{"id":37054,"date":"2022-01-04T13:14:31","date_gmt":"2022-01-04T10:14:31","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/?p=37054"},"modified":"2022-01-04T13:14:31","modified_gmt":"2022-01-04T10:14:31","slug":"gida-ve-beslenme-krizi-buyuk-tehlike-kapida-bulent-sik-birartibir-org","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/gida-ve-beslenme-krizi-buyuk-tehlike-kapida-bulent-sik-birartibir-org\/","title":{"rendered":"G\u0131da ve beslenme krizi: B\u00fcy\u00fck tehlike kap\u0131da &#8211; B\u00fclent \u015e\u0131k (birartibir.org)"},"content":{"rendered":"<p>G\u0131da, tar\u0131m ve beslenme alanlar\u0131nda 2021\u2019de olanlar\u0131 k\u0131sa bir yaz\u0131yla anlatmak olanaks\u0131z. Ama genel bir de\u011ferlendirme a\u00e7\u0131s\u0131ndan cevap net: T\u00fcrkiye\u2019nin g\u0131da g\u00fcvencesi ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan k\u00f6t\u00fc bir y\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>G\u0131da g\u00fcvencesi bir toplumun kendine yeterli miktarda, eri\u015filebilir g\u0131da \u00fcretme yetene\u011fi, g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi ise topraktan \u00e7atala uzanan s\u00fcre\u00e7te g\u0131da maddelerinin sa\u011fl\u0131\u011fa zararl\u0131 unsurlardan ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan teknik ve hijyenik i\u015flemler anlam\u0131na geliyor. G\u0131da g\u00fcvencesi ve g\u00fcvenli\u011fi ile ilgili sorunlar siyasal iktidar\u0131n icraatlar\u0131ndan kaynaklan\u0131r; bir ba\u015fka deyi\u015fle, bir \u00fclkedeki siyasal atmosfer g\u0131dalarla ilgili sorunlar\u0131n k\u00f6k nedenini olu\u015fturur.<\/p>\n<p>G\u0131da g\u00fcvencesi ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131yan baz\u0131 meseleler \u00fczerinden i\u00e7inde bulundu\u011fumuz zor duruma a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmek i\u00e7in g\u0131da ve beslenme ile ilgili \u00fc\u00e7 \u00f6nemli meseleye odaklanaca\u011f\u0131m.<\/p>\n<h5 id=\"dogal-hayatin-tahribi\">Do\u011fal hayat\u0131n tahribi<\/h5>\n<p>Ormans\u0131zla\u015ft\u0131rma, kirletme, do\u011fal ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 yat\u0131r\u0131mlara a\u00e7ma gibi y\u0131llara yay\u0131lan sorunlar 2021\u2019de de devam etti. Ancak, 2021 oda\u011f\u0131nda g\u0131da ve beslenme ile yak\u0131ndan ilgili iki soruna, susuzluk ve orman yang\u0131nlar\u0131na dikkat \u00e7ekmek elzem.<\/p>\n<p>G\u0131da g\u00fcvencesi ve g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in en \u00f6nemli fiziki varl\u0131k sudur. Su g\u00fcvencesinin teminat\u0131 ise sulak alanlard\u0131r. Bu teminat sadece insanlar i\u00e7in de ge\u00e7erli de\u011fil. \u00d6rne\u011fin, \u00fclkemizdeki sulak alanlar, di\u011fer pek \u00e7ok canl\u0131 t\u00fcr\u00fcyle birlikte 102 ku\u015f t\u00fcr\u00fcn\u00fcn de de\u011fi\u015fmez ya\u015fam ortam\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de s\u00fcrekli su bulunan sulak alanlar\u0131n say\u0131s\u0131 300 civar\u0131. T\u00fcm bu alanlar a\u015f\u0131r\u0131 kullan\u0131m, end\u00fcstriyel-tar\u0131msal-kentsel faaliyetlerin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 tahribat ve kirlilik sorunuyla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. \u00dclke h\u0131zla susuz bir gelece\u011fe do\u011fru yol al\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019de son elli y\u0131l i\u00e7inde toplam 1,3 milyon hektar, yani Van G\u00f6l\u00fc\u2019n\u00fcn \u00fc\u00e7 kat\u0131 kadar sulak alan yok oldu.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-37056\" src=\"http:\/\/politeknik.org.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/bulent-sik-5-1024x683.jpeg\" alt=\"\" width=\"625\" height=\"417\" srcset=\"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/bulent-sik-5-1024x683.jpeg 1024w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/bulent-sik-5-300x200.jpeg 300w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/bulent-sik-5-768x512.jpeg 768w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/bulent-sik-5.jpeg 1200w\" sizes=\"(max-width: 625px) 100vw, 625px\" \/><\/p>\n<p>Bu y\u0131k\u0131m 2021\u2019de de h\u0131z kesmeden devam etti. Sulak alanlar\u0131n yitimini simgeleyen y\u0131l\u0131n olay\u0131, bir zamanlar \u201cflamingo cenneti\u201d diye nitelenen ve T\u00fcrkiye\u2019nin en b\u00fcy\u00fck ikinci g\u00f6l\u00fc olan Tuz G\u00f6l\u00fc\u2019n\u00fcn kurumas\u0131 nedeniyle yumurtadan \u00e7\u0131kan binlerce flamingo yavrusunun \u00f6lmesiydi.<\/p>\n<p>2021\u2019in \u00e7ok \u00f6nemli bir di\u011fer olay\u0131, yang\u0131nlarla \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ormanl\u0131k alanlar\u0131n tahrip olmas\u0131yd\u0131. \u00d6zellikle Mu\u011fla ve Antalya\u2019daki yang\u0131nlar devasa b\u00fcy\u00fckl\u00fckteydi. Yang\u0131nlar yerle\u015fim noktalar\u0131n\u0131 da etkiledi ve binlerce konut zarar g\u00f6rd\u00fc; toprak, su ve hava ortamlar\u0131nda kirlilik olu\u015ftu. 178 bin hektar, yani yakla\u015f\u0131k 250 bin futbol sahas\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde alan kaybedildi.Bu rakam 2008-2020 aras\u0131ndaki yang\u0131nlarda kaybedilen ortalama alan\u0131n sekiz kat\u0131. En vahimi ise iklim krizi ile ilgili raporlarda orman yang\u0131nlar\u0131n\u0131n artaca\u011f\u0131 uyar\u0131s\u0131n\u0131n y\u0131llard\u0131r yap\u0131l\u0131yor olmas\u0131yd\u0131.<\/p>\n<h5 id=\"tarimsal-uretim-ve-toksik-kimyasallar\">Tar\u0131msal \u00fcretim ve toksik kimyasallar<\/h5>\n<p>\u00c7ift\u00e7i say\u0131s\u0131nda azalma, tar\u0131msal \u00fcretimde gerileme ve tar\u0131mda toksik kimyasal kullan\u0131m\u0131na dayal\u0131 sorunlar 2021\u2019de de devam etti. \u00c7ift\u00e7i Kay\u0131t Sistemi\u2019nde (\u00c7KS) 2017\u2019de 2 milyon 100 bin olan kay\u0131tl\u0131 \u00e7ift\u00e7i say\u0131s\u0131n\u0131n 2020\u2019de 1 milyon 803 bine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc tahmin ediliyor. 2021\u2019de d\u00f6viz art\u0131\u015f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak tar\u0131msal girdi fiyatlar\u0131ndaki fahi\u015f y\u00fckseli\u015fin \u00e7ift\u00e7ilikle u\u011fra\u015fan ki\u015fi say\u0131s\u0131n\u0131 daha da azaltm\u0131\u015f oldu\u011funu tahmin etmek zor de\u011fil. Kas\u0131m 2021 itibariyle, son bir y\u0131l i\u00e7inde tar\u0131mda kullan\u0131lan \u00e7e\u015fitli g\u00fcbrelerin fiyat\u0131 d\u00f6rt ila be\u015f kat art\u0131\u015f g\u00f6sterdi.Kay\u0131tl\u0131 \u00e7ift\u00e7i say\u0131s\u0131n\u0131n 2021\u2019de 1 milyon 500 binlere kadar geriledi\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<blockquote><p>2017\u2019de 2 milyon 100 bin olan kay\u0131tl\u0131 \u00e7ift\u00e7i say\u0131s\u0131n\u0131n 2020\u2019de 1 milyon 803 bine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc tahmin ediliyor. 2021\u2019de tar\u0131msal girdi fiyatlar\u0131ndaki fahi\u015f y\u00fckseli\u015fin \u00e7ift\u00e7i say\u0131s\u0131n\u0131 daha da azaltm\u0131\u015f oldu\u011funu tahmin etmek zor de\u011fil.<\/p><\/blockquote>\n<p>Pestisitler (tar\u0131m zehri), toksik etkili kimyasal maddeler \u00e7ift\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131ndan genel halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131na, toprak ve su kirlili\u011finden biyolojik \u00e7e\u015fitlilik kayb\u0131na uzanan bir dizi a\u011f\u0131r soruna yol a\u00e7\u0131yor. 2018\u2019de tar\u0131mda kullan\u0131lan pestisit miktar\u0131 60 bin tona \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Bu miktar\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 40\u2019\u0131 be\u015f ilde kullan\u0131l\u0131yor. 2020\u2019de tar\u0131mda 54 bin ton pestisit kullan\u0131ld\u0131. 2021\u2019deki pestisit kullan\u0131m miktar\u0131 hen\u00fcz belli de\u011fil.<\/p>\n<p>Ancak, tar\u0131msal \u00fcretimde agro-ekolojik y\u00f6ntemlerin egemen k\u0131l\u0131nmas\u0131na y\u00f6nelik bir kamusal program olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in miktar\u0131n azalmas\u0131n\u0131 beklemek ger\u00e7ek\u00e7i olmaz. \u00dclkemizden ihra\u00e7 edilen g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerinde yap\u0131lan analizlerde yasaklanm\u0131\u015f \u00e7ok say\u0131da pestisitin kal\u0131nt\u0131s\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in a\u00e7\u0131klanan rakamlar inand\u0131r\u0131c\u0131 de\u011fil. Yasakl\u0131 pestisitlerin kullan\u0131m\u0131 kay\u0131tlara girmedi\u011fi gibi, tutulan kay\u0131tlar\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fi de epey ku\u015fkulu.<\/p>\n<h5 id=\"\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-37057\" src=\"http:\/\/politeknik.org.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/bulent-sik-3-1024x576.jpeg\" alt=\"\" width=\"625\" height=\"352\" srcset=\"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/bulent-sik-3-1024x576.jpeg 1024w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/bulent-sik-3-300x169.jpeg 300w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/bulent-sik-3-768x432.jpeg 768w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/bulent-sik-3.jpeg 1200w\" sizes=\"(max-width: 625px) 100vw, 625px\" \/><\/h5>\n<h5 id=\"buyuyen-obezite-sorunu\">B\u00fcy\u00fcyen obezite sorunu<\/h5>\n<p>Sa\u011fl\u0131ks\u0131z beslenmenin en \u00f6nemli g\u00f6stergelerinden biri obezite sorunu. Obezite piyasada sat\u0131lan besin i\u00e7eri\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok fakir olan, ancak y\u00fcksek miktarda \u015feker i\u00e7eren g\u0131da \u00fcr\u00fcnleriyle yak\u0131ndan ilgili.<\/p>\n<p>\u00dclkemizde 15 ya\u015f ve \u00fcst\u00fc obez bireylerin oran\u0131 2016\u2019da y\u00fczde 19,6\u2019dan 2019\u2019da y\u00fczde 21,1\u2019e y\u00fckseldi. \u00d6zellikle \u00e7ocuklar aras\u0131nda obezite h\u0131zla yay\u0131l\u0131yor. Obezite sorunu ya\u015fayan ki\u015filerin y\u00fczde 60\u2019\u0131, 18 ya\u015f alt\u0131ndaki \u00e7ocuklar ve gen\u00e7ler. Obezite sorunu ya\u015fayan ki\u015fi say\u0131s\u0131n\u0131n her y\u0131l y\u00fczde 8 oran\u0131nda art\u0131\u015f g\u00f6sterdi\u011fi ve bu durumun \u00e7ocuk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir risk olu\u015fturdu\u011fu belirtiliyor.<\/p>\n<p>Obezite sorununa yol a\u00e7an en \u00f6nemli nedenlerin ba\u015f\u0131nda sa\u011fl\u0131ks\u0131z \u00fcr\u00fcnlerle dolu bir g\u0131da sisteminde ve toksik maddelerle kirletilmi\u015f bir \u00e7evrede ya\u015famak geliyor.[i]\n<p>Toksik kirlili\u011fe maruz kalmak hormonal sistemi etkileyip kilo al\u0131m\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131yor. Sa\u011fl\u0131ks\u0131z g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerinin ba\u015f\u0131nda \u015feker i\u00e7eri\u011fi y\u00fcksek abur cubur g\u0131dalar geliyor. Bu \u00fcr\u00fcnlerindeki \u015feker miktar\u0131n\u0131n anormalli\u011fi (bir litre alkols\u00fcz i\u00e7ecek 70 adet kesme\u015feker i\u00e7erebiliyor), bu tip \u00fcr\u00fcnlerin ucuz ve kolay eri\u015filebilir olmas\u0131 \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131 obezitesine yol a\u00e7an en \u00f6nemli nedenlerden biri. Obezite sorunuyla m\u00fccadele edebilmek i\u00e7in \u00f6ncelikle bu \u00fcr\u00fcnlerin piyasaya s\u00fcr\u00fclmesine k\u0131s\u0131tlamalar getirmek, \u00fcr\u00fcnlere eri\u015fimi zorla\u015ft\u0131rmak, hatta baz\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin \u00fcretim iznini iptal etmek gerekiyor. Bunlar y\u0131llard\u0131r bilinmesine ra\u011fmen 2021\u2019de obeziteyle m\u00fccadele ad\u0131na bir \u00e7aba g\u00f6zlenmedi.<\/p>\n<blockquote><p>Pandemi ko\u015fullar\u0131, ormanlar\u0131n ve sulak alanlar\u0131n tahribat\u0131, d\u00f6vizdeki a\u015f\u0131r\u0131 art\u0131\u015f, \u00e7ift\u00e7i say\u0131s\u0131ndaki azalma, tar\u0131mdaki dalgalanmalar\u0131 dengeleyecek politikalar\u0131n yoklu\u011fu ba\u015fta olmak \u00fczere, bir dizi sorunun 2022\u2019de bir g\u0131da krizine yol a\u00e7mas\u0131 olas\u0131.<\/p><\/blockquote>\n<h5 id=\"ufukta-ne-var-ne-yapmali\">Ufukta ne var, ne yapmal\u0131?<\/h5>\n<p>\u201c2022\u2019de g\u0131da ve beslenme konusunda ne bekleniyor\u201d sorusu \u201cne yapmal\u0131y\u0131z\u201d sorusuna da kap\u0131 aral\u0131yor. O nedenle 2022\u2019de a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131 muhtemel sorunlara ve bu sorunlara kamu refah\u0131n\u0131, do\u011fal hayat\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumaya y\u00f6nelik bir bak\u0131\u015fla nas\u0131l m\u00fcdahale edebilece\u011fimize k\u0131saca bakal\u0131m.<\/p>\n<p>\u0130\u00e7inde oldu\u011fumuz siyasal ahval de\u011fi\u015fmezse, 2021\u2019de g\u0131da ve beslenmeyle ilgili sorunlar\u0131n daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fece\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. G\u0131da \u00fcretimindeki sorunlar\u0131n derinle\u015fmesi ve g\u0131da fiyatlar\u0131n\u0131n beklenmedik \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131\u015f g\u00f6stermesi muhtemel; g\u0131dalardaki toksik kimyasal madde kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n azalmayaca\u011f\u0131 ve obezite oranlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmeyece\u011fi de \u00f6yle.<\/p>\n<p>\u0130ki y\u0131ld\u0131r s\u00fcren pandemi ko\u015fullar\u0131, orman alanlar\u0131n\u0131n ve sulak alanlar\u0131n tahribat\u0131, d\u00f6viz fiyatlar\u0131ndaki a\u015f\u0131r\u0131 art\u0131\u015f, tar\u0131msal \u00fcretimle u\u011fra\u015fan \u00e7ift\u00e7i say\u0131s\u0131ndaki azalma, tar\u0131msal \u00fcretimdeki dalgalanmalar\u0131 dengeleyecek kamusal politikalar\u0131n yoklu\u011fu ba\u015fta olmak \u00fczere, bir dizi sorunun 2022\u2019de bir g\u0131da krizine yol a\u00e7mas\u0131 olas\u0131. Ya\u015fanacak g\u0131da krizi temel g\u0131da maddelerinin fiyatlar\u0131n\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 art\u0131\u015f\u0131na yol a\u00e7abilir. K\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte ba\u015f g\u00f6sterecek bir krizin \u00fclkemizdeki g\u0131da krizini \u015fiddetlendirmesi de muhtemel. BM S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma Grubu\u2019nun 2020\u2019de haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bir raporda, d\u00fcnyada 820 milyondan fazla a\u00e7l\u0131k \u00e7eken insan bulundu\u011fu ve 135 milyondan fazla insan\u0131n da a\u015f\u0131r\u0131 a\u00e7l\u0131k \u00e7eken ki\u015fi kategorisinde yer ald\u0131\u011f\u0131, Covid-19 pandemisi nedeniyle bu say\u0131lar\u0131n ikiye katlanabilece\u011fi belirtiliyor.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 raporda, pandeminin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131n birle\u015fik etkisinin ve salg\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in uluslararas\u0131 i\u015fbirli\u011finde g\u00f6sterilen zafiyetin son elli y\u0131l i\u00e7inde g\u00f6r\u00fclmemi\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde b\u00fcy\u00fck bir g\u0131da krizine yol a\u00e7abilece\u011fi vurgulan\u0131yor.[ii]\n<h5 id=\"-2\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-37058\" src=\"http:\/\/politeknik.org.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/bulent-sik-4-1024x576.jpeg\" alt=\"\" width=\"625\" height=\"352\" srcset=\"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/bulent-sik-4-1024x576.jpeg 1024w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/bulent-sik-4-300x169.jpeg 300w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/bulent-sik-4-768x432.jpeg 768w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/bulent-sik-4.jpeg 1200w\" sizes=\"(max-width: 625px) 100vw, 625px\" \/><\/h5>\n<h5 id=\"kamusal-mesele-kamusal-plan\">Kamusal mesele, kamusal plan<\/h5>\n<p>Olas\u0131 bir g\u0131da krizine haz\u0131rl\u0131k yapmak gerekti\u011fi a\u00e7\u0131k. Ancak, mevcut politikalar tam aksi y\u00f6nde seyrediyor. \u00d6rne\u011fin, su varl\u0131klar\u0131n\u0131 kullan\u0131lamaz hale getirmeye aday toksik madde kirlili\u011fini izlemek ve kontrol etmek amac\u0131yla y\u00fcr\u00fct\u00fclen tek bir kamusal \u00e7al\u0131\u015fma yok.<\/p>\n<p>\u0130klim krizi ile derinle\u015fecek g\u0131da g\u00fcvencesi \u2013 g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi ve beraberinde gelecek halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm getirebilecek, yeterli altyap\u0131ya ve donan\u0131ma sahip kamu kurumlar\u0131na ihtiya\u00e7 var. Bir ba\u015flang\u0131\u00e7 olarak, yerelde politika yapmay\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak, g\u0131da ve beslenmeyle ilgili sorunlara yerel y\u00f6netimlerin m\u00fcdahil olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak yap\u0131lar olu\u015fturmak gerekiyor.<\/p>\n<p>G\u0131da \u00fcretimi, biyolojik \u00e7e\u015fitlilik kayb\u0131 ve iklim krizine bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerisi olarak agro-ekolojik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 g\u00fcndeme getirmeli ve uygulanabilir politikalara d\u00f6n\u00fc\u015fmesi i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6stermeliyiz. \u00dclke genelinde agro-ekolojik y\u00f6ntemleri yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmaya y\u00f6nelik nitelikli bir kamusal program\u0131 acilen uygulamaya koymak gerekiyor.<\/p>\n<p>Siyasal iktidar\u0131n b\u00f6yle bir program\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok a\u00e7\u0131k. Ancak, muhalefet partilerinden de hen\u00fcz ses yok. Oysa agro-ekolojinin topra\u011f\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmek, biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fi korumak, su varl\u0131klar\u0131n\u0131n tasarruflu kullan\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flamak, temiz su teminini kolayla\u015ft\u0131rmak gibi \u00e7ok \u00f6nemli faydalar\u0131 var. Bu faydalar iklim krizine diren\u00e7li bir tar\u0131msal \u00fcretim altyap\u0131s\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca, de\u011fi\u015fen iklim \u015fartlar\u0131n\u0131n getirece\u011fi k\u0131r\u0131lganl\u0131klara diren\u00e7 olu\u015fturacak agro-ekolojik y\u00f6ntemlerin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 besleyici i\u00e7eri\u011fi y\u00fcksek, sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131da maddelerinin \u00fcretilmesiyle ilave kamusal faydalar sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\" wp-image-37059 alignright\" src=\"http:\/\/politeknik.org.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/express-178-400px.jpeg\" alt=\"\" width=\"290\" height=\"405\" srcset=\"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/express-178-400px.jpeg 400w, https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/express-178-400px-215x300.jpeg 215w\" sizes=\"(max-width: 290px) 100vw, 290px\" \/>Sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7evre ko\u015fullar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Do\u011fru. Ama bir ad\u0131m daha atmal\u0131y\u0131z. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme g\u0131dalar\u0131n i\u00e7inde yer ald\u0131klar\u0131 \u00e7evreden ve o g\u0131da maddeleri i\u00e7in harcanan emek g\u00fcc\u00fcnden de ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Dolay\u0131s\u0131yla, \u00e7evre tahribat\u0131n\u0131 \u00f6nlemeye, emek g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00fcvence alt\u0131na almaya ve i\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumaya y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar da g\u0131da g\u00fcvencesi ve g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamaya y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n asli bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmeli.<\/p>\n<p>2019\u2019da yay\u0131nlanan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, toksik kimyasallar nedeniyle ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminde olu\u015fan bir zay\u0131flaman\u0131n ya da bir kusurun bir sonraki nesle aktar\u0131labilece\u011fi belirtiliyor. Yani, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminde olu\u015fan bir hasar\u0131n kal\u0131tsal olabilece\u011fi dile getiriliyor. \u0130\u015fte \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki mesele tam da bu: \u00c7ocuklara sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u00e7evreyi mi, yoksa baz\u0131 hastal\u0131klar\u0131 m\u0131 miras b\u0131rakaca\u011f\u0131z?<\/p>\n<p>Bireysel tercih ve al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirerek \u00fcstesinden gelmemizin \u00e7ok zor, b\u00fcy\u00fck bir ihtimalle imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011fu bir sorun bu. Bizi, her birimizi politik birer yurtta\u015f olmaya, toplumsal hayat\u0131n bar\u0131\u015f i\u00e7inde devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in m\u00fc\u015fterek varl\u0131klar\u0131n el birli\u011fiyle korunmas\u0131na, dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde olmaya davet eden bir sorun. Bu y\u00fczden 2022\u2019de koruyucu, \u00f6nleyici, onar\u0131c\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n el birli\u011fi ve dayan\u0131\u015fma ile daha \u00e7ok g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmas\u0131 \u015fart.<\/p>\n<p><strong>KAYNAKLAR<\/strong><\/p>\n[i] Nappi F, Barrea L, Di Somma C, Savanelli MC, Muscogiuri G, Orio F, Savastano S. Endocrine Aspects of Environmental \u201cObesogen\u201d Pollutants. Int J Environ Res Public Health. 28 Temmuz 2006;13(8):765. doi: 10.3390\/ijerph13080765. PMID: 27483295; PMCID: PMC4997451.<br \/>\nSharpe RM, Drake AJ. Obesogens and obesity \u2013an alternative view? Obesity (Silver Spring). Temmuz 2013; 21(6):1081-3. doi: 10.1002\/oby.20373. PMID: 23512350.<\/p>\n[ii] United Nations, (2020). Policy Brief: The Impact of COVID-19 on Food Security and Nutrition. https:\/\/knowledge4policy.ec.europa.eu\/publication\/policy-brief-impact-covid-19-food-security-nutrition_en<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"G\u0131da, tar\u0131m ve beslenme alanlar\u0131nda 2021\u2019de olanlar\u0131 k\u0131sa bir yaz\u0131yla anlatmak olanaks\u0131z.&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":37055,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[5433,5432,1622,3712,5434,3230],"class_list":{"0":"post-37054","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-gidafiyatlari","9":"tag-gidakrizi","10":"tag-gida","11":"tag-manset","12":"tag-tarimdauretim","13":"tag-tarim"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37054","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37054"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37054\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37055"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37054"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37054"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37054"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}