{"id":3773,"date":"2012-07-15T19:46:48","date_gmt":"2012-07-15T16:46:48","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=3773"},"modified":"2019-01-28T21:01:21","modified_gmt":"2019-01-28T18:01:21","slug":"medyada-meslek-odalari-algisi-bugun-gazetesi-ornegi-cemile-ozyakanfatma-genc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/medyada-meslek-odalari-algisi-bugun-gazetesi-ornegi-cemile-ozyakanfatma-genc\/","title":{"rendered":"Medyada meslek odalar\u0131 alg\u0131s\u0131: Bug\u00fcn Gazetesi \u00f6rne\u011fi – Cemile \u00d6zyakan\/Fatma Gen\u00e7"},"content":{"rendered":"

\u0130MO Ankara \u015eubesi’nin Haziran-Temmuz 2012 tarihli Haber B\u00fclteni’nde yay\u0131mlanan ‘Medyada Meslek Odalar\u0131 Alg\u0131s\u0131: Bug\u00fcn Gazetesi \u00d6rne\u011fi’ ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131n\u0131 sizlerle payla\u015f\u0131yoruz.\u00a0<\/strong><\/p>\n

Medyada Yanl\u0131l\u0131k Sorunu\u00a0(1)<\/strong><\/p>\n

Medyaya bi\u00e7ilen rol\u00fcn, toplumda var olan farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri temsil etmek, b\u00f6ylece \u00e7o\u011fulcu tart\u0131\u015fma ortam\u0131n\u0131, di\u011fer bir deyi\u015fle \u00e7ok seslili\u011fi sa\u011flamak oldu\u011fu iddia edilir. Bir ba\u015fka rol ise y\u00f6netenler \u00fczerinde bir kontrol s\u00fcrecini olu\u015fturmak olarak ifade edilir. Bu tart\u0131\u015fmalar i\u00e7erisinde \u201cnesnellik\u201d \u00f6nemli bir unsur olarak ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u201cNesnel habercili\u011fin\u201d yayg\u0131n m\u00fcdafaas\u0131, onun haberlerdeki politik \u00f6nyarg\u0131 ve \u00e7arp\u0131tmalar\u0131 \u00f6nledi\u011fi, hi\u00e7 de\u011filse en aza indirdi\u011fi \u015feklinde dile getirilmektedir. \u201cNesnel habercili\u011fin\u201d koruyucu \u00f6rt\u00fcs\u00fc alt\u0131ndaki anahtar standartlar ve pratikler ise a\u015fa\u011f\u0131daki unsurlar ile tan\u0131mlanmaktad\u0131r:<\/p>\n

1. Profesyonel gazeteciler, bir konunun her iki yan\u0131n\u0131 ele\u015ftirel bi\u00e7imde sorgulamak ve bu sayede tarafs\u0131z habercili\u011fi temin etmek suretiyle politik olarak tarafs\u0131z bir bas\u0131m rol\u00fcn\u00fc \u00fcstlenirler.
\n2. Gazeteci, edep ve uygunluk gibi hakim toplumsal standartlar\u0131 dikkate almak suretiyle, haberlerdeki \u00e7irkin sansasyonel boyutu tart\u0131\u015fma i\u011fvas\u0131na direnir.
\n3. Haberin do\u011frulu\u011fu ve ger\u00e7ekli\u011fi, muhabirlere sadece neyi g\u00f6zlemlemi\u015flerse ve neyi g\u00fcvenilir kaynaklar ile fiziksel kan\u0131tlara dayand\u0131rabiliyorlarsa onu kamuoyuna aktarma izni veren belgesel gazetecilik pratiklerinin kullan\u0131m\u0131 sayesinde garanti alt\u0131na al\u0131n\u0131r.
\n4. Haberin nesnelli\u011fi daha ilerde, haberi haz\u0131rlamak i\u00e7in kullan\u0131lan genel ve standart bir \u015fablonun kulla-n\u0131m\u0131 ile g\u00fc\u00e7lendirilir: \u00d6yk\u00fc. \u00d6yk\u00fcler, bir olay\u0131n tutarl\u0131 ve makul bir rivayetini in\u015fa etmeleri i\u00e7in gereken unsurlar\u0131 (kim, ne, ne zaman, nerede, nas\u0131l, vs.) muhabirlerin toplamas\u0131n\u0131 sa\u011flamak suretiyle haber i\u00e7eri\u011finin tam bir kontrol\u00fc olarak hizmet g\u00f6r\u00fcrler. \u00d6yk\u00fcler, olaylar hakk\u0131ndaki g\u00fcndelik ileti\u015fimin en genel ara\u00e7lar\u0131 olduklar\u0131 i\u00e7in, haber rivayetlerinin tutarl\u0131l\u0131k ve akla uygunlu\u011fu hakk\u0131nda kamuoyunun h\u00fck\u00fcm vermesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131larlar.
\n5. Standardize habercilik \u015fablonlar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131, muhabirlerin, haberin hedef konusu hakk\u0131ndaki \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n\u0131 bir yana b\u0131rakarak herhangi bir konuyu haberle\u015ftirmelerini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar. Deneyimli muhabirlerin genel (uzmanla\u015fma kar\u015f\u0131t\u0131 olarak) pratikleri, istenmeyen ukalal\u0131k ve yorum e\u011filimlerinin haber bildiriminde en aza indirilmesine de yard\u0131m eder.
\n6. Yukar\u0131daki uygulamalar, mesle\u011fin pratik ve normlar\u0131n\u0131n ihlaline kar\u015f\u0131 bir denetim mekanizmas\u0131 olan editoryal g\u00f6zetim gibi \u00f6nemli bir uygulama vas\u0131tas\u0131yla d\u00fczenlenir ve hayata ge\u00e7irilir. (2)<\/p>\n

Bu standartlar ve pratikler alt\u0131nda medya ger\u00e7ek d\u00fcnyay\u0131 do\u011fru ve dengeli bir bi\u00e7imde yans\u0131tabilir ve yans\u0131tmal\u0131d\u0131r. Ancak dengeli ve do\u011fru bir habercili\u011fin \u00f6n\u00fcndeki en \u00f6nemli engel, \u2018de\u011ferler\u2019in habere girmesine izin veren ve sunumda se\u00e7ici davranmaya yol a\u00e7an toplumsal tutumlar, siyasal \u00f6nyarg\u0131lar ve yanl\u0131l\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

Haber, habercilik ve haber medyas\u0131 \u00fczerine yap\u0131lan yanl\u0131l\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda iki temel yakla\u015f\u0131m bulunmaktad\u0131r: Haberde birbirinden farkl\u0131 siyasi iktidar odaklar\u0131yla kurulan ili\u015fkiye ba\u011fl\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kan \u201csiyasal yanl\u0131l\u0131k\u201d \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve kapitalist sistemin iktisadi, politik ve k\u00fclt\u00fcrel iktidar ili\u015fkilerine ba\u011fl\u0131 yap\u0131s\u0131ndan kaynaklanan ve dil dolay\u0131m\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fen \u201cyap\u0131sal yanl\u0131l\u0131k\u201d sorunu.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde medyan\u0131n b\u00fcy\u00fck sermaye gruplar\u0131 ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7ektir. Yay\u0131nc\u0131l\u0131k alan\u0131n maliyetlerinin giderek y\u00fckselmesi, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck miktarlarda sermaye yat\u0131r\u0131m\u0131 gerektirmesi, yay\u0131n organlar\u0131n\u0131n giderek b\u00fcy\u00fck servet sahiplerinin elinde toplanmas\u0131na ve k\u00e2r ama\u00e7l\u0131 \u015firketler haline d\u00f6n\u00fc\u015fmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Sermaye gruplar\u0131 ve sermayeyi temsil eden iktidar ile do\u011frudan ya da dolayl\u0131 ili\u015fkisi olmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda da tarih boyunca bas\u0131n-medya \u00e7e\u015fitli bask\u0131, sans\u00fcr veya do\u011frudan yasaklarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalm\u0131\u015ft\u0131r. Siyasal tarihin her d\u00f6neminde iktidar kendisi gibi d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen medyay\u0131 \u00e7e\u015fitli bask\u0131larla kontrol etmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Herman ve Chomsky medya \u015firketlerinin sermaye ve h\u00fck\u00fcmetle olan ba\u011flant\u0131lar\u0131 ve h\u00fck\u00fcmete ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 konusunda \u015funu belirtmektedirler:<\/p>\n

\u201cMedya \u015firketlerinin \u00e7o\u011fu piyasayla tam olarak b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015ftir. \u00d6b\u00fcr \u015firketler de yaln\u0131zca k\u00e2rl\u0131l\u0131\u011fa \u00f6nem veren hissedarlar\u0131n, \u015firket y\u00f6neticilerinin ve bankac\u0131lar\u0131n bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda bulunmaktad\u0131r.
\n* * *
\nBir ba\u015fka yap\u0131sal ba\u011flant\u0131 da, medya \u015firketlerinin h\u00fck\u00fcmete olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve h\u00fck\u00fcmetle olan ba\u011flant\u0131lar\u0131d\u0131r. T\u00fcm radyo-TV \u015firketleri ve \u015febekelerinin h\u00fck\u00fcmetin verece\u011fi ruhsat ve izinlere ihtiyac\u0131 vard\u0131r: dolay\u0131s\u0131yla hepsi h\u00fck\u00fcmetin denetimine ve bask\u0131lar\u0131na a\u00e7\u0131k durumdad\u0131rlar. Bu teknik ve hukuki ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k medyay\u0131 hizaya sokacak bir sopa olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve medya politikas\u0131, kurulu d\u00fczen do\u011frultusundan s\u0131k s\u0131k sapacak olursa, bu tehdit harekete ge\u00e7irilebilir.\u201d (3)<\/p>\n

Bu gibi durumlarda, medyan\u0131n objektif habercilik anlay\u0131\u015f\u0131yla iddia etti\u011fi \u201cyans\u0131z ve tarafs\u0131z\u201d habercilik anlay\u0131\u015f\u0131 i\u015flevini kaybeder. \u00d6zg\u00fcr ve ba\u011f\u0131ms\u0131z olmayan medya kendisinden beklenen \u201cd\u00f6rd\u00fcnc\u00fc g\u00fc\u00e7\u201d olma sorumlulu\u011funu yitirir. \u0130rfan Erdo\u011fan, bu sorumlulu\u011fun, \u201cburjuva siyasal yap\u0131s\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 ana b\u00f6l\u00fcm\u00fc i\u00e7inde kendi ba\u015f\u0131na halk\u0131n g\u00f6z\u00fc ve kula\u011f\u0131 olan, do\u011fruyu ve hakl\u0131y\u0131 temsil eden, siyasal g\u00fcc\u00fc bir bak\u0131ma denetleyen, g\u00f6zetleyen bir nitelik vererek; toplumun \u00fcretim ili\u015fkileri yap\u0131s\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, bu ili\u015fkilerin belirleyicili\u011finden ba\u011f\u0131ms\u0131z, ideal bir g\u00f6revsellik\u201d olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekerken, tarihsel olarak bu sorumlulu\u011fu yerine getiremeyece\u011fini \u015fu \u015fekilde \u00f6zetlemektedir:<\/p>\n

\u201cD\u00f6rd\u00fcnc\u00fc g\u00fcc\u00fcn, g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerinde belirtti\u011fim gibi demokrasiyi olu\u015fturan g\u00fc\u00e7 olmas\u0131 veya demokrasiyi olu\u015fturan \u00fc\u00e7 g\u00fcc\u00fc denetleyen ve g\u00f6zetleyen d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc g\u00fc\u00e7 olmas\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn kapitalist toplumlar\u0131n\u0131n yap\u0131sal ger\u00e7e\u011finde ge\u00e7ersizdir.\u201d (4)<\/p>\n

Medyay\u0131 do\u011frudan ya da dolayl\u0131 olarak ellerinde tutan iktidar ve sermaye gruplar\u0131, medyay\u0131 halk r\u0131zas\u0131n\u0131 in\u015fa etme ve me\u015fruiyeti tan\u0131mlama arac\u0131 olarak kullan\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc iktidarda kalabilmenin \u00f6n ko\u015fullar\u0131ndan biri me\u015fruluktur, y\u00f6netici s\u0131n\u0131f \u201chegemonya\u201ds\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in halk\u0131n r\u0131zas\u0131na mecburdur. Siyasal nitelikte olan kararlar\u0131n al\u0131nmas\u0131, kurallar\u0131n belirlenmesi, bu karar ve kurallar\u0131n uygulamaya konulmas\u0131, mutlaka bir me\u015fruluk zeminine oturmak zorundad\u0131r. Egemen g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn kamuoyuna benimsetilmesinde, iktidar\u0131n olu\u015fumunda ve s\u00fcreklili\u011finde, me\u015frulu\u011fun sa\u011flanmas\u0131nda, halka belli fikirlerin empoze edebilmesinde ideolojik simgeler ve g\u00f6stergeler b\u00fcy\u00fck rol oynamaktad\u0131r. Bu simgeler ve g\u00f6stergeler i\u00e7in en uygun zemin olan ve sahip oldu\u011fu g\u00fc\u00e7 nedeniyle s\u00f6z konusu me\u015frulu\u011fun en \u00f6nemli sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclen medya, y\u00f6netilen ile y\u00f6netenler aras\u0131nda bir k\u00f6pr\u00fc i\u015flevi g\u00f6rmektedir.<\/p>\n

Medyan\u0131n sahip oldu\u011fu etki-g\u00fc\u00e7, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ki\u015filerle, olaylarla, kurumlarla vb. kar\u015f\u0131la\u015fmam\u0131z\u0131n daha \u00e7ok onlar\u0131n medyadaki yans\u0131malar\u0131 ile olmas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. \u00c7evresini anlamland\u0131rmada medyadan \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde yararlanan kitleler, ayn\u0131 \u015fekilde siyasi yap\u0131 i\u00e7erisinde yer alma, siyaseti, y\u00f6netimi ve politik yap\u0131y\u0131 anlamland\u0131rmada yine medyaya ba\u015fvurmaktad\u0131r.<\/p>\n

Medyan\u0131n en \u00f6nemli etkisinin ideolojik etki oldu\u011funu savunan Marksist d\u00fc\u015f\u00fcncede egemen s\u0131n\u0131f\u0131n fikirleri her d\u00f6nemde egemen fikirlerdir; yani toplumdaki maddi g\u00fcc\u00fc y\u00f6neten s\u0131n\u0131f ayn\u0131 zamanda entelekt\u00fcel g\u00fcc\u00fc de y\u00f6netmektedir. Maddi \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kendi tasarrufu alt\u0131nda tutan s\u0131n\u0131f ayn\u0131 zamanda zihinsel \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 \u00fczerinde de kontrole sahiptir.(5)<\/p>\n

Egemen olan s\u0131n\u0131f ayn\u0131 zamanda egemen zihniyeti de olu\u015fturur. T\u00fcrkiye\u2019de 80 sonras\u0131nda uygulamaya ge\u00e7irilen neoliberal politikalar son d\u00f6nemde AKP iktidar\u0131 eliyle \u015fekillenmektedir. AKP\u2019nin politikalar\u0131 yasalarla ve h\u00fck\u00fcmetin icraatlar\u0131yla emek d\u00fc\u015fman\u0131 olarak \u015fekillenirken, kendisine kamuoyu yaratmaya, \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 yasalar ve icraatlar i\u00e7in halk\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 almaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Medyay\u0131 da kendi hegemonyas\u0131n\u0131 yaratabilmek i\u00e7in etkin bir \u015fekilde kullanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Son d\u00f6nemlerde \u00e7\u0131kar\u0131lan Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnameler (KHK) ve y\u00f6netmeliklerle meslek odalar\u0131na y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar s\u00f6z konusudur. Bu d\u00f6nemde AKP iktidar\u0131 ile yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 bilinen Bug\u00fcn Gazetesi\u2019nde meslek odalar\u0131n\u0131 hedef alan haberler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu do\u011frultuda gazetenin \u00f6ncelikle fikri temellerini olu\u015fturan ili\u015fkileri ele al\u0131nacak ve bu fikri temeller \u00fczerinden meslek odalar\u0131 ile ilgili \u00e7\u0131kan haberler yanl\u0131l\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yakla\u015f\u0131mlardan \u201csiyasal yanl\u0131l\u0131k\u201d \u00fczerinden de\u011ferlendirilecektir.<\/p>\n

D\u00fcnden \u2018Bug\u00fcn\u2019e<\/p>\n

Bug\u00fcn Gazetesi 2005 y\u0131l\u0131nda, bir zamanlar\u0131n milliyet\u00e7i ve muhafazak\u00e2r gazetelerinin simge isimlerinden olan Terc\u00fcman Gazetesi\u2019nin devam\u0131 olarak kurulmu\u015ftur.<\/p>\n

1955 y\u0131l\u0131nda yay\u0131n hayat\u0131na ba\u015flayan Terc\u00fcman gazetesi, 1961 y\u0131l\u0131na kadar bu isimle devam etmi\u015ftir. Kurucular\u0131 1961 y\u0131l\u0131nda \u2018Hadiselere Terc\u00fcman\u2019 ismiyle \u00e7\u0131kmaya ba\u015flayan gazetenin yazarlar\u0131 o d\u00f6nemin ideolojik olarak milliyet\u00e7i, muhafazak\u00e2r kesimlerini temsil ediyorlard\u0131. Bu kesimin \u00f6nemli temsilcilerinden Kemal Il\u0131cak\u2019\u0131n sahibi oldu\u011fu Terc\u00fcman Gazetesi, hitap etti\u011fi kitle a\u00e7\u0131s\u0131ndan da toplumun milliyet\u00e7i ve muhafazak\u00e2r kesimine y\u00f6nelik habercilik anlay\u0131\u015f\u0131 g\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fcr. Gazete, sa\u011f kanattaki b\u00fct\u00fcn siyasi yap\u0131lar\u0131 ve dini cemaatleri kucaklayan, kendi potas\u0131nda eriten, herkese \u201ca\u011fabeylik\u201d yapan bir medya anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 temsil etmi\u015ftir.<\/p>\n

80\u2019li y\u0131llarda Turgut \u00d6zal\u2019\u0131n da deste\u011fini alan gazete, \u00d6zal\u2019\u0131n serbest piyasa ekonomisi do\u011frultusunda te\u015fvikler verdi\u011fi yay\u0131n kurulu\u015flar\u0131ndan birisi olmu\u015ftur. Gazetenin en \u00f6nemli i\u015flevi bu d\u00f6nem i\u00e7in sa\u011fa birle\u015fme y\u00f6n\u00fcnde \u00e7a\u011fr\u0131 yapmak olurken sola kar\u015f\u0131 da muhalefet etmekti. Bu do\u011frultuda gazetenin kurucusu olan Kemal Il\u0131cak gerek medya gerekse de di\u011fer alanlarda ciddi yat\u0131r\u0131mlar ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n

1986 y\u0131l\u0131nda \u00e7izgi de\u011fi\u015ftiren gazete milliyet\u00e7i gelenekten koparak liberal muhafazak\u00e2r kesime kaym\u0131\u015f ve bu y\u0131lda bu ak\u0131m\u0131n \u00f6nemli temsilcilerinden olan Taha Akyol gazetenin genel yay\u0131n m\u00fcd\u00fcr\u00fc olmu\u015ftur. 1993 y\u0131l\u0131nda Kemal Il\u0131cak\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc ile gazete ciddi bir mali krize girerek, 1994 y\u0131l\u0131nda \u00f6\u011fretmenlere konut yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in verilen paran\u0131n kullan\u0131m\u0131nda yolsuzluk yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131yla g\u00fcndeme gelen \u0130LKSAN davas\u0131 san\u0131klar\u0131ndan Sedat \u00c7olak’a sat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ard\u0131ndan k\u0131sa bir zaman i\u00e7erisinde gazetenin isim hakk\u0131 \u00c7ukurova Holding\u2019e sat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de 1970\u2019li ve 80\u2019li y\u0131llarda sa\u011f\u0131n \u00f6nemli bir kesimini temsil eden gazetenin \u00c7ukurova Holding\u2019e sat\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, Il\u0131cak ailesi gazetenin sunu\u015f isminde bir de\u011fi\u015fiklik yaparak \u201cD\u00fcnden Bug\u00fcne Terc\u00fcman\u201d isimli ikinci bir gazeteyi \u00e7\u0131karmaya ba\u015flad\u0131lar. Il\u0131cak ailesi taraf\u0131ndan kurulan gazetenin \u00e7izgisi art\u0131k net olarak liberal sa\u011f kanat olarak \u015fekillenmi\u015ftir. Kemal Il\u0131cak\u2019\u0131n o\u011flu Mehmet Ali Il\u0131cak 17 Ocak 2003 tarihli yaz\u0131s\u0131nda \u015f\u00f6yle belirtmektedir:<\/p>\n

\u201csen rahat ol baba\u2026 Senin d\u00f6nemindeki gibi D\u00fcnden Bug\u00fcne Terc\u00fcman devletimizin, polisimizin ve ordumuzun yan\u0131nda olacak. K\u0131saca nerede T\u00fcrk varsa Terc\u00fcman oradad\u0131r ilkesini benimseyecek\u2026 s\u00f6z veriyorum\u201d(6)<\/p>\n

Bu d\u00f6nemde biri Il\u0131cak ailesi di\u011feri de \u00c7ukurova Holding taraf\u0131ndan iki Terc\u00fcman Gazetesi \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Bu durum \u00c7ukurova Holding ile Il\u0131caklar aras\u0131nda Terc\u00fcman gazetesi \u00fczerinden yarg\u0131ya intikal eden bir s\u00fcrecin ba\u015flamas\u0131na neden oldu. Yarg\u0131 s\u00fcrecinin sonucunda 2005 y\u0131l\u0131nda \u00c7ukurova Holding gazetenin isim hakk\u0131n\u0131 resmi olarak alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu olay\u0131n ard\u0131ndan Terc\u00fcman Gazetesi\u2019nin isim hakk\u0131n\u0131 kaybeden Il\u0131cak ailesi, Ciner Grubu ile 2005 y\u0131l\u0131nda gazetenin ismini Bug\u00fcn Gazetesi olarak de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. K\u0131sa bir s\u00fcre sonra gazete Fethullah G\u00fclen\u2019e yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131yla bilinen Koza \u0130pek Grubu\u2019na sat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bug\u00fcn\u2019\u00fcn Kozas\u0131<\/p>\n

Koza \u0130pek Grubu ile yay\u0131n hayat\u0131na devam eden Bug\u00fcn Gazetesi, Terc\u00fcman Gazetesi\u2019nin ikinci d\u00f6nemine denk gelen liberal-sa\u011f ideolojiyi devam ettiren bir \u00e7izgide yer ald\u0131. Bug\u00fcn Gazetesi\u2019ni al\u0131\u015f\u0131n\u0131 bir f\u0131rsat olarak ifade eden Koza Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Ak\u0131n \u0130pek, bir arkada\u015f\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Nazl\u0131 Il\u0131cak ile tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bir hafta i\u00e7erisinde gazeteyi sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. \u0130pek ayr\u0131ca muhafazak\u00e2r bir \u00e7izgide yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmi\u015ftir.<\/p>\n

Koza \u0130pek Grubu Fethullah G\u00fclen\u2019e yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ile ad\u0131ndan s\u0131k\u00e7a s\u00f6z ettirmektedir. Hatta Koza Grubunun \u201cG\u00fclen cemaatinin medyaya tahsis edilen b\u00fct\u00e7esini idare etmekten sorumlu\u201d oldu\u011fu iddia edilmektedir. (7) Ayr\u0131ca grubun AKP H\u00fck\u00fcmetiyle temaslar\u0131yla da bilinmektedir. Gerek alt\u0131n madenlerine olan yat\u0131r\u0131mlar\u0131 gerekse de ald\u0131klar\u0131 medya kurulu\u015flar\u0131yla bu yak\u0131nl\u0131k daha a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. 1948 y\u0131l\u0131nda kurulan, ilk \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 zamanlarda faaliyet alan\u0131 ka\u011f\u0131t\u00e7\u0131l\u0131k ve davetiye bas\u0131m\u0131 olan Koza \u0130pek grubu 45 milyon dolara Bergama\u2019daki \u2018Ovac\u0131k Alt\u0131n Madeni\u2019ni sat\u0131n ald\u0131. \u00c7ok geni\u015f bir alanda maden arama ruhsat\u0131na sahip olan Koza \u0130pek\u2019in bu ruhsatlar\u0131 nas\u0131l bu kadar kolay alabildi\u011fi ise ayr\u0131 bir tart\u0131\u015fma konusu. Bug\u00fcn Koza \u0130pek\u2019in sahibi oldu\u011fu medya kurulu\u015flar\u0131 Kanalt\u00fcrk, Bug\u00fcn Gazetesi ve Bug\u00fcn TV\u2019dir. Yani Koza \u0130pek, iktidar ve cemaat ili\u015fkileriyle sahip oldu\u011fu g\u00fc\u00e7le sermayesini her ge\u00e7en g\u00fcn daha artt\u0131r\u0131yor, bununla birlikte sahip oldu\u011fu medya kurulu\u015flar\u0131yla da kendi bilgisini \u00fcretiyor ve yaymak i\u00e7in \u00e7aba sarf ediyor.<\/p>\n

\u0130ktidar yanl\u0131s\u0131 bir grup olarak Koza \u0130pek, sahip oldu\u011fu medya kurulu\u015flar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla AKP yanl\u0131s\u0131 oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymaktad\u0131r. Bu durumu Koza \u0130pek\u2019in Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Ak\u0131n \u0130pek \u015f\u00f6yle ifade etmektedir;<\/p>\n

\u201cben siyasi istikrar\u0131 destekliyorum. (\u2026) \u015eimdi AK parti, sevin ya da sevmeyin bu i\u015fi ge\u00e7mi\u015f iktidarlardan daha iyi yapmad\u0131 m\u0131? Elimi vicdan\u0131ma koyuyorum.\u201d (8)<\/p>\n

\u0130pek, G\u00fclen Cemaati ile yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ise;<\/p>\n

\u201cBen Fethullah G\u00fclen Hocaefendi\u2019yi y\u0131llar \u00f6ncesinden tan\u0131r\u0131m. Benim bildi\u011fim Fethullah G\u00fclen Hocaefendi devletine, milletine, \u00fclkesine b\u00fct\u00fcn kalbiyle ba\u011fl\u0131, bayra\u011f\u0131na a\u015f\u0131k bir insand\u0131r.
\n(\u2026)
\nEvet Fethullah G\u00fclen Hocaefendi do\u011frusunu s\u00f6yl\u00fcyor. G\u00fclen ile babam \u00f6lmeden \u00f6nce bir arkada\u015f\u0131m sayesinde tan\u0131\u015ft\u0131m. O y\u0131llarda rahmetli B\u00fclent Ecevit, Turgut \u00d6zal, Tansu \u00c7iller, Mesut Y\u0131lmaz, hepsi destek veriyorlar. Demirel, \u00fcst\u00fcn hizmet ni\u015fan\u0131 takt\u0131 Hocaefendi\u2019ye. D\u00fcn, el pen\u00e7e divan durup r\u00f6portaj yapmaya \u00e7al\u0131\u015fanlar, \u015fimdi a\u011fza almayacak \u015feyler s\u00f6yl\u00fcyorlar.\u201d (9)<\/p>\n

s\u00f6zleriyle ifade ediyor.<\/p>\n

AKP iktidar\u0131 da Bug\u00fcn Gazetesi\u2019ne olan deste\u011fini a\u00e7\u0131ktan ifade etmektedir. 13 May\u0131s 2008 tarihli AKP Bas\u0131n M\u00fc\u015favirli\u011fi\u2019nin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnl\u00fck bas\u0131n b\u00fclteninde Kanalt\u00fcrk\u2019\u00fcn Koza \u0130pek\u2019e sat\u0131lmas\u0131na dair Ak\u015fam Gazetesi\u2019nde yap\u0131lan haberi \u2018ulusalc\u0131 kale d\u00fc\u015ft\u00fc\u2019 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ile vermi\u015flerdir. Haberin i\u00e7eri\u011finde AKP iktidar\u0131yla y\u0131ld\u0131z\u0131n\u0131n parlad\u0131\u011f\u0131 belirtilen Ak\u0131n \u0130pek\u2019in Kanalt\u00fcrk Gazetesi\u2019ni almas\u0131yla birlikte Kanalt\u00fcrk\u2019\u00fcn muhalif politikas\u0131n\u0131n art\u0131k de\u011fi\u015fece\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u2018Bug\u00fcn\u2019den Meslek Odalar\u0131<\/p>\n

Bug\u00fcn Gazetesi ile ayn\u0131 \u00e7izgide yer alan ve hatta \u00fcyelerinden baz\u0131lar\u0131n\u0131n Bug\u00fcn Gazetesi\u2019nde k\u00f6\u015fe yazarl\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 LDT (Liberal D\u00fc\u015f\u00fcnce Toplulu\u011fu), Meslek Odalar\u0131 ile ilgili bir rapor haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r.(10) Haz\u0131rlam\u0131\u015f olduklar\u0131 rapor ve istatistik\u00ee bilgilerle meslek odalar\u0131na kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen karalama kampanyalar\u0131na kanaat zeminleri olu\u015fturmu\u015flard\u0131r. Raporda istatistik\u00ee veriler, ideolojik de\u011ferlendirmelerle istenilen sonu\u00e7lara uydurulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re, meslek odalar\u0131n\u0131 korporatist, hizmetin maliyetini y\u00fckselten, kendisini sivil toplum zanneden ancak sivil toplum olamayan, y\u00f6netim kadrolar\u0131n\u0131n siyasi g\u00f6r\u00fc\u015fleri \u00e7er\u00e7evesinde tek yanl\u0131 politika g\u00fcden, serbest ticareti ve rekabeti engelleyen ticari yap\u0131lar ve kamu zarar\u0131na yol a\u00e7an kurumlar olarak tan\u0131mlamaktad\u0131rlar. Raporda odalarla ilgili ula\u015f\u0131lan sonu\u00e7lar temelde anayasan\u0131n 135. Maddesinde de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmas\u0131 talebini i\u00e7ermektedir. Anayasa reformu olarak haz\u0131rlanan metin, meslek odalar\u0131 i\u00e7in her bir meslek grubu ad\u0131na tek oda de\u011fil rekabet\u00e7i yap\u0131da birden \u00e7ok odan\u0131n kurulabilmesi, oda \u00fcyeliklerinin zorunluluk de\u011fil g\u00f6n\u00fcll\u00fck \u00fczerinden yap\u0131labilmesi, mali a\u00e7\u0131dan \u00f6zerk yap\u0131da olan odalar\u0131n kamu kurumu niteli\u011finin kald\u0131r\u0131larak \u00f6zel hukuka tabi kurumlar olmas\u0131n\u0131n yasal zemininin sa\u011flanmas\u0131 gibi talepleri i\u00e7ermektedir. Bunlar\u0131n yan\u0131nda raporda meslek odalar\u0131n\u0131n ideolojik davranan kurumlar oldu\u011fu belirtilerek, odalar\u0131n \u201capolitik\u201d kurumlar olmas\u0131 gerekti\u011fi fikri savunulmu\u015ftur.<\/p>\n

Bug\u00fcn Gazetesi\u2019nde 2012 May\u0131s ay\u0131 i\u00e7erisinde bir hafta boyunca gerek k\u00f6\u015fe yaz\u0131lar\u0131nda gerekse haberlerinde LDT\u2019nin haz\u0131rlam\u0131\u015f oldu\u011fu bu raporun yukar\u0131da ba\u015fl\u0131klar halinde de\u011findi\u011fimiz sonu\u00e7lar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da verilmi\u015ftir. Gazetede odalarla ilgili yap\u0131lan haberlerin ideolojik s\u00f6ylemi temel olarak 6 ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda kurgulanmaktad\u0131r. Buna g\u00f6re haberlerde \u201cayn\u0131 meslek i\u00e7in bir de\u011fil rekabet\u00e7i birden fazla oda\u201d, \u201cZorunlu de\u011fil g\u00f6n\u00fcll\u00fc \u00fcyelik\u201d, \u201cKamu de\u011fil \u00f6zel hukuka tabilik\u201d, \u201c\u0130deolojik de\u011fil apolitik nitelik\u201d, \u201cMali a\u00e7\u0131dan \u00f6zerkli\u011fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d, \u201cMeslek odalar\u0131yla ilgili anayasa reformu\u201d temalar\u0131 \u00f6zellikle i\u015flenmektedir.
\nBug\u00fcn Gazetesi\u2019nin;<\/p>\n

\u201cAyn\u0131 meslek i\u00e7in bir de\u011fil rekabet\u00e7i birden fazla oda\u201d s\u00f6ylemi<\/p>\n

1-Haber:\u00a0\u201cHizmette pahal\u0131lar.\u00a0\u00dcyeler de \u015fik\u00e2yet\u00e7i.\u00a0Vatanda\u015f\u0131n o hizmeti alabilece\u011fi ba\u015fka yer yok\u201d\u00a0(Bug\u00fcn Gazetesi, 7 May\u0131s 2012) (11)<\/p>\n

Haberde \u00f6zellikle belirtilen \u201c\u00fcyeler de \u015fik\u00e2yet\u00e7i\u201d vurgusu t\u00fcm bir m\u00fchendis \u00fcyeler camias\u0131n\u0131 ima etmektedir. Ancak dikkatle incelendi\u011finde g\u00f6r\u00fclmektedir ki, haberin temel ald\u0131\u011f\u0131 ki\u015fi say\u0131s\u0131 varsay\u0131msald\u0131r. Bu nedenle haberde yer alan g\u00f6r\u00fc\u015flerin temsiliyetinin hangi oranda ge\u00e7erli oldu\u011fu bilinememektedir.<\/p>\n

2-Haber:\u00a0\u201cMeslek mensuplar\u0131, yasalarla tan\u0131nan ayr\u0131cal\u0131klar nedeniyle\u00a0tekel olu\u015fturan\u00a0odalara \u00e7eki d\u00fczen verilmesini\u00a0istiyor\u00a0\u201d\u00a0(Bug\u00fcn Gazetesi, 7 May\u0131s 2012)(12)<\/p>\n

Burada da yine \u201cmeslek mensuplar\u0131\u201dna yap\u0131lan vurgu yukar\u0131daki ifadelerle ayn\u0131 belirsizli\u011fi i\u00e7ermektedir. Ancak bu ifadeler birlikte okundu\u011funda, t\u00fcm meslek mensuplar\u0131n\u0131n odalar hakk\u0131nda \u201c\u015fik\u00e2yet\u00e7i\u201d oldu\u011fu izlenimi peki\u015ftirilmekte ve odalara \u201c\u00e7eki d\u00fczen\u201d verilmesi projesi, t\u00fcm meslek mensuplar\u0131n\u0131n iste\u011fiymi\u015f gibi me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Ayn\u0131 \u015fekilde 1. ve 2. maddelerde yer alan\u00a0\u201cvatanda\u015f\u0131n o hizmeti alabilece\u011fi ba\u015fka yer yok\u201d ve \u201cyasalarla tan\u0131nan ayr\u0131cal\u0131klar nedeniyle tekel olu\u015fturan odalar\u201difadeleri, odalar\u0131n, mesle\u011fi d\u00fczenleyen ve meslekta\u015f\u0131n haklar\u0131n\u0131 koruyan kamu kurumu niteli\u011finde \u00f6rg\u00fctler olmas\u0131 durumunu s\u00f6ylemsel d\u00fczlemde g\u00f6r\u00fcnmez k\u0131larak onlar\u0131 sanki mesle\u011fin \u00f6n\u00fcnde engel te\u015fkil eden tekelci, b\u00fcrokratik yap\u0131lar olarak g\u00f6sterme gayretindedir.<\/p>\n

Yine bu ifadelerle haberde, meslek \u00f6rg\u00fctlerinin d\u00fczenleyici ve denetleyici rol\u00fc yok say\u0131larak bu yap\u0131lar\u0131n gittik\u00e7e g\u00fcvencesiz ve korumas\u0131z hale getirilen bir meslek \u201cpiyasa\u201ds\u0131nda faaliyet g\u00f6steren \u00f6zel rekabet\u00e7i kurumlar olarak kurgulanmas\u0131n\u0131n ve b\u00f6ylece odalar\u0131n t\u00fcm kamusal niteliklerinin yok edilmesi projesinin ta\u015flar\u0131 d\u00f6\u015fenmektedir. Bunun en a\u00e7\u0131k ispat\u0131 \u015fu ifadelerde kendini g\u00f6stermektedir:<\/p>\n

3-Haber:\u00a0\u201cRadikal bir \u00f6neri de, bu kurulu\u015flar\u0131n yasa ile kurulma ve\u00a0alan\u0131nda tek olma\u00a0\u00f6zelliklerinin tamamen ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r\u201d (Bug\u00fcn Gazetesi, 10 May\u0131s 2012) (13)<\/p>\n

Ancak a\u00e7\u0131kt\u0131r ki her bir meslek grubunun \u00e7\u0131kar\u0131 tektir, ayn\u0131 meslek grubu i\u00e7in birden \u00e7ok odan\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclerek rekabet ortam\u0131n\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 kimin \u00e7\u0131kar\u0131na olmaktad\u0131r? Ayr\u0131ca pek \u00e7ok odan\u0131n faaliyet g\u00f6sterdi\u011fi meslek alan\u0131nda mesleki d\u00fczenleme ve denetleme faaliyetlerinin etkin ve ba\u011flay\u0131c\u0131 bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi m\u00fcmk\u00fcn olamayacakt\u0131r. Meslekta\u015flar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 da yine bu par\u00e7alanm\u0131\u015f \u00f6rg\u00fctsel yap\u0131da etkin bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilemeyecektir. Bu alanda birden \u00e7ok meslek \u00f6rg\u00fct\u00fc isteyen odaklar, hem mesle\u011fe dair d\u00fczenleme ve denetlemelerin kamusal bir sorumluluk olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131larak par\u00e7alama yoluyla piyasaya devredilmesini hem de meslekta\u015flar\u0131n haklar\u0131n\u0131 korumak \u00fczere giri\u015filen \u00f6rg\u00fctl\u00fc oda faaliyetlerini ortadan kald\u0131rarak m\u00fchendisleri emek piyasas\u0131nda s\u00f6m\u00fcr\u00fcye daha a\u00e7\u0131k, daha g\u00fcvencesiz ve emeklerini daha ucuz-de\u011fersiz k\u0131lmay\u0131 hedeflemektedirler. Bu durum, ger\u00e7ekle\u015ftirilmek istenen d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn niteli\u011fi ve bu kapsamda meslek alanlar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kacak y\u0131k\u0131m hakk\u0131nda \u015fimdiden \u00f6nemli ipu\u00e7lar\u0131 bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Bu kapsamda Bug\u00fcn Gazetesi\u2019nde yer verilen s\u00f6z konusu haberler ve ifadeler yap\u0131lmak istenen d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme me\u015fru bir s\u00f6ylemsel, ideolojik arka plan kazand\u0131rma i\u015flevi g\u00f6rmektedir.<\/p>\n

\u201cKamu de\u011fil \u00f6zel hukuka tabilik\u201d s\u00f6ylemi<\/p>\n

S\u00f6z konusu haberlerde yer alan yukar\u0131daki ifadeler ayn\u0131 zamanda odalar\u0131n tabi oldu\u011fu hukuksal d\u00fczenlemelerin de\u011fi\u015ftirilmesi talebinin bir ifadesi olarak da okunabilmektedir. Buna g\u00f6re meslek odalar\u0131 anayasada tan\u0131mlanan haliyle kamu kurumu niteli\u011finde faaliyet g\u00f6steren kurum ve kurulu\u015flard\u0131r. Kendi hukuksal d\u00fczenlemelerini yapan ve mesleki alan\u0131 d\u00fczenleyen erkler olarak kamu ad\u0131na yapt\u0131r\u0131m yetkisine sahip \u00f6zerk yap\u0131lard\u0131r. Ancak odalar\u0131 yeniden dizayn etme plan\u0131 i\u00e7erisinde bu hukuksal d\u00fczenlemelerin de\u011fi\u015ftirilmesi ve odalar\u0131n \u00f6zel hukuka tabi hale getirilerek kamusal ba\u011flar\u0131n\u0131n tamamen kopar\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusu olmaktad\u0131r. Bu \u00e7aba yeni anayasa \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade edilmekte, yukar\u0131da al\u0131nt\u0131lanan metinlerdeki\u00a0\u201ctekel olma\u201d\u00a0durumu,\u00a0\u201cayr\u0131cal\u0131kl\u0131 sahip olma\u201d\u00a0durumu,\u00a0\u201cvatanda\u015f\u0131n hizmet alabilece\u011fi ba\u015fka yer olmamas\u0131\u201d\u00a0ifadeleri ile bu yeni d\u00fczenlemenin altyap\u0131s\u0131n\u0131 haz\u0131rlanmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u201cZorunlu de\u011fil g\u00f6n\u00fcll\u00fc \u00fcyelik\u201d s\u00f6ylemi<\/p>\n

Mesleki \u00f6rg\u00fctlenmelere ili\u015fkin bu tasfiye plan\u0131n\u0131n ayaklar\u0131 bir yandan (yukar\u0131da de\u011finildi\u011fi gibi) \u00f6rg\u00fctsel d\u00fczeyde tesis edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131rken di\u011fer yandan da meslekta\u015flar a\u00e7\u0131s\u0131ndan ayn\u0131 ideolojik s\u00f6ylem kurgulanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede hem odalar\u0131n uygulamalar\u0131 \u00fczerinde \u00e7e\u015fitli \u015faibeler yarat\u0131lmak istenirken hem de \u201cger\u00e7ek demokrasi\u201d s\u00f6ylemi alt\u0131nda bu tasfiye \u00e7abas\u0131na hayat kazand\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede s\u00f6z konusu haberlerde \u015fu ifadelere yer verilmektedir:<\/p>\n

4-Haber:\u00a0\u201cT\u00fcrkiye\u2019de i\u015f yapan b\u00fct\u00fcn meslek gruplar\u0131n\u0131n zorunlu \u015fekilde \u00fcyesi oldu\u011fu odalar,\u00a0tart\u0131\u015fmal\u0131\u00a0uygulamalar\u0131 ile g\u00fcndeme geldi\u201d\u00a0(Bug\u00fcn Gazetesi, 7 May\u0131s 2012)(14)<\/p>\n

S\u00f6z konusu haberlerin genel niteli\u011fi olan \u015f\u00fcphe ve \u015faibe yaratma \u00fcslubu burada da a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Odalar hangi \u201ctart\u0131\u015fmal\u0131\u201d uygulamalarla g\u00fcndeme gelmi\u015ftir ve bu tart\u0131\u015fmalar\u0131 kim ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir? Kim bu uygulamalardan rahats\u0131z olmu\u015f, kimlerin k\u00e2r projeleri odalar\u0131n m\u00fcdahalesi ile engellenmi\u015ftir? Tart\u0131\u015f\u0131lan, ger\u00e7ekte nedir? Haberde t\u00fcm bu tart\u0131\u015fmalar\u0131n yan\u0131t\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 gibi, \u201ctart\u0131\u015fmal\u0131\u201d uygulamalar t\u00fcm bir toplumun ortak \u00e7\u0131kar\u0131na ayk\u0131r\u0131 m\u00fcdahaleler gibi sunulmaktad\u0131r. B\u00f6ylece odalara ili\u015fkin kamuoyunda yayg\u0131n bir ku\u015fku yaratmak ve odalar\u0131n kamusal uygulamalar\u0131n\u0131n me\u015fruiyetini sarsman\u0131n bili\u015fsel zemini olu\u015fturulmaktad\u0131r.<\/p>\n

5-Haber:\u00a0\u201cMecburi \u00fcyelikler kald\u0131r\u0131lmal\u0131.\u00a0Ger\u00e7ek demokrasilerde\u00a0oldu\u011fu gibi g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck olmal\u0131\u201d (Bug\u00fcn Gazetesi, 7 May\u0131s 2012)(15)<\/p>\n

Meslek \u00f6rg\u00fctlerinin kamusal hizmet niteli\u011finin kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n ve alan\u0131n rekabet\u00e7i bir piyasaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesinin bir di\u011fer aya\u011f\u0131 olarak meslekta\u015flar\u0131n odalara \u00fcyeli\u011finin g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck temelinde ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi \u00f6nerisi haberlerde \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lmaktad\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede; \u201cMecburi \u00fcyelikler kald\u0131r\u0131lmal\u0131. Ger\u00e7ek demokrasilerde oldu\u011fu gibi g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck olmal\u0131\u201d ifadesi kullan\u0131larak odalardaki \u00fcyelik sisteminin antidemokratik oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde bir ima yarat\u0131lmaktad\u0131r. Oysa odalara \u00fcyelik yasal s\u0131n\u0131rlarla belirlenmi\u015f ve mesle\u011fin denetimi ile meslekta\u015flar\u0131n korunmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde odalara kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanma yetkisi verilmi\u015ftir. Zorunlu \u00fcyelik tam da bu mesleki denetim ve meslekta\u015f haklar\u0131n\u0131 korumak amac\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir. Bu durum, hem hizmetlerin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinde hem mesleki sorumluluk alan\u0131nda hem de hizmeti alan vatanda\u015flar\u0131n g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flayabilmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan zaruri bir \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Di\u011fer t\u00fcrl\u00fc bir durumda, mesle\u011fin niteli\u011fi ve mesleki uygulamalar\u0131n sorumlulu\u011fu bir zafiyet konusu haline gelerek, ilgili t\u00fcm kesimleri ma\u011fdur edecek bi\u00e7imler alabilecektir.<\/p>\n

\u201c\u0130deolojik de\u011fil apolitik nitelik\u201d s\u00f6ylemi<\/p>\n

Yukar\u0131daki haberlerde de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere meslek odalar\u0131yla ilgili olarak y\u00f6neltilen iddialar, Bug\u00fcn Gazetesi\u2019nin y\u00fcz\u00fcn\u00fc d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc siyasi ve fikri temel \u00fczerinden \u015fekillenmektedir. Bu anlamda AKP iktidar\u0131 ve cemaatten al\u0131nan g\u00fc\u00e7le yap\u0131lan haberler tam da neoliberal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ba\u015fka bir aya\u011f\u0131na zemin haz\u0131rlamak \u00fczere olu\u015fturulmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc meslek odalar\u0131n\u0131n politika ve uygulamalar\u0131, neoliberal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn dizginsiz piyasala\u015ft\u0131rma ve ya\u011fma stratejileri \u00f6n\u00fcnde somut bir engel olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. B\u00f6yle tariflendi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde de odalar\u0131n yap\u0131s\u0131 \u2018ideolojik\u2019 olarak nitelenmekte ve odalara \u2018apolitik\u2019 yeni bir misyon y\u00fcklenmek istenmektedir. Ancak bu \u2018apolitik\u2019lik kisvesiyle hedeflenen ise ger\u00e7ekte sermaye yanl\u0131s\u0131 politik bir tutumun tesis edilmesidir. Sermayenin muhalif olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc t\u00fcm fikirleri ve kurumlar\u0131 \u2018ideolojik\u2019 olarak yaftalamas\u0131 asl\u0131nda kendisinin \u2018p\u00fcr ideolojik\u2019 tutumunu gizleyen bir maske i\u015flevi g\u00f6rmektedir. \u00d6yle ki \u201ckamu kurumlar\u0131n\u0131 \u015firketlerin evrak i\u015flerini yapan departman\u201d olarak g\u00f6rmek ve \u201ckamunun rol\u00fcn\u00fc \u015firketlerin i\u015fini kolayla\u015ft\u0131rmak\u201d olarak tan\u0131mlamak ideolojik ve sermaye yanl\u0131s\u0131 tutumun ta kendisidir:<\/p>\n

6-Haber:\u00a0\u201cOdalarda\u00a0siyaset\u00a0olmamal\u0131\u201d\u00a0(Bug\u00fcn Gazetesi, 7 May\u0131s 2012)(16)<\/p>\n

7-Haber:\u00a0\u201cE\u011fer \u015firketlerin evrak i\u015flerini g\u00f6receklerse onunla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmal\u0131lar. Ayn\u0131 zamanda\u00a0sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fc rol\u00fc\u00a0verilmemeli\u201d\u00a0(Bug\u00fcn Gazetesi, 7 May\u0131s 2012)(17)<\/p>\n

8-Haber:\u00a0\u201c\u00a0\u0130deolojik\u00a0davran\u0131l\u0131yor\u201d (Bug\u00fcn Gazetesi, 7 May\u0131s 2012)(18)<\/p>\n

Ayn\u0131 zihniyet sivil toplum siyaset konular\u0131nda da kendi ideolojik tavr\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k etmektedir. Bu konuda gazetenin haberlerinde yer verdi\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015fler olduk\u00e7a manidard\u0131r:<\/p>\n

9-Haber:\u00a0\u201cAdnan Dalgak\u0131ran (Makine \u0130hracat\u00e7\u0131lar Birli\u011fi Ba\u015fkan\u0131), ayr\u0131ca odalar\u0131n hem yar\u0131 resmi kurulu\u015f hem sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fc olarak hareket edip\u00a0siyasi g\u00f6sterilerde yer almas\u0131n\u0131\u00a0\u2018ciddi bir garabet\u2019 olarak nitelendirdi\u201d(Bug\u00fcn Gazetesi, 7 May\u0131s 2012)(19)<\/p>\n

10-Haber:\u00a0\u201cSen de karar vereceksin: Meslek odas\u0131 m\u0131s\u0131n siyasi parti mi?\u00a0Siyaset yapacaksan yeri belli.\u00a0Oda y\u00f6neteceksen, \u00fcyeni\u00a0haraca ba\u011flay\u0131p\u00a0\u00fczerinden\u00a0rant dev\u015firmeyeceksin.\u201d\u00a0(Bug\u00fcn Gazetesi, 10 May\u0131s 2012)(20)<\/p>\n

Ayr\u0131ca, 7. al\u0131nt\u0131da ifade edildi\u011fi gibi,\u00a0\u201codalara sivil toplum rol\u00fc verilmemeli\u201d\u00a0denilerek, sivil topluma d\u00e2hil olmak dahi h\u00fck\u00fcmetin icazetinde bir durum olarak kavranmaktad\u0131r. Oysa sivil topluma ait olmak (ya da olmamak) devletin atayaca\u011f\u0131 ya da belirleyece\u011fi bir \u201cliyakat\u201d de\u011fildir. Kald\u0131 ki sivil toplumda nas\u0131l siyaset \u00fcretilece\u011fine karar verecek merci de h\u00fck\u00fcmet de\u011fildir. Buna ba\u011fl\u0131 olarak, meslek \u00f6rg\u00fctlerinin kendi meslek alanlar\u0131n\u0131n nas\u0131l ve kimlerin \u00e7\u0131kar\u0131na d\u00fczenlenece\u011fine ili\u015fkin geli\u015ftirdikleri fikir ve uygulamalardan dahi rahats\u0131z olmak\u00a0\u201cger\u00e7ek demokrasi\u201d\u00a0isteyenlerin demokrasiden ve sivil toplumdan ne anlad\u0131klar\u0131n\u0131 gayet a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ortaya koymaktad\u0131r. Keza\u201csiyaset yapacaksan yeri belli\u201d\u00a0ifadesi, odalar\u0131n toplumsal duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc kesmek \u00fczere kurgulanan ve siyaseti yaln\u0131zca parlamentoda\/partiler nezdinde \u00fcretilen kararlar dizgesine indirgeyen ideolojik bir s\u00f6ylem olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.\u201c\u00dcyeleri haraca ba\u011flay\u0131p rant dev\u015firmek\u201diddias\u0131 ise, meslek odalar\u0131n\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fini sarsmak ve odan\u0131n \u00fcyeler nezdinde hedef g\u00f6sterilmesine olanak tan\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n

\u201cMali a\u00e7\u0131dan \u00f6zerkli\u011fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d s\u00f6ylemi<\/p>\n

A\u015fa\u011f\u0131daki haberlerde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere burada yine meslek odalar\u0131n\u0131n tasfiyesi olarak \u015fekillenen plan do\u011frultusunda,\u00a0\u201codalar k\u00f6\u015fe olmu\u015f\u201d, \u201cpara nereye gidiyor?\u201d\u00a0ifadeleriyle odalar\u0131n \u2018usuls\u00fczl\u00fck\u2019 yapt\u0131\u011f\u0131 iddialar\u0131 ortaya at\u0131lmaktad\u0131r. Meslek odalar\u0131 temel olarak \u2018kamu yarar\u0131\u2019 do\u011frultusunda mesleki denetim ve meslekta\u015f haklar\u0131n\u0131 korumak amac\u0131yla hizmet sunan kurumlar olma \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131maktad\u0131rlar. Buna ba\u011fl\u0131 olarak odalar meslekta\u015flar\u0131n\u0131n bilgilerini artt\u0131rmak ve eskiyen bilgilerini yenilemek amac\u0131yla mesleki e\u011fitimler yan\u0131nda mesle\u011fin her alan\u0131nda seminerler, paneller ve sempozyumlar d\u00fczenleyen, meslek alan\u0131n\u0131 g\u00fcncel olarak tart\u0131\u015fan ve bu do\u011frultuda mesle\u011fin geli\u015fimine katk\u0131 sunan kurumlard\u0131r. Bununla birlikte meslek odalar\u0131 \u00f6zerk yap\u0131lar olduklar\u0131 i\u00e7in kendi kanunlar\u0131yla kurulmakta ve kendi denetimlerini kendileri ger\u00e7ekle\u015ftirmektedirler. Meslek odalar\u0131n\u0131n yap\u0131s\u0131 (y\u00f6netimi, denetimi\u2026) 2 y\u0131lda bir yap\u0131lan se\u00e7imlerle belirlenmektedir. Her meslek mensubu da \u00fcyesi oldu\u011fu meslek odas\u0131n\u0131n se\u00e7imini kat\u0131larak bu organlar\u0131n belirlenmesinde aktif rol \u00fcstlenebilmektedir. Oysaki haberlerde a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, di\u011fer haberlerde de oldu\u011fu gibi \u2018odalar\u0131n denetimi hi\u00e7 yap\u0131lm\u0131yormu\u015f\u2019 gibi bir alg\u0131 ve paralar\u0131n nereye harcand\u0131\u011f\u0131 konusunda \u015faibe yarat\u0131lmak istenmektedir:<\/p>\n

11- Haber:\u00a0\u201c\u00a0Mali denetimsizli\u011fe\u00a0ve siyasi yap\u0131lanmaya dikkat \u00e7ekiliyor.\u201d (Bug\u00fcn Gazetesi, 7 May\u0131s 2012) (21)<\/p>\n

12-Haber:\u00a0\u201c\u00a0Para\u00a0nereye gidiyor?\u201d (Bug\u00fcn Gazetesi, 7 May\u0131s 2012) (22)<\/p>\n

13-Haber:\u00a0\u201c\u00a0Harcamalar\u00a0kozmik odadan \u00e7\u0131kar\u0131ls\u0131n\u201d<\/p>\n

14-Haber:\u00a0\u201cOdalar k\u00f6\u015fe olmu\u015f\u201d\u00a0(Bug\u00fcn Gazetesi, 10 May\u0131s 2012) (23)<\/p>\n

15-Haber:\u00a0\u201cMeslek odalar\u0131 maalesef son d\u00f6nemde, kendine ba\u011fl\u0131\u00a0meslek mensuplar\u0131n\u0131n e\u011fitimine para harcamas\u0131 gerekirken\u00a0, aidat toplamaktan ba\u015fka bir \u015fey yapmayan kapal\u0131 devre bir kurum haline geldiler.\u201d\u00a0(Bug\u00fcn Gazetesi, 10 May\u0131s 2012) (24)<\/p>\n

16- Haber:\u00a0\u201c\u00dcye aidatlar\u0131 ve \u2018olur\u2019 belgeleriyle adeta para basan odalar,\u00a0denetim\u00a0konusunda da \u00e7ok ele\u015ftiriliyor\u201d\u00a0(Bug\u00fcn Gazetesi, 7 May\u0131s 2012) (25)<\/p>\n

\u201cMeslek odalar\u0131yla ilgili anayasa reformu\u201d s\u00f6ylemi<\/p>\n

17- Haber:\u00a0\u201cBakanl\u0131k (\u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131), \u2018Mimarl\u0131k ve m\u00fchendislik hizmetlerini do\u011frudan ilgilendiren an\u0131lan kanunlarda ve y\u00f6netmeliklerde de\u011fi\u015fiklik tamamland\u0131ktan sonra yeni mevzuat\u0131n h\u00fck\u00fcmleri ile uyumlu\u00a06235 say\u0131l\u0131 kanun tasla\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 g\u00fcndeme al\u0131nabilecektir\u00a0\u2019 de\u011ferlendirmesi yapt\u0131\u201d\u00a0(Bug\u00fcn Gazetesi, 9 May\u0131s 2012)(26)<\/p>\n

18-Haber:\u00a0\u201cB\u00f6ylesi bir yap\u0131 siyasi iradenin m\u00fcdahalesini gerektiriyor. Yeniden yap\u0131land\u0131rma \u015fart\u201d\u00a0(Bug\u00fcn Gazetesi, 7 May\u0131s 2012) (27)<\/p>\n

19- Haber:\u00a0\u201cSadece aidat toplayan ve tabelada kalan odan\u0131n kapat\u0131lmas\u0131, benzerlerin birle\u015ftirilmesi kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u201d\u00a0(Bug\u00fcn Gazetesi, 9 May\u0131s 2012) (28)<\/p>\n

20-Haber:\u00a0\u201cG\u00fcmr\u00fck ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile \u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na m\u00fchim i\u015f d\u00fc\u015f\u00fcyor. Zaten devreye de girdiler. Art\u0131k \u00fcyelerinden sadece para toplayan odalar\u0131n kap\u0131s\u0131na kilit vurulacak. Yar\u0131m as\u0131rl\u0131k kanun da de\u011fi\u015ftirilecek.\u201d\u00a0(Bug\u00fcn Gazetesi, 9 May\u0131s 2012) (29)<\/p>\n

21-Haber:\u00a0\u201c\u0130\u015f d\u00fcnyas\u0131 ve odalardan\u00a0gelen\u00a0\u2018reform\u2019\u00a0\u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na bakanl\u0131k sessiz kalmad\u0131. \u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131, yar\u0131m as\u0131rl\u0131k kanunla ilgili\u00a0taslak \u00e7al\u0131\u015fma\u00a0yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 belirtti.\u201d\u00a0(Bug\u00fcn Gazetesi, 9 May\u0131s 2012) (30)<\/p>\n

22-Haber:\u00a0\u201cOdalara da\u00a0reform\u00a0\u015fart\u201d, \u201c\u00dcyeler yenilik\u00a0istiyor\u00a0\u201d\u00a0(Bug\u00fcn Gazetesi, 7 May\u0131s 2012) (31)<\/p>\n

Bug\u00fcn Gazetesi\u2019nde yukar\u0131da \u00e7e\u015fitli ba\u015fl\u0131klarda ele al\u0131nan haberlerin tamam\u0131, ortaya at\u0131lan iddialar ve yarat\u0131lmak istenen \u015faibeli durumlarla meslek odalar\u0131n\u0131n yasal stat\u00fcleri, uygulamalar\u0131 ve politikalar\u0131 konusunda Kamu Kurumu Niteli\u011findeki Meslek Kurulu\u015flar\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen Anayasa\u2019n\u0131n 135. Maddesi\u2019nde de\u011fi\u015fiklik taleplerini i\u00e7ermektedir. KHK\u2019lerle birlikte yap\u0131lan d\u00fczenlemelerle meslek odalar\u0131n\u0131n \u00f6zerk yap\u0131s\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi, odalar\u0131n m\u00fcdahale ve denetime a\u00e7\u0131k hale getirilmesi y\u00f6n\u00fcnde bakanl\u0131klar\u0131n te\u015fkilat ve g\u00f6revleri i\u00e7erisinde birtak\u0131m de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

S\u00f6z konusu haberler bu de\u011fi\u015fikliklerin devam ettirilmesini talebini i\u00e7erisinde bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Bununla birlikte meslek odalar\u0131n\u0131n mevcut yap\u0131lar\u0131; rekabeti olumsuz etkileyen, hizmette fiyat\u0131 y\u00fckselten, meslek mensuplar\u0131n\u0131 \u00fcye olmak zorunda b\u0131rakan, serbest piyasa ekonomisinin i\u015fleyi\u015fine m\u00fcdahale eden hizmetlerde bulunan, kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanan dolay\u0131s\u0131yla kamu zarar\u0131na yol a\u00e7an(!), kendisinden sorumlu olan kamu otoriteleri i\u00e7in \u00e7e\u015fitli bak\u0131mlardan rahats\u0131zl\u0131k do\u011furan, asgari \u00fccret uygulamalar\u0131yla meslek mensuplar\u0131 aras\u0131nda e\u015fitsizlik yaratan, meslek mensuplar\u0131n\u0131 s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde denetleyerek i\u015f yapmalar\u0131n\u0131 engelleyen ve yap\u0131s\u0131 itibariyle ideolojik kurumlar olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Neoliberal politikalar\u0131n uygulanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan gerek AKP iktidar\u0131 taraf\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir engel olarak g\u00f6r\u00fclen ve \u2018h\u00fck\u00fcmetin i\u015flerine kar\u0131\u015fan\u2019 kurumlar olarak tarif edilen meslek odalar\u0131n\u0131n, serbest rekabet esaslar\u0131na dayanarak yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. Engel olma hali etkisizle\u015ftirilerek destek olan yeni kurumlar yarat\u0131lmas\u0131 bi\u00e7imine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi ama\u00e7lanmaktad\u0131r. Ancak b\u00f6ylesi bir meslek odas\u0131 serbest piyasaya kendisini adar, mesle\u011finin geli\u015fmesi ve meslekta\u015f\u0131n\u0131n hak ve \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 savunmaz sadece ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu sekt\u00f6r\u00fcn sermaye lehine geli\u015fmesini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr!<\/p>\n

Sonu\u00e7 Yerine<\/p>\n

H\u00fck\u00fcmet ve sermaye gruplar\u0131 ile do\u011frudan ya da dolayl\u0131 olarak ili\u015fkisi ve medya kurulu\u015flar\u0131 \u00fczerindeki bask\u0131 dolay\u0131s\u0131yla medyan\u0131n tarafs\u0131z olamad\u0131\u011f\u0131, toplumda farkl\u0131 olan g\u00f6r\u00fc\u015fleri temsil edemeyip \u00e7o\u011fulculu\u011fu ve \u00e7ok seslili\u011fi sa\u011flayamad\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla kendisine bi\u00e7ilen \u201cd\u00f6rd\u00fcnc\u00fc g\u00fc\u00e7\u201d rol\u00fc ile h\u00fck\u00fcmeti, yasa koyucular\u0131 denetleyemedi\u011fi \u201cmedyada yanl\u0131l\u0131k\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde belirtilmi\u015fti. Denetleyememenin yan\u0131nda tam tersine medya, ba\u011fl\u0131 olmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131 sermaye gruplar\u0131 ve h\u00fck\u00fcmetin icraatlar\u0131 konusunda halk\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 almak i\u00e7in zemin olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Ki\u015filer, olaylar ve kurumlarla kar\u015f\u0131la\u015fmam\u0131z\u0131n medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile olmas\u0131 ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde medyan\u0131n insanlar \u00fczerindeki etkisi nedeniyle sermaye gruplar\u0131 ve h\u00fck\u00fcmet medyay\u0131 me\u015fruiyetlerini tan\u0131mlama arac\u0131 olarak kullanmaktad\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcrkiye siyasi tarihinde muhafazak\u00e2r bir \u00e7izgiyi temsil eden Bug\u00fcn Gazetesi, fikri olarak Terc\u00fcman Gazetesi\u2019nin devam\u0131 olarak yay\u0131n hayat\u0131na devam etmektedir. \u00c7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ilk g\u00fcnler milliyet\u00e7i-muhafazak\u00e2r \u00e7izgide olan Terc\u00fcman Gazetesi, de\u011fi\u015fen ko\u015fullarla birlikte muhafazak\u00e2r liberal bir \u00e7izgiye do\u011fru ge\u00e7i\u015f yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn Gazetesi de 2005 y\u0131l\u0131nda Terc\u00fcman Gazetesi\u2019nin b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 miras\u0131 devralarak, AKP iktidar\u0131 ve G\u00fclen cemaati ile yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 bilinen Koza \u0130pek grubu ile yoluna devam etmi\u015ftir. Gazetenin sahibi olan Koza \u0130pek grubunun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc kamuoyuna aktarman\u0131n bir arac\u0131 olma i\u015flevi g\u00f6ren gazete, h\u00fck\u00fcmete yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle de h\u00fck\u00fcmeti olumlayan ve h\u00fck\u00fcmetin yapmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc icraatlar\u0131 gazete arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kamuoyuna benimsetmek \u00fczere kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu sebeplerle, ana ak\u0131m medyada haber de\u011feri ta\u015f\u0131yan olaylar, s\u00f6ylemler, d\u00fc\u015f\u00fcnceler ve bu haberlerde kullan\u0131lan dil, se\u00e7ilen ba\u015fl\u0131k ve haberlerin i\u00e7eri\u011fi ayn\u0131 zamanda bir grubun d\u00fc\u015f\u00fcncesi de olarak kar\u015f\u0131l\u0131k bulmaktad\u0131r.<\/p>\n

AKP ile yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle Bug\u00fcn Gazetesi, liberalizm ile muhafazak\u00e2r d\u00fc\u015f\u00fcnceyi temel alan LDT\u2019nin meslek odalar\u0131yla ilgili haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 raporu haber yaparak bu rapora bir de\u011fer atfetmi\u015ftir. Gerek h\u00fck\u00fcmetin temsilcileri, gerek sermayedarlar gerekse de LDT\u2019nin s\u00f6zc\u00fcleri meslek odalar\u0131n\u0131 ideolojik, mali denetimsiz, para basan, yar\u0131 resmi, \u00fcyeleri taraf\u0131ndan \u015fik\u00e2yet edilen, hizmette pahal\u0131 ve rekabeti zedeleyen kurumlar olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r. Bu tan\u0131mlamalar\u0131 Bug\u00fcn Gazetesi\u2019nin haberlerinde de g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n

\u2018Meslek odalar\u0131na reform yolda\u2019, \u2018Odalar k\u00f6\u015fe olmu\u015f\u2019, \u2018Odalarda siyaset olmamal\u0131\u2019, \u2018Mecburi \u00fcyelikler kald\u0131r\u0131lmal\u0131\u2019, \u2018Hizmette pahal\u0131lar \u00fcyeler de \u015fik\u00e2yet\u00e7i\u2019 olarak se\u00e7ilen ba\u015fl\u0131klar ve bu ba\u015fl\u0131klar alt\u0131nda haz\u0131rlanan yanl\u0131\u015f i\u00e7eriklerle meslek odalar\u0131nda reform yap\u0131lmas\u0131 konusunda halk\u0131n r\u0131zas\u0131 al\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve sanki toplumdan b\u00f6yle bir talep varm\u0131\u015f gibi lanse edilmi\u015ftir.<\/p>\n

Oysaki LDT\u2019nin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 rapora dahi bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan sonu\u00e7lar bamba\u015fka bir duruma i\u015faret etmektedir. \u00d6rne\u011fin raporda\u00a0\u2018Odan\u0131z\u0131n genel olarak demokratik bir yap\u0131dan yana oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz?\u201d\u00a0ba\u015fl\u0131kl\u0131 soruya verilen yan\u0131tta, se\u00e7ilen \u00f6rneklemin %47,4\u2019\u00fc \u2018demokrasiden yanad\u0131r\u2019 cevab\u0131n\u0131 verirken, %22, 9\u2019u da \u2018demokrasiden biraz yanad\u0131r\u2019 cevab\u0131n\u0131 vermi\u015flerdir. Bu iki oran topland\u0131\u011f\u0131nda %70,3 gibi b\u00fcy\u00fck bir kitleyi temsil edip, meslek odalar\u0131n\u0131n demokratik kurumlar oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki g\u00f6r\u00fc\u015f a\u011f\u0131rl\u0131k kazanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bir di\u011fer \u00f6rnek ise;\u00a0\u2018Odan\u0131z\u0131 kendi mesle\u011finiz i\u00e7in gerekli g\u00f6r\u00fcyor musunuz?\u201d\u00a0ba\u015fl\u0131kl\u0131 soruya %70,3\u2019\u00fc \u2018\u00e7ok gerekli g\u00f6r\u00fcyorum, mutlaka olmal\u0131d\u0131r\u2019 yan\u0131t\u0131d\u0131r. Bu ve bunun gibi sorulara verilen cevaplar meslek odalar\u0131na \u00fcye olan meslek mensuplar\u0131n\u0131n g\u00f6sterilmek istenenin aksine odalar\u0131n\u0131n kendilerini temsil etti\u011fi ve odalar\u0131ndan memnun olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. (32)<\/p>\n

LDT yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada yukar\u0131da da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi kendi ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 istatistik\u00ee verileri bile hi\u00e7e say\u0131p, zorlama yorumlarla anayasa reform \u00f6nerisini savunan ve ama\u00e7lar\u0131na uygun bir sonu\u00e7 haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn Gazetesi de, ortaya \u00e7\u0131kan istatistik\u00ee verileri bile incelemeden, LDT\u2019nin zorlama yorumlar\u0131n\u0131 haberlerinde kendisine dayanak etmi\u015ftir.<\/p>\n

Gazete, ideolojik yanl\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedeniyle haber kayna\u011f\u0131n\u0131 bile sorgulamayarak nereye yak\u0131n durdu\u011funu ve kimlerle yak\u0131n temas halinde oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n

A\u00e7\u0131kt\u0131r ki, Bug\u00fcn Gazetesi\u2019nde \u00e7\u0131kan haberler TMMOB ve ba\u011fl\u0131 odalar\u0131na bir sald\u0131r\u0131 niteli\u011fi ta\u015f\u0131maktad\u0131r. AKP iktidar\u0131n\u0131n \u00f6zellikle meslek odalar\u0131yla yak\u0131ndan ilgilendi\u011fi hepimiz taraf\u0131ndan bilinen bir ger\u00e7ektir. Devlet Denetleme Kurulu raporuyla ba\u015flayan bu s\u00fcre\u00e7, Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamelerle ve y\u00f6netmeliklerle giderek meslek odalar\u0131na kar\u015f\u0131 h\u00fck\u00fcmetin tutumunu ve tavr\u0131n\u0131 netle\u015ftirmektedir. LDT\u2019nin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 rapor ve Bug\u00fcn Gazetesi\u2019nin yapt\u0131\u011f\u0131 haberler bu s\u00fcrecin bir yans\u0131mas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

*\u00a0Bu yaz\u0131 Haziran-Temmuz 2012 tarihli \u0130n\u015faat M\u00fchendisleri Odas\u0131 (\u0130MO) Ankara \u015eubesi Haber B\u00fclteni\u2019nde yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Notlar
\n(1) Bu yaz\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcnde \u00f6nerilerde bulunan ve katk\u0131lar sunan arkada\u015flar\u0131m\u0131z \u00c7a\u011fr\u0131 Kadero\u011flu-Bulut ve Erkal T\u00fclek\u2019e sonsuz te\u015fekk\u00fcrler\u2026
\n(2) Hofstetter, C.R. ve Buss, T.F., \u201cJournal of Broadcasting\u201d(3)Herman, Edward S. ve Noam Chomsky
\n(3) (1999). Medya Halka Nas\u0131l Evet Dedirtir. \u00c7ev., \u0130smail Kaplan. \u0130stanbul: Minerva
\n(4)\u0130rfan Erdo\u011fan, \u201c D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc G\u00fcc\u00fcn \u0130letti\u011fi: Amerikan \u00d6rne\u011fi\u201d, Medya G\u00fcc\u00fc ve Demokratik Kurumlar, Der.: Korkmaz Alemdar (\u0130stanbul: Afa Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 1999)
\n(5) \u0130rvan, S\u00fcleyman. \u201cMedya ve Etik\u201d. Medya, Etik ve Hukuk. Der.: Sevda Alanku\u015f. \u0130stanbul: \u0130leti\u015fim Vakf\u0131 Yay\u0131nlar\u0131, 2006.
\n(6)http:\/\/eski.bianet.org\/2003\/01\/24\/16265.htm
\n(7) \u201cCemaat t\u00fcm medyaya sahip olmak istiyor\u201d, Birg\u00fcn Gazetesi, 16 Mart 2012, http:\/\/www.birgun.net\/actuel_index.php?news_code=1331922628&day=16&month=03&year=2012
\n(8)http:\/\/www.milliyet.com.tr\/default.aspx?aType=SonDakika&ArticleID=526696&Date=12.05.2008&Kategori=ekonomi
\n(9) http:\/\/www.hport.com.tr\/medya\/koza-davetiye-nin-sahibi-akin-ipek-kanalturk-un-yeni-patronu-oldu
\n(10) Ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi i\u00e7in bkz:
\nhttp:\/\/www.liberal.org.tr\/upresimler\/Turkiyede_Kamu_Kurumu_Niteligindeki_Meslek_Kuruluslari_Sivil_Toplum_ve_Demokrasi.pdf, http:\/\/www.liberal.org.tr\/upresimler\/Meslek_Kuruluslari_Arastirma_Raporu.pdf, http:\/\/www.liberal.org.tr\/upresimler\/Reform_Onerisi.pdf
\n(11) http:\/\/ekonomi.bugun.com.tr\/meslek-odasina-reform-sart-191748-haberi.aspx
\n(12) http:\/\/www.samanyoluhaber.com\/ekonomi\/Meslek-odalarinda-da-reform-sart\/759329\/)
\n(13) http:\/\/ekonomi.bugun.com.tr\/meslek-odalari-nasil-olmali-192045-makalesi.aspx
\n(14) http:\/\/www.samanyoluhaber.com\/ekonomi\/Meslek-odalarinda-da-reform-sart\/759329\/
\n(15) http:\/\/ekonomi.bugun.com.tr\/meslek-odasinda-denetimsiz-saltanat-191748-haberi.aspx
\n(16) http:\/\/www.samanyoluhaber.com\/ekonomi\/Meslek-odalarinda-da-reform-sart\/759329\/
\n(17) http:\/\/www.samanyoluhaber.com\/ekonomi\/Meslek-odalarinda-da-reform-sart\/759329\/
\n(18) http:\/\/www.samanyoluhaber.com\/ekonomi\/Meslek-odalarinda-da-reform-sart\/759329\/
\n(19) http:\/\/www.samanyoluhaber.com\/ekonomi\/Meslek-odalarinda-da-reform-sart\/759329\/
\n(20) http:\/\/gundem.bugun.com.tr\/iste-meslek-odalarinin-gercek-yuzu-192040-haberi.aspx
\n(21) http:\/\/www.samanyoluhaber.com\/ekonomi\/Meslek-odalarinda-da-reform-sart\/759329\/
\n(22) http:\/\/www.samanyoluhaber.com\/ekonomi\/Meslek-odalarinda-da-reform-sart\/759329\/
\n(23) http:\/\/gundem.bugun.com.tr\/deve-misin-kus-mu-192012-makalesi.aspx
\n(24) http:\/\/gundem.bugun.com.tr\/iste-meslek-odalarinin-gercek-yuzu-192040-haberi.aspx
\n(25) http:\/\/www.samanyoluhaber.com\/ekonomi\/Meslek-odalarinda-da-reform-sart\/759329\/
\n(26) http:\/\/ekonomi.bugun.com.tr\/meslek-odalarina-reform-yolda-191920-haberi.aspx
\n(27) http:\/\/ekonomi.bugun.com.tr\/meslek-odasinda-denetimsiz-saltanat-191748-haberi.aspx
\n(28) http:\/\/ekonomi.bugun.com.tr\/meslek-odalarina-reform-yolda-191920-haberi.aspx
\n(29) http:\/\/gundem.bugun.com.tr\/deve-misin-kus-mu-192012-makalesi.aspx
\n(30) http:\/\/ekonomi.bugun.com.tr\/meslek-odalarina-reform-yolda-191920-haberi.aspx
\n(31) http:\/\/www.samanyoluhaber.com\/ekonomi\/Meslek-odalarinda-da-reform-sart\/759329\/
\n(32) Daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi i\u00e7in bkz: http:\/\/www.liberal.org.tr\/upresimler\/Meslek_Kuruluslari_Arastirma_Raporu.pdf<\/p>\n

Kaynak: Sendika.Org<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u0130MO Ankara \u015eubesi’nin Haziran-Temmuz 2012 tarihli Haber B\u00fclteni’nde yay\u0131mlanan ‘Medyada Meslek Odalar\u0131 Alg\u0131s\u0131: Bug\u00fcn Gazetesi \u00d6rne\u011fi’ ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131n\u0131 sizlerle payla\u015f\u0131yoruz.\u00a0\n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[1570,2809],"class_list":{"0":"post-3773","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-melke-odalari","9":"tag-c2-tmmob"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3773","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3773"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3773\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3773"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3773"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3773"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}