\u015f\u00e7i demokrasisi, do\u011frudan demokrasi, halk demokrasisi gibi kavramlar, i\u011fdi\u015f edilmi\u015f demokrasi kavram\u0131n\u0131n yeniden tariflenmesi i\u00e7in kullan\u0131lmaya ba\u015flan\u0131r. Yani demokrasi kavram\u0131 tek ba\u015f\u0131na bir anlam ta\u015f\u0131m\u0131yor. Demokrasi, s\u0131n\u0131fsal bir i\u00e7eri\u011fe sahip ve her s\u0131n\u0131f insanl\u0131\u011f\u0131n ortak t\u0131ls\u0131m\u0131na d\u00f6nm\u00fc\u015f olan bu kavram\u0131 kendisi i\u00e7in kullan\u0131yor. \u00a0<\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\"><br \/><\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\">Hukuk,<\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\">Toplumsal ili\u015fkilerin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinin arac\u0131 olarak olu\u015fturulan her t\u00fcrl\u00fc yaz\u0131l\u0131 veya k\u00fclt\u00fcrel anla\u015fmalar\u0131 tan\u0131mlayan bu kavram, ayn\u0131 zamanda toplumsal ili\u015fkilerde yeni bir t\u0131ls\u0131m i\u015flevi g\u00f6r\u00fcr. Hukuk, canl\u0131 ve dinamik bir olgu olarak, egemenlerin toplum d\u00fczenini kurarak, sistemin devam\u0131n\u0131n garantisini olu\u015ftururlar. Bu y\u00f6n\u00fcyle hukuk, s\u0131n\u0131flar \u00fcst\u00fc de\u011fil, s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesinin \u00e7at\u0131\u015fma kav\u015faklar\u0131n\u0131n merkezinde yer al\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle var olan hukuk d\u00fczeni kazananlar\u0131n hukukudur.\u00a0<\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\"><br \/><\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\">Bug\u00fcn bu t\u0131ls\u0131mlar\u0131n her biri sorgulan\u0131yor ve zay\u0131fl\u0131yor. Art\u0131k bilimsel olan her \u015feyin do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, teknolojinin hayranl\u0131k yaratan bir \u00fcretim olu\u015fturmayabilece\u011fini, demokrasinin refah ve huzur olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Atomu par\u00e7alayan bilim, n\u00fckleer teknoloji ile insanl\u0131\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc tehdit etmektedir. \u0130leti\u015fim ve izleme teknolojileri, d\u00fcnyay\u0131 kocaman bir cezaevine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor. Yap\u0131 teknolojisi, \u00e7evremizi beton y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor. Madeni \u00e7\u0131karma i\u00e7in kullan\u0131lan siyan\u00fcr, ya\u015fam\u0131n temelini tehdit ediyor. Suyu kontrol eden bentler, su ticareti ile su kaynaklar\u0131n\u0131 yok etmeye ba\u015fl\u0131yor. Yanma teknolojileri, su kaynaklar\u0131n\u0131 ve havay\u0131 kirleten termik santralleri ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\"><br \/><\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\">Bu t\u0131ls\u0131m\u0131n yarat\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nemli bile\u015fenlerinden olan m\u00fchendisler, bu t\u0131ls\u0131m\u0131 yok eden bir m\u00fccadelenin \u00f6znesi olabilirler. Bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n sermaye i\u00e7in de\u011fil, halk i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131n\u0131 savunabilirler. Kapitalist sistemde bilimin ticarile\u015ftirilmi\u015f hali olan teknolojinin, halk\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131 i\u00e7in yeniden \u00fcretilmesini savunabilirler. Do\u011frudan demokrasiyi savunarak, t\u00fcm halk\u0131n karar mekanizmalar\u0131n\u0131n par\u00e7as\u0131 olmas\u0131n\u0131 savunabilirler. Halk demokrasisini savunarak, halk\u0131n y\u00f6netime do\u011frudan talip olmas\u0131n\u0131 savunabilirler. Peki bu m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr?<\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\"><br \/><\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\">Bu sorunun yan\u0131t\u0131, teknik elemanlar\u0131n s\u0131n\u0131fsal konumunda gizlidir. M\u00fchendisler, mimarlar ve \u015fehir planc\u0131lar\u0131 ayn\u0131 \u015fifac\u0131lar, uzla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lar ve e\u011fitmenler gibi toplumdaki elit konumlar\u0131n\u0131 yitirmekte, i\u015f\u00e7ile\u015fmektedirler. Bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131fsal konumu onu sermaye saflar\u0131na itse bile, genelin durumu halk\u0131n bir par\u00e7as\u0131 halini al\u0131yor. Bug\u00fcn halk\u0131n m\u00fchendisi, mimar\u0131 ve \u015fehir planc\u0131s\u0131 olmak demek, \u00f6ncelikle halk\u0131n beynini ku\u015fatan bu t\u0131ls\u0131mlar\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele etmektir.\u00a0<\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\"><br \/><\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\">E\u015fitli\u011fi savunuyorsak, bu ger\u00e7ek bir e\u015fitlik olmal\u0131d\u0131r. Ne paraya, ne etnik k\u00f6kene, ne felsefi k\u00fclt\u00fcrel farkl\u0131l\u0131k ne de mesleki farkl\u0131l\u0131k buna engel olmal\u0131d\u0131r. Adaleti savunuyorsak bu ger\u00e7ek bir adalet olmal\u0131d\u0131r. \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc savunuyorsak, bu ger\u00e7ek bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck olmal\u0131d\u0131r. Demokrasiyi savunuyorsak, bu halk\u0131n demokrasisi olmal\u0131d\u0131r.\u00a0<\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\"><br \/><\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\">\u0130nsanl\u0131k kapitalizmin teknolojisine ve demokrasisine katlanmak ve kapitalistlerin art\u0131klar\u0131yla ya\u015famak zorunda de\u011fildir. Kapitalizmin her \u015feyi metala\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bu tarihsel evrede, teknoloji t\u0131ls\u0131m\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131 ile, kapitalizmin y\u0131k\u0131lmas\u0131 paralel ve i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f s\u00fcre\u00e7ler halinde ya\u015fanacakt\u0131r. Di\u011fer deyi\u015fle, do\u011fan\u0131n metala\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen m\u00fccadele, halk\u0131n demokrasisi i\u00e7in y\u00fcr\u00fct\u00fclen m\u00fccadelenin do\u011frudan par\u00e7as\u0131 haline gelmi\u015ftir.\u00a0<\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\"><br \/><\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\">Halk\u0131n bilimi, teknolojisi ve demokrasisi i\u00e7in \u00f6rg\u00fct\u00fcm\u00fcz TMMOB ba\u015fta olmak \u00fczere, t\u00fcm emek, meslek ve halk \u00f6rg\u00fctleri ile ortak m\u00fccadeleyi y\u00fckseltelim.<\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\"><br \/><\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\">Gelece\u011fimiz ellerimizdedir. \u00a0<\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\"><br \/><\/font><\/div>\n<div><font color=\"#000000\"><br \/><\/font><\/div>\n<div><strong><em><font color=\"#000000\">Hayati Can &#8211; Makina M\u00fchendisi\u00a0<\/font><\/em><\/strong><\/div>\n<div><strong><em><font color=\"#000000\">\u0130stanbul Yerel Demokrasi Kurultay\u0131&#8217;nda yap\u0131lan sunum.\u00a0<\/font><\/em><\/strong><\/div>\n<div><font color=\"#000000\">\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0<\/font><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Bilim,\nGericili\u011fin karanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u0131rt\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan yegane t\u0131ls\u0131m oldu. Gericili\u011fin t\u00fcm kurumlar\u0131n\u0131 yerle bir eden bu t\u0131ls\u0131m, ger\u00e7e\u011fin kendisinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildi. Bu d\u00f6nemin t\u00fcm bilim adamlar\u0131 Galileo gibi tehdit alt\u0131ndayd\u0131. Kad\u0131nlar ise \u015feytan denilerek diri diri yak\u0131l\u0131rd\u0131. K\u0131ta Avrupas\u0131 engizisyon karanl\u0131\u011f\u0131nda bo\u011fu\u015furken, Asya\u2019n\u0131n bat\u0131s\u0131 islam\u0131n karanl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. \u0130slamiyet te hristiyanl\u0131k gibi kad\u0131n\u0131 en temel hedef se\u00e7er ve cazaland\u0131rma y\u00f6ntemi olarak k\u0131rba\u00e7 ve recm (ta\u015flama) y\u00f6ntemini kullan\u0131r. Muhaliflere ise, k\u0131l\u0131\u00e7la kafa koparma cezas\u0131 uygulan\u0131r. Bu d\u00f6nemin ortak \u00f6zelli\u011fi, her t\u00fcrl\u00fc bilimsel geli\u015fme iktidar\u0131 tehdit olarak alg\u0131lan\u0131r ve \u015feytan icad\u0131 olarak ilan edilir. Bu y\u00fczden dini temel alan y\u00f6netimlere en temel ele\u015ftiri gericilik olmu\u015ftur. Bilim ise, gericili\u011fi par\u00e7alayan bir t\u0131ls\u0131m olarak kabul edilmi\u015ftir. \u00a0Genlerimize binlerce y\u0131ll\u0131k bir m\u00fccadelenin sonu\u00e7lar\u0131 olarak yerle\u015fen karanl\u0131k ve onu ortadan kald\u0131ran t\u0131ls\u0131m, insanlar\u0131n sars\u0131lmaz bir g\u00fcvenini kazand\u0131. Bu durum onun \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerinin sorgulanmas\u0131n\u0131 engelledi. Bilimin s\u0131n\u0131fsal i\u00e7eri\u011fi, parlak \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda gizlenmeyi ba\u015fard\u0131.\u00a0\n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4728],"tags":[],"class_list":{"0":"post-3631","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-tmmob-yazilar"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3631","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3631"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3631\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3631"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3631"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3631"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}