Say\u0131\u015ftay ayr\u0131ca \u00fcretim miktar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7i say\u0131s\u0131n\u0131n yetersiz oldu\u011funa dikkat \u00e7ekmi\u015f, \u00f6zellikle de elektrik\u00e7i eksikli\u011finin giderilmesi gerekti\u011fini vurgulam\u0131\u015ft\u0131. Yani madende olas\u0131 metan birikimini \u00f6l\u00e7en, uyaran cihazlar\u0131n ve alev s\u0131zd\u0131rmaz \u00f6zelliklerin bak\u0131m ve onar\u0131m takibinin esnetilemez \u015fartlar oldu\u011funu belirtmi\u015fti. TTK bu uyar\u0131lar\u0131 dikkate almad\u0131.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/politeknik.org.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/bartin-1.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/politeknik.org.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/bartin-3.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/politeknik.org.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/bartin-2.jpg\")
<\/p>\n
Madenlerde grizu patlamas\u0131na neden olan fakt\u00f6rler neler?<\/h5>\n
Grizu patlamas\u0131, derin madencilik yap\u0131lan ocaklar i\u00e7in en \u00f6nemli tehlikelerden biri. Kaz\u0131lar derine gittik\u00e7e metan gaz\u0131nda olu\u015fabilecek art\u0131\u015flar olas\u0131 patlamalara neden oluyor. Grizu, k\u00f6m\u00fcr olu\u015fumu s\u0131ras\u0131nda olu\u015fan metan (CH4) gaz\u0131n\u0131n \u00fcretim s\u0131ras\u0131nda ocak i\u00e7erisine s\u0131zarak hava ile belli oranlarda patlay\u0131c\u0131 kar\u0131\u015f\u0131m olu\u015fturmas\u0131d\u0131r. Bu metan oran\u0131 farkl\u0131 kaynaklarda %4-14 ya da %5-15 olarak belirtiliyor. Ancak patlama ko\u015fullar\u0131 s\u0131cakl\u0131k, ate\u015f kayna\u011f\u0131n\u0131n \u00f6zelli\u011fi, bas\u0131n\u00e7 vb. birden fazla fakt\u00f6re ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in ocak i\u00e7erisinde metan \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc % 1 olarak \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde; dinamit at\u0131m\u0131 yap\u0131lmaz, benzer faaliyetler durdurulur. Metan s\u00fcrekli izlenerek %1 in alt\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcl\u00fcnceye kadar \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lamaz.<\/p>\n
Metan \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc %1,5 olarak \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde ocak i\u00e7erisindeki elektrik kesilir, %2 olarak \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde ise ocak bo\u015falt\u0131l\u0131r ve metan oran\u0131 %1 in alt\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcnceye kadar oca\u011fa g\u00f6revliler d\u0131\u015f\u0131nda kimse sokulmaz.<\/p>\n
Grizunun patlamaya neden olmas\u0131 i\u00e7in ocak i\u00e7erisinde patlama s\u0131n\u0131rlar\u0131nda metan birikiminin meydana gelmesi, bu oran\u0131 ate\u015fleyecek bir ate\u015f kayna\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 gerekir. Bu \u00e7akmak kibrit vb. ate\u015f kayna\u011f\u0131 olabilece\u011fi gibi, ocak i\u00e7erisindeki elektrikli ekipmanlar\u0131n alev s\u0131zd\u0131rmaz \u00f6zelliklerini yitirmesi\/olmamas\u0131 ile ark yapmas\u0131 yada s\u00fcrt\u00fcnme\/darbe ile \u00e7\u0131kan bir k\u0131v\u0131lc\u0131m kayna\u011f\u0131da yada kontrolsuz yap\u0131lan kaynak i\u015flemi de olabilir.<\/p>\n
Grizu patlamalar\u0131 bas\u0131n\u00e7 ve s\u0131cakl\u0131k olu\u015fturarak zincirleme k\u00f6m\u00fcr tozu patlamalar\u0131na neden olur ki as\u0131l y\u0131k\u0131c\u0131 etkiyi yapan bas\u0131n\u00e7 etkisiyle havalanarak ocak ortam\u0131nda patlay\u0131c\u0131 konsantrasyona ula\u015fan k\u00f6m\u00fcr tozu patlamalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Amasra\u2019da katliama g\u00f6t\u00fcren teknik olas\u0131l\u0131klar<\/h5>\n
1. Maden sahalar\u0131nda \u00f6ncelikli olarak havaland\u0131rman\u0131n yeterli olmas\u0131, ortamdaki metan birikimini engelleyecek debide olmas\u0131 gerekir. T\u00fcm k\u00f6m\u00fcr ocaklar\u0131nda merkezi gaz \u00f6l\u00e7\u00fcm sistemi bulunmas\u0131 zorunludur ve bu sistem verileri kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmaktad\u0131r. Buna ba\u011fl\u0131 olarak uyar\u0131\/alarm sistemlerinin de kurulmu\u015f olmas\u0131 gerekmektedir. Bu zincirin bozulmas\u0131 veya i\u015fleyi\u015fin aksat\u0131lmas\u0131 katliama davet etmi\u015f olabilir.<\/p>\n
2. Maden \u0130\u015fyerlerinde \u0130\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve G\u00fcvenli\u011fi Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019ne g\u00f6re yeralt\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda yan\u0131c\u0131 veya patlay\u0131c\u0131 ortam olu\u015fmas\u0131 riski meydana getirecek miktarda metan gaz\u0131 \u00e7\u0131kma ihtimalinin oldu\u011fu yerler grizulu kabul edilir. Bacalar, ani grizu de\u015farj\u0131 olabilecek y\u00f6nlerde veya grizu bulunabilecek eski \u00e7al\u0131\u015fma yerlerinde devam ettirildi\u011fi takdirde, yap\u0131sal \u00f6zellikler g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak en az 25 metre boyunda kontrol sondajlar\u0131 yap\u0131lmas\u0131 sa\u011flan\u0131r. Kontrol sondaj deliklerinde, grizu veya tehlikeli gazlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131rsa, i\u015f durdurulur; \u00e7al\u0131\u015fanlar s\u00f6z konusu yeri terk eder; giri\u015f yeri kapat\u0131l\u0131r, durum yetkililere derhal haber verilerek gerekli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 sa\u011flan\u0131r. Bu prosed\u00fcr\u00fcn herhangi bir ad\u0131m\u0131n\u0131n atlanmas\u0131 patlamaya neden olmu\u015f olabilir.<\/p>\n
3. Yer alt\u0131ndaki elektrikli ekipmanlar alev s\u0131zd\u0131rmaz (expruf-ATEX Belgeli) olmal\u0131, yer alt\u0131na olas\u0131 ate\u015f kayna\u011f\u0131 sokulmamal\u0131, kaynak vb. s\u0131cak i\u015f ekipmanlar\u0131yla yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmalarda gerekli gaz \u00f6l\u00e7\u00fcmleri yap\u0131l\u0131p, s\u00fcrekli kontrol edilmelidir. Elektrik ekipmanlar\u0131 alev s\u0131zd\u0131rmaz \u00f6zelli\u011fini yitirmi\u015f olabilir. \u00d6zellikle bak\u0131m onar\u0131m s\u0131ras\u0131nda s\u00f6k\u00fcmler bu \u00f6zelli\u011fi ortadan kald\u0131rabiliyor ya da kullan\u0131lan mobil elektrikli ekipmanlar\u0131n bu \u00f6zellikleri olmayabilir. Kaynak makinas\u0131\/tali havaland\u0131rma fanlar\u0131 gibi cihazlar k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131n nedeni olabilir. Kald\u0131 ki; Say\u0131\u015ftay taraf\u0131ndan, i\u015f m\u00fcfetti\u015flerinin raporlar\u0131na atfen ocakta ATEX belgesi olmayan ekipmanlar\u0131n listesinden bahsedilmektedir.<\/p>\n
4. Merkezi \u00f6l\u00e7\u00fcm, uyar\u0131 sistemlerinin sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131 ve ki\u015filere de\u011fil otomasyona ba\u011fl\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Ocakta merkezi gaz \u00f6l\u00e7\u00fcm ve\/veya uyar\u0131\/alarm sisteminde s\u0131k\u0131nt\u0131 olabilir, merkezi gaz \u00f6l\u00e7\u00fcm sisteminin izlenmesi ki\u015filere b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f, uyar\u0131 sistemi bu ki\u015fi\/ki\u015filerle yap\u0131l\u0131yor olabilir. (Soma i\u00e7in bu da iddia edilmi\u015fti) Kald\u0131 ki Say\u0131\u015ftay Raporlar\u0131\u2019nda 24 saat \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve takip edilmesi gereken uyar\u0131 sistemlerinde aksamalar meydana geldi\u011finin belirtilmesi bu konuda ihmalin oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n
5. Yine Say\u0131\u015ftay raporunda olas\u0131 bir patlama riskine kar\u015f\u0131 da tozla m\u00fccadele ve toz patlamalar\u0131na kar\u015f\u0131 gerekli \u00f6nlemler al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fine ili\u015fkin de uyar\u0131lar bulunmaktad\u0131r. Bu noktada ihmaller olabilir.<\/p>\n
Maden i\u015fkolunda kamunun i\u015fletti\u011fi bir maden oca\u011f\u0131nda dahi bu derece ihmaller zincirinin olmas\u0131 \u00fclkede maden i\u015f\u00e7ilerinin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu riski g\u00f6steriyor.<\/p>\n
Say\u0131\u015ftay\u2019\u0131n Amasra maden oca\u011f\u0131 i\u00e7in uyar\u0131s\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 \u201c\u00e7al\u0131\u015fan eksikli\u011fi, \u00f6l\u00e7\u00fcm cihazlar\u0131n\u0131n-kullan\u0131lan ekipmanlar\u0131n yeterli ve nitelikli hale getirilmesi\u201d uyar\u0131lar\u0131n\u0131n dikkate al\u0131nmamas\u0131 AKP iktidar\u0131n\u0131n kurumlar\u0131, kurumlar\u0131n i\u015fleyi\u015fini nas\u0131l \u00e7\u00f6kertti\u011finin de kan\u0131t\u0131.<\/p>\n
T\u00fcrkiye Ta\u015f K\u00f6m\u00fcr\u00fc \u0130\u015fletmeleri y\u00f6neticileri, kurumlar\u0131 tahrip eden Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve kurumlardaki politikalar\u0131 belirleyen AKP iktidar\u0131 katliamdan sorumludur.<\/p>\n
Politeknik<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Soma, Ermenek, Karadon, Bart\u0131n\u2026 Yine bir maden katliam\u0131, yine \u00f6l\u00fcmler, yeni ac\u0131lar\u2026…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":38372,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[1,4980,4688],"tags":[1607,1037,5627,5626,3559,2171,757,1920,1614,3083,687,1682,5628,3712,2093,1033],"class_list":{"0":"post-38371","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-genel","8":"category-isci-sagligi-ve-is-guvenligi-politeknik-gundem-2","9":"category-politeknik-gundem-2","10":"tag-akp","11":"tag-bartin","12":"tag-bartin-amasra","13":"tag-bartin-maden-kazasi","14":"tag-enerji-bakanligi","15":"tag-ermenek","16":"tag-isci-sagligi-ve-is-guvenligi","17":"tag-karadon","18":"tag-maden","19":"tag-maden-katliami","20":"tag-maden-kazalari","21":"tag-maden-kazasi","22":"tag-madenciler","23":"tag-manset","24":"tag-soma","25":"tag-ttk"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38371","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38371"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38371\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38372"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38371"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38371"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38371"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}