{"id":3894,"date":"2012-10-15T09:07:24","date_gmt":"2012-10-15T06:07:24","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=3894"},"modified":"2013-11-07T15:11:02","modified_gmt":"2013-11-07T12:11:02","slug":"dunya-gida-gunu-aclik-gunu-olmasin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/dunya-gida-gunu-aclik-gunu-olmasin\/","title":{"rendered":"GMO-KMO-ZMO: &#8220;D\u00fcnya G\u0131da G\u00fcn\u00fc, A\u00e7l\u0131k G\u00fcn\u00fc Olmas\u0131n&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>Sermayenin do\u011fay\u0131, insan\u0131 ve eme\u011fi tarumar etti\u011fi, 1 milyar insan\u0131n a\u00e7l\u0131ktan, bir o kadar insan\u0131n ise dengesiz ve s\u0131n\u0131rs\u0131z g\u0131da t\u00fcketimi yani obeziteden kaynaklanan sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir ortamda, D\u00fcnya G\u0131da G\u00fcn\u00fc`n\u00fc hep birlikte yeniden kutluyoruz (!)<\/p>\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler Tar\u0131m ve G\u0131da \u00d6rg\u00fct\u00fc (FAO) bu y\u0131lki kutlaman\u0131n ana temas\u0131n\u0131 &#8220;D\u00fcnyay\u0131 Beslenmenin Anahtar\u0131 Tar\u0131msal Kooperatifler&#8221; olarak benimsemi\u015f ve ilan etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle son y\u0131llarda g\u00fcndem i\u015fgal etmekte olan temel \u00fcr\u00fcnlerin yeti\u015ftirildi\u011fi \u00fclkelerde ya\u015fanan do\u011fal afetler, iklimdeki istikrars\u0131zl\u0131klar ve bir yanda g\u0131da art\u0131klar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6pe atan \u00fclkeler varken, bir yanda a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n ya\u015fan\u0131yor olu\u015fu ve bu ko\u015fullarda g\u0131da ticaretinin t\u00fcm\u00fcyle serbestle\u015ftirilmesi; tar\u0131msal fiyatlar\u0131n ve \u00fcretimin d\u0131\u015f etkilere ve spek\u00fclasyona daha a\u00e7\u0131k hale gelmesi; tar\u0131msal \u00fcretimin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini sa\u011flayacak politikalar\u0131n \u00f6nemini de bir kez daha g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermi\u015ftir. <\/p>\n<p>Art\u0131k g\u0131dan\u0131n silah kadar \u00f6nemli bir madde oldu\u011fu kabul edilmektedir. A\u00e7l\u0131k tehlikesi bu kadar belirgin iken, g\u0131dan\u0131n serbest piyasa ekonomisinin insaf\u0131na b\u0131rak\u0131lamayaca\u011f\u0131 bilinmektedir. D\u00fcnya Bankas\u0131`n\u0131n rakamlar\u0131na g\u00f6re temel g\u0131da fiyatlar\u0131 son d\u00f6rt y\u0131lda % 100`e yak\u0131n artm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Daha \u00f6nce s\u00f6yledik, yine s\u00f6yl\u00fcyoruz: D\u00fcnyada ya\u015fanan a\u00e7l\u0131k ve yetersiz beslenmenin nedeni \u00fcretim yetmezli\u011fi de\u011fil, \u00fcretim ve t\u00fcketimin adaletli bir \u015fekilde sa\u011flanamamas\u0131d\u0131r. Kontrol alt\u0131na al\u0131namayan g\u0131da fiyatlar\u0131 sorunu, d\u00fcnyada ve \u00fclkemizde s\u0131kl\u0131kla g\u00fcndeme gelmektedir. Do\u011fru politikalar belirlenememesi halinde, bu durumun \u00fclkeler i\u00e7in ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sorunu haline gelece\u011finden kimsenin \u015f\u00fcphesi olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ya\u015fanan bu olumsuzluklar, birincil \u00fcretimle u\u011fra\u015fan \u00e7ift\u00e7iyi, \u00fcreticiyi \u00fcretimden uzakla\u015ft\u0131rmamal\u0131d\u0131r. K\u0131rsal ve kentsel hayatta yoksulluk artmakta; \u00fcretici tar\u0131msal \u00fcretimden vazge\u00e7erek \u015fehirlere g\u00f6\u00e7 etmekte, \u00fcreticinin etkin bir \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fck i\u00e7inde olmamas\u0131 bu s\u00fcreci h\u0131zland\u0131rmaktad\u0131r.\u00a0 Tar\u0131msal \u00fcretimle u\u011fra\u015fanlar zorlu bir ya\u015fam i\u00e7erisindedirler. \u00dcretime k\u00fcsen \u00fcreticiyi daha sonra geri d\u00f6nd\u00fcrmek m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Yeterli ve uygun fiyatta g\u0131da arz\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in tar\u0131msal \u00fcretimin s\u00fcrekli olarak yap\u0131lmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Uygulanan her politikan\u0131n, verilen desteklerin \u00fcretimi k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 y\u00f6nde olmamas\u0131 ve do\u011fru y\u00f6nlendirilmesi temel hedef olmal\u0131d\u0131r. K\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticinin korunmas\u0131, \u00fcretimden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmamas\u0131 bir di\u011fer hedef olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Tar\u0131msal \u00fcretim ve buna ba\u011fl\u0131 olarak k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticinin hayatta kalmas\u0131 ve etkin \u00fcretim yapmas\u0131n\u0131n biricik yolu olan tar\u0131msal kooperatifler ve \u00fcretici \u00f6rg\u00fctleri; ayn\u0131 zamanda g\u00fcvenli \u00fcretimin biricik anahtarlar\u0131d\u0131r. Tar\u0131msal kooperatifler ve \u00fcretici \u00f6rg\u00fctleri olmaks\u0131z\u0131n izlenebilirli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 olanaks\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dclkemizde, 12 Eyl\u00fcl sonras\u0131nda sendikalar sadece ekonomik bir \u00e7\u0131kar birlikteli\u011fine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrken, sosyal ve siyasal aidiyet de zay\u0131flam\u0131\u015ft\u0131r. Kent yoksullar\u0131 temel ge\u00e7im ara\u00e7lar\u0131ndan uzakla\u015f\u0131rken, k\u0131r emek\u00e7ileri de kapitalizmin ac\u0131mas\u0131z ko\u015fullar\u0131yla rekabet edemez hale gelmi\u015ftir. B\u00fct\u00fcn bu s\u00fcre\u00e7 k\u0131r ve kentte yo\u011fun bir emek ve do\u011fa s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcyle per\u00e7inlendi\u011finde, ya\u015fama ve dayan\u0131\u015fma olanaklar\u0131 giderek daralm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu \u00e7er\u00e7evede uzun y\u0131llar boyunca kooperatiflerin yap\u0131lanmas\u0131 siyasi olarak pek tercih edilmeyen yap\u0131lar olarak de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Ancak gelinen noktada; bu \u00f6rg\u00fctlenme modelinin \u00f6nemi FAO taraf\u0131ndan da alt\u0131 \u00e7izilerek vurgulanmaktad\u0131r. <\/p>\n<p>K\u0131rdaki bu y\u0131k\u0131c\u0131l\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131nda direnmeye ve ayakta kalmaya \u00e7al\u0131\u015fan \u00fcreticiler birlikte \u00fcretmek, payla\u015fmak ve birbirlerinin sorunlar\u0131ndan haberdar olmak durumundad\u0131r. K\u0131rsaldaki \u00fcreticinin \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fc arac\u0131s\u0131z al\u0131c\u0131s\u0131na ula\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131, geleneksel tar\u0131mda \u0131srar ederek ge\u00e7imini sa\u011flayan bu yap\u0131lar\u0131n, \u015firketlerin eme\u011fi art\u0131kla\u015ft\u0131rma, do\u011fay\u0131 at\u0131k haline getirme s\u00fcre\u00e7lerine direnebilmeleri i\u00e7in, ekonomik a\u00e7\u0131dan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir konum elde etmeleri gerekmektedir.<\/p>\n<p>K\u0131rsalda \u00fcretim yapanlar\u0131n tasfiyesi eninde sonunda bir siyasal iktidar ve kapitalist modelin sonucudur. Ancak bu siyasal y\u00f6nelimin tekrar sorgulanmas\u0131n\u0131n vazge\u00e7ilmez oldu\u011fu g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, kooperatifler yoluyla birincil \u00fcreticilerin ger\u00e7ek anlamda birlikteli\u011fini sa\u011flaman\u0131n yollar\u0131n\u0131 aramam\u0131z gerekmektedir.<\/p>\n<p>Bir dayan\u0131\u015fma, i\u015finin ger\u00e7ek sahibi olma modeli olarak kooperatifler, yo\u011funla\u015fmal\u0131d\u0131r. Bu kapsamda kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm alanlar\u0131nda ya\u015fanan sorunlarla, madencilik, enerji, su ve g\u0131da ekseninde k\u0131rda ya\u015fanan s\u00f6m\u00fcr\u00fc bir arada d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir. \u00d6zellikle k\u0131rsalda y\u0131k\u0131m politikalar\u0131na maruz kalan emek\u00e7ilerin tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnlerini, t\u00fcketiciye direkt ula\u015ft\u0131racak kooperatiflere ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken di\u011fer bir yap\u0131 ise; bu kooperatiflerin \u00fcr\u00fcnlerinin t\u00fcketiciye yine ayn\u0131 etkinlik ve ekonomiklikle ula\u015ft\u0131racak \u00f6rg\u00fctlenme modellerinin olu\u015fturulmas\u0131d\u0131r.\u00a0 Kentlerde kurulacak kooperatifler de hem t\u00fcketicilerin g\u0131da ihtiyac\u0131n\u0131n, g\u00fcvenli, sa\u011fl\u0131kl\u0131, ucuz teminine y\u00f6nelik olmal\u0131, hem de kooperatif ortaklar\u0131n\u0131n bu \u00fcr\u00fcnlerin sat\u0131\u015f\u0131ndan elde ettikleri geliri kendi ya\u015fam alanlar\u0131nda verecekleri m\u00fccadelede harcamalar\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak; s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczeninin giderek yerle\u015fti\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, do\u011fay\u0131 ve eme\u011fi birlikte geli\u015ftirecek, \u00fcreticiyi \u00fcretimden uzakla\u015ft\u0131rmayacak \u00fcretim tarzlar\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z vard\u0131r. Bu ihtiya\u00e7 ayn\u0131 zamanda kendi ge\u00e7im ara\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 \u00fcretme, gelece\u011fimiz \u00fczerinde s\u00f6z sahibi olma ve temelde de kendi kendimizi y\u00f6netebilme gereklili\u011finden do\u011fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Y\u0131llard\u0131r her g\u0131da g\u00fcn\u00fcnde s\u00f6yledi\u011fimiz gibi, tohumdan sofraya, tarladan \u00fcreticiye t\u00fcm a\u015famalarda g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi ve g\u00fcvencesinin sa\u011flanmas\u0131 ile halk\u0131n ucuz ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131daya ula\u015fabilmesi; kooperatifle\u015fmeyi bir kez daha hedeflenen fayday\u0131 sa\u011flamak \u00fczere bu yap\u0131lar\u0131 sadece ekonomik de\u011fil, ayn\u0131 zamanda siyasal bir m\u00fccadele b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn bile\u015feni olarak g\u00f6rmekle m\u00fcmk\u00fcn olabilecektir.<\/p>\n<p>Halk\u0131m\u0131za sayg\u0131 ile duyuruyoruz.<\/p>\n<p>\u00a0<strong><\/p>\n<p>G\u0131da M\u00fchendisleri Odas\u0131 Ba\u015fkan\u0131\u00a0\u00a0 Petek ATAMAN<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Kimya M\u00fchendisleri Odas\u0131 Ba\u015fkan\u0131\u00a0\u00a0 Mehmet BESLEME<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Ziraat M\u00fchendisleri Odas\u0131 Ba\u015fkan\u0131\u00a0\u00a0 Dr. Turhan TUNCER<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Sermayenin do\u011fay\u0131, insan\u0131 ve eme\u011fi tarumar etti\u011fi, 1 milyar insan\u0131n a\u00e7l\u0131ktan, bir o kadar insan\u0131n ise dengesiz ve s\u0131n\u0131rs\u0131z g\u0131da t\u00fcketimi yani obeziteden kaynaklanan sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir ortamda, D\u00fcnya G\u0131da G\u00fcn\u00fc`n\u00fc hep birlikte yeniden kutluyoruz (!)\n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[2010],"tags":[1622],"class_list":{"0":"post-3894","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-basin-aciklamalari","8":"tag-gida"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3894","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3894"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3894\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3894"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3894"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3894"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}