AKP taraf\u0131ndan Meclis’ten ge\u00e7irilen B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belelediye Kanunu \u00fczerine \u015eehir Planc\u0131lar\u0131 Odas\u0131 \u0130stanbul \u015eubesi YK \u00dcyesi G\u00fcrken Akg\u00fcn ile bir s\u00f6yle\u015fi ger\u00e7ekle\u015ftirdik.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Politeknik:<\/strong> Yeni B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Yasas\u0131’n\u0131n getirdi\u011fi de\u011fi\u015fiklikleri ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla anlatabilir misiniz?<\/em><\/p>\n G\u00fcrkan Akg\u00fcn:<\/strong> 2000’li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda T\u00fcrkiye’de 3228 tane belediye var. 2012’ye geldi\u011fimizde ise bu say\u0131 1384’e kadar d\u00fc\u015f\u00fcyor. T\u00fcrkiye’deki belediyelerin y\u00fczde altm\u0131\u015f\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f durumda. Bu, yerel y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir de\u011fi\u015fiklik, \u00fclkenin yerel y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131nda yeniden bir d\u00fczenleme.<\/p>\n AKP’nin geldi\u011fi ilk d\u00f6neme bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman; biraz yerel y\u00f6netimlerden merkezi y\u00f6netimi alan, hatta bunu dillendiren, i\u015fte biz yerelde hizmet sa\u011flad\u0131k, bu \u015fekilde ba\u015far\u0131l\u0131 olup merkezi y\u00f6netimi ald\u0131k diyen bir partinin on y\u0131ll\u0131k bir d\u00f6nemi geride b\u0131rakt\u0131ktan sonra asl\u0131nda ne kadar merkezile\u015fti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Bunu di\u011fer yasalarda da g\u00f6rd\u00fck. Zamanla yerel y\u00f6netimlerde idare sitemini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek merkezi, otoriter bir yap\u0131ya evrilen bir sistem g\u00f6r\u00fcyoruz. <\/p>\n \u015eunu tart\u0131\u015fmaya pek gerek yok, bu yasa da yap\u0131l\u0131rken ne yerel y\u00f6netimlere, ne meslek odalar\u0131na, bu i\u015fle u\u011fra\u015fan akademik kurumlara dan\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f durumda., Ama biz zaten bunu b\u00fct\u00fcn yasalar \u00e7\u0131karken g\u00f6r\u00fcyoruz, sendikalar yasas\u0131nda da g\u00f6r\u00fcyoruz, vs. Ona art\u0131k hay\u0131flanacak bir durumumuz maalesef yok. <\/p>\n Bir anlamda \u015funu akl\u0131m\u0131zda tutmak laz\u0131m, yerel se\u00e7im var bir y\u0131l sonra, bu yerel se\u00e7imlere y\u00f6nelik \u00f6nemli bir hamle. Kamuoyunda bu y\u00f6n\u00fcyle \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131. \u00c7e\u015fitli ara\u015ft\u0131rma \u015firketleri e\u011fer ki, ge\u00e7en se\u00e7imdeki se\u00e7men davran\u0131\u015flar\u0131 hakim olursa bu B\u00fcy\u00fck\u015fehir Yasas\u0131n\u0131n AKP’ye ve MHP belediyelerine yarayaca\u011f\u0131n\u0131 aktaran a\u00e7\u0131klamalar\u0131 oldu. Tabi bu de\u011fi\u015febilir, yani se\u00e7men davran\u0131\u015flar\u0131 de\u011fi\u015febilir ama yasan\u0131n temel amac\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman yasa, bug\u00fcne kadar tesis edilmi\u015f yerelle\u015fmeden yana olan \u00fclkenin idari yap\u0131s\u0131n\u0131 merkezi karar alma mekanizmas\u0131na devrediyor.. \u015eurada \u015f\u00f6yle bir feti\u015fle\u015ftirme yapmayal\u0131m, yerel iyidir, merkezi k\u00f6t\u00fcd\u00fcr ya da merkezile\u015fmek iyidir gibi. \u0130\u015fin \u00f6z\u00fc, yerelde halk\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flayacak, daha demokratik kurumlar\u0131n olu\u015fturulmas\u0131, halk\u0131n karar alma mekanizmalar\u0131na kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flamak m\u00fcmk\u00fcn iken bu i\u015f biraz daha zorla\u015f\u0131yor \u015fu anda. <\/p>\n Yasa \u015funu olu\u015fturuyor, yeni b\u00fcy\u00fck\u015fehir yap\u0131lan belediyelerde il s\u0131n\u0131rlar\u0131 b\u00fcy\u00fck\u015fehir s\u0131n\u0131rlar\u0131 olarak geni\u015fletiliyor, belde ve k\u00f6ylerdeki yerel y\u00f6netimler ortadan kald\u0131r\u0131l\u0131yor. Bug\u00fcn \u0130stanbul ve Kocaeli de uygulanan b\u00fcy\u00fck\u015fehir sistemini genelle\u015ftiriyor. Hizmetin b\u00fcy\u00fck\u015fehir ve il\u00e7e belediyeleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ula\u015ft\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. \u015e\u00f6yle bir yan\u0131lg\u0131ya d\u00fc\u015fmemek laz\u0131m, siz \u00f6l\u00e7e\u011fi b\u00fcy\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz zaman hizmet kalitesini ve verimlili\u011fini b\u00fcy\u00fctm\u00fc\u015f olmuyorsunuz. Aksine eri\u015fimi zorla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f olabiliyorsunuz. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, normalde belde belediyeleri var, il\u00e7e belediyeleri var, belde belediyesinde ya\u015fayan insan hizmeti beldeden \u00e7\u00f6z\u00fcyordu. Buralarda hizmet sunumu\u00e7ok mu iyiydi o ayr\u0131 konu. Belde belediyeleri la\u011fvedildi, hizmetler il\u00e7e belediyesinden al\u0131nacak. Karadeniz\u2019i d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, b\u00fcy\u00fck\u015fehir olu\u015ftu, belde belediyesi gitti, 50 km’ye varan uzakl\u0131klar ortaya \u00e7\u0131kacak ve siz o hizmeti oralardan almaya gidecek, o il\u00e7e belediyeleri de oralara g\u00f6t\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015facak. Bu s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir durum. Bunun s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 Ankara’da \u00e7ok g\u00fcndeme geldi. Ankara’da daha k\u0131rsal kesimlerde ya\u015fayanlar\u0131n hizmet almamas\u0131 gazetelerde, bas\u0131nda \u00e7ok g\u00fcndeme gelmi\u015fti. Bu yasa ile hizmete eri\u015fim noktas\u0131nda s\u0131k\u0131nt\u0131lar olacak.<\/p>\n Yasayla birlikte asl\u0131nda \u015f\u00f6yle bir sorun ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor; tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n da tasfiye edilmesiyle birlikte k\u0131rsal alan\u0131n ortadan kalkmas\u0131 bir sorun olarak tespit ediliyor, evet, ama bunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc daha da merkezile\u015ftirerek onlar\u0131 b\u00fcy\u00fck\u015fehirlerde toplamak de\u011fil. Yani k\u0131rsal alandaki sorun, belde belediyelerini ve k\u00f6yleri geli\u015ftirme y\u00f6ntemi yerine, daha \u00f6nce k\u00f6y hizmetlerini de ortadan kald\u0131ran bir anlay\u0131\u015fla birlikte, bug\u00fcn 29 il \u00f6zel idaresini de ortadan kald\u0131rarak \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmek isteniyor. Yani k\u00f6ylere hizmet g\u00f6t\u00fcren birimler ortadan kald\u0131r\u0131l\u0131yor. Bu k\u00f6yl\u00fcy\u00fc, k\u0131rsal alanda ya\u015fayan\u0131, oradaki ekonomik yap\u0131y\u0131 daha da zedeleyen bir sisteme, maalesef, yol a\u00e7acak. Yeni bir birim kuruluyor; \u201cYat\u0131r\u0131m \u0130zleme ve Koordinasyon Merkezi\u201d. \u0130l \u00f6zel idaresi, il genel meclisi gibi yereldeki temsilcilerin olu\u015fturdu\u011fu yap\u0131 bir anlamda la\u011fvedilirken, merkezden do\u011fru yeni bir birim kuruluyor, Yat\u0131r\u0131m \u0130zleme\u00a0 ve Koordinasyon Merkezi ad\u0131 alt\u0131nda. Bunun ne \u015fekilde bir yap\u0131 olu\u015fturaca\u011f\u0131 \u015fimdilik mu\u011flak. Bakanlar Kurulu karar\u0131 ile kurulabilir diyor ki Anayasa’da Bakanlar Kurulu karar\u0131 ile bir kamu t\u00fczel ki\u015fili\u011fi kurulamaz der, bunun i\u00e7in kanun gerekir. Bu bir anlamda, \u00fclkede, ulusal ve k\u00fcresel sermaye ad\u0131na yerellerde karar verici bir mekanizma olu\u015fturmak anlam\u0131na geliyor. Daha \u00f6nceki kurumlar, mahalli idareler, yerelin taleplerini, yerelden se\u00e7ilmi\u015f insanlarla birlikte orada \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeye dair bir mekanizmayd\u0131. \u015eimdi k\u00fcresel sistemin yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya d\u00fczenlenmesi i\u00e7in ba\u015fka bir mekanizmaya ihtiya\u00e7 var, bu da onlardan biri mesela.<\/p>\n Genel itibari ile yasan\u0131n getirdikleri bu: merkezile\u015fme, yerel demokrasinin tasfiye edilmesi gibi sonu\u00e7larla bu yasay\u0131 okuyabiliriz. Yasan\u0131n i\u00e7erisinde enteresan maddeler var. Mesela mahalleye d\u00f6n\u00fc\u015fen k\u00f6ylerde yap\u0131lan konut, end\u00fcstri faaliyeti g\u00f6stermeyen bakkal, manav, kooperatif gibi binalar ruhsatland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f oluyor. Yasa ciddi bir imar aff\u0131 getiriyor. \u015eunu iyi okumak laz\u0131m, k\u00f6y derken, k\u0131y\u0131 alan\u0131 olan k\u00f6yler de var. Oradaki villalar\u0131n da imar aff\u0131na tabi olmas\u0131, onlar\u0131n da ruhsatland\u0131r\u0131lmas\u0131 demek. Yani, siz bir yandan s\u00f6zde afet yasas\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131yorsunuz, riskli yap\u0131lar diyorsunuz, bir yandan da mahalleye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f k\u00f6ylerdeki konut alanlar\u0131na imar aff\u0131 getiriyorsunuz. Bu e\u015fitlik ilkesine de ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Birisi Anayasa Mahkemesi\u2019ne g\u00f6t\u00fcrse bunu, e\u015fitlik ilkesine ayk\u0131r\u0131 diye, t\u00fcm T\u00fcrkiye’de k\u00f6ylerdeki bu yap\u0131lar\u0131n ruhsatland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine dair bir karar \u00e7\u0131kabilir. Niye buradakileri ruhsatland\u0131r\u0131yorsun da di\u011fer k\u00f6ylerdekini ruhsatland\u0131rm\u0131yorsun diye veya neden daha \u00f6nce b\u00fcy\u00fck\u015fehir olmu\u015f yerlerdeki, eskiden k\u00f6y olan ve mahalleye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f yerlerdekini ruhsatland\u0131rm\u0131yorsun da, bu yasadan yeni yaralanacak olanlar\u0131 ruhsatland\u0131r\u0131yorsun diye. <\/p>\n B\u00fcy\u00fck\u015fehirler a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u015f\u00f6yle bir s\u0131k\u0131nt\u0131 var, orman k\u00f6yleri. \u0130stanbul, Ankara, \u0130zmir gibi daha \u00f6nce b\u00fcy\u00fck\u015fehir olmu\u015f illerde, orman k\u00f6y\u00fc stat\u00fcs\u00fcndeki yerler var.. Bu orman k\u00f6ylerindeki yap\u0131lar ki, bu yap\u0131lar art\u0131k \u00e7ok de\u011ferli yerler, ruhsatland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olacak. Buralara da imar aff\u0131 getirilmi\u015f olacak. Bu, ge\u00e7ici madde 1’in 15. f\u0131kras\u0131nda ge\u00e7iyor. Bu \u00e7ok tehlikeli bir madde. Yine bu mahalleye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f k\u00f6ylerde tip proje getirilmesine dair madde var.Maddede geleneksel dokuya uygun tip proje diyor ama yani bizim \u015fimdiye kadar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00f6rnekler \u00e7ok i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu tip projeler acaba k\u0131rsal alandaki mevcut organik yap\u0131y\u0131 da bozacak m\u0131d\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcnmeden olmuyor. Acaba k\u00f6yler, birer TOK\u0130 konutlar\u0131n\u0131n toplam\u0131na m\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecektir diye \u00e7ekinceleri oluyor tabi insanlar\u0131n. <\/p>\n Yine bu b\u00fcy\u00fck\u015fehir olan yerlerde, daha \u00f6nceden k\u00f6ylerde su paras\u0131 \u00f6denmezken, daha \u00f6nce vergilerden muafken, \u015fimdi bu vergileri, bu hizmet bedellerini \u00f6demek zorunda kalacak insanlar. Bu, o insanlar\u0131n daha da yoksulla\u015fmas\u0131na neden olacak. Ayr\u0131ca, b\u00fcy\u00fck\u015fehir olan yerlerde bu emlak vergileri di\u011fer illerdeki gibi de\u011fil, iki kat\u0131 san\u0131r\u0131m, daha da pahal\u0131 yani. Maalesef, b\u00f6yle bir durum olacak. Yoksul kesime, zaten tar\u0131m\u0131n yava\u015f yava\u015f \u00e7\u00f6kmesiyle birlikte yoksulla\u015fan kesime, ekstra hizmet bedelleriyle y\u00fcklenilecek bir durum s\u00f6z konusu. <\/p>\n Bu yasay\u0131 pe\u015fpe\u015fe \u00e7\u0131kan yasalarla birlikte okudu\u011funuz zaman i\u015fte 2BYasas\u0131, M\u00fctekabiliyet Yasas\u0131, Afet Riski Alt\u0131ndaki Alanlar\u0131n D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesine Dair Kanun, bunlarla birlikte de\u011ferlendirildi\u011fi zaman, kent topra\u011f\u0131n\u0131n-k\u0131rsal alan\u0131n \u00f6zelle\u015ftirilmesine ve metala\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7acak bir yasa daha diyebiliriz. G\u00fcrkan Akg\u00fcn:<\/strong> Bir yandan bak\u0131yorsunuz, siz bu mevcutta k\u00f6y olan yerleri b\u00fcy\u00fck\u015fehir haline getirip k\u00f6y stat\u00fcs\u00fcn\u00fc ortadan kald\u0131rm\u0131\u015f oluyorsunuz. Orada hayvanc\u0131l\u0131kla ge\u00e7inen insanlar art\u0131k hayvanc\u0131l\u0131k ve tar\u0131m yapamayacak.B\u00fcy\u00fck olan hep avantajl\u0131.AKP her zaman b\u00fcy\u00fck olandan, g\u00fc\u00e7l\u00fc olandan yana tavr\u0131n\u0131 koyuyor. \u00d6b\u00fcr tarafta hem \u00f6l\u00e7ek anlam\u0131nda hem ya\u015fam anlam\u0131nda da ‘k\u00fc\u00e7\u00fck’ olan geride kalm\u0131\u015f oluyor. Yani al\u0131\u015fveri\u015f merkezi, k\u00fc\u00e7\u00fck bakkala kar\u015f\u0131 hikayesi. AKP\u2019nin politikalar\u0131yla birlikte AVM her zaman avantaj\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. B\u00fcy\u00fck\u015fehir kapsam\u0131na al\u0131n\u0131p \u015fehir merkezinde olmayan b\u00f6lgeler, \u015fehir merkezinde yer alan il\u00e7elere kar\u015f\u0131 g\u00fcc\u00fcn\u00fc kaybediyor. Tav\u0131r hep b\u00fcy\u00fckten, g\u00fc\u00e7l\u00fcden yana bu d\u00f6nem. G\u00fcrkan Akg\u00fcn:<\/strong> Ba\u015fka bir a\u00e7\u0131dan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda egemen s\u00f6ylemdeTMMOB\u2019ye veya toplumun di\u011fer muhalefet unsurlar\u0131na \u015f\u00f6yle denir ya \u201cher \u015feye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorsunuz\u201d, Ba\u015fbakan da dile getirdi \u201cbunlar zaten istemez\u00fck\u00e7\u00fcd\u00fcr her \u015feye muhalefet ederler\u201d. Bu s\u00f6ylem toplumda da kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 buluyor. Ama siyasal kararlar, al\u0131nan iktisadi kararlar iyi veya k\u00f6t\u00fc diye de\u011ferlendirilmez. AKP\u2019nin burada temsil etti\u011fi bir ekonomi-politik s\u00f6z konusudur. G\u00fcrkan Akg\u00fcn:<\/strong> As\u0131l konumuza yine d\u00f6nersek,\u00a0 bu yasal d\u00fczenleme ile birlikte ne oluyor mesela.\u00a0 Belediye Yasas\u0131’n\u0131 ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman, insanlar\u0131n daha \u00f6nceden siyasete kat\u0131labilme olanaklar\u0131 vard\u0131. Bu yasayla birlikte o olanaklar elimizden al\u0131n\u0131yor. Niye? K\u00f6y t\u00fczel ki\u015fili\u011fini ortadan kald\u0131r\u0131yor, ihtiyar heyetini ortadan kald\u0131r\u0131yor, belde belediyelerini ortadan kald\u0131r\u0131yor. Daha \u00f6nce siz bir yerde esnaf, oran\u0131n biraz ileri geleni, biraz siyaset yapm\u0131\u015f olan\u0131 iseniz, oran\u0131n belediye meclisine girebilir, il\u00e7e meclisine girebilir iyi ya da k\u00f6t\u00fc bir siyaset yapma olana\u011f\u0131 elde edebilirdiniz. Bunlar\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, bunlar\u0131n merkezile\u015ftirilmesi, \u00fcstten a\u015fa\u011f\u0131, daha g\u00fc\u00e7l\u00fcden yana bir sistemin kurulmas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor.Yani bu antidemokratik yap\u0131, bu s\u00fcrekli sermayenin lehine verilen politik kararlar, yasal d\u00fczenlemeler yoksulla\u015fmaya, insanlar\u0131n kendi taleplerini dile getiremedi\u011fi, kendi haklar\u0131n\u0131n giderek elinden al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir yere do\u011fru gittik\u00e7e, elbette ki bir kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 da ortaya \u00e7\u0131karacakt\u0131r<\/p>\n Bu kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 \u00f6rg\u00fctlemek! TMMOB\u2019de veya ne bileyim i\u00e7erisinde bulundu\u011fumuz di\u011fer demokratik kitle \u00f6rg\u00fctleri i\u00e7erisinde, siyasi yap\u0131lar i\u00e7inde \u00f6rg\u00fctlemek. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde de yapmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m\u0131z bu memnuniyetsizlikleri bir araya getirip, daha iyi, e\u015fitlik\u00e7i, toplumdan yana bir hayat\u0131 kurmak olacak.<\/p>\n Politeknik: <\/strong><\/em>
B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Kanunu, 5216 say\u0131l\u0131 kanunda, de\u011fi\u015fiklik yap\u0131ld\u0131. Bununla birlikte 13 tane yeni b\u00fcy\u00fck\u015fehir kuruluyor, bu b\u00fcy\u00fck\u015fehir s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisindeki belde ve k\u00f6yler kapat\u0131l\u0131yor, bunlar mahalleye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcyor, 1591 tane belde belediyesi, 16.082 tane k\u00f6y t\u00fczel ki\u015fili\u011fi, 29 tane il \u00f6zel idaresi de kapat\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
Bu i\u015fin bir ba\u015fka durumu, \u00fclke genelinde e\u015fitsizli\u011fi artt\u0131ran bir y\u00f6n\u00fc de var. Bir yanda b\u00fcy\u00fck\u015fehirler, bir yanda b\u00fcy\u00fck\u015fehir olmayan iller, onun alt\u0131nda da daha az hizmet alabilen, merkezden daha da az hizmet g\u00f6t\u00fcr\u00fclen k\u00f6yler, k\u0131rsal alanlar ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olacak.
\u00a0
Ortaya \u00e7\u0131kan durum, Avrupa Yerel Y\u00f6netim \u00d6zerklik \u015eartnamesi’ne de ayk\u0131r\u0131 bir durum. \u00c7\u00fcnk\u00fc yerel y\u00f6netimlerde karar almak i\u00e7in o yereldeki insanlarl\u0131n, referandumlarla, toplant\u0131larla vs.\u00a0 g\u00f6r\u00fc\u015flerini, taleplerini alman\u0131z gerekir. T\u00fcrkiye’nin genelindeki bu kadar b\u00fcy\u00fck bir durum, belediyelerin ortadan kalkmas\u0131, beldelerin ortadan kalkmas\u0131, yeni il\u00e7elerin olu\u015fmas\u0131 gibi bir karar, yerel halk\u0131n hi\u00e7bir haberi dahi olmadan al\u0131n\u0131yor. Cumhuriyet tarihinden de eski belediye y\u00f6netimleri var. \u0130zmir’de mesela, \u00d6demi\u015f-Birgi’de. Siz oray\u0131 b\u00fcy\u00fck\u015fehir stat\u00fcs\u00fcne al\u0131p o belediyeyi ortadan kald\u0131rm\u0131\u015f oluyorsunuz. Yani y\u0131llar\u0131n yerel y\u00f6netim k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc bir \u015fekilde ortadan kald\u0131rm\u0131\u015f oluyorsunuz. Yeni il\u00e7e ve belediyeler olu\u015fturuyorsunuz. O il\u00e7eler hangi co\u011frafi \u00f6zelliklere g\u00f6re, oradaki ya\u015fayan hangi\u00a0 topluluklar\u0131n birlikteliklerine g\u00f6re al\u0131n\u0131yor? Bu durum muallak. Bir s\u00fcr\u00fc yeni il\u00e7emiz olu\u015ftu. O il\u00e7elerin isimlerine dahi bakarsan\u0131z, buradaki y\u00f6nelimi g\u00f6r\u00fcyorsunuz. <\/p>\n
Politeknik:<\/strong> Tam da bu noktada bu yasa kentlerimizin ve do\u011fam\u0131z\u0131n sermaye lehine talan edilmesiyle ilgili hangi s\u0131n\u0131rs\u0131zl\u0131klar\u0131 getiriyor ya da hangi s\u0131n\u0131rlar a\u015f\u0131lm\u0131\u015f oluyor diye sorabilir miyiz?<\/em><\/p>\n
Bunlar\u0131n hepsini bir arada d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde ortaya \u00e7\u0131kan \u015fey \u015fu zaten, \u00fcretimden b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7ekilen devletin, \u00f6zellikle in\u015faat sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn geli\u015fmesine dayal\u0131 bir politika izledi\u011fini g\u00f6rebiliyoruz. \u0130n\u015faat sekt\u00f6r\u00fc derken yaln\u0131zca konut, apartman, daire anla\u015f\u0131lmas\u0131n. Bu duble yollardan HES projelerine kadar, bu her g\u00fcn bir yenisini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz konut projelerine kadar bir sekt\u00f6r\u00fcn geli\u015ftirilmesi. Burada 2000\u2019li y\u0131llardan sonra devlet ne yapt\u0131? Bir, TOK\u0130\u2019yi yeniden d\u00fczenledi. Sonra \u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131 son d\u00f6nemde olu\u015fturdu. \u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan \u00f6nce daha \u00e7ok TOK\u0130 eliyle yapt\u0131. Art\u0131k kentin kendisi bir meta haline geldi ve sistemi bu \u015fekilde d\u00f6nd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Bir s\u00fcr\u00fc \u00f6rne\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz i\u015fte, \u015fu anda g\u00fcndemde Maslak 1453, planda askeriyenin yeri TOK\u0130\u2019ye devrediliyor. TOK\u0130 orada bir plan yap\u0131yor. Planla birlikte emsal de\u011ferleri \u0130stanbul\u2019da kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmayacak kadar ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 imar haklar\u0131yla A\u011fao\u011flu\u2019na veriliyor. A\u011fao\u011flu\u2019da orada bir konut projesi yap\u0131yor. Asl\u0131nda yeni bir zengin s\u0131n\u0131f olu\u015fturuluyor. Bu sistem bu \u015fekilde d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Olan neye oluyor, \u0130stanbulluya oluyor, do\u011fal de\u011ferlere oluyor. Di\u011fer kentlerde durum ayn\u0131 \u015fekilde. Keza kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yasas\u0131, daha \u00f6nce Belediye Kanunu\u2019ndaki 73. Maddeyle, 5366 say\u0131l\u0131 yasa ile yap\u0131l\u0131yordu. \u015eimdi bu Afet Yasas\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00f6rnekler, Ankara\u2019da Dikmen ve Mamak\u2019ta, burada Tarlaba\u015f\u0131\u2019nda, Sulukule\u2019de, Ayazma\u2019da g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u015fey hep merkezi alanlarda kalan yerlerden, orada ya\u015fanan yoksullar\u0131n tasfiye edilmesi ve oralar\u0131n l\u00fcks konut, rezidans, al\u0131\u015fveri\u015f merkezi haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi. Burada yarat\u0131lan ‘de\u011fer’ de kamuya d\u00f6nm\u00fcyor. 2B Yasas\u0131\u2019yla bu B\u00fcy\u00fck\u015fehir Yasas\u0131\u2019n\u0131n birbiriyle \u00e7ok alakas\u0131 var.\u00a0 Az \u00f6nce bahsetti\u011fimiz imar aff\u0131, M\u00fctekabiliyet Yasas\u0131\u2019yla \u00e7ok alakal\u0131, daha \u00f6nce k\u00f6ylerde yabanc\u0131lara m\u00fclk sat\u0131\u015f\u0131 mahkeme karar\u0131yla iptal edilmi\u015fti. K\u00f6ylerde yabanc\u0131lara m\u00fclk sat\u0131\u015f\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Bu sene yeni d\u00fczenleme yap\u0131ld\u0131. Yabanc\u0131lara m\u00fclk sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f duruda. Bu yasayla birlikte mahalleye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f k\u00f6ylerde de bu m\u00fcmk\u00fcn olacak. Dolay\u0131s\u0131yla bu yasalar\u0131n hepsi birbiriyle \u00e7ok alakal\u0131 ve hepsi asl\u0131nda kent topra\u011f\u0131n\u0131, do\u011fal kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131 imar hareketi ile birlikte bir rant de\u011ferine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor. <\/p>\n
Politeknik:<\/strong> AKP’nin ard\u0131 ard\u0131na \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 yasalarla birlikte B\u00fcy\u00fck\u015fehir Yasas\u0131, sermaye i\u00e7in denetim mekanizmalar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131yor mu? Sermaye birikimini b\u00fcrokratik s\u00fcre\u00e7lerden ar\u0131nd\u0131r\u0131yor mu?<\/em><\/p>\n
Evet. Yani zaten AKP\u2019nin en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi neoliberal d\u00fczene en iyi ayak uyduran ve \u00fclkenin yasal sistemini bu d\u00f6neme uygun \u015fekilde dizayn eden parti olmas\u0131. Daha \u00f6ncekiler gibi de\u011fil. B\u00fct\u00fcn yasal sistemi yeniden d\u00fczenlediler. Biz \u015fu anda kent ve do\u011fa a\u00e7\u0131s\u0131ndan olanlar\u0131 de\u011ferlendiriyoruz. Bir yanda Sendikalar Yasas\u0131 da d\u00fczenleniyor. Pe\u015fpe\u015fe yarg\u0131ya y\u00f6nelik yasalar da d\u00fczenleniyor vs vs.. Yani bir yasa \u00fcretme partisi adeta ve bunu da hemen icra etmeye koyuyorlar. Zaten \u00fclkede \u015f\u00f6yle bir \u015feyi, aman b\u00fcrokrasi bizi bo\u011fuyor, aman hi\u00e7 i\u015f yapam\u0131yoruz gibi bir \u015feyi de arkas\u0131na alarak, b\u00fct\u00fcn bu denetleme mekanizmas\u0131n\u0131 bir \u00f6l\u00e7\u00fcde ortadan kald\u0131rm\u0131\u015f oluyor. <\/p>\n
Zaten iktidara gelirken bunu beyan etmi\u015ftir ve buna g\u00f6re de yasalar \u00e7\u0131kart\u0131yorlar.Kendine g\u00f6re de iyi yasalar. Ama biz de toplum yarar\u0131ndan, kamu yarar\u0131ndan, e\u015fitlik ilkesinden yana bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in bunlara dair arg\u00fcmanlar \u00fcretiyoruz. 3. K\u00f6pr\u00fc’y\u00fc yapma diyoruz. Oraya yapt\u0131\u011f\u0131n zaman kuzey ormanlar\u0131n\u0131 yok edeceksin. Taksim Meydan\u0131\u2019na, Gezi Park\u0131\u2019na, Taksim’de elinde kalan son ye\u015fil alana, ne oldu\u011fu belli olmayan bir k\u0131\u015fla binas\u0131 dikme diye bilimsel kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015flar geli\u015ftiriyoruz. \u00c7e\u015fitli arg\u00fcmanlarla bunu destekleyerek toplumsal muhalefet yaratmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.
Politeknik:<\/strong>
Son d\u00f6nemlerde ya\u015fam\u0131na, do\u011fas\u0131na, suyuna sahip \u00e7\u0131kan yerel halk direni\u015flerinden, m\u00fccadelesinden bahsediyoruz. Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme kar\u015f\u0131 bar\u0131nma hakk\u0131 m\u00fccadelesi verenlerin, HES’lere kar\u015f\u0131 ya\u015fam\u0131na sahip \u00e7\u0131kanlar\u0131n eylemlerini, g\u00fcvenli bir ya\u015fam m\u00fccadelesinin yeni deneyimlerini g\u00f6r\u00fcyoruz, bu m\u00fccadelelerin i\u00e7inde yer al\u0131yoruz. Bu \u00e7izgide ilerleyen m\u00fccadeleleri ve \u00e7e\u015fitli kazan\u0131mlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz zaman yasalar \u00e7\u0131ksa da g\u00fcvenli bir ya\u015fam m\u00fccadelesinin dinamikleri kal\u0131r m\u0131?<\/em><\/p>\n
\u00d6yle. \u015eimdi Afet Yasas\u0131’ndan bahsedelim. O kanunun bu sene \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n bir sebebi var. O kanundan \u00f6nce de kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yasada vard\u0131. Belediye kanununda vard\u0131. Ama b\u00fcy\u00fck oranda AKP\u2019ye oy vermi\u015f mahallelerde bunu uygulamaya kalkt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman, \u00f6rne\u011fin \u0130stanbul Ba\u015f\u0131b\u00fcy\u00fck\u2019te tepkiyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131. \u015eimdiye kadar politikle\u015fmemi\u015f kad\u0131nlar, \u00e7ocuklar panzerlerin \u00f6n\u00fcne yatt\u0131. Toplant\u0131lar d\u00fczenlendi, mahalleler bir anda politikle\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Karar alma s\u00fcre\u00e7lerine dahil oldular ve oralarda geri \u00e7ekildiler mesela. Van Depremi\u2019yle birlikte afet riskini de arkas\u0131na alarak bir hamle daha yapt\u0131 \u015fimdi. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal yasas\u0131 gibi bir yasayla eline b\u00fcy\u00fck yetkiler ald\u0131. Ama yine de uygulama a\u015famas\u0131nda, insanlar\u0131n hayatlar\u0131na m\u00fcdahale etti\u011finiz zaman, insanlar\u0131n derelerine, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 alanlara m\u00fcdahale etti\u011finiz zaman, bu \u00e7\u0131kar ili\u015fkisi bir \u015fekilde bozulacak ve o \u00e7\u0131kar ili\u015fkisinin bozuldu\u011fu yerlerde politikle\u015fme sa\u011flanabilirse -zaten siyasette b\u00f6yle bir \u015fey- ger\u00e7ek bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ger\u00e7ekle\u015fecektir. Bu kadar e\u015fitsiz bir yap\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bu d\u00f6neme kadar s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc. Bu d\u00f6neme kadar bu yasalarla birlikte, s\u00fcrekli piyasa i\u00e7in sistemin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesine dair ara\u00e7lar ortaya kondu. \u0130\u015fte tam t\u0131kand\u0131\u011f\u0131 noktada yeni imar aflar\u0131yla birlikte t\u0131kan\u0131kl\u0131k giderilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. HES projelerinin piyasa mekanizmas\u0131na, sermayeye devredilmesi biraz daha kolay hale getiriliyor ama hep bir kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f var. Yani mesela hi\u00e7 politikle\u015fmemi\u015f insanlar 4+4+4\u2019le birlikte sokaklara d\u00f6k\u00fcld\u00fcler, \u00e7ocuklar\u0131na sahip \u00e7\u0131kmak i\u00e7in. Burada ailenin en kutsal\u0131na, \u00e7ocu\u011funa m\u00fcdahale etti\u011finiz zaman, orada art\u0131k yasa masa dinlemiyor kimse. Ve bizim de umut etti\u011fimiz bu birikimlerin bir \u015fekilde daha e\u015fitlik\u00e7i, daha dayan\u0131\u015fmac\u0131, daha \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc bir hayat\u0131n n\u00fcvelerini olu\u015fturmas\u0131. <\/p>\n
Te\u015fekk\u00fcr ederiz. <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"AKP taraf\u0131ndan Meclis’ten ge\u00e7irilen B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belelediye Kanunu \u00fczerine \u015eehir Planc\u0131lar\u0131 Odas\u0131 \u0130stanbul \u015eubesi YK \u00dcyesi G\u00fcrken Akg\u00fcn ile bir s\u00f6yle\u015fi ger\u00e7ekle\u015ftirdik.\n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4723,1991],"tags":[],"class_list":{"0":"post-3979","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kent-ve-doga-yazilar","8":"category-yazilar"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3979","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3979"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3979\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3979"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3979"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3979"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}