TBMM\u2018den alelacele ge\u00e7irilen ve ilgili kurumlar\u0131n, belediyelerin ve meslek \u00f6rg\u00fctlerinin g\u00f6r\u00fc\u015fleri al\u0131nmadan haz\u0131rlanan “B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi Kanunu ile Baz\u0131 Kanun ve Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamelerde De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun Tasar\u0131s\u0131”yla demokrasinin vazge\u00e7ilmez unsuru olan yerel y\u00f6netimlerin say\u0131s\u0131 azalt\u0131lmakta, merkezi otorite daha da g\u00fc\u00e7lendirilmektedir.
T\u00fcrkiye\u2018de belediye say\u0131s\u0131 2000 y\u0131l\u0131nda 3.228 d\u00fczeyindeyken, 2009 y\u0131l\u0131 yerel se\u00e7imleri sonras\u0131nda, 2010 y\u0131l\u0131nda B\u00fcy\u00fck\u015fehir Yasas\u0131 ve Belediye Yasas\u0131\u2018nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerle 2.950\u2018ye indirilmi\u015ftir. TBMM\u2018den ge\u00e7en son d\u00fczenlemeyle 1591 belediye daha kapat\u0131lmakta, belediye say\u0131s\u0131 1.359\u2018a indirilmektedir. Bu say\u0131ya yeni kurulan il\u00e7e belediyelerinin eklenmesiyle say\u0131 1.384 olmu\u015ftur. Bu durum AKP\u2018nin iktidarda oldu\u011fu 10 y\u0131lda belediye say\u0131s\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k % 60 azalmas\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. <\/p>\n
Demokratikle\u015fme sa\u011flanaca\u011f\u0131, halk\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131, mahalli idarelerin s\u00fcrekli bi\u00e7imde geli\u015ftirilmesi ve etkin hizmet \u00fcretme kapasitesine sahip hale getirildi\u011fi gerek\u00e7esi ile haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 iddia edilen “B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi Kanunu ile Baz\u0131 Kanun ve Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamelerde De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun”la demokrasinin vazge\u00e7ilmez unsuru olan yerel y\u00f6netimlerden 29 il \u00f6zel idaresinin, 1.591 belde belediyesi ile 16.082 k\u00f6y\u00fcn t\u00fczel ki\u015fili\u011fi kald\u0131r\u0131lmakta, b\u00fcy\u00fck\u015fehir s\u0131n\u0131rlar\u0131ndaki beldeler mahalleleri ile, k\u00f6yler ise mahalle olarak il\u00e7e belediyelerine kat\u0131lmakta, di\u011fer illerde t\u00fczel ki\u015fili\u011fi sona erdirilen belde belediyeleri de k\u00f6ye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmektedir. Yasa kapsam\u0131na al\u0131nan 13 il ile birlikte b\u00fcy\u00fck\u015fehir say\u0131s\u0131 29\u2018a \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00dclkemizin kamu idaresinde \u00f6nemli de\u011fi\u015fimlere yol a\u00e7an de\u011fi\u015fiklikler \u00f6ng\u00f6ren d\u00fczenleme ile yerinden y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131ndan vazge\u00e7ilmektedir. Kurulmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclen Yat\u0131r\u0131m \u0130zleme ve Koordinasyon Merkezi bu durumu de\u011fi\u015ftirmemektedir. Aksine merkezi idarenin yerel \u00fczerindeki kontrol\u00fcn\u00fcn artmas\u0131n\u0131n bir arac\u0131d\u0131r.<\/p>\n
D\u00fczenleme, Anayasa\u2018ya ve Avrupa Yerel Y\u00f6netimler \u00d6zerklik \u015eart\u0131\u2018na ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Yerel y\u00f6netimler Anayasa\u2018da il \u00f6zel idaresi, belediye ve k\u00f6y olarak say\u0131lmaktad\u0131r. Kapat\u0131lan il \u00f6zel idaresi yerine “Yat\u0131r\u0131m \u0130zleme ve Koordinasyon Merkezi” ad\u0131 alt\u0131nda Anayasa\u2018da yer verilmeyen yeni bir yap\u0131lanma \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. <\/p>\n Belediyelerin kapat\u0131lmas\u0131, k\u00f6ylerin mahalleye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi yereli yok sayan, yerel y\u00f6netimleri kapatan ve etkisizle\u015ftiren, merkezile\u015fmeyi yo\u011funla\u015ft\u0131ran bir modeli \u00f6ng\u00f6rmektedir. \u00d6l\u00e7e\u011fin geni\u015flemesi, demokrasinin geli\u015fmesine de\u011fil, kontrol ad\u0131na otoritenin artmas\u0131na yol a\u00e7acakt\u0131r. Merkezi idarenin, yerel y\u00f6netime do\u011frudan m\u00fcdahalesini olanakl\u0131 k\u0131lan bu yeni yap\u0131lanma ile merkezile\u015fme g\u00fc\u00e7lendirilmektedir. Yerel yat\u0131r\u0131mlara y\u00f6nelik karar ve tercihlerin belirlenmesinde etkin rol\u00fc olan se\u00e7ilmi\u015flerin olu\u015fturdu\u011fu il genel meclisleri yerine idarenin atanm\u0131\u015flar\u0131 ge\u00e7ecektir. Bu durum Anayasan\u0131n 127. maddesinde yer verilen “yerinden y\u00f6netim” ilkesiyle ba\u011fda\u015fmamaktad\u0131r.<\/p>\n Cumhuriyet tarihinden daha da eski kurulu\u015fa sahip belediyelerin de i\u00e7inde bulundu\u011fu yerel y\u00f6netimlerin, yeterli tart\u0131\u015fma yap\u0131lmadan kapat\u0131lmas\u0131, belde ya\u015fayanlar\u0131na hi\u00e7 s\u00f6z hakk\u0131 verilmemesi, Avrupa Yerel Y\u00f6netimler \u00d6zerklik \u015eart\u0131\u2018n\u0131n “yerel y\u00f6netimlerin s\u0131n\u0131rlar\u0131nda, bir referandum yoluyla ilgili yerel topluluklara \u00f6nceden dan\u0131\u015f\u0131lmadan de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lamaz” ilkesine a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n S\u00f6z konusu d\u00fczenleme, demokrasinin geli\u015ftirildi\u011fi iddialar\u0131n\u0131n aksine yerel y\u00f6netim k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn silinmesi anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Yerel y\u00f6netim birimlerinin kapat\u0131lmas\u0131yla belediye hizmetinin en yak\u0131n il\u00e7e merkezinden kar\u015f\u0131lanacak olmas\u0131 hizmete eri\u015fimi ve kararlara kat\u0131l\u0131m\u0131 neredeyse imkans\u0131z hale getirmektedir ve Anayasa\u2018n\u0131n 127\u2018nci maddesinde yer verilen “yerinden y\u00f6netim” ilkesi ile ba\u011fda\u015fmamaktad\u0131r.<\/p>\n Ayr\u0131ca, il \u00f6zel idaresi yerine yeni olu\u015fturulan Yat\u0131r\u0131m \u0130zleme ve Koordinasyon Merkezi ile merkezi idarenin s\u0131n\u0131rs\u0131z yetkisi bir kez daha geni\u015fletilmi\u015ftir. “Yat\u0131r\u0131m \u0130zleme ve Koordinasyon Merkezi”ne “gerekti\u011finde” merkezi idarenin ta\u015frada yapaca\u011f\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 ile “g\u00f6revini yerine getirmedi\u011fi durumlarda” di\u011fer kurumlar\u0131n yetkisinde olan g\u00f6revleri de yapabilme g\u00f6revi verilmi\u015ftir. B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n 2004 y\u0131l\u0131nda pergel ile geni\u015fletilmesi sonras\u0131nda b\u00fcy\u00fck\u015fehir s\u0131n\u0131rlar\u0131 “il geneli” olarak d\u00fczenlenen \u0130stanbul ile Kocaeli illerinde 8 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7te ya\u015fanan deneyim g\u00f6stermi\u015ftir ki, b\u00fcy\u00fck\u015fehir-il\u00e7e aras\u0131nda var olan mevcut yasal yetki ve g\u00fc\u00e7 da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ile bu sistemde hizmetlerin aksamadan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi olanakl\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n S\u0131n\u0131rs\u0131z kontrol tutkusu nedeniyle sadece yetki s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 geni\u015fletme amac\u0131yla yap\u0131lan bu d\u00fczenleme; belediye s\u0131n\u0131rlar\u0131na uzak yerlerde ya\u015fayanlar\u0131n hizmet almas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131rarak baz\u0131 kesimlere ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 neredeyse imk\u00e2ns\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131rken, bir yandan da su, kanalizasyon gibi hayati \u00f6nemde olan hizmetler pahal\u0131la\u015facakt\u0131r. \u00d6nceki deneyimlerde a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere daha \u00f6nce mahalleye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclen yerlerde ya\u015fayanlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan yoksulla\u015fma artm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Mevcut yetki ve g\u00fc\u00e7 da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 ile s\u0131n\u0131rlar\u0131n geni\u015flemesi, belediye hizmetleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan hizmetin de geni\u015flemesi ve yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 anlam\u0131na gelmemektedir. \u0130l\u00e7eler g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak olu\u015fturulan yeni belediyeler ile birlikte, belediyelerin mek\u00e2nsal da\u011f\u0131l\u0131m\u0131nda da dengesizli\u011fin b\u00fcy\u00fcmesine yol a\u00e7acakt\u0131r. \u00d6zellikle da\u011f\u0131n\u0131k olarak yer alan ve mahalleye d\u00f6n\u00fc\u015fmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclen k\u00f6ylere hizmet g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesinde \u00f6nemli aksakl\u0131klar\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n Yerle\u015fmelerin tarihiyle, k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle ba\u011fda\u015fmayan, tepeden inme kararlarla il\u00e7elerin, belediyelerin par\u00e7alanmas\u0131, ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 orada ya\u015fayanlar\u0131n aidiyet duygusu yok edilerek kendi tarihlerinden ve k\u00fclt\u00fcrlerinden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. <\/p>\n Belediyelerin teknik hizmet g\u00f6t\u00fcrme kapasitesinin yetersiz oldu\u011fu bilinmektedir. Bu d\u00fczenlemeyle h\u00e2lihaz\u0131rda yeterli hizmet veremeyen belediyelerin az say\u0131da personel ile geni\u015fleyen bir co\u011frafyaya hizmet g\u00f6t\u00fcrmesi m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclmemektedir. Yasada yap\u0131lan d\u00fczenlemeyle k\u00f6y t\u00fczel ki\u015fili\u011fi ortadan kald\u0131r\u0131lan ve mahalleye d\u00f6n\u00fc\u015fen yerle\u015fmelerdeki \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ka\u00e7ak yap\u0131 niteli\u011finde olan mevcut yap\u0131lar\u0131n ruhsatl\u0131 say\u0131lmas\u0131 baz\u0131 ko\u015fullara ba\u011flanm\u0131\u015f olsa dahi, bug\u00fcne kadarki uygulamalar\u0131n bize g\u00f6sterdi\u011fi bunun bir genel af niteli\u011fine d\u00f6n\u00fc\u015fme riski ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndedir.<\/p>\n Afet ve risk maskesiyle t\u00fcm \u00fclke topraklar\u0131n\u0131 hi\u00e7bir kurala ve ko\u015fula ba\u011fl\u0131 olmaks\u0131z\u0131n ranta a\u00e7an “Afet Riski Alt\u0131ndaki Alanlar\u0131n D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi Hakk\u0131nda Kanun”un kabul\u00fc \u00fczerinden daha 1 y\u0131l ge\u00e7meden, B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi Kanunu\u2018nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle ka\u00e7ak yap\u0131lm\u0131\u015f yap\u0131lar\u0131n ruhsata ba\u011flanmak istenmesi, AKP H\u00fck\u00fcmeti\u2018nin samimiyetsizli\u011fini bir kez daha g\u00f6stermi\u015ftir. Bu tasar\u0131 planlama ve yap\u0131la\u015fma politikalar\u0131nda 1940\u2018l\u0131 y\u0131llardan beri s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen ikiy\u00fczl\u00fc yakla\u015f\u0131m\u0131n son \u00f6rne\u011fini olu\u015fturmu\u015ftur. Yasa ile k\u00f6yl\u00fc kendi ya\u015fam alan\u0131 \u00fczerindeki t\u00fcm y\u00f6netim haklar\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir. Art\u0131k k\u00f6y alanlar\u0131 belediyeler i\u00e7in yeni yat\u0131r\u0131m alan\u0131 haline getirilerek rant\u0131n tamam\u0131 belediyelere aktar\u0131lmaktad\u0131r. Bu, ayn\u0131 zamanda zaten \u00e7ok azalan tar\u0131msal faaliyetlerin de ortadan kalkmas\u0131na yol a\u00e7acakt\u0131r. Ayr\u0131ca k\u00f6yl\u00fcler \u00fccretsiz eri\u015fti\u011fi altyap\u0131 hizmetleri i\u00e7in bedel \u00f6demek zorunda b\u0131rak\u0131lmaktad\u0131r. Bu durum tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131kla ge\u00e7inen dar gelirli k\u00f6yl\u00fcleri daha da yoksulla\u015facakt\u0131r. <\/p>\n K\u00f6y t\u00fczel ki\u015filiklerinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ile orman k\u00f6ylerinin kentsel ranta a\u00e7\u0131lmas\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, yabanc\u0131lara toprak sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n TMMOB, Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131 yasay\u0131 veto etmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor:<\/strong><\/p>\n “Demokrasi yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor” gerek\u00e7esiyle, meslek \u00f6rg\u00fctlerini, bilim insanlar\u0131n\u0131 g\u00f6rmezden gelerek haz\u0131rlanan, Anayasa\u2018ya ve Avrupa Yerel Y\u00f6netimler \u00d6zerklik \u015eart\u0131\u2018na ayk\u0131r\u0131 olan, \u00fclke kamu idare sistemine darbe vuran, k\u00f6y t\u00fczel ki\u015filiklerinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ile orman k\u00f6ylerinin kentsel ranta a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran, yabanc\u0131lara toprak sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fc a\u00e7an, bir kez daha \u00fclkemizin do\u011fal zenginliklerinin onar\u0131lamayacak bi\u00e7imde zarar g\u00f6rmesine, talan\u0131na yol a\u00e7acak bu kanunu TBMM\u2018ye geri g\u00f6nderiniz.<\/p>\n \u00a0
\u00d6ng\u00f6r\u00fclen sistem ile yerel y\u00f6netimden vazge\u00e7ilmekte merkezi otorite g\u00fc\u00e7lendirilmektedir<\/strong><\/p>\n
Belediye Hizmetlerine Ula\u015fmak Daha Da Zorla\u015facakt\u0131r<\/strong><\/p>\n
Yeni Bir \u0130mar Aff\u0131n\u0131 \u00d6ng\u00f6rmektedir<\/strong><\/p>\n
Yoksullu\u011fun artmas\u0131na yol a\u00e7acakt\u0131r<\/strong><\/p>\n
Mehmet So\u011fanc\u0131
TMMOB Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"TBMM\u2018den alelacele ge\u00e7irilen ve ilgili kurumlar\u0131n, belediyelerin ve meslek \u00f6rg\u00fctlerinin g\u00f6r\u00fc\u015fleri al\u0131nmadan haz\u0131rlanan “B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi Kanunu ile Baz\u0131 Kanun ve Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamelerde De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun Tasar\u0131s\u0131”yla demokrasinin vazge\u00e7ilmez unsuru olan yerel y\u00f6netimlerin say\u0131s\u0131 azalt\u0131lmakta, merkezi otorite daha da g\u00fc\u00e7lendirilmektedir.\n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[2010],"tags":[],"class_list":{"0":"post-3948","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-basin-aciklamalari"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3948","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3948"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3948\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3948"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3948"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3948"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}