{"id":36502,"date":"2021-10-16T12:14:42","date_gmt":"2021-10-16T09:14:42","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/?p=36502"},"modified":"2021-10-18T10:40:55","modified_gmt":"2021-10-18T07:40:55","slug":"zonguldak-madencilik-ve-kent-kulturu-hafizasina-odamadokunma-mehmet-makar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/zonguldak-madencilik-ve-kent-kulturu-hafizasina-odamadokunma-mehmet-makar\/","title":{"rendered":"Zonguldak madencilik ve kent k\u00fclt\u00fcr\u00fc haf\u0131zas\u0131na, #OdamaDokunma! \u2013 Mehmet Makar"},"content":{"rendered":"<p><em>Sen aziz \u015fehrim,<br \/>\nUykusuz ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131 bilmelisin.<br \/>\nB\u00fct\u00fcn i\u015f\u00e7ilerin sa\u00e7ak alt\u0131nda uyudu\u011fu bir saatte,<br \/>\nBen m\u0131z\u0131ka \u00e7alarak ge\u00e7iyorum sokaktan.<br \/>\nSen aziz \u015fehrim,<br \/>\nEllerim g\u00f6zlerim kadar benimsin.<\/em><\/p>\n<p><strong><em>R\u00fc\u015ft\u00fc Onur<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Resmi olarak TMMOB Maden M\u00fchendisleri Odas\u0131 Zonguldak \u015eubesi ve Lokali bizim i\u00e7in \u201cmadenciler cemiyeti\u201d tarihi binas\u0131na \u201c\u00e7\u00f6k\u00fclmek\u201d isteniyor. M\u00fclkiyeti T\u00fcrkiye Ta\u015fk\u00f6m\u00fcr\u00fc Kurumu\u2019na (TTK) ait tarihi bina 1964 y\u0131l\u0131ndan beri Zonguldak \u015eube binas\u0131 olarak hizmet veriyor. 57 y\u0131ld\u0131r maden m\u00fchendislerine, k\u00fclt\u00fcr ve sanat \u00fcretimlerine ve demokrasi m\u00fccadelesi y\u00fcr\u00fcten ki\u015filere\/kurumlara ev sahipli\u011fi yapan, Zonguldak madencilik ve kent k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn ge\u00e7mi\u015ften bug\u00fcne ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 ve haf\u0131zas\u0131 olan mek\u00e2n kapat\u0131larak millet k\u00fct\u00fcphanesi\/k\u0131raathanesi yap\u0131lmak isteniyor. Sorun sadece maden m\u00fchendislerini ilgilendiriyormu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnse de as\u0131l mesele uzun y\u0131llard\u0131r Zonguldak\u2019ta sistematik olarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen madencilik miras\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve kentin haf\u0131zas\u0131n\u0131n silinmesi giri\u015fimleridir. \u015eubenin ayn\u0131 zamanda Zonguldak muhalefetine ev sahipli\u011fi yapmas\u0131 bu sald\u0131r\u0131n\u0131n bir di\u011fer nedenidir. Bu yaz\u0131 konuyu kamuoyu ile payla\u015fmak ve kolektif belle\u011fe sahip \u00e7\u0131kmak amac\u0131yla haz\u0131rland\u0131.<\/p>\n<h5 id=\"zonguldak-madencilik-hafiza\">Zonguldak, madencilik, haf\u0131za<\/h5>\n<p>\u00dclkemizdeki k\u00f6m\u00fcr\u00fcn tarihi ile e\u015f ge\u00e7mi\u015fe sahip Zonguldak, daha \u00f6nce Ere\u011fli\u2019ye ba\u011fl\u0131 bir yer iken 1900\u2019l\u00fc y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda k\u00f6m\u00fcr\u00fcn bulunmas\u0131, \u00fcretimin artmas\u0131 ve ocaklar\u0131n merkezinde olmas\u0131 nedeni ile bir madenci kenti olarak kuruluyor. Bir taraf\u0131nda Ere\u011fli, Kozlu; merkezinde \u00dcz\u00fclmez; di\u011fer taraf\u0131nda Karadon ve Amasra ocaklar\u0131 olan bir konuma sahip. \u00dcretilen k\u00f6m\u00fcr demiryolu ile Zonguldak merkeze oradan da limandan gemilere y\u00fcklenerek d\u00f6nemin ticaret merkezi Karak\u00f6y\u2019e getiriliyor. Ocaklar\u0131n kurulmas\u0131, yer\u00fcst\u00fc madencilik tesislerinin in\u015fa edilmesi, i\u015f\u00e7i pavyonlar\u0131n\u0131n, mahallelerinin olu\u015fturulmas\u0131, merkeze uzanan demiryolu a\u011flar\u0131n\u0131n d\u00f6\u015fenmesi ve kentin merkezinde sosyal yap\u0131lar\u0131n in\u015fa edilmesi sonucu bug\u00fcnk\u00fc Zonguldak olu\u015fuyor. Havza s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirlenen 1848 y\u0131l\u0131ndan Cumhuriyet \u00f6ncesine kadar Zonguldak ocaklar\u0131 uzun y\u0131llar Karak\u00f6y ticaretine h\u00e2kim Frans\u0131z, \u0130talyan, Rum, Ermeni ve T\u00fcrk \u015firketleri taraf\u0131ndan i\u015fletiliyor. Yeralt\u0131n\u0131n kaderi ile yer\u00fcst\u00fcn\u00fcn kaderinin ortak oldu\u011fu bir yer olan Zonguldak\u2019ta yer isimleri de k\u00f6m\u00fcr damarlar\u0131na benzer \u015fekilde olu\u015fuyor. K\u00f6m\u00fcr yeralt\u0131nda damarl\u0131, e\u011fimli ve havzaya yay\u0131lan uzun bir yap\u0131ya sahip ve yeni damarlar bulunduk\u00e7a damar\u0131 bulanlar\u0131n ismi ile an\u0131l\u0131yor. Bu y\u00fczden damar isimleri o g\u00fcn havzada \u00e7al\u0131\u015fan ki\u015filerin isimlerinden olu\u015fmu\u015f: Hac\u0131memi\u015f, Hac\u0131 Petro, Agop, K\u0131l\u0131\u00e7, Ac\u0131l\u0131k, \u00c7ay, Papas, Stefan, Luki\u00e7a, K\u00fcrt \u015eerif (1). Yerin alt\u0131ndaki damar isimleri daha sonra \u015fehri olu\u015fturacak yer\u00fcst\u00fc semt isimleri olarak da kayda ge\u00e7iyor. Zonguldak kurulup bir \u015fehir haline gelirken kendi s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131 da ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor. 1. ve 2. m\u00fckellefiyetlerde \u00fclkenin enerji i\u00e7in k\u00f6m\u00fcre, ocaklar\u0131n da k\u00f6m\u00fcr i\u00e7in zorla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lacak madenciye ihtiyac\u0131 vard\u0131r ve dip\u00e7ik zoruyla insanlar madenlere g\u00f6nderiliyor. Madencilerin \u201cbir ocak kat\u0131r\u0131 kadar de\u011ferinin olmad\u0131\u011f\u0131\u201d zamanlar (2)\u2026Madenciler yeralt\u0131nda \u00f6l\u00fcme giderken yer\u00fcst\u00fcnde ocaklar\u0131 i\u015fleten varl\u0131kl\u0131 aileler \u201ccemiyet hayat\u0131\u201d ya\u015f\u0131yor (3). TTK tarih\u00e7e b\u00f6l\u00fcm\u00fc incelenirken 3-4 madde de bir patlama oldu ve bu kadar ki\u015fi \u00f6ld\u00fc ibaresi ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmas\u0131 Zonguldak\u2019\u0131n madencilerin ya\u015famlar\u0131 \u00fczerine kurulan bir kent oldu\u011funun bir g\u00f6stergesi. \u015eehirle birlikte ortaya \u00e7\u0131kan mek\u00e2nlar Zonguldak\u2019\u0131n ge\u00e7mi\u015fini izlemek i\u00e7in de \u00f6nemli bir yere sahip. Cumhuriyet d\u00f6neminde mesleki cemiyetlerin kurulmaya ba\u015flanmas\u0131 ile 1930 y\u0131l\u0131nda Zonguldak\u2019ta T\u00fcrk Y\u00fcksek Maden M\u00fchendisleri Cemiyeti kuruluyor. Bu cemiyet 1954 y\u0131l\u0131nda TMMOB\u2019yi kuran cemiyetlerden ve TMMOB Maden M\u00fchendisleri Odas\u0131 da bu cemiyetin devam\u0131 niteli\u011finde. O d\u00f6nem meslek kurulu\u015flar\u0131n\u0131n cemiyet olarak an\u0131lmas\u0131 nedeni ile bug\u00fcn Zonguldak\u2019taki bir\u00e7ok mek\u00e2n ismi halen \u201ccemiyet\u201d olarak an\u0131lmakta ve Zonguldak \u015eube de madenciler cemiyeti olarak an\u0131lmaya devam ediyor.<\/p>\n<h5 id=\"kamusal-uretim-sosyal-yasam-ve-kent-kulturunden-bir-acayip-zonguldaka\">Kamusal \u00fcretim, sosyal ya\u015fam ve kent k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden bir acayip Zonguldak\u2019a<\/h5>\n<p>K\u00f6m\u00fcr\u00fcn ve sonra da EK\u0130\u2019nin\/TTK\u2019nin tarihi ya da kaderi kentin kaderi ile i\u00e7 i\u00e7 ge\u00e7mi\u015f durumda. Zonguldak as\u0131l kimli\u011fine 1940 y\u0131l\u0131nda havzan\u0131n devletle\u015ftirilmesi ve Ere\u011fli K\u00f6m\u00fcr \u0130\u015fletmeleri\u2019nin (EK\u0130) projeleri ile kavu\u015ftu denilebilir. Bu d\u00f6nem ayn\u0131 zamanda d\u00fcnyada sosyal devlet uygulamalar\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neme denk gelir (4). K\u00f6m\u00fcr \u00fcretiminin artmas\u0131 ve maden i\u015f\u00e7isine olan talep beraberinde bar\u0131nma, e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, ula\u015f\u0131m ve sosyal ya\u015fam gibi temel ihtiya\u00e7lar\u0131 da beraberinde getiriyor. EK\u0130 taraf\u0131ndan ba\u015flat\u0131lan sosyal ya\u015fama d\u00f6n\u00fck projelerle; i\u015f\u00e7ilerin bar\u0131nmas\u0131 i\u00e7in evler\/mahalleler in\u015fa edilmi\u015f, mahallelere halk\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131 i\u00e7in Ekonoma marketleri a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, ocaklarda \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7iler ve aileleri i\u00e7in dispanserler, hastaneler yap\u0131lm\u0131\u015f, madencilerin \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in okullar yap\u0131larak EK\u0130 b\u00fcnyesinde \u00f6\u011fretmenler istihdam edilmi\u015f, bir\u00e7ok mahallede sinema\/tiyatro salonlar\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, tenis kortlar\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ve \u00fcretimin sosyal ya\u015famla birle\u015fti\u011fi bir madenci kenti ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. 1980\u2019li y\u0131llardan sonra sosyal devlet politikalar\u0131n\u0131n terk edilmesi, yeni liberal tezlerin \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131 ile Zonguldak r\u00fcyas\u0131n\u0131n s\u00f6nmeye ba\u015flamas\u0131 ayn\u0131 d\u00f6neme denk geliyor. 1950-60\u2019l\u0131 y\u0131llarda faaliyet g\u00f6steren onlarca sinema salonunun yan\u0131nda bug\u00fcn Zonguldak\u2019ta bir tane ve AVM i\u00e7inde sinema salonu olmas\u0131 gelinen noktan\u0131n \u00f6zeti a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok net bir \u00f6rnektir. Kentin bel kemi\u011fini olu\u015fturan kurum i\u015flevsizle\u015ftirildik\u00e7e sosyal haklardan, kentin k\u00fclt\u00fcr sanat mek\u00e2nlar\u0131na ya\u015fam\u0131n bir\u00e7ok alan\u0131nda gerileme ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebiliriz. K\u00f6m\u00fcr\u00fcn jeolojik yap\u0131s\u0131 nedeni ile emek yo\u011fun \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan Zonguldak\u2019ta 1974 y\u0131l\u0131nda 39.3 bin madenci \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken bug\u00fcn 2020 y\u0131l\u0131nda bu say\u0131 9.1 bin madenciye kadar gerilemi\u015ftir. \u0130\u015f\u00e7i say\u0131s\u0131 ve \u00fcretim d\u00fc\u015ferken kentsel ya\u015fam kalitesi ve sosyal refah\u0131 da d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Zonguldak\u2019la ilgili yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda Zonguldakl\u0131lar\u0131n ge\u00e7mi\u015fe hep bir \u00f6zlem duymas\u0131 \u00e7ok s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan bir olgu haline gelmi\u015f ve ge\u00e7mi\u015f i\u015f, d\u00fczen, temizlik ve geli\u015fmi\u015flik ile \u00f6zde\u015fle\u015ftirilir olmu\u015ftur (5). \u00dcretimi salt meta \u00fcretimi olarak g\u00f6ren zihniyet kamusal \u00fcretimi ortadan kald\u0131rarak sadece kurumlar\u0131 de\u011fil kamusal alanlar\u0131, halk\u0131n sosyal ya\u015fam\u0131n\u0131 da \u00f6zelle\u015ftirerek ortadan kald\u0131rm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n<h5 id=\"madencilik-ve-endustri-mirasi\">Madencilik ve end\u00fcstri miras\u0131<\/h5>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-36514\" src=\"http:\/\/politeknik.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/resim1.png\" alt=\"\" width=\"630\" height=\"309\" srcset=\"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/resim1.png 945w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/resim1-300x147.png 300w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/resim1-768x377.png 768w\" sizes=\"(max-width: 630px) 100vw, 630px\" \/><\/p>\n<p>\u00c7a\u011fda\u015f koruma yakla\u015f\u0131mlar\u0131 kapsam\u0131nda bug\u00fcn sanayi d\u00f6nemine ve \u00fcretim k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ait kal\u0131nt\u0131lar ait olduklar\u0131 d\u00f6nemin bilimsel, teknolojik, mimari, estetik, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zelliklerini yans\u0131tmalar\u0131ndan dolay\u0131 end\u00fcstri\/sanayi miras\u0131 olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Tan\u0131kl\u0131k etti\u011fi d\u00f6neme ait \u00fcretim teknik ve s\u00fcre\u00e7lerinin bilimsel, teknolojik, mimari ve estetik \u00f6zelliklerini sunan, d\u00f6neminin fiziksel, sosyal, k\u00fclt\u00fcrel ve ekonomik yap\u0131s\u0131n\u0131 yans\u0131tan sosyal ya\u015fama konu olmu\u015f bilimsel ve k\u00fclt\u00fcrel a\u00e7\u0131dan \u00f6zg\u00fcn de\u011fer ta\u015f\u0131yan bu alanlar ve yap\u0131lar korunmas\u0131 gerekli k\u00fclt\u00fcr miras\u0131d\u0131r. Ancak zaman i\u00e7inde kent merkez ya da alt merkezlerinde kalan de\u011fi\u015fik i\u015flevlerin konumlanm\u0131\u015f oldu\u011fu alanlar ve yap\u0131lar her zaman rant beklentilerinin y\u00fcksek oldu\u011fu, kentin eskiyen y\u00fcz\u00fc olarak ilk m\u00fcdahale edilecek, \u00f6ncelikli alanlar olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ve s\u00fcrekli yenilenerek d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ya da d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmek istenmi\u015ftir (6). Zonguldak\u2019taki \u00fcretim ve i\u015f\u00e7i say\u0131lar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcp kurum k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fck\u00e7e madencilik tesisleri, sosyal yap\u0131lar da birer birer i\u015flevsizle\u015ferek \u00e2t\u0131l hale gelmi\u015ftir. End\u00fcstriyel miras niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan bir\u00e7ok yap\u0131, tesis ya \u00e7\u00fcr\u00fcmeye terk edildi ya da rant i\u00e7in y\u0131k\u0131larak yok edildi. Bu y\u0131k\u0131m\u0131n en dramatik \u00f6rne\u011fi 2006 y\u0131l\u0131nda Zonguldak \u015fehir merkezindeki merkez lavuar\/k\u00f6m\u00fcr y\u0131kama tesislerinin i\u015flevini kaybettikten sonra y\u0131k\u0131lmas\u0131d\u0131r. Y\u0131k\u0131ma ba\u015flad\u0131ktan bir y\u0131l sonra -y\u0131k\u0131m\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 tamamlan\u0131nca- Mimarlar Odas\u0131 Ankara \u015eubesi taraf\u0131ndan Karab\u00fck K\u00fclt\u00fcr ve Tabiat Varl\u0131klar\u0131 Koruma B\u00f6lge Kurulu\u2019na ba\u015fvuru yap\u0131larak lavuar alan\u0131n\u0131n \u201cCumhuriyetin sanayi tesislerinden biri oldu\u011funa, bir d\u00f6nemin k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc belgelemesi ve ge\u00e7mi\u015fin de\u011ferlerini gelecek nesillere aktar\u0131lmas\u0131 sorumlulu\u011fu ile tesisin yeni i\u015flevler ve tasar\u0131mlarla ya\u015fat\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi\u201d notu ile k\u00fclt\u00fcr varl\u0131\u011f\u0131 olarak tesciline karar verildi. Yine ayn\u0131 \u015fekilde \u015fehir merkezinde sahil band\u0131nda bulunan \u0130\u015f\u00e7i M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Binas\u0131 lavuardan daha \u00f6nce bu y\u0131k\u0131m\u0131 ya\u015fad\u0131 (7). Ocaklardan demiryolu ile kent merkezine gelen k\u00f6m\u00fcr y\u00fckl\u00fc vagonlar \u0130\u015f\u00e7i M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Binas\u0131\u2019n\u0131n \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7erek \u00f6nce vagon say\u0131m merkezi olan binaya oradan da tarihi k\u00f6m\u00fcr y\u00fckleme iskelesine ge\u00e7erek k\u00f6m\u00fcr gemilere y\u00fcklenirdi.<\/p>\n<p>End\u00fcstriyel miras\u0131n korunmas\u0131n\u0131n temelinde i\u015flevi devam eden yap\u0131lar\u0131n i\u015flevini s\u00fcrd\u00fcrerek korunmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 bulunmaktad\u0131r. \u0130\u015flevini yitirmi\u015f tesislerin, yap\u0131lar\u0131n da toplumsal belle\u011fi s\u00fcrd\u00fcrmek amac\u0131yla sosyal \u00e7evreleri ile uyumlu bir \u015fekilde yeniden i\u015flevselle\u015ftirilerek korunmas\u0131 gerekmektedir (8). Maden M\u00fchendisleri Odas\u0131 taraf\u0131ndan kullan\u0131lan bu bina da uzun y\u0131llar vagon say\u0131m merkezi olarak kullan\u0131ld\u0131ktan sonra madencili\u011fin ana bile\u015fenlerinden biri olan maden m\u00fchendislerine ve Zonguldak halk\u0131na hizmet vermi\u015f, bug\u00fcn hala ya\u015fayan bir merkez olma \u00f6zelli\u011fine devam etmektedir. Bu da kent kimli\u011finde \u00f6nemli yer tutan bir s\u00fcrece dair e\u015fsiz bir k\u00fclt\u00fcrel bellek s\u00fcreklili\u011fi sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n<h5 id=\"maden-muhendisleri-binasindan-kentin-kolektif-mekanina\">Maden m\u00fchendisleri binas\u0131ndan kentin kolektif mek\u00e2n\u0131na<\/h5>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-36515\" src=\"http:\/\/politeknik.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/resim2.png\" alt=\"\" width=\"630\" height=\"355\" srcset=\"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/resim2.png 945w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/resim2-300x169.png 300w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/resim2-768x433.png 768w\" sizes=\"(max-width: 630px) 100vw, 630px\" \/><\/p>\n<p>Maden M\u00fchendisleri Odas\u0131 Zonguldak \u015eube merkezi olarak hizmet veren bina 1906 y\u0131l\u0131nda kentin yine simge yap\u0131lar\u0131ndan biri olan tarihi k\u00f6m\u00fcr y\u00fckleme (chargement rapide) iskelesi ile birlikte in\u015fa edilmeye ba\u015flan\u0131yor ve uzun y\u0131llar vagon say\u0131m merkezi olarak kullan\u0131l\u0131yor. 1924 y\u0131l\u0131nda ilk maden m\u00fchendisli\u011fi e\u011fitimi olan Zonguldak Maden M\u00fchendisi Y\u00fcksek Okulu a\u00e7\u0131l\u0131yor ve 1930 y\u0131l\u0131nda bu okuldan mezun olan m\u00fchendisler taraf\u0131ndan ilk maden m\u00fchendisleri \u00f6rg\u00fctlenmesi olan T\u00fcrk Y\u00fcksek Maden M\u00fchendisleri Cemiyeti kuruluyor. Maden M\u00fchendisleri Odas\u0131\u2019n\u0131n da \u00f6nc\u00fcl\u00fc olan bu cemiyet 1954 y\u0131l\u0131nda TMMOB\u2019yi kuran cemiyetlerden bir tanesi olarak tarihteki yerini al\u0131yor (9). 1955 y\u0131l\u0131na kadar kullan\u0131lan k\u00f6m\u00fcr y\u00fckleme iskelesi ve vagon say\u0131m binas\u0131 Zonguldak Liman\u0131 ve merkez lavuar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131ndan sonra i\u015flevini kaybediyor ve 1964 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrk Y\u00fcksek Maden M\u00fchendisleri Cemiyeti\u2019ne ve Maden M\u00fchendisleri Odas\u0131 Zonguldak \u015eubesi\u2019ne kiralan\u0131yor. Bina \u00f6nce madene daha sonra da 57 y\u0131ld\u0131r kesintisiz bir \u015fekilde madeni i\u015fleyen maden m\u00fchendislerine hizmet veriyor (10). \u00d6zellikle \u201868 \u00f6\u011frenci hareketinin i\u00e7inde bulunmu\u015f maden m\u00fchendislerinden olu\u015fan Oda kadrolar\u0131 kendi sorunlar\u0131n\u0131 halk\u0131n sorunlar\u0131ndan ay\u0131rmayan bir \u00f6rg\u00fct yolunu se\u00e7mi\u015f ve madencilerin, halk\u0131n ve kentin her sorununa \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fcr. 1979 y\u0131l\u0131nda TMMOB\u2019nin ald\u0131\u011f\u0131 kararla m\u00fchendislerin, mimarlar\u0131n eme\u011fi ve haklar\u0131 i\u00e7in 1 g\u00fcnl\u00fck i\u015f b\u0131rakma eylemine en y\u00fcksek kat\u0131l\u0131m Zonguldak\u2019ta EK\u0130 m\u00fchendisleri taraf\u0131ndan sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Keza Maden M\u00fchendisleri Odas\u0131 1990 B\u00fcy\u00fck Madenci grevinde aktif olarak yer alm\u0131\u015ft\u0131r, destek vermi\u015ftir.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-36516\" src=\"http:\/\/politeknik.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/resim3.png\" alt=\"\" width=\"630\" height=\"457\" srcset=\"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/resim3.png 735w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/resim3-300x218.png 300w\" sizes=\"(max-width: 630px) 100vw, 630px\" \/><\/p>\n<p>Geldi\u011fimiz noktada, TTK k\u00fc\u00e7\u00fclmeye, Zonguldak madencilik haf\u0131zas\u0131 silinmeye, kent kimliksizle\u015ftirilmeye, k\u00fclt\u00fcr ve sanattan ar\u0131nd\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Buna ra\u011fmen Zonguldak\u2019ta \u201caz da kalsalar\u201d muhalif kurumlar, insanlar ak\u0131nt\u0131ya kar\u015f\u0131 k\u00fcrek \u00e7ekmeye devam ediyor. 57 y\u0131ld\u0131r Zonguldak madencili\u011fi i\u00e7in bilimsel ve teknik \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretilen, kent i\u00e7in emek veren \u00fcreten yazarlara, foto\u011fraf\u00e7\u0131lara, sinemac\u0131lara, k\u00fclt\u00fcr sanat merkezi olan, emek ve demokrasi m\u00fccadelesi y\u00fcr\u00fcten kurumlara ev sahipli\u011fi yapan kamusal bir mek\u00e2n sald\u0131r\u0131 alt\u0131nda. Sald\u0131r\u0131lar\u0131n hedefindeki \u015eube binas\u0131 \u201cmillet k\u00fct\u00fcphanesi\u201d \u201cmillet k\u0131raathanesi\u201d yap\u0131larak ya da sahil projesi nedeni ile y\u0131k\u0131larak yok edilmek isteniyor. (11). Ya\u015fayan bir mek\u00e2n, toplumsal muhalefetle \u00f6zde\u015fle\u015fti\u011fi ve iktidar\u0131n hizmetinde olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00fczerine \u201c\u00e7\u00f6k\u00fclerek\u201d yok edilmek isteniyor.<\/p>\n<p>Kentsel mek\u00e2n\u0131n bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kolektif haf\u0131za \u00f6\u011felerinden ar\u0131nd\u0131r\u0131larak metala\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 neoliberal kent politikalar\u0131n\u0131n bir sonucu (12). Zonguldak\u2019ta uzun y\u0131llard\u0131r sistematik bir \u015fekilde yap\u0131lan \u015fey kolektif haf\u0131zan\u0131n, end\u00fcstriyel miras\u0131n, kamusal alan\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmak istenmesidir. Kentin haf\u0131za mek\u00e2nlar\u0131, end\u00fcstri miras\u0131 yap\u0131lar yok ediliyor, ya\u015fayan \u00fcreten mek\u00e2nlar i\u015flevsizle\u015ftirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131larak yok edilmek isteniyor.<\/p>\n<h5 id=\"son-soz-yerine-sahip-cikalim-yeniden-kuralim\">Son s\u00f6z yerine: Sahip \u00e7\u0131kal\u0131m, yeniden kural\u0131m<\/h5>\n<p>2005 y\u0131l\u0131nda Zonguldak Karaelmas \u00dcniversitesi\u2019ne maden m\u00fchendisli\u011fi b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc okumaya geldi\u011fimde otogardan \u015fehir merkezine inerken ilk kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u015fey -daha sonra isminin lavuar oldu\u011funu \u00f6\u011frendi\u011fim- bu devasa ve etkileyici tesis ve kentin i\u00e7inden ge\u00e7en k\u00f6m\u00fcr y\u00fckl\u00fc vagonlard\u0131. \u00d6nce lavuar tesisleri y\u0131k\u0131larak yok edildi, sonra da ad\u0131n\u0131 bulundu\u011fu \u015fehrin kurucusu k\u00f6m\u00fcrden alan Zonguldak Karaelmas \u00dcniversitesi\u2019nin ismi de\u011fi\u015ftirildi. \u015eehrin tarihine, haf\u0131zas\u0131na hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar ihanet edildi.<\/p>\n<p>D\u00f6rt taraf\u0131 \u00e7evrili, \u00e7at\u0131s\u0131 bulunan bir binadan \u00e7ok daha fazlas\u0131n\u0131 ifade eden bu binaya ve Odam\u0131za yap\u0131lan sald\u0131r\u0131ya kar\u015f\u0131 ba\u015fta maden m\u00fchendisleri olmak \u00fczere t\u00fcm Zonguldak halk\u0131, kent hakk\u0131 savunucular\u0131 ve demokratik kamuoyu tepki g\u00f6stermeli, Zonguldak madencilik haf\u0131zas\u0131 ve kent k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn bir par\u00e7as\u0131 olan Zonguldak \u015eube binas\u0131na sahip \u00e7\u0131kmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n<p>Neoliberalizm ve uygulay\u0131c\u0131s\u0131 AKP kamusal \u00fcretimi, kamusal alanlar\u0131 ve kolektif haklar\u0131 ortadan kald\u0131rd\u0131, kentleri kimliksizle\u015ftirdi. Kentler muhafazakarla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rken, ya\u015fam alanlar\u0131na, tarzlar\u0131na m\u00fcdahale her ge\u00e7en g\u00fcn artt\u0131 (13). Kamunun tasfiye edildi\u011fi bir d\u00f6nemin sonunda ekonomik kriz derinle\u015fti, \u00fccretler d\u00fc\u015ft\u00fc, en temel ihtiya\u00e7lar kar\u015f\u0131lanamaz hale geldi. Tam da b\u00f6yle bir d\u00f6nemin sonunda elimizden al\u0131nan haklar\u0131, yok edilen kamusal \u00fcretim k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc, kolektif haf\u0131zam\u0131zda yer edinmi\u015f kentsel\/kamusal mek\u00e2nlar\u0131 ve kamusall\u0131\u011f\u0131 eskiyi a\u015farak yeniden kurman\u0131n yollar\u0131n\u0131 bulmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n<p><strong>Mehmet MAKAR<\/strong><br \/>\n<strong>Maden M\u00fchendisi<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kaynaklar<\/strong><\/p>\n<p><strong>1<\/strong>. \u201cZonguldak: \u0130nsan Mek\u00e2n Zaman\u201d, Ekrem Murat Zaman, TMMOB Maden M\u00fchendisleri Odas\u0131 <a href=\"https:\/\/www.maden.org.tr\/yayinlar\/kitap_goster.php?kodu=113\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>https:\/\/www.maden.org.tr\/yayinlar\/kitap_goster.php?kodu=113<\/em><\/a><br \/>\n<strong>2.<\/strong> \u201cY\u00fck ta\u015f\u0131yan bir hayvan huysuzlan\u0131p gitmezse, sahibi d\u00f6ver onu. Ama ne kadar d\u00f6verse d\u00f6vs\u00fcn hayvan\u0131 yaralamak, sakat b\u0131rakmak, \u00f6ld\u00fcrmek gelmez i\u00e7inden. \u0130\u015fte b\u00f6yle sak\u0131nmalardan bile uzakt\u0131k \u2018\u2019m\u00fckellefiyette\u2019\u2019 biz. Bir hayvan bir e\u015fya kadar de\u011ferimiz yoktu nedense! Aya\u011f\u0131 k\u0131r\u0131lan bir ocak kat\u0131r\u0131, yiten bir kazma, bizlerin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden daha \u00e7ok \u00fczerdi ba\u015f\u0131m\u0131zdakileri. \u00c7\u00fcnk\u00fc ocakta \u00e7al\u0131\u015fan kat\u0131r az bulunuyordu. Kazma, k\u00fcrek belli say\u0131dayd\u0131. Ama bize gelince, kar\u0131ncalar kadar \u00e7oktuk biz\u2026\u2019\u2019 \u00d6l\u00fcm\u00fcn A\u011fz\u0131, \u0130rfan Yal\u00e7\u0131n, H2O Kitap<br \/>\n<strong>3.<\/strong> D\u00f6nem hakk\u0131nda bir fikir olu\u015fturmas\u0131 i\u00e7in Zeki Demirkubuz\u2019un \u201cK\u0131skanmak\u201d isimli filmi izlenebilir.<br \/>\n<strong>4.<\/strong> \u201c\u015eirket Egemenli\u011fi \u00c7a\u011f\u0131, Sosyal Devletten Ceza Devletine\u201d, Yasemin \u00d6zden, Notabene Yay\u0131nlar\u0131 <a href=\"https:\/\/notabene.com.tr\/?s=%C5%9Eirket+Egemenli%C4%9Fi+%C3%87a%C4%9F%C4%B1\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>https:\/\/notabene.com.tr\/?s=%C5%9Eirket+Egemenli%C4%9Fi+%C3%87a%C4%9F%C4%B1<\/em><\/a><br \/>\n<strong>5.<\/strong> \u201cZonguldak \u015eehrinin K\u00f6m\u00fcre Ba\u011fl\u0131 Tarihi ve Talihi \u00dczerine Bir \u0130nceleme\u201d, Ahmet Apayd\u0131n, MT Bilimsel, <a href=\"https:\/\/Dergipark.Org.Tr\/Tr\/Download\/Article-File\/1196945\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">h<em>ttps:\/\/Dergipark.Org.Tr\/Tr\/Download\/Article-File\/1196945<\/em><\/a><br \/>\n<strong>6.<\/strong> \u201cCumhuriyet D\u00f6nemi Mimarl\u0131\u011f\u0131: Cumhuriyetin Yeni Anadolu Kenti Zonguldak ve End\u00fcstri Miras\u0131\u201d, Nimet \u00d6zg\u00f6n\u00fcl, Mimarl\u0131k Dergisi, <a href=\"http:\/\/www.Mimarlikdergisi.Com\/\u0130ndex.Cfm?Sayfa=Mimarlik&amp;Dergisayi=286&amp;Rec\u0131d=1599\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">http:\/\/www.Mimarlikdergisi.Com\/\u0130ndex.Cfm?Sayfa=Mimarlik&amp;Dergisayi=286&amp;Rec\u0131d=1599<\/a><br \/>\n<strong>7.<\/strong> \u201cYok Edilen Bir Kentsel Miras: \u0130\u015f\u00e7i M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Binas\u0131\u201d, Ahmet \u00d6zt\u00fcrk <a href=\"https:\/\/www.Arkitera.Com\/Gorus\/Yok-Edilen-Bir-Kentsel-Miras-\u0130sci-Mudurlugu-Binasi\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>https:\/\/www.Arkitera.Com\/Gorus\/Yok-Edilen-Bir-Kentsel-Miras-\u0130sci-Mudurlugu-Binasi\/<\/em><\/a><br \/>\n<strong>8.<\/strong> \u201c\u0130stanbul\u2019daki End\u00fcstri Miras\u0131 \u0130\u00e7in Koruma ve Yeniden Kullan\u0131m \u00d6nerileri\u201d, G\u00fcl K\u00f6ksal, Zeynep Ahunbay, \u0130T\u00dc Dergisi <em>http:\/\/itudergi.\u0130tu.Edu.Tr\/\u0130ndex.Php\/\u0130tudergisi_A\/Article\/Viewfile\/891\/811<\/em><br \/>\n<strong>9.<\/strong> \u201c\u00dclkemizde \u0130lk Maden M\u00fchendisleri\u201d, Nadir Av\u015faro\u011flu <a href=\"https:\/\/www.Researchgate.Net\/Publication\/323267896_ULKEMIZDE_ILK_MADEN_MUHENDISLERI\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>https:\/\/www.Researchgate.Net\/Publication\/323267896_ULKEMIZDE_ILK_MADEN_MUHENDISLERI<\/em><\/a><br \/>\n<strong>10.<\/strong> \u201cZonguldak\u2019ta Maden M\u00fchendisleri \u00d6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve Maden M\u00fchendisleri Odas\u0131 Lokali Tarihi\u201d, Ekrem Murat Zaman, <a href=\"https:\/\/www.Halkinsesi.Com.Tr\/Zonguldak\/Maden-Muhendisleri-Odasi-Lokali-Tarihi-H54182.Html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>https:\/\/www.Halkinsesi.Com.Tr\/Zonguldak\/Maden-Muhendisleri-Odasi-Lokali-Tarihi-H54182.Html<\/em><\/a><br \/>\n<strong>11.<\/strong> Zonguldak Sahil Projesi: Zonguldak Valili\u011fi taraf\u0131ndan Liman ve K\u0131y\u0131 yenileme projesi olarak Zonguldak Turizm Kalk\u0131nma Plan\u0131 ile b\u00fct\u00fcnle\u015fik geli\u015ftirilen, Zonguldak Do\u011fa ve K\u00fclt\u00fcr Turizmi kapsam\u0131nda \u00fcretilen projelerden biridir. Proje kapsam\u0131nda ne bir yar\u0131\u015fma yap\u0131ld\u0131 ne de Zonguldakl\u0131lar\u0131n, kentin m\u00fc\u015ftereklerinin bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc al\u0131nd\u0131. Proje kapsam\u0131nda \u00f6zellikle sahil ile ve halk ile organik ba\u011f\u0131 olan sahil ban\u0131ndaki Bal\u0131k\u00e7\u0131 bar\u0131naklar\u0131n\u0131n, kay\u0131khanelerin y\u0131k\u0131lmas\u0131 b\u00fcy\u00fck bir tepki alm\u0131\u015ft\u0131. <a href=\"http:\/\/www.arkiv.com.tr\/proje\/zonguldak-limani-kiyi-yenileme-projesi\/9721\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>http:\/\/www.arkiv.com.tr\/proje\/zonguldak-limani-kiyi-yenileme-projesi\/9721<\/em><\/a><br \/>\n<strong>12.<\/strong> Taksim Meydan\u0131 g\u00f6stermelik bir kat\u0131l\u0131mla planlanabilir mi?\u2013Politeknik <a href=\"http:\/\/politeknik.org.tr\/taksim-meydani-gostermelik-bir-katilimla-planlanabilir-mi-politeknik\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">http:\/\/politeknik.org.tr\/taksim-meydani-gostermelik-bir-katilimla-planlanabilir-mi-politeknik\/<\/a><br \/>\n<strong>13.<\/strong> \u201cMuhafazakar Kentin \u0130n\u015fas\u0131 \u2013 Neoliberalizm ve Muhafazakarl\u0131k \u0130li\u015fkisinde Mekan\u0131n Yeri\u201d, Gencay Serter, NotaBene Yay\u0131nlar\u0131 <a href=\"https:\/\/notabene.com.tr\/urun\/muhafazakar-kentin-insasi-neoliberalizm-ve-muhafazakarlik-iliskisinde-mekanin-yeri\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>https:\/\/notabene.com.tr\/urun\/muhafazakar-kentin-insasi-neoliberalizm-ve-muhafazakarlik-iliskisinde-mekanin-yeri\/<\/em><\/a><\/p>\n<p>Maden M\u00fchendisleri Odas\u0131 taraf\u0131ndan ba\u015flat\u0131lan imza kampanyas\u0131: <a href=\"https:\/\/www.maden.org.tr\/genel\/anket_ozel.php?anket_kod=23\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>https:\/\/www.maden.org.tr\/genel\/anket_ozel.php?anket_kod=23<\/em><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Sen aziz \u015fehrim, Uykusuz ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131 bilmelisin. B\u00fct\u00fcn i\u015f\u00e7ilerin sa\u00e7ak alt\u0131nda uyudu\u011fu bir&hellip;\n","protected":false},"author":5,"featured_media":36504,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[1991,4701,4728],"tags":[1597,3712,1681],"class_list":{"0":"post-36502","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-yazilar","8":"category-tmmob","9":"category-tmmob-yazilar","10":"tag-madenmo","11":"tag-manset","12":"tag-zonguldak"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36502","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36502"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36502\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36504"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36502"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36502"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36502"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}