{"id":36457,"date":"2021-10-04T12:50:13","date_gmt":"2021-10-04T09:50:13","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/?p=36457"},"modified":"2021-10-04T12:50:13","modified_gmt":"2021-10-04T09:50:13","slug":"daimi-barinma-krizi-david-madden-peter-marcuse-textumdergi-net","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/daimi-barinma-krizi-david-madden-peter-marcuse-textumdergi-net\/","title":{"rendered":"Daimi bar\u0131nma krizi – David Madden\/ Peter Marcuse (textumdergi.net)"},"content":{"rendered":"

Konut krizinin emareleri bug\u00fcn her yerde g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bi\u00e7imde ortada. \u0130nsanlar, bar\u0131nma maliyetlerinin alt\u0131nda eziliyor. Evsizlik her ge\u00e7en g\u00fcn art\u0131yor. Tahliye ve haciz art\u0131k her g\u00fcn duymaya al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feyler. Ayr\u0131mc\u0131l\u0131k ve yoksulluk, yerinden edilme ve pahal\u0131l\u0131k\u2026 \u0130\u015fte bug\u00fcn\u00fcn kentlerinin alametifarikalar\u0131. Kent merkezi ve banliy\u00f6 mahallelerinin kaderleri d\u00fcnyan\u0131n \u00f6b\u00fcr ucundaki toplant\u0131 odalar\u0131nda verilen spek\u00fclatif kalk\u0131nma kararlar\u0131na mahk\u00fbm. K\u00fc\u00e7\u00fck kasabalar ve eski sanayi \u015fehirleri de hayatta kalma m\u00fccadelesi veriyor.<\/p>\n

ABD\u2019de konut krizi, \u00f6zellikle New York City\u2019de \u015fiddetli bi\u00e7imde kendini hissettiriyor. \u015eu anda \u015fehirde ya\u015fayan evsiz say\u0131s\u0131 B\u00fcy\u00fck Buhran\u2019dan beri en y\u00fcksek seviyesine ula\u015ft\u0131. Hanehalklar\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131 h\u00e2lihaz\u0131rda kiralar\u0131n\u0131 \u00f6deyemiyor. Yerinden edilme, soylula\u015ft\u0131rma ve tahliye vakalar\u0131 ald\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131 gidiyor. New York\u2019un kendine \u00f6zg\u00fc konut sisteminin ana direkleri olan sosyal konut ve kira reg\u00fclasyonunun da \u00f6mr\u00fc uzun g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor.<\/p>\n

\u00d6te yandan konut ve bar\u0131nma New York\u2019a has sorunlar de\u011fil. Bar\u0131nma yoksullu\u011fu, Birle\u015fik Devletler\u2019in t\u00fcm\u00fcnde kendisini g\u00f6steren bir problem. Standart al\u0131m g\u00fcc\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fctlerine g\u00f6re, asgari \u00fccretli bir i\u015fte tam zamanl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fan bir i\u015f\u00e7inin, ABD\u2019de, tek yatak odal\u0131 bir konutun kiras\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabildi\u011fi tek bir eyalet dahi yok.<\/p>\n

Ulusal \u00f6l\u00e7ekte, kira \u00f6deyen hanelerin yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131 gelirlerinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez miktarda bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kiraya harc\u0131yor, \u00fcstelik bu istatisti\u011fe y\u00f6nelik tek beklenti daha da y\u00fckselmesi. Bu mesele yaln\u0131zca b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerle de ilgili de\u011fil. Ta\u015fradaki hanehalk\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k %30\u2019u ayn\u0131 \u015fekilde bar\u0131nma masraflar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layam\u0131yor, ki bu da ta\u015fradaki t\u00fcm kirac\u0131lar\u0131n yar\u0131s\u0131na tekab\u00fcl ediyor.<\/p>\n

Asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa, k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte ya\u015fanan bir konut krizi var ortada. Londra, \u015eanghay, S\u00e3o Paulo, Mumbai, Lagos, do\u011frusu b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerin neredeyse t\u00fcm\u00fc kendi bar\u0131nma problemleriyle bo\u011fu\u015fuyor. Toprak i\u015fgalleri, zorla tahliye, tehcir ve yerinden etme alm\u0131\u015f ba\u015f\u0131n\u0131 gidiyor. Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019e g\u00f6re, evsizli\u011fin nas\u0131l tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fmekle birlikte, gezegen \u00e7ap\u0131nda y\u00fcz milyon ila bir milyar aras\u0131nda evsiz bulunuyor.<\/p>\n

K\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte, uygun ve kar\u015f\u0131lanabilir bir ev bulamayan 330 milyon hanenin \u2014yani 1 milyardan fazla insan\u0131n\u2014 oldu\u011fu tahmin ediliyor. Ara\u015ft\u0131rmalar, son birka\u00e7 on y\u0131lda kalk\u0131nma, in\u015faat ya da \u00e7\u0131karma kaynakl\u0131 yerinden edilmelerin do\u011fal afet ve silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fma kaynakl\u0131 olanlarla boy \u00f6l\u00e7\u00fc\u015fecek seviyede oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor. Ge\u00e7ti\u011fimiz 50 y\u0131lda yaln\u0131zca \u00c7in ve Hindistan\u2019da tahminen 100 milyon insan kalk\u0131nma projeleri sebebiyle yerinden edildi.<\/p>\n

Buna ra\u011fmen, bir konut krizinin var oldu\u011funa ili\u015fkin genel bir kabul olsa da, ne bu krizin nedenlerine ne de meseleye dair ne yap\u0131labilece\u011fine ili\u015fkin derin bir kavray\u0131\u015f mevcut. Bug\u00fcnk\u00fc h\u00e2kim g\u00f6r\u00fc\u015f, e\u011fer konut sistemi t\u0131kand\u0131ysa bunun ge\u00e7ici bir kriz oldu\u011fu ve hedefe y\u00f6nelik, rafine \u00f6nlemlerle \u00e7\u00f6z\u00fclebilece\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor. Anaak\u0131m tart\u0131\u015fmalarda e\u011filim, bar\u0131nma meselesini olduk\u00e7a y\u00fczeysel bir \u015fekilde ele almak y\u00f6n\u00fcnde.<\/p>\n

Yeterli konut tedarikinin sa\u011flanmas\u0131 teknik bir mesele olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcp teknokratik ara\u00e7larla \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor: daha iyi in\u015faat teknolojisi, daha ak\u0131ll\u0131ca yap\u0131lm\u0131\u015f fiziksel planlar, yeni y\u00f6netim teknikleri, daha \u00e7ok ev sahipli\u011fi, farkl\u0131 imar yasalar\u0131 ve toprak kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin daha az reg\u00fclasyon. Bar\u0131nma; iktisat\u00e7\u0131lar, mimarlar, yat\u0131r\u0131mc\u0131lar ve planlamac\u0131lara ait bir uzmanl\u0131k alan\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Elbette konut sisteminde teknik geli\u015ftirmeler yap\u0131labilir ve bunlar\u0131n baz\u0131lar\u0131na ger\u00e7ekten de ihtiya\u00e7 var. Fakat krizin nedenleri \u00e7ok daha derinde.<\/p>\n

Biz konut meselesini daha geni\u015f bir perspektifte ele al\u0131yoruz: siyasal-iktisadi bir mesele olarak. Bar\u0131nma politiktir. Konut sisteminin mevcut h\u00e2li, daima farkl\u0131 grup ve s\u0131n\u0131flar aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fma ve m\u00fccadelelerin bir \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131d\u0131r. Konut ve bar\u0131nma meselesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak devletin rol\u00fcne ve ekonomik sistemin geneline ili\u015fkin sorular ortaya atar. Ancak toplumsal antagonizmalar\u0131n konut ve bar\u0131nmay\u0131 \u015fekillendirme bi\u00e7imleri s\u0131kl\u0131kla gizlenir.<\/p>\n

Bar\u0131nma bug\u00fcn sald\u0131r\u0131 alt\u0131nda. Ayn\u0131 anda birden fazla toplumsal \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n tam ortas\u0131nda duruyor. \u00d6ncelikle bir ya\u015fam alan\u0131 ve toplumsal mek\u00e2n olarak konut ile k\u00e2r elde etme arac\u0131 olarak konut aras\u0131nda, ba\u015fka bir deyi\u015fle ev olarak konut ile emlak olarak konut aras\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00e7at\u0131\u015fma var. Daha temel anlamda konut, farkl\u0131 ideoloji, ekonomik \u00e7\u0131kar ve politik projeler aras\u0131nda bir \u00e7eki\u015fmenin nesnesi. En temelinde ise konut krizinin k\u00f6keni, s\u0131n\u0131fl\u0131 topluma i\u00e7kin uzla\u015fmaz \u00e7eli\u015fki ve e\u015fitsizlikler.<\/p>\n

Konut sorununu yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmek<\/strong><\/h5>\n

Konut\u2019un siyasal-iktisadi y\u00f6nleri \u00fczerine yaz\u0131lan 1872 tarihli klasik metin Friedrich Engels\u2019e ait. O zamanlar sanayi proletaryas\u0131 i\u00e7in bar\u0131nma ko\u015fullar\u0131n\u0131n dayan\u0131lmaz oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini yads\u0131yan insan say\u0131s\u0131 azd\u0131. Engels\u2019in \u201ckonut sorunu\u201d olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 as\u0131l \u015fey, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bar\u0131nma ko\u015fullar\u0131n\u0131n o g\u00fcnk\u00fc h\u00e2linde olmas\u0131n\u0131n arkas\u0131ndaki nedenler ve bununla ilgili ne yap\u0131labilece\u011fiydi.<\/p>\n

\u00dcstelik Engels, konut ve bar\u0131nmaya odakl\u0131 m\u00fccadelelerden ne beklememiz gerekti\u011fi konusunda da genellikle karamsard\u0131. Konut reformu konulu burjuva \u00e7abalar\u0131 ele\u015ftirirken konut sorununun \u201cmevcut kapitalist \u00fcretim bi\u00e7iminden kaynaklanan irili ufakl\u0131 \u00e7ok say\u0131daki ikincil sorundan biri\u201d olarak anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyordu.<\/p>\n

\u201cKapitalist \u00fcretim bi\u00e7imi var olmaya devam ettik\u00e7e konut sorununun ya da i\u015f\u00e7ilerin yazg\u0131s\u0131n\u0131 etkileyen herhangi ba\u015fka bir toplumsal sorunun kendine has bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek aptalca\u201d sonucuna var\u0131yordu. Engels\u2019e g\u00f6re konut ve bar\u0131nma odakl\u0131 m\u00fccadeleler s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin bir ve\u00e7hesiydi. Yani konut sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ancak toplumsal devrim ile bir arada d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilirdi.<\/p>\n

Biz Engels\u2019ten, konut sorununun s\u0131n\u0131fl\u0131 toplumun yap\u0131lar\u0131na g\u00f6m\u00fcl\u00fc oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki fikrini al\u0131yoruz. Bug\u00fcn konut sorununu g\u00fcndeme getirmek; bar\u0131nma deneyimi ile toplumsal iktidar aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131lar\u0131 irdelemek, konutun kim i\u00e7in ve ne i\u00e7in oldu\u011funu, kim taraf\u0131ndan kontrol edildi\u011fini, kimin elindeki g\u00fcc\u00fc ve kimlerin \u00fczerinde kurulan tahakk\u00fcm\u00fc katmerlendirdi\u011fini sormak ve konutun k\u00fcreselle\u015ftirilmi\u015f neoliberal kapitalizm i\u00e7indeki i\u015flevini soru\u015fturmak anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n

Ancak bug\u00fcn bar\u0131nma m\u00fccadeleleri basit\u00e7e di\u011fer \u00e7eli\u015fkilerin bir t\u00fcrevi de\u011fil. Konut ve bar\u0131nma hareketleri kendi alanlar\u0131nda ciddi anlamda siyasal akt\u00f6r h\u00e2line gelmi\u015f durumdalar. Konut sorunu kapitalizm i\u00e7inde \u00e7\u00f6z\u00fclemeyecek olabilir. Ancak konut sisteminin mevcut durumuna kar\u015f\u0131 aksiyon alabilir, onu tashih edebilir, hatta de\u011fi\u015ftirebiliriz.<\/p>\n

Sosyal teorisyen Henri Lefebvre konut\u2019un politik muhtevas\u0131na ve onu de\u011fi\u015ftirmeye y\u00f6nelik potansiyele dair kavray\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00fc\u00e7lendiriyor. 1968 tarihli Kent Hakk\u0131 kitab\u0131nda Lefebvre, toplumsal de\u011fi\u015fimin tek motorunun sanayi merkezli ayaklanmalar olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu. Toplumu devrimselle\u015ftirmenin bir \u201ckentsel stratejisi\u201d m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc.<\/p>\n

\u0130\u015f ya\u015fam\u0131n\u0131n do\u011fas\u0131 ve kent hayat\u0131ndaki de\u011fi\u015fimler dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, sanayi proletaryas\u0131 art\u0131k devrimci de\u011fi\u015fimin tek \u00f6znesi, hatta belki \u00f6nc\u00fcs\u00fc bile de\u011fildi. Lefebvre, yeni bir politik \u00f6znenin var oldu\u011funu iddia ediyordu: kent sakini. Daha genel olarak Lefebvre, g\u00fcndelik hayat ve bar\u0131nma perspektifinden, geni\u015f anlam\u0131yla herhangi bir i\u015f\u00e7iyi de i\u00e7erisine alan bir kategori olarak bir \u201cyerli\u201d [inhabitant] siyasetini yaratmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu.<\/p>\n

Lefebvre politik bir fig\u00fcr olarak yerli\u2019nin kentsel devrim ile tam olarak neyi ba\u015faraca\u011f\u0131 konusunda karars\u0131z g\u00f6z\u00fckse de ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc bir \u201cyer edinme\u201d imk\u00e2n\u0131na i\u015faret ediyor. Toplumsal ihtiya\u00e7lar\u0131n ekonomik gerekliliklere tabi k\u0131l\u0131nmad\u0131\u011f\u0131, yabanc\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f yerle\u015fim mek\u00e2n\u0131n\u0131n evrensel olarak ula\u015f\u0131labilir oldu\u011fu, b\u00f6ylece hem e\u015fitlik hem de farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n ayn\u0131 anda toplumsal ve siyasal ya\u015fam\u0131n ilkeleri haline gelece\u011fi bir gelecek tasavvur ediyordu.<\/p>\n

Lefebvre\u2019in kentsel devriminin ufukta g\u00f6z\u00fck\u00fcp g\u00f6z\u00fckmedi\u011fi bir yana, onun fikirlerini temel bir noktay\u0131 anlamak i\u00e7in kullanabiliriz: konut ve bar\u0131nma siyaseti, ana ak\u0131m tart\u0131\u015fmalar\u0131n ya da Engels\u2019inki gibi klasik siyasal iktisadi analizlerin varsayd\u0131\u011f\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fck bir akt\u00f6rler ve \u00e7\u0131karlar k\u00fcmesini i\u00e7erir.<\/p>\n

Ortodoks izahatta \u00f6nemli olan tek \u00e7at\u0131\u015fma s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve de\u011fer \u00fczerine olanlard\u0131r. Ancak y\u00f6neten s\u0131n\u0131f ayn\u0131 zamanda kendi h\u00e2kimiyetini tahkim etmeye de ihtiya\u00e7 duyar. S\u00f6m\u00fcrmeye devam etme kabiliyetlerini korumak da bunun yaln\u0131zca bir boyutudur. Bar\u0131nma ko\u015fullar\u0131na etki eden toplumsal, siyasal ve ideolojik de\u011fi\u015fkenler de vard\u0131r.<\/p>\n

Emlak ve gayrimenkul, \u2014Lefebvre eserlerini verirken ancak yeni yeni ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flayan\u2014 finansalla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f k\u00fcresel ekonomide end\u00fcstriyel sermaye kar\u015f\u0131s\u0131nda yeni bir \u00f6ncelik ta\u015f\u0131r duruma geldi. Konut ve kentsel kalk\u0131nma bug\u00fcn ikincil olgular de\u011filler. Aksine, \u00e7a\u011fda\u015f k\u00fcresel kapitalizmi besleyen ana damarlardan biri haline geliyorlar.<\/p>\n

E\u011fer Lefebvre hakl\u0131ysa, konut bug\u00fcn sistemin yeniden \u00fcretimi i\u00e7in daha da b\u00fcy\u00fck bir \u00f6neme sahip. Konut ve bar\u0131nma hareketlerine, toplumsal de\u011fi\u015fimi sa\u011flayabilmek i\u00e7in yeni stratejik imk\u00e2nlar a\u00e7an bir de\u011fi\u015fim bu.<\/p>\n

Kimin krizi?<\/strong><\/h5>\n

Ele\u015ftirmenler, reformistler ve aktivistler \u201ckonut krizi\u201d terimini ortaya atal\u0131 y\u00fcz y\u0131ldan fazla oldu. Bu s\u00f6zc\u00fck \u00f6be\u011fi, 2008 k\u00fcresel ekonomik \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcyle birlikte bir kez daha etkisi her yerde hissedilen bir \u015feyi anlat\u0131r hale geldi. Fakat kriz kavram\u0131n\u0131n bu \u015fekilde kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin titiz olmakta fayda var.<\/p>\n

Kriz fikri, yetersiz ya da kar\u015f\u0131lanamaz [unaffordable] konut olgusunun bir anomali, iyi i\u015fleyen bir d\u00fczenlilik durumundan ge\u00e7ici bir sapma oldu\u011funu imas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor. Ancak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve yoksul topluluklar i\u00e7in konut krizi normdur. Yetersiz konut, tarih boyunca tahakk\u00fcm alt\u0131ndaki s\u0131n\u0131flar\u0131n yazg\u0131s\u0131 olmu\u015ftur. Engels tam da buna dikkat \u00e7ekiyordu:<\/p>\n

Konut k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 denen ve bug\u00fcnlerde bas\u0131nda geni\u015f\u00e7e yer bulan \u015fey i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n genellikle k\u00f6t\u00fc, a\u015f\u0131r\u0131 kalabal\u0131k ve sa\u011fl\u0131ks\u0131z yerlerde ikamet etti\u011fi ger\u00e7e\u011fini g\u00f6rmezden gelir. Bu k\u0131tl\u0131k bug\u00fcne \u00f6zg\u00fc de\u011fildir, hatta modern proletaryan\u0131n \u00f6nceki ezilen s\u0131n\u0131flar\u0131n t\u00fcm\u00fcnden farkl\u0131 olarak ba\u015f\u0131na gelen dertlerden biri de de\u011fildir. Aksine, \u00f6nceki b\u00fct\u00fcn d\u00f6nemlerde ezilen s\u0131n\u0131flar\u0131n t\u00fcm\u00fc \u00f6yle ya da b\u00f6yle bu dertten mustarip olmu\u015ftur.<\/p>\n

Konut ve bar\u0131nma ezilenler i\u00e7in hep krizdeydi. \u201cKonut krizi\u201d \u00f6be\u011finin man\u015fetlerde yeniden boy g\u00f6stermesi, orta s\u0131n\u0131f ev sahiplerinin ve yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n 2008 finansal \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc m\u00fcteakip kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131 bar\u0131nma istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 deneyimlerinin bir yans\u0131mas\u0131.<\/p>\n

Konut krizi fikrinin kendisi ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 politik bir i\u00e7eri\u011fe sahiptir. Kriz kavram\u0131n\u0131n ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnce ve radikal pratik i\u00e7erisinde uzun bir tarihi olsa da, bu kavram ba\u015fka ama\u00e7larla da i\u015fe ko\u015fulabiliyor. Birle\u015fik Devletler\u2019de konut krizi s\u00f6ylemi genellikle devletin konut piyasalar\u0131na \u201cm\u00fcdahale\u201d etmesini su\u00e7lu \u00e7\u0131karmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Kriz yakla\u015f\u0131m\u0131 Birle\u015fik Krall\u0131k\u2019ta ise imarc\u0131lar\u0131n yerel planlama y\u00f6nergelerini \u00e7i\u011fnemelerini sa\u011flayan yeni yasal yetkilerle donat\u0131lmas\u0131n\u0131 desteklemek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Konut krizinin \u015fiddetlendi\u011fi somut d\u00f6nemler, temelde d\u00fczg\u00fcn olan bir sistemin istisnai anlar\u0131 olarak yorumlan\u0131rlar. Fakat bu ideolojik bir \u00e7arp\u0131tmad\u0131r. Bar\u0131nma alan\u0131nda kriz deneyimleri, kapitalist toplumlar\u0131n genel g\u00fcvencesizlik e\u011filimlerinin bir g\u00f6stergesi ve kataliz\u00f6r\u00fcd\u00fcrler. Konut krizi kapitalist mek\u00e2nsal geli\u015fmenin temel karakteristik bir niteli\u011finin \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir, tutarl\u0131 bir \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131d\u0131r: Konut, insanlar\u0131n bar\u0131nmas\u0131 amac\u0131yla de\u011fil, az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n zenginle\u015fmesi i\u00e7in bir meta olarak \u00fcretilir ve da\u011f\u0131t\u0131l\u0131r. Konut krizi sistemin t\u0131kanmas\u0131n\u0131n de\u011fil tam da temelde niyet edildi\u011fi \u015fekilde i\u015flemesinin bir sonucudur.<\/p>\n

Konut krizi mefhumunun ideolojik versiyonlar\u0131n\u0131 reddetmeliyiz. Bir yandan bu kavram yine de kullan\u0131\u015fl\u0131. Yabanc\u0131la\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ve ezici ko\u015fullarda bar\u0131nmak mecburiyetinde olanlar i\u00e7in konut krizi bo\u015f bir retorik de\u011fil g\u00fcndelik pratik bir ger\u00e7ekliktir. \u201cKriz\u201d milyonlarca hane i\u00e7in tam olarak kendi tecr\u00fcbe ettikleri kaos, korku ve g\u00fc\u00e7s\u00fczle\u015ftirilmeyi tan\u0131ml\u0131yor. Yani i\u00e7erisinde bulunduklar\u0131 bar\u0131nma ko\u015fullar\u0131 onlar i\u00e7in hayli kritik.<\/p>\n

\u00d6yleyse bizim amac\u0131m\u0131z, ge\u00e7ici bir krizin \u00e7\u00f6z\u00fclmesi ve b\u00f6ylece stat\u00fckoya geri d\u00f6n\u00fclmesi y\u00f6n\u00fcnde arg\u00fcman geli\u015ftirmek de\u011fil. Kriz kavram\u0131n\u0131, \u00e7a\u011fda\u015f konut sisteminin neden tam olarak kendi do\u011fas\u0131 itibariyle s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez oldu\u011funu vurgulamak i\u00e7in kullan\u0131yoruz. Bu sorunlar\u0131n acil fakat sistemsel karakterine dikkat \u00e7ekmek i\u00e7in \u00e7a\u011fda\u015f kapitalizm i\u00e7inde konut ve bar\u0131nman\u0131n kriz e\u011filimlerine i\u015faret ediyoruz.<\/p>\n

\"\"
Yakla\u015f\u0131k iki y\u0131ll\u0131k aran\u0131n ard\u0131ndan kamp\u00fcslerine d\u00f6nme haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erisindeki \u00fcniversiteliler, ev kiralar\u0131ndaki fahi\u015f art\u0131\u015flar\u0131 ve yetersiz yurt kapasitelerini protesto etmek i\u00e7in banklarda yatmaya ba\u015flad\u0131. Foto\u011fraf: Bar\u0131nam\u0131yoruz Hareketi (@bar\u0131namayanlar)<\/figcaption><\/figure>\n
Konutu savunmak<\/h5>\n

Konut sistemini h\u00e2lihaz\u0131rda var oldu\u011fu \u015fekilde savunman\u0131n pe\u015finde de\u011filiz. Zaten pek \u00e7ok a\u00e7\u0131dan savunulacak bir taraf\u0131 yok. Savunulmaya ihtiya\u00e7 duyan \u015fey ev olarak konuttur, emlak olarak konut de\u011fil. Biz, herkes i\u00e7in ula\u015f\u0131labilir olan bir kaynak olarak konutun savunusuyla ilgileniyoruz.<\/p>\n

Konut farkl\u0131 gruplar i\u00e7in pek \u00e7ok \u015fey ifade eder. \u0130\u00e7inde oturanlar i\u00e7in ev ve toplumsal yeniden \u00fcretimin esas alan\u0131d\u0131r. \u00c7o\u011funluk i\u00e7in hayatlar\u0131ndaki en b\u00fcy\u00fck ekonomik y\u00fck\u00fc ifade ederken di\u011ferleri i\u00e7inse refah, stat\u00fc, k\u00e2r ya da kontrol kayna\u011f\u0131d\u0131r. Konut, onu in\u015fa eden, y\u00f6neten ve s\u00fcreklili\u011fini sa\u011flayanlar i\u00e7in \u201ci\u015f\u201d, finanse edenler i\u00e7in gelir, al\u0131p satanlar i\u00e7in spek\u00fclatif kazan\u00e7 anlam\u0131na gelir. Devletler i\u00e7in ayn\u0131 anda vergi geliri kayna\u011f\u0131 ve vergi harcamalar\u0131n\u0131n bir unsuru, kentlerin yap\u0131s\u0131 ve i\u015fleyi\u015fleri i\u00e7in temel bir \u00f6gedir.<\/p>\n

Bizim ilgimiz a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde konutu kullanan ve i\u00e7inde ya\u015fayan, yani ev dendi\u011finde de\u011fi\u015fim de\u011ferinden de\u011fil kullan\u0131m de\u011ferinden faydalanan insanlara y\u00f6nelik. Konut, i\u00e7inde ya\u015fayanlar i\u00e7in geni\u015f bir yelpazedeki toplumsal, k\u00fclt\u00fcrel ve siyasal pek \u00e7ok \u00fcr\u00fcn\u00fc eri\u015filebilir k\u0131lan bir \u015feydir. Ya\u015fam\u0131n evrensel bir zorunlulu\u011fu, baz\u0131 a\u00e7\u0131lardan insan bedeninin bir uzant\u0131s\u0131d\u0131r. Konut olmadan toplumsal, siyasal ve ekonomik hayat\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funa kat\u0131lmak imk\u00e2ns\u0131zla\u015f\u0131r.<\/p>\n

Konut bar\u0131nmadan fazlas\u0131d\u0131r, ayn\u0131 zamanda ki\u015fisel g\u00fcven ve ontolojik g\u00fcvence sa\u011flar. Ev i\u00e7i ortam bask\u0131 ve e\u015fitsizli\u011fin alan\u0131 olabildi\u011fi gibi, bunun yan\u0131nda ki\u015finin \u00f6zneli\u011finin, k\u00fclt\u00fcrel kimli\u011finin, bireyselli\u011finin ve yarat\u0131c\u0131 g\u00fc\u00e7lerinin serpilmesine yard\u0131m etme potansiyeli de vard\u0131r.<\/p>\n

Konutun in\u015fa edilmi\u015f, fiziki h\u00e2li \u015fimdiye kadar toplumsal d\u00fczenin, mevcut s\u0131n\u0131fl\u0131 yap\u0131n\u0131n ve iktidar ili\u015fkilerinin somut, g\u00f6rsel bir yans\u0131mas\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Ancak konut, ayn\u0131 zamanda alternatif toplumsal d\u00fczenleri tahayy\u00fcl etmenin de bir arac\u0131 olagelmi\u015ftir. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc [emancipatory] m\u00fccadelelerin hepsi \u00f6yle ya da b\u00f6yle konut sorunuyla ilgilenmek zorundad\u0131r. Bu politik tahayy\u00fcl\u00fc canland\u0131rma kapasitesi de konutun toplumsal de\u011ferinin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Konut hem i\u015f hem de bo\u015f zaman [leisure] i\u00e7in \u00f6nko\u015fuldur. Birisinin konut ve bar\u0131nma durumu \u00fczerinde kontrol kurmak onun ayn\u0131 zamanda hem emek s\u00fcrecine hem de bo\u015f zaman\u0131na h\u00e2kim olmak anlam\u0131na gelir. Tam da bu y\u00fczden konut ve bar\u0131nma m\u00fccadeleleri biraz da otonomi i\u00e7in verilen m\u00fccadelelerdir. Konut, ba\u015fka hi\u00e7bir t\u00fcketim \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fczeyde bireylerin birbirleriyle, topluluklarla ve daha b\u00fcy\u00fck kolektivitelerle etkile\u015fime girme bi\u00e7imlerini \u015fekillendirir. Ki\u015finin nerede ve nas\u0131l ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, devlet taraf\u0131ndan g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc muameleyi b\u00fcy\u00fck oranda belirler, di\u011fer yurtta\u015flarla ve toplumsal hareketlerle kurdu\u011fu ili\u015fkiyi bi\u00e7imlendirir.<\/p>\n

Ba\u015fka hi\u00e7bir modern meta yurtta\u015fl\u0131k, i\u015f, kimlik, dayan\u0131\u015fma ve siyaseti d\u00fczenleme konusunda bu kadar \u00f6nemli de\u011fildir.<\/p>\n

Konutun savunulmaya ihtiya\u00e7 duyan yan\u0131 budur. Evrensel bir ihtiya\u00e7 olarak \u201cya\u015fam\u201d boyutu, toplumsal anlam\u0131 ve \u2018ev\u2019 olarak kimli\u011fi. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131, sakin [resident] ve bar\u0131nma m\u00fccadelelerinin kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131 olarak \u00f6n\u00fcm\u00fczde duran g\u00f6rev konut ve bar\u0131nmaya y\u00f6nelmi\u015f bulunan \u00e7ok boyutlu sald\u0131r\u0131n\u0131n sebeplerini ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 anlamak. Konut\u2019un siyasal iktisadi do\u011fas\u0131na ili\u015fkin ele\u015ftirel bir anlay\u0131\u015f sunmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yoruz. Belki b\u00f6ylece, hem bug\u00fcn hem de gelecekte konut ve bar\u0131nma krizleriyle ba\u015f etmek i\u00e7in gerekli olan eylemliliklere dair daha iyi bir projeksiyon geli\u015ftirebiliriz.<\/p>\n

*\u00c7evirmenin notu:<\/strong> \u201cHousing\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc metin boyunca \u00e7o\u011funlukla \u201ckonut\u201d \u00e7evirisiyle kar\u015f\u0131lamakla birlikte, kaynak dildeki anlam geni\u015fli\u011fini T\u00fcrk\u00e7eye daha iyi aktarabilmek i\u00e7in yer yer \u201cbar\u0131nma\u201d yer yer de \u201ckonut ve bar\u0131nma\u201d kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 da kulland\u0131m. \u00d6te yandan \u201chousing question\u201d \u00f6be\u011fini, toplumsal teori yaz\u0131n\u0131nda kavramsal bir kullan\u0131ma sahip oldu\u011fu i\u00e7in, sabit olarak \u201ckonut sorunu\u201d \u00e7evirisiyle kar\u015f\u0131lamay\u0131 ve bu \u00e7eviriyi de ayn\u0131 \u015fekilde ba\u015fka herhangi bir s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc ya da \u00f6be\u011fi kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in kullanmamay\u0131 tercih ettim. Bununla birlikte, \u201chousing\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yan\u0131nda, metinde ayn\u0131 s\u0131kl\u0131kta kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan \u201chousing crisis\u201d, \u201cresidential crisis\u201d, \u201cdwelling\u201d, \u201cresidential struggles\u201d, \u201cresidential movements\u201d, \u201chousing movements\u201d benzeri tamlamalar\u0131n \u00e7evirisi i\u00e7in de c\u00fcmlenin ba\u011flam\u0131na g\u00f6re yine yer yer \u201ckonut\u201d yer yer de \u201cbar\u0131nma\u201d \u00e7evirilerini uygun g\u00f6rd\u00fcm.<\/p>\n

**<\/strong>The Permanent Crisis of Housing ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla 10.02.2016 tarihinde Jacobin\u2019de yay\u0131mlanan David Madden ve Peter Marcuse\u2019nin bu yaz\u0131s\u0131, Emir Aydo\u011fan taraf\u0131ndan T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evrilmi\u015ftir. Yaz\u0131, Madden ve Marcuse\u2019nin birlikte kaleme ald\u0131klar\u0131 In Defense of Housing: The Politics of Crisis (Verso, 2016) adl\u0131 kitaplar\u0131ndan bir b\u00f6l\u00fcmd\u00fcr. Metnin terc\u00fcmesine m\u00fcsaade ettikleri i\u00e7in yazarlar\u0131na ve Jacobin edit\u00f6rlerine te\u015fekk\u00fcr ederiz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Konut krizinin emareleri bug\u00fcn her yerde g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bi\u00e7imde ortada. \u0130nsanlar, bar\u0131nma…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":36458,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[5366,4806,2565,5367,5368,3544,3712,2153,5369],"class_list":{"0":"post-36457","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-barinmahakki","9":"tag-barinma","10":"tag-imar","11":"tag-kira","12":"tag-kiraartisi","13":"tag-konut","14":"tag-manset","15":"tag-rant","16":"tag-sosyalkonut"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36457","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36457"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36457\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36458"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36457"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36457"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36457"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}