{"id":37393,"date":"2022-03-20T14:20:28","date_gmt":"2022-03-20T11:20:28","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/?p=37393"},"modified":"2022-03-20T14:20:28","modified_gmt":"2022-03-20T11:20:28","slug":"cinsiyetci-yazilim-dunyasi-twitterda-sallandi-kadin-yazilimcilarla-soylesi-catlak-zemin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/cinsiyetci-yazilim-dunyasi-twitterda-sallandi-kadin-yazilimcilarla-soylesi-catlak-zemin\/","title":{"rendered":"Cinsiyet\u00e7i yaz\u0131l\u0131m d\u00fcnyas\u0131 Twitter\u2019da salland\u0131: Kad\u0131n yaz\u0131l\u0131mc\u0131larla s\u00f6yle\u015fi (\u00c7atlak Zemin)"},"content":{"rendered":"

Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde, 8 Mart\u2019tan sonraki hafta i\u00e7inde, tamamen erkeklerden olu\u015fan bir konferans k\u00fcrs\u00fcs\u00fc yaz\u0131l\u0131mc\u0131 kad\u0131nlar taraf\u0131ndan ele\u015ftirildi. Java gibi eski programlama dillerinden biri ile ilgili olu\u015fturulan sahne program\u0131nda hi\u00e7bir kad\u0131n\u0131n yer almamas\u0131 sorguland\u0131.* Bu t\u00fcr durumlar i\u00e7in icat edilmi\u015f bir kavram olan\u00a0<\/em>sosis fest\u00a0tabiri ile ele\u015ftirilmek baz\u0131 erkeklere a\u011f\u0131r geldi. Bu s\u0131rada anonim hesaplardan naif cinsiyet\u00e7i k\u00f6rl\u00fckten pozitif ayr\u0131mc\u0131l\u0131k olmasa i\u015fsiz kal\u0131rs\u0131n\u0131z diyen sistematik kad\u0131n d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131na de\u011fin varan tweet ata\u011f\u0131 yap\u0131ld\u0131. Bunun \u00fczerine hem kad\u0131nlar hem de baz\u0131 erkekler organizasyonu protesto etmeye ba\u015flayarak kad\u0131n yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar ile kuvvetli bir dayan\u0131\u015fma g\u00f6sterdi. Kad\u0131n Yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar grubundan G\u00fcl\u00e7in ve Ye\u015fim ile hem bu tart\u0131\u015fmalar\u0131 hem de alandaki ba\u015fka ayr\u0131mc\u0131l\u0131klar\u0131 konu\u015ftuk.<\/em><\/p>\n

*Biz s\u00f6yle\u015fiyi yay\u0131na haz\u0131rlarken aradan ge\u00e7en \u00fc\u00e7 g\u00fcn\u00fcn sonunda, 15 Mart\u2019ta, Java Day organizat\u00f6r ekibi bir\u00a0<\/em>\u00f6z\u00fcr metni yay\u0131nlad\u0131<\/em><\/a>.<\/em><\/p>\n

Kad\u0131n yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar nas\u0131l bir araya geldi, ne zamand\u0131r var?<\/strong><\/p>\n

G\u00fcl\u00e7in:\u00a0<\/strong>7-8 y\u0131ldan fazla oluyor. Bize Elif ula\u015ft\u0131, o ba\u015flatt\u0131, bir toplan\u0131p g\u00f6r\u00fc\u015felim, birbirimizi bulal\u0131m, konu\u015fal\u0131m, sekt\u00f6rde kad\u0131nlar da var, diye. Daha \u00f6nce hi\u00e7 b\u00f6yle bir \u015fey akl\u0131ma bile gelmemi\u015fti benim. \u201cE tamam bulu\u015fal\u0131m\u201d dedik. Bulu\u015ftuk, kafalar\u0131m\u0131z da epey uyu\u015ftu. Platform o zamanlar, herkes ne yapmak istiyorsa onu yaps\u0131n \u015feklindeydi. Kimisi blog yazal\u0131m, kimisi \u00fcniversite kul\u00fcplerinin konu\u015fma davetlerini kabul edelim \u00fcniversitelere gidelim orada g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapal\u0131m, kimisi biraz daha lise \u00f6\u011frencilerine ula\u015fal\u0131m gibi \u015feyler diyordu. O vesileyle ben san\u0131r\u0131m birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde 40\u2019a yak\u0131n konu\u015fma yapt\u0131m. Her hafta sonumu bu konuya ay\u0131r\u0131yordum. Bize ula\u015fan neredeyse her \u00fcniversiteye gittik, Tekirda\u011f, Manisa, Van, Ankara, Denizli\u2026 Kim m\u00fcsaitse, talep edilen konuda kim konu\u015fabilecekse o gidiyordu. Python dili ile ilgiliyse Python komitesinden arkada\u015flar gidiyordu vs. Ben o zaman veri tabanlar\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordum, o konu ile ilgili bir toplant\u0131 oldu\u011funda ben gidip konu\u015fuyordum. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta beklentim, yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u015fey; \u201cTeknik olarak kendimizi geli\u015ftirirsek, kan\u0131tlarsak bu \u00f6nyarg\u0131lar\u0131 y\u0131kabiliriz\u201ddi. \u0130nsanlar biraz da ayr\u0131mc\u0131l\u0131k m\u0131 konu\u015fsak diyordu, ben \u201cNeden can\u0131m\u201d diyordum, \u201cbiz de teknik insanlar\u0131z, teknik bilgimizle faydal\u0131 olal\u0131m\u201d. Bir yerden sonra bakt\u0131m ki b\u00f6yle olmuyor. Anlat\u0131yorum, anlat\u0131yorum her seferinde ayn\u0131 tepkiler geliyor: \u201cAa kad\u0131ndan da oluyor muymu\u015f?\u201d, \u201cSizin burada i\u015finiz ne?\u201d, \u201cSat\u0131\u015f\u00e7\u0131 m\u0131s\u0131n\u0131z?\u201d falan, dedim ki asl\u0131nda b\u00fcy\u00fck sorun teknik bilgiye eri\u015fim ve teknik bilgimizi g\u00f6stererek kendimizi kan\u0131tlamam\u0131z de\u011filmi\u015f. Topluluk olarak da geli\u015ftik, i\u00e7imizde bu sorunlar\u0131 daha \u00f6nceki y\u0131llardan beri ya\u015fam\u0131\u015f veya sadece bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi disiplininden de\u011fil, sosyoloji gibi alanlardan da gelen, ba\u015fka konulara da ilgileri olan insanlarla beraber g\u00fc\u00e7l\u00fc projeler, at\u00f6lyeler yapmaya ba\u015flad\u0131k. Ye\u015fim\u2019in de dahil olmas\u0131 mesela bizim grup i\u00e7inde de bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131m\u0131z\u0131n geli\u015fmesini sa\u011flad\u0131. Grup olarak yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z etkinlikler giderek olgunla\u015ft\u0131 diyebilirim. Ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan \u00e7ok daha farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcyorum bir\u00e7ok \u015feyi. As\u0131l \u201cElif neden b\u00f6yle bir \u015fey ba\u015flatm\u0131\u015f?\u201d diye bak\u0131nca da, bir \u00fcniversitenin bilgisayar kul\u00fcb\u00fc ba\u015fkan\u0131 olan bir kad\u0131n arkada\u015f\u0131m\u0131z Elif\u2019e ula\u015fm\u0131\u015f. Konu\u015fmac\u0131 olarak kad\u0131n yaz\u0131l\u0131mc\u0131 ar\u0131yormu\u015f ama bulamam\u0131\u015f. Bu hikaye \u00fczerine, Elif bizi bulabilsinler diye\u00a0kadinyazilimci.com<\/a>\u00a0alan ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f ve b\u00f6ylece grubun ismi \u201cKad\u0131n Yaz\u0131l\u0131mc\u0131\u201d olmu\u015f. Bize hep diyorlar dilde yanl\u0131\u015fl\u0131k var, bunu ayr\u0131\u015ft\u0131rmaya siz ba\u015fl\u0131yosunuz falan. Asl\u0131nda olay buydu, birisi \u201ckad\u0131n yaz\u0131l\u0131mc\u0131\u201d diye arat\u0131nca \u00e7\u0131ks\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na diye al\u0131nm\u0131\u015f bir alan ad\u0131. Elif\u2019in akl\u0131na bu gelmi\u015f. Asl\u0131nda bak\u0131nca kad\u0131n yaz\u0131l\u0131mc\u0131 demenin de ayr\u0131mc\u0131 bir yan\u0131 yok, d\u0131\u015flanan bir grubun kurdu\u011fu dayan\u0131\u015fma toplulu\u011fu.<\/p>\n

Erkeklerin kad\u0131nlar\u0131n m\u00fccadele y\u00f6ntemlerini ele\u015ftirmeleri, kendilerince \u201cmakbul\u201d m\u00fccadele y\u00f6ntemi \u00f6nermeleri gibi durumlarla her yerde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Bu tart\u0131\u015fmada da benzer yakla\u015f\u0131mlar g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz m\u00fc?<\/strong><\/p>\n

G\u00fcl\u00e7in:\u00a0<\/strong>Evet, bu bizim de ba\u015f\u0131m\u0131za geliyor. Bir tepki verdi\u011fimizde al\u0131ngan oluyoruz. Emin misiniz, \u00f6yle denmemi\u015ftir, yanl\u0131\u015f anlam\u0131\u015fs\u0131n\u0131zd\u0131r diye sorgulan\u0131yoruz. Tepki verdi\u011fimizde de kibar de\u011filsiniz, agresifsiniz diye yarg\u0131lan\u0131yoruz. Bazen de tam tersi giri\u015fken olmamakla, pasif olmakla su\u00e7lan\u0131yoruz. Yani hakk\u0131m\u0131z\u0131 arad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, hakk\u0131m\u0131z hari\u00e7 her \u015fey didik didik ediliyor, tart\u0131\u015fma konusu oluyor.<\/p>\n

Buradan Twitter\u2019daki tart\u0131\u015fmalara gelebiliriz, yaz\u0131l\u0131m konferanslar\u0131, kad\u0131nlar\u0131n teknik bilgisi bu konularda iki g\u00fcnd\u00fcr, y\u00fczlerce tweet at\u0131ld\u0131. Ne oldu diye sana soral\u0131m, nas\u0131l ba\u015flad\u0131?<\/strong><\/p>\n

G\u00fcl\u00e7in:\u00a0<\/strong>Selin diye bir arkada\u015f\u0131m\u0131z; \u201cY\u0131l 2022 h\u00e2l\u00e2 sadece erkeklerin oldu\u011fu konferanslar var, 8 Mart\u2019ta bunlar\u0131 g\u00f6rmek \u00fcz\u00fcc\u00fc\u201d gibi bir \u015fey yazd\u0131. Ben de gittim, bakt\u0131m, neymi\u015f. Bir konferans\u0131n hen\u00fcz tamamlanmam\u0131\u015f konu\u015fmac\u0131 listesi duyurulmu\u015f ve tamamen erkeklerden olu\u015fuyor. Bu konferans baya\u011f\u0131 eski bir programlama dili olan Java\u2019yla ilgili. Hani d\u00fcn \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir teknoloji olsa tamam, kad\u0131nlara ula\u015famad\u0131lar, kad\u0131nlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnemediler diyece\u011fim ama m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil b\u00f6yle bir \u015fey. Konferans\u0131n payla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 yere yazd\u0131m, duyuruyu bir de \u0130ngilizce \u00e7\u0131km\u0131\u015flar, oraya sekt\u00f6r\u00fcn \u00f6nde gelenleri falan yazm\u0131\u015flar, ben de \u201cHi\u00e7 mi kad\u0131n yok bu kom\u00fcnitede, bir dahakine daha iyi yap\u0131n.\u201d dedim, sonra onu mention\u2019lay\u0131p\u00a0sausage fest\u00a0<\/em>(sosis festivali) yazd\u0131m. Ona \u00e7ok al\u0131nd\u0131lar. Bunun sausage fest oldu\u011funu bilmiyorlarm\u0131\u015f, onu ben kendim \u00fcretmi\u015fim gibi \u00f6yle bir yarat\u0131c\u0131l\u0131ktan kredi ald\u0131m. Ke\u015fke ben bulsayd\u0131m o terimi, \u00e7ok gurur duyard\u0131m.<\/p>\n

Ona \u00e7ok al\u0131nm\u0131\u015flar sahiden.<\/strong><\/p>\n

G\u00fcl\u00e7in:\u00a0<\/strong>\u00c7ok. Bana sosis\u00e7i abla filan diyenler oldu. \u201cO agresif, sosis\u00e7i, feminazi ablan\u0131n zaten tedavi g\u00f6rmesi laz\u0131m psikolojik, bunu zaten biz \u00e7\u00f6zemeyiz, buna doktorlar \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmal\u0131\u201d. Beni as\u0131l tetikleyen bu de\u011fildi, tepkimi koydum, hayat\u0131ma devam edecektim. Belki bu sosis fest olay\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcp kendilerine d\u00f6n\u00fcp bir bakarlar, hani cevap gelir, biz u\u011fra\u015ft\u0131k, daha iyi olmas\u0131n\u0131 istiyoruz, derler diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. Sonra birileri yazmaya ba\u015flad\u0131, ne yaz\u0131yorlar diye bakt\u0131m. Organizat\u00f6rlerden biri, \u201cJava Day \u0130stanbul\u2019da bug\u00fcne kadar pek \u00e7ok kad\u0131n konu\u015fmac\u0131 yer ald\u0131, biz sizlerin temsilini sa\u011flamak ad\u0131na zaman zaman kalite filtremizde pozitif ayr\u0131mc\u0131l\u0131k gere\u011fi esneklik yaparak da kimi isimlere yer verdik. \u00d6nyarg\u0131n\u0131z\u0131 a\u015fabilece\u011fimi sanm\u0131yorum, ama durum budur\u201d, dedi. Orada \u201ckalite filtremizde esneklik yapmak\u201d laf\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce dedim hadi bakal\u0131m! Sen kad\u0131n oldu\u011fun i\u00e7in senin kesinlikle onlar kadar iyi olamayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar ve senin ba\u015fvurunu bile de\u011ferlendirmek bir l\u00fctuf asl\u0131nda. Bundan \u00f6nce bir s\u00fcr\u00fc kad\u0131n konu\u015fma yapm\u0131\u015f ve bu laf onlar\u0131n hepsine de b\u00fcy\u00fck bir hakaret zaten. Bunu hi\u00e7 kabullenemedim. Zaten bir kad\u0131n b\u00f6yle bir ortama niye girsin. Neden kad\u0131nlar kendilerinin yetersiz g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, tecr\u00fcbelerinin, bilgilerinin yok say\u0131ld\u0131\u011f\u0131, sadece cinsiyetlerinden dolay\u0131 kabul ald\u0131klar\u0131 ima edilen bir yere gitsin? Yazd\u0131m bir cevap, \u201cBunlar sizin \u00f6nyarg\u0131n\u0131z.\u201d diye. Twitter\u2019da insanlar konuyla ilgili tart\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Organizat\u00f6rlerin d\u0131\u015f\u0131nda biri, bir kad\u0131na sald\u0131rmak i\u00e7in, \u201cDilan han\u0131m e\u011fer yaz\u0131l\u0131m sekt\u00f6r\u00fcnde kad\u0131nlara yap\u0131lan pozitif ayr\u0131mc\u0131l\u0131k b\u0131rak\u0131l\u0131r ve ger\u00e7ek e\u015fitlik sa\u011flan\u0131rsa i\u015fsiz kal\u0131rs\u0131n\u0131z haberiniz olsun. Baz\u0131 c\u00fcmlelerim size hadsiz gelebilir ama bunlar ger\u00e7ekler\u201d yazm\u0131\u015f. Ondan sonra arkas\u0131na y\u00fczlerce erkek \u201csonunda biri bunlar\u0131 s\u00f6yledi\u201d, \u201ctebrikler\u201d, \u201chelal olsun, arkanday\u0131z ko\u00e7um\u201d, \u201czaten bunlar\u0131n s\u00f6ylenmesi gerekiyordu\u201d, \u201cbak bu feministleri kudurttun\u201d\u2026 Bildi\u011fimiz \u015feyler, orada bir mutluluk ya\u015fad\u0131lar. Bizim gibi ele\u015ftirenler de oldu, akl\u0131 ba\u015f\u0131 yerinde pek \u00e7ok insan var sekt\u00f6rde.<\/p>\n

Ev sahibi, misafir ili\u015fkisi yani.<\/strong><\/p>\n

Sa\u011f olsunlar l\u00fctfedip bizi i\u015fe al\u0131yorlar, konu\u015fmac\u0131 titri veriyorlar falan. Bu tart\u0131\u015fma ba\u015flay\u0131nca nereden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 belli olmayan bir\u00e7ok troll hesap haklar\u0131n\u0131 savunan kad\u0131nlara sald\u0131rmaya ba\u015flad\u0131. Baya\u011f\u0131 hakk\u0131m\u0131zda ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131p ki\u015fisel olarak sald\u0131ran bir g\u00fcruh. Bizden gelen her \u015feyi sorgularken, didik didik CV\u2019lerimiz, ka\u00e7 konu\u015fma yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z, ka\u00e7 y\u0131ld\u0131r sekt\u00f6rde oldu\u011fumuz\u2026 Adam \u201ci\u015fsiz kal\u0131rd\u0131n\u0131z\u201d yazm\u0131\u015f bir kelimesi sorgulanm\u0131yor.<\/p>\n

\u201cBizim hassasiyetimiz var, siz \u00e7ok \u00fcst\u00fcm\u00fcze geliyorsunuz\u201d diyorlar. E\u011fer hassasiyetiniz olsayd\u0131, \u201cNeden bu kad\u0131nlara ula\u015fam\u0131yoruz, nas\u0131l ula\u015f\u0131r\u0131z diye kafa yorard\u0131n\u0131z, ba\u015fvuru gelmiyor diye i\u015fin i\u00e7inden \u00e7\u0131kmak en kolay\u0131\u201d yazd\u0131m. Ya da \u201cBen \u00f6nemsemiyorum bu konuyu, ful erkek yapaca\u011f\u0131m, umrumda de\u011fil\u201d deyin, gayet net bir \u015fekilde herkes yoluna gitsin. Sosis fest\u2019sen kabul et bunu, bundan al\u0131nma. Sonra alt\u0131na biri \u015fey yazm\u0131\u015f \u201cAynen toprak kaz\u0131p kad\u0131n aras\u0131n insanlar, o da onlar\u0131n i\u015fi. Ba\u015fka i\u015fi g\u00fcc\u00fc yok kimsenin.\u201d<\/p>\n

Toprak kaz\u0131p?<\/strong><\/p>\n

O kadar yokuz ki, yerin yedi kat alt\u0131nda falan\u0131z bizi b\u00f6yle kaz\u0131p kaz\u0131p \u00e7\u0131karacaklar. Konferans\u0131n tamam\u0131n\u0131n erkek konu\u015fmac\u0131lardan olu\u015fmas\u0131n\u0131 ilk dile getiren arkada\u015f\u0131m\u0131z iki g\u00fcn i\u00e7erisinde iki farkl\u0131 kad\u0131na ula\u015f\u0131p konferansa ba\u015fvurmalar\u0131 i\u00e7in davet etti ve olumlu d\u00f6n\u00fc\u015f ald\u0131. Demek ki isteyince bulunuyormu\u015f, yedi kat toprak kazmak gerekmiyormu\u015f. Kad\u0131n yaz\u0131l\u0131mc\u0131 ba\u015fvurusu d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funda bunun \u00e7\u00f6z\u00fclmesinin sorumlulu\u011funun da kad\u0131nlara y\u00fcklenmesi de \u00e7ok kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir yakla\u015f\u0131m.<\/p>\n

Bug\u00fcn de yazd\u0131m konu\u015fmac\u0131lara, sponsorlara; \u201cFark\u0131nda m\u0131s\u0131n\u0131z, bir haftad\u0131r ne d\u00f6n\u00fcyor g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz m\u00fc?\u201d diye. Gelen tweetler, \u201cYeter yahu, bir d\u00fc\u015f insanlar\u0131n yakas\u0131ndan, g\u00fcnlerdir senin \u00e7\u0131\u011f\u0131rman\u0131 m\u0131 dinleyece\u011fiz, g\u00fczelim eventi baltalad\u0131n, kusura bakma ger\u00e7ek kad\u0131n haklar\u0131 bu de\u011fil. Kendine gel. Kad\u0131n haklar\u0131n\u0131n bu hakl\u0131 davas\u0131na bu agresif tav\u0131rlar\u0131nla zarar veren birisin.\u201d<\/p>\n

Bu cinsiyet\u00e7i yorumlar d\u0131\u015f\u0131nda, dayan\u0131\u015fma g\u00f6sterenler neler s\u00f6yl\u00fcyor, mesajlar neler?<\/strong><\/p>\n

Topluluk y\u00f6netimi konusunda deneyimli olan insanlar bu yapt\u0131klar\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011funu bir\u00e7ok tweet\u2019le s\u00f6ylediler. \u00dc\u00e7 bin takip\u00e7ili b\u00fcltenleri olan arkada\u015flardan platformlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k oldu\u011funu s\u00f6yleyenler, her zaman kullanabilirsiniz diyenler oldu. Daha \u00f6nce podcast yapt\u0131\u011f\u0131m yerler vard\u0131, e\u015fitli\u011fe \u00f6nem veren insanlar oradan ula\u015f\u0131p isterseniz bu konular\u0131 konu\u015fal\u0131m dediler.<\/p>\n

Sonraki organizasyonlarda b\u00f6yle \u015feyler olmamas\u0131 i\u00e7in neler yap\u0131labilir, biz nelere dikkat etmeliyiz diyenler oldu. Bunlar \u00e7ok anlaml\u0131. Baz\u0131 gruplarda da \u201cmadem burada bariz bir e\u015fitsizlik var, kad\u0131nlar b\u00f6yle \u015feyler ya\u015f\u0131yor, biz de kad\u0131n yaz\u0131l\u0131mc\u0131lara \u00fccretsiz ment\u00f6rl\u00fck verelim\u201d diye dayan\u0131\u015fma ba\u015flatt\u0131lar. Yap\u0131lmas\u0131 gerekenlerden biri de bu tip etkinliklere, organizat\u00f6rlere bask\u0131 yapmak; ba\u015fvuru kriterlerinin a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde duyurulmas\u0131, kad\u0131n yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131na \u00f6nem g\u00f6steriyorsan\u0131z erkenden ula\u015f\u0131lmas\u0131, lojistik destek sunulmas\u0131,\u00a0keynote<\/em>\u00a0gibi \u00f6nem verilen bir konu\u015fmada \u00f6rne\u011fin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f, kapan\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131 yapacak konu\u015fmac\u0131lar\u0131n o alanda yetkin kad\u0131nlardan se\u00e7ilmesi, onlara davet gitmesi gibi\u2026 Bu konular\u0131n konu\u015fmaya a\u00e7\u0131lmas\u0131 da g\u00fczel. Etkinlikler \u00e7e\u015fitlili\u011fi, kapsay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 bir arada \u00f6nemsiyor mu buna da dikkat ediliyorsa bu bir rozet gibi g\u00f6sterilebilir mesela. Bir etkinlikte b\u00f6yle bir sistem kullan\u0131l\u0131rsa insanlar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131 da belki daha \u00e7ok artar.<\/p>\n

Ye\u015fim:<\/strong>\u00a0Teknasyon muydu G\u00fcl\u00e7in, onu hat\u0131rlad\u0131m. Kad\u0131n-erkek konu\u015fmac\u0131 oran\u0131n\u0131n g\u00fczel oldu\u011fu, kapsay\u0131c\u0131, g\u00fczel bir etkinlik duyurmu\u015flard\u0131. T\u00fcrkiye\u2019den bir firma.<\/p>\n

G\u00fcl\u00e7in:\u00a0<\/strong>Evet kad\u0131n-erkek oran\u0131 neredeyse %50 idi. Demek ki isteyince oluyormu\u015f.<\/p>\n

Peki kad\u0131n yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n ya\u015famlar\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 sorunlara dair neler konu\u015fuluyor? Neler ya\u015f\u0131yorlar?<\/strong><\/p>\n

Ye\u015fim:<\/strong>\u00a0Yaz\u0131l\u0131m \u00e7evrelerinde cinsiyet\u00e7ili\u011fin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ve \u00fczerine tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumlar son y\u0131llarda olmaya ba\u015flad\u0131, bu ilk de\u011fil gibi ama galiba en yayg\u0131n ve de \u00e7ok ki\u015finin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fma bu sanki. Bu kadar geni\u015f bir tart\u0131\u015fma hat\u0131rlam\u0131yorum \u00f6ncesinde. Mevcut cinsiyet\u00e7ilik cerahat patlamas\u0131 gibi ortaya d\u00f6k\u00fcld\u00fc. Asl\u0131nda kad\u0131nlar zaten okullarda hocalar\u0131yla olsun, i\u015fyerlerinde i\u015f arkada\u015flar\u0131, y\u00f6neticileri vs. \u00e7evrelerinde bu \u015fekilde cinsiyet\u00e7i insanlarla birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Zaten kad\u0131n yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar her g\u00fcn bir \u015fekilde, yeteneksiz varsay\u0131ld\u0131\u011f\u0131, yetene\u011fi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnde de kad\u0131n say\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fczlemde ayakta kalmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n

G\u00fczel bir \u00f6zetmi\u015f, ya yeteneksiz ya cinsiyetsiz.<\/strong><\/p>\n

Ye\u015fim:\u00a0<\/strong>\u0130\u015fte bu durum, yani kad\u0131nlar\u0131 yetkin g\u00f6rmeyen, eksik varsayan bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 epey g\u00f6r\u00fcn\u00fcr oldu bu tart\u0131\u015fmada. Bu tip yayg\u0131n tart\u0131\u015fmalar\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz iki etkisi var, biri pozitif biri negatif. Pozitif etkisi, sorunlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131n konulup bu \u015fekilde konu\u015fuluyor olmas\u0131 insanlar\u0131n yaln\u0131z olmad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rmelerini sa\u011fl\u0131yor ya da kendi ba\u015f\u0131na ya\u015fay\u0131p da \u015f\u00fcphelendikleri bir \u015feyin asl\u0131nda zaten herkesin ba\u015f\u0131na geldi\u011fi, toplumsal bir sorun oldu\u011funu fark etmesini sa\u011fl\u0131yor. Ve de hani \u201celimiz armut mu topluyor\u201d, \u201cyapayaln\u0131z de\u011filim\u201d, \u201cbende bir sorun yok\u201d gibi fark\u0131ndal\u0131klarla insanlara g\u00fc\u00e7 veriyor bu tart\u0131\u015fmalar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, cinsiyet\u00e7ili\u011fe kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan, konu\u015fan, sahip \u00e7\u0131kan insanlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131. Bir anlamda tabii travmatize edici bir etkisi de var, yani \u201cTamam, biliyorduk korkun\u00e7tunuz da bu kadar m\u0131 korkun\u00e7tunuz\u2026\u201d gibi. Ki\u015fisel olarak bende \u201cBu kadar korkun\u00e7 bir ortamda ayakta kald\u0131\u011f\u0131ma g\u00f6re cinsiyet\u00e7ilikle u\u011fra\u015fmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131m bir i\u015f hayat\u0131 ya\u015famasayd\u0131m asl\u0131nda belki bamba\u015fka bir hayat ya\u015fayacakt\u0131m\u201d etkisi de yaratt\u0131. Bir nevi yas yani. \u00c7\u00fcnk\u00fc ben hep erkeklerin \u00e7o\u011funluk oldu\u011fu ortamlarda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m, baz\u0131 y\u0131llarda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m ortamda tek kad\u0131nd\u0131m. H\u00e2l\u00e2 da duyuyoruz, \u201c\u00c7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m ekipte tek kad\u0131n benim\u201d diyen kad\u0131nlar var. Bamba\u015fka bir hayat ya\u015fayabilecekken bunu mu ya\u015fad\u0131m bug\u00fcne kadar. Yani zaten mevcut olan, ya\u015famlar\u0131m\u0131zdaki bir \u00e7ok \u015feyi belirleyen cinsiyet\u00e7ili\u011fin bir cerahat olarak patlamas\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck, onun kokusunu al\u0131yoruz \u015fimdi. \u0130\u015fte bunlar\u0131n, hem g\u00fc\u00e7lendirici hem moral bozucu etkileri oluyor. Tabii ki as\u0131l olan bunlar\u0131 konu\u015fmak, anlatmak ve m\u00fccadele etmek. Zaten insanlar \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri ile de geliyor. Bireysel olarak karar verip an\u0131nda aksiyon alan insanlar da g\u00f6rd\u00fcm. Mesela birisi \u015fey yazd\u0131, ben bundan sonra bu de\u011fi\u015fmedi\u011fi s\u00fcrece bu toplulu\u011fun etkinliklerine konu\u015fmac\u0131 olarak kat\u0131lmayaca\u011f\u0131m, dedi. \u201cBug\u00fcn de benden yaz\u0131l\u0131mc\u0131 olmayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015f oldum\u201d filan b\u00f6yle tweet\u2019ler atan, dalga ge\u00e7enler de oldu. O dalga ge\u00e7menin de g\u00fc\u00e7lendirici bir yan\u0131 var tabii ki.<\/p>\n

G\u00fcnl\u00fck hayattan, s\u0131radan, somut detaylardan cinsiyet\u00e7ilik \u00f6rnekleri verecek olursam; i\u015f yerinde do\u011fumg\u00fcn\u00fc pastas\u0131n\u0131 bizim kesmemizi bekliyorlar mesela (g\u00fcl\u00fcyor).<\/p>\n

G\u00fcl\u00e7in:<\/strong>\u00a0Kahve yap, pastay\u0131 kes, partileri organize et, toplant\u0131larda notlar\u0131 tut\u2026 Her toplant\u0131da yan\u0131ndaki erkek junior ile konu\u015fsunlar, senin g\u00f6z\u00fcne bakmas\u0131nlar\u2026 Konumland\u0131rd\u0131klar\u0131 \u015fey konu mankeni, s\u00fcs nesnesi. Yaz\u0131l\u0131mc\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmezler, yani en fazla pazarlamac\u0131, sat\u0131\u015f\u00e7\u0131, insan kaynaklar\u0131 uzman\u0131 olabilirsin. Burada da asl\u0131nda ba\u015fka bir ayr\u0131mc\u0131l\u0131k daha var. Sanki o meslekler, yaz\u0131l\u0131mc\u0131 olarak yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feylerden daha de\u011fersizmi\u015f gibi.<\/p>\n

Toplumsal cinsiyet rollerine uygun, bak\u0131m veren, servis eden\u2026<\/strong><\/p>\n

Ye\u015fim:\u00a0<\/strong>Kad\u0131n yaz\u0131l\u0131mc\u0131 ekibi i\u00e7erisinde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z deneyim payla\u015f\u0131m\u0131na dayal\u0131 at\u00f6lyelerdeki payla\u015f\u0131mlardan g\u00f6r\u00fcyoruz, farkl\u0131 farkl\u0131 i\u015fyerlerinde farkl\u0131 farkl\u0131 insanlar olarak o kadar ayn\u0131 \u015feyleri ya\u015f\u0131yoruz ki\u2026 Bu tart\u0131\u015fmada bir arkada\u015f yazm\u0131\u015ft\u0131 Twitter\u2019da, y\u00f6neticisi \u015fey demi\u015f ona, \u201cBak ne zamand\u0131r b\u00f6yle d\u00fczenli toplant\u0131lar\u0131m\u0131z var, bir b\u00f6rek getirdi\u011fini g\u00f6rmedik.\u201d Arkada\u015f da \u00e7ok rahats\u0131z olmu\u015f, ment\u00f6r\u00fcne s\u00f6ylemi\u015f, ment\u00f6r\u00fc de \u201c\u0130yi niyetli bir \u015fey s\u00f6yl\u00fcyor hemen al\u0131nganl\u0131k yap\u0131yorsun\u201d demi\u015f. Yani bize uygun g\u00f6rd\u00fckleri toplumsal pozisyonu kabul etmememizi de al\u0131nganl\u0131k olarak de\u011ferlendiriyorlar.<\/p>\n

G\u00fcl\u00e7in:<\/strong>\u00a0Ya da agresif. Ya al\u0131ngans\u0131n ya agresifsin.<\/p>\n

Ye\u015fim:<\/strong>\u00a0Oysa illa birbirimize bir isim takacaksak kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131, ben cinsiyet\u00e7i insanlar\u0131n d\u00fcnyay\u0131 g\u00f6rme becerisine sahip olmad\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum mesela. T\u00fcm bunlar\u0131 g\u00f6r\u00fcp h\u00e2l\u00e2 cinsiyet\u00e7i yorumlar yap\u0131yorsa, yaz\u0131k diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u00a0Mansplaining<\/em>\u2019in son \u00e7evirisi neydi?<\/p>\n

G\u00fcl\u00e7in:<\/strong>\u00a0Erbilmi\u015flik.<\/p>\n

Ye\u015fim:<\/strong>\u00a0Erbilmi\u015flik, o zaten \u00e7ok yayg\u0131n bizim sekt\u00f6rde. Masadaki kad\u0131n, uzman oldu\u011fu konuyla ilgili, ona s\u00f6z hakk\u0131 gelip de konu\u015ftu\u011funda do\u011fruyu s\u00f6yledi\u011fine ikna edebilmesi i\u00e7in ciddi \u00e7aba harcamak zorunda kal\u0131yor, sadece cinsiyetinden dolay\u0131. Bunlar g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n standartlar\u0131 asl\u0131nda kad\u0131n yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar i\u00e7in. Ayr\u0131ca i\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde sorma haklar\u0131 olmayan sorular sorabiliyorlar kad\u0131nlara. Vak\u0131fbank\u2019\u0131n 8 Mart reklam\u0131nda ge\u00e7iyordu konu; #i\u015finebak diye bir reklam yay\u0131nlad\u0131lar, \u201cBu sorular\u0131 soramazs\u0131n\u201d diye. O, \u00e7ok yayg\u0131n bizim sekt\u00f6rde; kad\u0131nlara i\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde \u00f6zel hayatlar\u0131 soruluyor; sevgilisi var m\u0131, sevgilisi varsa i\u015fte evlenecek mi; evli ise \u00e7ocu\u011fu var m\u0131; yoksa ne zaman olacak, varsa \u00e7ocuk ka\u00e7 ya\u015f\u0131nda\u2026 Bu sorular\u0131 sorma hakk\u0131 g\u00f6r\u00fcyor i\u015fverenler kendilerine. Ve verece\u011fin yan\u0131ta g\u00f6re i\u015fe al\u0131n\u0131p al\u0131nmaman s\u00f6z konusu\u2026<\/p>\n

\u0130\u015fe alma demi\u015fken y\u00f6netici pozisyonunda neler oluyor o k\u0131sm\u0131 da merak ediyorum.<\/strong><\/p>\n

Ye\u015fim:\u00a0<\/strong>Kariyernet\u2019in bir blog sayfas\u0131 var, sitenin ARGE ekibinin ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131p yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131. Orada\u00a0pozisyon ve cinsiyete g\u00f6re istihdam verileri<\/a>\u00a0yay\u0131nl\u0131yorlar. Mesela i\u015f analistli\u011fi diye bir pozisyon var yaz\u0131l\u0131m sekt\u00f6r\u00fcnde. Yaz\u0131l\u0131m projelerindeki rollerden biri ve kad\u0131nlar\u0131n \u00e7o\u011funlukla y\u00f6nlendirildi\u011fi bir pozisyon, \u00e7\u00fcnk\u00fc teknik alg\u0131lanm\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla, sen \u00f6nceki engelleri a\u015fm\u0131\u015fs\u0131n, bin bir zahmet gelmi\u015fsin bilgisayar m\u00fchendisli\u011fi okumu\u015fsun ama h\u00e2l\u00e2 \u201ckad\u0131ndan yaz\u0131l\u0131mc\u0131 olmaz, sen git i\u015f analisti ol\u201d diyenler oluyor. Bu, yaz\u0131l\u0131mc\u0131 rol\u00fcne g\u00f6re kad\u0131nlar\u0131n daha y\u00fcksek oranda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n %60\u2019\u0131n\u0131n kad\u0131n oldu\u011fu bir alan sekt\u00f6rde ve bu rolde y\u00f6netici pozisyonda erkekler daha kalabal\u0131k. Buna da literat\u00fcrde\u00a0cam asans\u00f6r<\/em>\u00a0deniyormu\u015f, yani kad\u0131nlar\u0131n daha a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 meslek gruplar\u0131nda erkeklerin daha h\u0131zl\u0131 y\u00fckselmesi durumu.<\/p>\n

Cam tavan\u2019\u0131 biliyordum, asans\u00f6r\u00fc ilk kez duydum.<\/strong><\/p>\n

Ye\u015fim:<\/strong>\u00a0Bu asans\u00f6r. H\u0131zla \u00e7\u0131k\u0131yor yukar\u0131 (g\u00fcl\u00fcyor).<\/p>\n

\u0130\u015f analistli\u011fi g\u00f6rece \u00fccretleri d\u00fc\u015f\u00fck bir rol m\u00fc?<\/strong><\/p>\n

Ye\u015fim:<\/strong>\u00a0Evet.<\/p>\n

G\u00fcl\u00e7in:\u00a0<\/strong>Evet evet, nerede para varsa erkek. \u00dccretsiz bir yerde oldu\u011fu zaman, eme\u011fin \u00fccretsiz verilecekse o i\u015flerin kad\u0131nlara itelenmesi, yani toplant\u0131 notu tutman\u0131n senin terfine bir etkisinin olmayaca\u011f\u0131n\u0131 herkes biliyor, o y\u00fczden toplant\u0131 notunun tutulmas\u0131n\u0131 senden bekliyorlar. Sen titizsin gibi \u015feylerle bir de seni etkili h\u00e2le getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar, hakikaten de muhtemelen etkiliyorlar. Sonu\u00e7ta insanlar bu kurumun bir par\u00e7as\u0131 olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar, \u015firket diyelim, yeni girdin, bir onay alma, bir te\u015fekk\u00fcr g\u00f6rme, oradayken iyi hissetmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsun. Bunlar\u0131 kullan\u0131yorlar. Ve nerede yeni bir \u00f6zellik geli\u015ftirilecek, \u015firket i\u00e7in stratejik olarak \u00f6nemli bir proje yap\u0131lacak, yani senin y\u00fckselmene, terfine etkisi olacak i\u015fleri zaten kad\u0131nlara vermiyorlar. Sana hatalar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gibi, \u00fc\u00e7 d\u00f6rt y\u0131ld\u0131r kimsenin elleyip de \u00e7\u00f6zmedi\u011fi i\u015fleri veriyorlar. Yani para ald\u0131\u011f\u0131n alanda bile seni y\u00fckselece\u011fin \u015feylerden uzak tutma gibi bir tav\u0131r var. Yok i\u015fte \u201co i\u015f \u00e7ok stresli kad\u0131nlar bunu yapamaz\u201d ya da i\u015fte \u201c\u00e7ok dikkat gerektiriyor\u201d. Burda kad\u0131n\u0131n ba\u015fka sorumluluklar\u0131 var demek istiyor \u00e7\u00fcnk\u00fc evde ev i\u015fleri, anne olacak, \u00e7ocuk bak\u0131m\u0131 var, evde adamlar\u0131n yerlere att\u0131\u011f\u0131 \u00e7oraplar\u0131 toplay\u0131p \u00e7ama\u015f\u0131r makinesine al\u0131p y\u0131kayacak gibi sorumluluklar\u0131 falan var. O y\u00fczden i\u015f analistli\u011fine y\u00f6nlendirelim, test\u00e7i olsunlar, proje y\u00f6netsinler ama i\u015fte bizim o girdi\u011fimiz, b\u00f6yle \u00e7ok \u00e7ok y\u00fckseklerde ve zeki insanlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir yer olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz yaz\u0131l\u0131m alan\u0131nda kodcu olarak \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nlar. Kad\u0131nlar kodcu olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda da zaten Google\u2019da falan \u00e7al\u0131\u015fan birka\u00e7 ki\u015fiye sayg\u0131 duyuyorlar o kadar. Onu da zaten \u015firketten dolay\u0131 duyuyor. Bir arkada\u015f var, T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken ayn\u0131 \u015feyleri ona da yap\u0131yorlard\u0131, kad\u0131n gitti, Google\u2019da \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor \u015fu anda. Kad\u0131n\u0131 b\u00f6yle baya\u011f\u0131 ilah gibi g\u00f6r\u00fcyorlar. Ondan \u00f6nce T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 durumu ben biliyorum. Ona da \u015firketten dolay\u0131 sayg\u0131 duyuyorlar \u015fimdi \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 yerde, hedefleri orada.<\/p>\n

Ye\u015fim:<\/strong>\u00a0Bir de i\u015fin yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme k\u0131sm\u0131n\u0131 erkeklere \u00f6zg\u00fc g\u00f6ren, bu alan\u0131 erkeklere \u00f6zg\u00fc g\u00f6r\u00fcrken de \u00f6rne\u011fin \u201casosyal olmay\u0131 gerektirir\u201d gibi stereotiplerle d\u00fc\u015f\u00fcnme e\u011filiminde olan insanlar var. Ge\u00e7en ba\u015fka bir cinsiyet\u00e7ilik tart\u0131\u015fmas\u0131nda da b\u00f6yle bir tweet vard\u0131, epey infial yaratt\u0131: Kad\u0131nlar sabahlay\u0131p kahve, kola, sigara, i\u00e7ip bilgisayar oyunu oynamazlar o y\u00fczden onlardan yaz\u0131l\u0131mc\u0131 olmaz, gibi.<\/p>\n

G\u00fcl\u00e7in:<\/strong>\u00a0\u0130ki litre kola i\u00e7mesi laz\u0131m. \u00c7ay, sigara, kahve, sabahlamas\u0131 b\u00f6yle.<\/p>\n

Ye\u015fim:<\/strong>\u00a0Sosyal olmakla alakas\u0131 olmayan bir meslek gibi alg\u0131layanlar var yaz\u0131l\u0131m\u0131. Yaz\u0131l\u0131m sekt\u00f6r\u00fcndeki di\u011fer rolleri, test, analiz, proje y\u00f6netimi alanlar\u0131n\u0131 daha sosyal alg\u0131l\u0131yor, i\u015fte oradan cinsiyet\u00e7i i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc oturtuyorlar. Asl\u0131nda i\u015fin yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme kodlama ya da sistemle ilgili taraflar\u0131ndaki i\u015fler de sosyal olmay\u0131 ve iyi ileti\u015fim kurabilmeyi gerektiren i\u015fler. Bir kere o i\u015fleri b\u00f6yle g\u00f6rmeyerek zaten do\u011fru yapm\u0131yorlar. Bu i\u015fin sosyal etkile\u015fim ileti\u015fim becerileri gerektiren bir i\u015f oldu\u011funu kabul etmeyen birileri zaten yanl\u0131\u015f insanlar\u0131 i\u015fe al\u0131r. Asosyal olacaks\u0131n, kapanacaks\u0131n sabahtan ak\u015fama, ak\u015famdan sabaha kod yazacaks\u0131n ve iyi olacak diye d\u00fc\u015f\u00fcnerek i\u015fe al\u0131nanlar zaten bu i\u015fi yapam\u0131yor asl\u0131nda. Geli\u015ftirdi\u011fi mimariyi a\u00e7\u0131klayabilen ve tart\u0131\u015fabilen, bir sorun \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda onun nerede oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcp bunun ileti\u015fimini yapabilen, bir kriz y\u00f6netilece\u011fi zaman o krizi \u00e7\u00f6zecek insanlar\u0131 do\u011fru y\u00f6nlendirebilen, be\u015f dakika i\u00e7inde mi halledecek iki saat i\u00e7inde mi halledebilecek, bir\u00a0workaround<\/em>\u00a0\u00fcretilecekse o arada onu da tart\u0131\u015fabilen, \u00fcretebilen, \u00f6nceliklendirebilen hani bir s\u00fcr\u00fc \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc yetkinlikler gerektiren bir i\u015f. Kola, kahve, sigara i\u00e7ip sabahlayan nerd\u2019l\u00fck i\u015fi de\u011fil dolay\u0131s\u0131yla zaten cinsiyet\u00e7i i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fc diye b\u00f6lerken de hata yap\u0131yorlar. \u201cErkek\u201d \u00f6zelli\u011fi diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri \u00f6zelliklerle yap\u0131labilecek bir meslek zaten de\u011fil.<\/p>\n

G\u00fcl\u00e7in:\u00a0<\/strong>\u015euna getiriyorlar, siz say\u0131sal alanlar\u0131 alg\u0131layamazs\u0131n\u0131z. Oray\u0131 \u00f6yle bir y\u00fcceltme var ki kalan her \u015fey \u00e7\u00f6p. \u00d6yle de yazm\u0131\u015flar zaten, siz matematik de bilmezsiniz, anlamazs\u0131n\u0131z. \u0130lginiz olsa girerdiniz, ilgisizlik sizin sorununuz.<\/p>\n

Zaman\u0131nda m\u00fchendislik i\u00e7in ayn\u0131 mit kurulurken kod k\u0131sm\u0131 sekreterya i\u015fi gibi g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken zamanla ikisinin aras\u0131ndaki parasal ili\u015fkiler de\u011fi\u015fip kodun \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131 ve gecikmeli olarak onun da birden erkek i\u015fi oluvermesi. Cinsiyetin zaten i\u015ften \u00f6nce yarg\u0131 olu\u015fturmas\u0131 konusunda neler s\u00f6yleyebilirsiniz?<\/strong><\/p>\n

G\u00fcl\u00e7in:<\/strong>\u00a0Github, diye biz yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n kodlar\u0131m\u0131z\u0131 payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir yer var. Github\u2019da kullan\u0131c\u0131lar takma isim kullanabiliyorlar ve ba\u015fka projelere katk\u0131da bulunmak i\u00e7in PR denen y\u00f6ntemle kod g\u00f6nderebiliyorlar. Kod projeye onaydan ge\u00e7erek ekleniyor. Katk\u0131y\u0131 sunan\u0131n nickname\u2019inden kad\u0131n oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda kabul oran\u0131 erkeklerden y\u00fcksekken, kad\u0131n oldu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu oran d\u00fc\u015f\u00fcyor. \u00c7al\u0131\u015fmaya\u00a0\u015furdan<\/a>\u00a0ula\u015fabilirsiniz. Bir de benzeri akademide de bu \u00e7ok bilinen bir\u00a0\u00f6rnek<\/a>, i\u015fte lab y\u00f6neticili\u011fi i\u00e7in ayn\u0131 CV\u2019yi g\u00f6nderiyorlar, biri John di\u011feri Jennifer. John\u2019u bu pozisyon i\u00e7in daha \u00e7ok tercih ediyorlar ve John\u2019a ortalamada %13 daha fazla maa\u015f teklif ediyorlar.<\/p>\n

Sizin kendi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z ya da yapmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz \u00e7al\u0131\u015fmalar neler?<\/strong><\/p>\n

G\u00fcl\u00e7in:\u00a0<\/strong>kadinyazilimci.com<\/a>\u00a0adresinde bir blogumuzda yaz\u0131lar yaz\u0131yoruz. Aktif olarak kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir\u00a0Slack<\/a>\u00a0kanal\u0131m\u0131z var. D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc y\u00f6netti\u011fimiz\u00a0Twitter hesab\u0131m\u0131z<\/a>\u00a0var. \u0130\u015f yerinde ya\u015fanan ayr\u0131mc\u0131l\u0131klarla ilgili at\u00f6lyeler yap\u0131yoruz, onlardan bahsedebiliriz.\u00a0Youtube kanal\u0131m\u0131zda<\/a>\u00a0yay\u0131nlar\u0131m\u0131z oluyor. \u00c7ok g\u00fczel tecr\u00fcbe payla\u015f\u0131mlar\u0131 oldu. Gruplad\u0131k konular\u0131, tek tek konu\u015fuyoruz. Birka\u00e7 ay \u00f6nce \u201cKad\u0131nlar\u0131n yaz\u0131l\u0131m sekt\u00f6r\u00fcne giri\u015fi *neden* engelleniyor?<\/a>\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 olay oldu. \u201cNas\u0131l engelleniyorsunuz, kad\u0131nlar i\u015fe al\u0131nmaz diye mi yaz\u0131yor?\u201d diye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar vard\u0131. \u0130landa \u201ckad\u0131nlar i\u015fe al\u0131nmaz\u201d yazsayd\u0131 bu engelleme olurdu, yazm\u0131yor engellenmiyorsunuz. \u0130ki, \u00fc\u00e7 g\u00fcn de bu tart\u0131\u015fma devam etmi\u015fti.<\/p>\n

Gen\u00e7 kad\u0131n yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar ile temas\u0131n\u0131z nas\u0131l? Ku\u015faklar aras\u0131 bir ileti\u015fim dayan\u0131\u015fma var m\u0131?<\/strong><\/p>\n

Ye\u015fim:\u00a0<\/strong>Kad\u0131n Yaz\u0131l\u0131mc\u0131 i\u00e7inde hen\u00fcz mesle\u011fe at\u0131lmak \u00fczere olan da var emeklili\u011fine birka\u00e7 y\u0131l kalm\u0131\u015f olan da var. Ku\u015fak ku\u015fak bir araday\u0131z.<\/p>\n

Kad\u0131n yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar olarak aran\u0131zdaki ili\u015fkileri de merak ediyorum.<\/strong><\/p>\n

G\u00fcl\u00e7in:<\/strong>\u00a0Kad\u0131nlar aras\u0131nda da ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeyenler var. Mesela toplant\u0131lar ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda \u201cBen kesinlikle ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa u\u011framad\u0131m ama duyuyorum\u201d diye geliyorlar. Sonra \u201cAllah allah bu da m\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, bana da oluyor\u201d diye bir ay\u0131lma oluyor. Hepimiz de ge\u00e7iyoruz bu yollardan.<\/p>\n

\u0130\u015f yerinde ayr\u0131mc\u0131l\u0131k bence bizim i\u00e7in bir okul. At\u00f6lyelere girebildi\u011fimde \u00e7ok \u015fey \u00f6\u011freniyorum. Akademide ayr\u0131mc\u0131l\u0131k \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan uzman arkada\u015flardan destek ald\u0131k. Kendimiz de bir \u00e7ok ara\u015ft\u0131rmay\u0131 derleyip sunum h\u00e2line getirdik ve kat\u0131l\u0131mc\u0131larla \u00fczerinden tart\u0131\u015ft\u0131k. \u00d6rne\u011fin cam asans\u00f6r kavram\u0131n\u0131 b\u00f6yle \u00f6\u011frendik. Cam tavan\u0131 biliyorduk ama asans\u00f6r de neymi\u015f. Mesela pozitif ayr\u0131mc\u0131l\u0131k diye hep kafam\u0131za kafam\u0131za vuruyorlar, akademideki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n asl\u0131nda\u00a0ge\u00e7ici \u00f6zel \u00f6nlemler<\/em>\u00a0oldu\u011funu bize Ece \u00d6ztan anlatt\u0131. Ge\u00e7ici olmas\u0131n\u0131n sebebi, bu e\u015fitsizlik \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde zaten bu \u00f6nlemlerin ortadan kalkacak olmas\u0131. Bu ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n kendili\u011finden ortadan kalkmayaca\u011f\u0131 da belli. Bu sebeple politika belirleyiciler, bunun \u00e7\u00f6z\u00fclmesi i\u00e7in \u00f6zel \u00f6nlemler almad\u0131k\u00e7a e\u015fitli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in \u00fc\u00e7 bin y\u0131l falan beklememiz gerekir.<\/p>\n

Avrupa i\u00e7in seksen, T\u00fcrkiye gibi \u00fclkeler i\u00e7in y\u00fcz y\u0131ll\u0131k bir toplumsal cinsiyet e\u015fitsizli\u011fi u\u00e7urumu vard\u0131, pandemi ve karantinalarla birlikte bu T\u00fcrkiye i\u00e7in tekrar 150 y\u0131la y\u00fckseldi. Geriye gitti.<\/strong><\/p>\n

G\u00fcl\u00e7in:<\/strong>\u00a0Tabii ki bunlar\u0131n h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131 laz\u0131m. Giderek bu u\u00e7urum art\u0131yor. Nas\u0131l kendili\u011finden \u00e7\u00f6z\u00fclmesi beklenir ki bunun? \u00c7ocu\u011fum da g\u00f6remeyecek bu hesapla.<\/p>\n

Ye\u015fim:<\/strong>\u00a0Kariyernet\u2019ten bir \u015fey daha aktaray\u0131m m\u0131 size. Makine m\u00fchendisli\u011fini\u00a0incelemi\u015fler<\/a>. \u201cSon olarak bir efsane haline gelmi\u015f \u2018Makine M\u00fchendisi\u2019 \u00e7al\u0131\u015fma verisini inceleyelim dedik\u00a0\"\ud83d\ude42\"\u00a0G\u00f6r\u00fcnen o ki efsane kendisini veri ile do\u011fruluyor. Ciddi bir farkla, erkekler bu meslekte \u00e7ok daha bask\u0131n g\u00f6z\u00fck\u00fcyorlar. Ancak! Veriyi daha yak\u0131ndan iceledi\u011fimizde, 2015\u2019ten sonra bu oranda ufakta olsa azalma trendi g\u00f6r\u00fclebiliyor. Merak eden arkada\u015flar\u0131m\u0131z i\u00e7in veriyi en iyi temsil edecek do\u011fruyu hesaplad\u0131k. Buna g\u00f6re, e\u011fer trend bu \u015fekilde devam ederse yakla\u015f\u0131k 2275 y\u0131l\u0131nda e\u015fit bir da\u011f\u0131l\u0131m g\u00f6r\u00fclebilecek.\u201d<\/p>\n

G\u00fcl\u00e7in:<\/strong>\u00a02275 ya! Tabii zaten istiyorlar ki bu pozisyon hi\u00e7 de\u011fi\u015fmesin, zaten kim ister elinde olan ayr\u0131cal\u0131klar\u0131 yitirmeyi, temeli de buna \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

Kapan\u0131\u015f s\u00f6zlerinizi alabilir miyim?<\/strong><\/p>\n

G\u00fcl\u00e7in:\u00a0<\/strong>Bu m\u00fccadeleyi bir anda elde etmedik daha \u00e7ok yolumuz var. Hepimizin eme\u011fine sa\u011fl\u0131k.<\/p>\n

Ye\u015fim:<\/strong>\u00a0Bu tart\u0131\u015fmalarda cinsiyet\u00e7ili\u011fin ortaya sa\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n herkese moral bozuklu\u011fundan \u00e7ok g\u00fc\u00e7, kuvvet vermesini dilerim. Ben Kad\u0131n Yaz\u0131l\u0131mc\u0131 grubu sayesinde da\u011f\u0131lmadan ayakta durabiliyorum. Umar\u0131m herkese ula\u015f\u0131r bu dayan\u0131\u015fma.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde, 8 Mart\u2019tan sonraki hafta i\u00e7inde, tamamen erkeklerden olu\u015fan bir konferans…\n","protected":false},"author":3,"featured_media":37394,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[3453,3760,333,5491,3712],"class_list":{"0":"post-37393","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-calisma-hayati","9":"tag-cinsiyetcilik","10":"tag-kadin-muhendisler","11":"tag-kadin-yazilimci","12":"tag-manset"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37393","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37393"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37393\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37394"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37393"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37393"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37393"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}