G\u00fcn\u00fcm\u00fczde k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte uygulanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan su politikas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca \u00fc\u00e7 \u00f6zelli\u011fi dikkati \u00e7ekmektedir. Birincisi, havza y\u00f6netim sisteminin kurulmas\u0131; ikincisi, suyun arza g\u00f6re kamu eliyle de\u011fil, talep do\u011frultusunda sermaye eliyle y\u00f6netimi ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ise suyun ve su kaynaklar\u0131n\u0131n k\u00fcresel serbest ticaret kapsam\u0131na al\u0131nmas\u0131d\u0131r. Bu ama\u00e7 do\u011frultusunda su ve su kaynaklar\u0131 kamunun elinden \u00e7\u0131kmakta, sermayenin eline ge\u00e7mektedir.<\/p>\n
D\u00fcnyan\u0131n pek \u00e7ok yerinde suyun m\u00fclkiyeti ve i\u015fletmecili\u011fi halen kamunun elindedir. Kamu elindeki suyun i\u015fletmecili\u011fi arz dikkate al\u0131narak, d\u00fc\u015f\u00fck maliyetle, desteklenerek, t\u00fcm vatanda\u015flar\u0131n suya ula\u015f\u0131m\u0131 ilkesi \u00e7er\u00e7evesinde ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u015firketler, suyun arz de\u011fil-talep do\u011frultusunda y\u00f6netilmesi, t\u00fcm maliyetin g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak serbest piyasa ko\u015fullar\u0131nda \u00fccretlendirilmesi ve en \u00f6nemlisi de i\u015fletmecili\u011fin kamu eliyle de\u011fil, \u015firketler eliyle yap\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde m\u00fccadele vermektedir.<\/p>\n
Su kaynaklar\u0131n\u0131n ve i\u015fletmecili\u011finin \u00f6zelle\u015ftirilmesi konusunda Birle\u015fmi\u015f Milletler (UN), Ekonomik Kalk\u0131nma ve \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc (OECD), D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc (WTO), Uluslararas\u0131 Para Fonu (IMF), D\u00fcnya Bankas\u0131 (WB) ve D\u00fcnya Su Konseyi (WWC) \u00f6nemli rol oynamaktad\u0131r.<\/p>\n
D\u00fcnya Bankas\u0131`n\u0131n 2006 y\u0131l\u0131nda haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 Irrigation and Water Resource with a Focus on Irrigation Prioritasition and Management isimli rapor T\u00fcrkiye`nin gelecekteki su y\u00f6netiminin nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde \u00f6nemli tavsiyeler i\u00e7ermektedir.<\/p>\n
Bu raporda; Avrupa Su \u00c7er\u00e7eve Direktifi \u00e7er\u00e7evesinde yeni bir su kanunu haz\u0131rlanmas\u0131, su kaynaklar\u0131m\u0131zla ilgili kurumlar\u0131n g\u00f6revlerinin yeniden belirlenmesi, ulusal su y\u00f6netim kurumu i\u00e7in \u00f6nerilerin yan\u0131nda bundan b\u00f6yle sulanabilecek alanlar\u0131n su tasarrufu a\u00e7\u0131s\u0131ndan sulamaya a\u00e7\u0131lmamas\u0131 gibi konular\u0131n alt\u0131 \u00e7iziliyordu.<\/p>\n
D\u00fcnya Su Konseyi ise 2009 y\u0131l\u0131ndaki 5. D\u00fcnya Su Forumu toplant\u0131s\u0131n\u0131 \u00fclkemizde ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Su sorununu fiyat sorununa indirgeyen ve hizmetin \u015firketler eliyle verilmesini savunan bir anlay\u0131\u015fa sahip bu konseyin \u00fclkemizde d\u00fczenledi\u011fi forumun ard\u0131ndan, “su akar T\u00fcrk bakar”, “milyar dolarlar bo\u015fa ak\u0131yor” gibi s\u00f6ylemler ile \u00fclkemizdeki t\u00fcm akarsular \u00fczerinde \u00f6zel sekt\u00f6r taraf\u0131ndan in\u015fa edilecek binlerce hidroelektrik santral g\u00fcndeme geldi. Su kullan\u0131m hakk\u0131 \u015firketlere devredilmeyen akarsu hemen hemen kalmad\u0131.<\/p>\n
Mevzuat a\u00e7\u0131s\u0131ndan konuya bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, 17 Ekim 2012 tarih ve 28444 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete`de yay\u0131mlanarak Su Havzalar\u0131n\u0131n Korunmas\u0131 ve Y\u00f6netim Planlar\u0131n\u0131n Haz\u0131rlanmas\u0131 Hakk\u0131nda Y\u00f6netmelik y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi. \u015eimdilerde ise Su Kanunu Tasar\u0131s\u0131 tasla\u011f\u0131 kurumlar\u0131n ve kamuoyunun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f durumdad\u0131r.<\/p>\n
Su Kanunu Tasar\u0131s\u0131 tasla\u011f\u0131n\u0131n “Maksat ve Kapsam” ba\u015fl\u0131kl\u0131 1`inci maddesinin 2`inci f\u0131kras\u0131nda jeotermal sular\u0131n ve denizlerin kanun kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda tutuldu\u011fu, ancak k\u0131y\u0131 sular\u0131n\u0131n kanun kapsam\u0131nda oldu\u011fu belirtilmektedir. Kanun tasar\u0131s\u0131nda k\u0131y\u0131 sular\u0131, k\u0131y\u0131 \u00e7izgisinden itibaren 1852 metre deniz taraf\u0131ndaki su olarak tan\u0131mlanmakta olup, belirtilen mesafe su \u00fcr\u00fcnleri yeti\u015ftiricilik faaliyetlerinin ve m\u00fchendislik hizmetlerinin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc i\u00e7erisine almakla birlikte tamam\u0131n\u0131 kapsamamaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla konuya bu a\u00e7\u0131dan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, denizlerin kanun kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rak\u0131l\u0131rken k\u0131y\u0131 sular\u0131n\u0131n dahil edilmesi bir \u00e7eli\u015fki olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n
Ayn\u0131 f\u0131krada belirtilen jeotermal sular\u0131n da kanun kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda oldu\u011fu ifadesi de tam do\u011fru de\u011fildir. Zira, tasar\u0131n\u0131n “Su kaynaklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 9`uncu maddesinin 12`inci f\u0131kras\u0131nda jeotermal su kaynaklar\u0131n\u0131n miktar ve kalite olarak korunmas\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kullan\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in gerekli tedbirlerin ilgili idarece al\u0131naca\u011f\u0131 veya ald\u0131rt\u0131laca\u011f\u0131 belirtilmektedir. Konuya sadece kanun kapsam\u0131nda olup olmama a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, maddelerin birbiriyle \u00e7eli\u015fti\u011fini, asl\u0131nda jeotermal sular\u0131n da kanun kapsam\u0131 i\u00e7erisinde yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz.<\/p>\n
Tasla\u011f\u0131n “Genel H\u00fck\u00fcmler” ba\u015fl\u0131kl\u0131 3`\u00fcnc\u00fc maddesinin 1`inci f\u0131kras\u0131nda su kaynaklar\u0131n\u0131n ilgili bulundu\u011fu arz`\u0131n malik ve zilyedinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak Devletin h\u00fck\u00fcm ve tasarrufu alt\u0131nda olaca\u011f\u0131 belirtilmektedir. Bu h\u00fck\u00fcmden su kayna\u011f\u0131n\u0131n kamu eliyle i\u015fletilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemelidir. Tasla\u011f\u0131n t\u00fcm\u00fc dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda su kaynaklar\u0131n\u0131n ekonomik ihtiya\u00e7lara en uygun \u015fekilde kullan\u0131laca\u011f\u0131 ve kirleten \u00f6der ilkesi \u00e7er\u00e7evesinde \u00f6zel sekt\u00f6r eliyle i\u015fletilebilece\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu h\u00fckme getirilecek a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 ifadeler de\u011ferlendirmelerimizin ilerleyen b\u00f6l\u00fcmleri i\u00e7erisinde yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
Ayn\u0131 maddenin 2`inci f\u0131kras\u0131nda su kaynaklar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu arazinin malik veya zilyedinin, su kaynaklar\u0131 \u00fczerinde; bu ta\u015f\u0131nmaz i\u00e7in ihtiyac\u0131 kadar sudan \u00f6ncelikle faydalanma hakk\u0131 vard\u0131r denmektedir. Bu maddede ihtiya\u00e7tan kast\u0131n ne oldu\u011fu tam olarak a\u00e7\u0131klanmam\u0131\u015ft\u0131r. \u015eayet bu arazi \u00fczerinde suyun \u00e7ok kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektiren bir sanayi tesisi varsa, bu su kayna\u011f\u0131, tasla\u011f\u0131n 4`\u00fcnc\u00fc maddesinin 1`inci f\u0131kras\u0131n\u0131n “\u00e7” bendinde belirtilen ekolojik ihtiya\u00e7lara en uygun \u015fekilde nas\u0131l kullan\u0131labilecektir? Ayr\u0131ca tasla\u011f\u0131n “Yasak Fiiller” ba\u015fl\u0131kl\u0131 23`\u00fcnc\u00fc maddesinin 1`inci f\u0131kras\u0131n\u0131n “g” bendinde tahsis edilen miktar\u0131n \u00fcst\u00fcnde veya yeralt\u0131 suyu k\u00fctlesinin dengesini olumsuz etkileyecek \u015fekilde su kullanmak yahut kullan\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7man\u0131n yasak oldu\u011fu belirtilmektedir. Mevcut f\u0131kra ile tasla\u011f\u0131n di\u011fer maddeleri uyumlu hale getirilmeli, kayna\u011f\u0131n beslenme kapasitesinin \u00fczerinde kullan\u0131m\u0131na izin verilmemelidir. Su kaynaklar\u0131n\u0131n t\u00fcm kullan\u0131mlar\u0131nda ekolojik ihtiya\u00e7lara en uygun kullan\u0131m \u00f6ncelikle dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Tasla\u011f\u0131n “\u0130lkeler” ba\u015fl\u0131kl\u0131 4`\u00fcnc\u00fc maddesinin 1`inci f\u0131kras\u0131n\u0131n \u2018\u00e7` bendinde su kaynaklar\u0131n\u0131n ekonomik ve ekolojik ihtiya\u00e7lara en uygun \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n esas oldu\u011fu belirtilmektedir. Burada vurgulanan “ekonomik ve ekolojik ihtiya\u00e7lar” tabirleri tamam\u0131yla birbirinin z\u0131tt\u0131 kavramlar olup ayn\u0131 anda ve birlikte g\u00f6zetilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan kavramlard\u0131r. Su kayna\u011f\u0131n\u0131n ekonomik ihtiya\u00e7lara en uygun \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131, fiiliyatta son damlas\u0131na kadar paraya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi anlam\u0131na gelmektedir ki, bu da kayna\u011f\u0131n ayn\u0131 zamanda ekolojik ihtiya\u00e7lara da en uygun \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131na imkan vermez. Bug\u00fcne kadarki \u00f6rnekler su kaynaklar\u0131n\u0131 kullanan \u015firketlerin ekolojik ihtiya\u00e7lar\u0131 hi\u00e7bir zaman dikkate almad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Tam tersi olarak, su kayna\u011f\u0131n\u0131n ekolojik ihtiya\u00e7lara en uygun \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131 durumunda kayna\u011fa ekonomik bir de\u011fer olarak bak\u0131lmamas\u0131 gerekir. Tasla\u011f\u0131n “Faydalanma ve Kullanmada \u00d6ncelik S\u0131ras\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 5`inci maddesinin 1`inci f\u0131kras\u0131ndaki su kaynaklar\u0131ndan faydalanma ve kullanma hakk\u0131n\u0131n tesisinde uygulanacak \u00f6ncelik s\u0131ras\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda 4`\u00fcnc\u00fc maddenin 1`inci f\u0131kras\u0131n\u0131n “\u00e7” bendinde su kaynaklar\u0131n\u0131n \u00f6ncelikle ekolojik ihtiya\u00e7lara en uygun \u015fekilde kullan\u0131m\u0131n\u0131n esas olmas\u0131 gerekti\u011fi belirtilmelidir. Dolay\u0131s\u0131yla, ekonomik ihtiya\u00e7lar\u0131n \u00f6n planda oldu\u011fu “s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma” yerine ekolojik ihtiya\u00e7lar\u0131n g\u00f6zetildi\u011fi “s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ya\u015fam” ilkesi \u00f6n planda tutulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Su kaynaklar\u0131n\u0131n kullan\u0131m \u00f6nceliklerinin belirlenmesinde son derece \u00f6nemli kavramlar olan ekonomik ve ekolojik ihtiya\u00e7lar\u0131n neler oldu\u011fu tasla\u011f\u0131n “tan\u0131mlar” b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer almamakla birlikte, tan\u0131mlanmalar\u0131nda fayda vard\u0131r.<\/p>\n
Tasla\u011f\u0131n 4`\u00fcnc\u00fc maddesinin 1`inci f\u0131kras\u0131n\u0131n “e” bendinde y\u00f6netim hizmetleri kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00fccretlendirilmesinin esas olaca\u011f\u0131 belirtilmekte olup, bu da suyun ekolojik ihtiya\u00e7lara g\u00f6re de\u011fil, ekonomik ihtiya\u00e7lara en uygun kullan\u0131laca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncemizi kuvvetlendirmektedir.<\/p>\n
\u015eu s\u0131ralarda T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi`nde g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmekte olan B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi Kanunu ile Baz\u0131 Kanun ve Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamelerde De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun Tasar\u0131s\u0131`n\u0131n ge\u00e7ici 1`inci maddesinin 16`\u0131nc\u0131 f\u0131kras\u0131nda bu kanuna g\u00f6re t\u00fczel ki\u015fili\u011fi kald\u0131r\u0131lan k\u00f6ylerde ve ayr\u0131ca B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi Kanunu`nun ge\u00e7ici 2`inci maddesi ile k\u00f6y t\u00fczel ki\u015fili\u011fi kald\u0131r\u0131larak mahalleye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclen yerlerde i\u00e7me ve kullanma sular\u0131 i\u00e7in al\u0131nacak \u00fccretin 5 y\u0131l s\u00fcreyle en d\u00fc\u015f\u00fck tarifenin %25`ini ge\u00e7meyecek \u015fekilde belirlenece\u011fi h\u00fckm\u00fc yer almaktad\u0131r. Bu h\u00fckme g\u00f6re k\u00f6ylerde akan hi\u00e7bir \u00e7e\u015fme kalmayacak, paras\u0131 \u00f6denmedi\u011fi s\u00fcrece k\u00f6y meydan\u0131ndaki yalaklardan dahi inekler su i\u00e7emeyecektir. Bu \u00f6rnek de bize su kaynaklar\u0131n\u0131n \u00f6ncelikle ekolojik de\u011fil, ekonomik ihtiya\u00e7lar i\u00e7in en uygun \u015fekilde kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n
Tasla\u011f\u0131n “Ulusal Su Plan\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 6`\u0131nc\u0131 maddesinin 1`inci f\u0131kras\u0131nda sosyal, ekonomik ve ekolojik ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131layacak bir Ulusal Su Plan\u0131n\u0131n haz\u0131rlanaca\u011f\u0131 belirtilmektedir. Tasla\u011f\u0131n 4`\u00fcnc\u00fc maddesinin 1`inci f\u0131kras\u0131n\u0131n “\u00e7” bendinde yer alan ekonomik ve ekolojik ihtiya\u00e7 kavramlar\u0131n\u0131n ne kadar z\u0131t kavramlar oldu\u011fu a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131. Burada bu z\u0131tl\u0131klara bir de “sosyal ihtiya\u00e7lar” dahil olmu\u015ftur. Son y\u0131llarda en b\u00fcy\u00fck halk direni\u015flerinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 hidroelektrik santral (HES) uygulamalar\u0131 enerji \u015firketleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan ekonomik ihtiya\u00e7 olarak de\u011ferlendirilirken, yerel halk a\u00e7\u0131s\u0131ndan, yani sosyal ihtiya\u00e7lar a\u00e7\u0131s\u0131ndan tam bir felaket olmaktad\u0131r. \u015eirket, su kullan\u0131m hakk\u0131 s\u00f6zle\u015fmesi kapsam\u0131nda dere yata\u011f\u0131na b\u0131rakmas\u0131 gereken %10`luk can suyunu dahi b\u0131rakmazken, k\u00f6yl\u00fc bah\u00e7esini sulayacak su bulamamaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla Ulusal Su Plan\u0131 haz\u0131rlanmas\u0131nda ekolojik ve sosyal ihtiya\u00e7lar \u00f6ncelikli hedefler olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Tasla\u011f\u0131n “Havza Y\u00f6netim Plan\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 7`inci maddesinin 2`inci f\u0131kras\u0131nda havza y\u00f6netim planlar\u0131nda belirtilen tedbirler al\u0131nmas\u0131na ra\u011fmen tan\u0131mlanan hedeflere ula\u015fman\u0131n,\u00a0 teknik, ekonomik sebepler veya tabii afetler sebebiyle imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011fu durumlarda, gerek\u00e7eler dikkate al\u0131narak plan hedeflerinin de\u011fi\u015ftirilebilece\u011fi belirtilmektedir. Tasla\u011f\u0131n her yerinde ekolojik ihtiya\u00e7lar ekonomik ihtiya\u00e7larla yan yana say\u0131l\u0131rken, havza y\u00f6netim planlar\u0131n\u0131n hedeflerinin de\u011fi\u015ftirilmesinde ekonomik sebepler yeterli g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yani, bu maddeye kadar bahsedilen t\u00fcm ekolojik ve sosyal ihtiya\u00e7lar, bu madde ile kimsenin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc almaya gerek bile duymaks\u0131z\u0131n ekonomik sebepler i\u00e7in de\u011fi\u015ftirilebilecektir. Ayn\u0131 \u015fekilde, herhangi bir tabii afet, \u00f6rne\u011fin kurakl\u0131k olmas\u0131 durumunda havza y\u00f6netim plan\u0131nda de\u011fi\u015fikli\u011fe gidilerek, su kayna\u011f\u0131n\u0131n beslenmesinin \u00fczerinde ekonomik ama\u00e7lar i\u00e7in kullan\u0131m\u0131na izin verilebilecek, do\u011fal y\u0131k\u0131m s\u00fcreci daha da h\u0131zland\u0131r\u0131lacakt\u0131r. Havza y\u00f6netim plan\u0131 de\u011fi\u015fikliklerinde asla ekolojik ihtiya\u00e7lar g\u00f6z ard\u0131 edilmemeli, do\u011fada y\u0131k\u0131ma yol a\u00e7acak bir hedef ortaya konmamal\u0131, su kaynaklar\u0131n\u0131n yenilenme oran\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00fczerinde t\u00fcketilmelerine onay verilmemelidir.<\/p>\n
Tasla\u011f\u0131n “Ta\u015fk\u0131n Kontrol\u00fc, Ta\u015fk\u0131n Y\u00f6netim Plan\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 8`inci maddesinin “\u00e7” bendinde akar ve kuru dere yataklar\u0131nda ve yeni yap\u0131lacak olan tabii ak\u0131\u015f\u0131 de\u011fi\u015ftirecek veya ta\u015fk\u0131n ak\u0131\u015f kesitini etkileyebilecek b\u00fct\u00fcn yap\u0131lar i\u00e7in DS\u0130`nin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn al\u0131naca\u011f\u0131 belirtilmektedir. Bu bent ile kuru dere yataklar\u0131na dahi tesisler yap\u0131labilece\u011fi belirtilmektedir. B\u00f6yle bir i\u015f i\u00e7in DS\u0130`nin izninin al\u0131nmas\u0131n\u0131n \u015fart ko\u015fulmas\u0131 bu yap\u0131lar\u0131n \u00f6zel sekt\u00f6r eliyle de yap\u0131p i\u015fletebilece\u011fini g\u00f6stermektedir. \u00d6zel sekt\u00f6r bir kuru dere yata\u011f\u0131na ni\u00e7in yat\u0131r\u0131m yapmak istesin? \u00d6zel sekt\u00f6r\u00fcn bir kuru dere yata\u011f\u0131nda bir yap\u0131 yapmas\u0131 bu yata\u011fa su aktar\u0131m\u0131 olup olmayaca\u011f\u0131 sorusunu akla getirmektedir. Bent tam anlam\u0131yla a\u00e7\u0131k bir ifade i\u00e7ermemektedir. Sermayenin para kazanma h\u0131rs\u0131n\u0131n egemenli\u011fine b\u0131rak\u0131lan bir alanda su ak\u0131\u015f y\u00f6nlerinin de\u011fi\u015ftirilmesi veya su ak\u0131\u015f miktar\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 son derece tehlikeli bir ad\u0131md\u0131r. Do\u011fa kendini mevcut su potansiyeline g\u00f6re dizayn eder. Bu potansiyelde meydana gelecek de\u011fi\u015fimlerde yer\u00fcst\u00fcndeki canl\u0131 ya\u015fam kadar yeralt\u0131 suyu beslenmeleri de do\u011frudan etkilenecektir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz HES uygulamalar\u0131nda pek \u00e7ok akarsu yata\u011f\u0131nda su kalmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu t\u00fcr aktar\u0131mlara gidilmemeli, gidilmesi zorunlulu\u011fu olmas\u0131 halinde ise aktar\u0131m tamam\u0131yla kamu eliyle yap\u0131lmal\u0131 ve i\u015fletilmelidir. Bentte tabii ak\u0131\u015f\u0131 de\u011fi\u015ftirecek yap\u0131lar i\u00e7in DS\u0130`nin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn al\u0131nmas\u0131 \u015fart\u0131 konurken, tasla\u011f\u0131n “Su Kaynaklar\u0131n\u0131n Korunmas\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 9`uncu maddesinin 9`uncu f\u0131kras\u0131nda ise su yataklar\u0131nda yap\u0131lacak her t\u00fcrl\u00fc fiziki d\u00fczenlemede tabii ak\u0131\u015f mecras\u0131n\u0131n ve canl\u0131 hayat\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in uygun tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi belirtilmektedir. \u0130ki d\u00fczenleme aras\u0131nda anlam ve ama\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
Tasla\u011f\u0131n “Su Kaynaklar\u0131n\u0131n Korunmas\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 9`uncu maddesinin 10`uncu f\u0131kras\u0131nda g\u00f6ller, rezervuarlar ve yeralt\u0131 su k\u00fctlelerinden su \u00e7ekilmesinde su k\u00fctle dengesinin bozulmamas\u0131n\u0131n sa\u011flanaca\u011f\u0131 iyi niyetinde ve temennisinde bulunulmaktad\u0131r. Bunun nas\u0131l sa\u011flanaca\u011f\u0131 ve ilgilisinin kim olaca\u011f\u0131 f\u0131krada belirtilmemi\u015ftir. Ekonomik ihtiya\u00e7lar \u00e7er\u00e7evesinde ger\u00e7ekle\u015ftirilecek su \u00e7ekimlerinde dengenin iyi niyet ya da temennilerle korunamayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
Ayn\u0131 maddenin 12`inci f\u0131kras\u0131nda termal ve jeotermal su kaynaklar\u0131n\u0131n miktar ve kalite olarak korunmas\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kullan\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in gerekli tedbirlerin ilgili idarece al\u0131naca\u011f\u0131 ya da ald\u0131rt\u0131laca\u011f\u0131 ifade edilmektedir. A\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere su kaynaklar\u0131n\u0131n miktar ve kalite olarak korunmas\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kullan\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u015fi sadece kamu kurumlar\u0131n\u0131n g\u00f6revi olmayacak, bu g\u00f6revi \u00f6zel sekt\u00f6r de yapabilecektir. Su kaynaklar\u0131 \u00fczerinden para kazanan bir sekt\u00f6re bu kaynaklar\u0131 koruma g\u00f6revi verilmesi son derece sak\u0131ncal\u0131 bir durumdur. Konunun muhatab\u0131 ilgili kamu kurumu olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Tasla\u011f\u0131n 1`inci maddesinde de belirtti\u011fimiz \u00fczere jeotermal sular\u0131n kanun kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda oldu\u011fu ifade edilirken, 9`uncu maddenin 12`inci f\u0131kras\u0131nda bu sular\u0131 d\u00fczenleyici h\u00fck\u00fcm i\u00e7ermesi \u00e7eli\u015fki olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bir kayna\u011f\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kullan\u0131m\u0131, o kayna\u011f\u0131n ticari ama\u00e7la kullan\u0131laca\u011f\u0131 anlam\u0131 ta\u015f\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, bir yandan su kaynaklar\u0131n\u0131n ticari ama\u00e7la kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen bir kanunun kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda oldu\u011funu ifade edip, bir yandan da o kayna\u011f\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kullan\u0131m g\u00f6revinin \u00f6zel sekt\u00f6re verilmesi b\u00fcy\u00fck bir \u00e7eli\u015fkiyi beraberinde getirmi\u015ftir.<\/p>\n
Yine ayn\u0131 maddenin 14`\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda ihtiya\u00e7 olmas\u0131 ve potansiyelin de yeterli olmas\u0131 halinde havzalar aras\u0131 su aktar\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131labilece\u011fi belirtilmektedir. Bu f\u0131kra ba\u015ftan sona yanl\u0131\u015f bir anlam i\u00e7ermektedir. C\u00fcmleyi par\u00e7alara ay\u0131rmak suretiyle \u015fu anlamlar \u00fcretilebilir; ihtiya\u00e7 olmas\u0131 halinde bir havzaya ba\u015fka bir havzadan su aktar\u0131m\u0131 yap\u0131lacakt\u0131r, bu bir anlamda kabul g\u00f6rebilir, ancak potansiyelin yeterli olmas\u0131 halinde havzalar aras\u0131nda su su aktar\u0131m\u0131 ni\u00e7in yap\u0131lacakt\u0131r? “\u0130htiya\u00e7 olmas\u0131 ve potansiyelin yeterli olmas\u0131” kavramlar\u0131n\u0131n ve ba\u011flac\u0131 ile birle\u015ftirilmesi f\u0131kradaki anlam\u0131 anla\u015f\u0131lmaz k\u0131lmakta, mant\u0131ks\u0131zla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Bu f\u0131kradaki di\u011fer \u00f6nemli bir nokta ise “ihtiya\u00e7 olmas\u0131” durumunun ne y\u00f6nde oldu\u011funun tan\u0131mlanmamas\u0131d\u0131r. Bu ihtiya\u00e7 sosyal ihtiya\u00e7 m\u0131 yoksa ekolojik ihtiya\u00e7 m\u0131d\u0131r? Bug\u00fcne kadar ya\u015fan\u0131lan tecr\u00fcbeler, bu ihtiyac\u0131n “ekonomik ihtiya\u00e7” oldu\u011funu tart\u0131\u015fmas\u0131z ve hi\u00e7 ku\u015fkusuz g\u00f6stermektedir. Di\u011fer taraftan potansiyelin yeterli olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusu ise bug\u00fcne kadar hi\u00e7bir su yap\u0131s\u0131nda yeterince de\u011ferlendirilmemi\u015f bir konudur. Bu konu yeterince de\u011ferlendirilen bir konu olsayd\u0131, bug\u00fcn halk\u0131m\u0131z, yurdun d\u00f6rt bir k\u00f6\u015fesinde HES uygulamalar\u0131na askerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelecek d\u00fczeyde itiraz eden bir konumda olmaz, dereler kurumazd\u0131. Ayr\u0131ca, bir kayna\u011f\u0131n potansiyelinin yeterli olmas\u0131n\u0131n derecesi sermaye kar\u015f\u0131s\u0131nda hangi kriterle \u00f6l\u00e7\u00fclebilecektir? Ekolojik ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131layan bir derenin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 milyar dolarlar\u0131n bo\u015fa akt\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde yorumlayan bir zihniyet i\u00e7in potansiyel kelimesi ne ifade etmektedir?<\/p>\n
Tasla\u011f\u0131n “\u0130zleme, Denetim, Bilgi Verme ve Bildirim Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc” ba\u015fl\u0131kl\u0131 10`uncu maddesinin 1`inci f\u0131kras\u0131nda su kaynaklar\u0131n\u0131n ve do\u011fal mineralli sular\u0131n kullan\u0131m maksad\u0131na, \u00e7evre ve insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na uygun olarak y\u00f6netimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u015farjlarda ve al\u0131c\u0131 ortamda izleme ve denetim faaliyetlerin ya bizzat Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan yap\u0131laca\u011f\u0131, ya da \u00f6zel sekt\u00f6re yapt\u0131r\u0131laca\u011f\u0131; 2`inci f\u0131kras\u0131nda ise su kaynaklar\u0131n\u0131n ve do\u011fal mineralli sular\u0131n tahsis maksatlar\u0131na ve \u015fartlar\u0131na uygun olarak kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n temini i\u00e7in gerekli denetimlerin, DS\u0130 taraf\u0131ndan yap\u0131laca\u011f\u0131 veya yapt\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 belirtilmektedir. Bu f\u0131kralarda belirtilen izleme ve denetim y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc gibi do\u011frudan \u015firketlerin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 ilgilendiren bir konunun yine \u015firketlere b\u0131rak\u0131lmas\u0131, izleme ve de denetim y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinin hi\u00e7bir ko\u015fulda gerekti\u011fi gibi yap\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. \u00d6zel sekt\u00f6r taraf\u0131ndan yerine getirilecek izleme ve denetim g\u00f6revlerinde su kaynaklar\u0131 sosyal ve ekolojik ihtiya\u00e7lar i\u00e7in de\u011fil, ekonomik ihtiya\u00e7lar i\u00e7in kullan\u0131lacakt\u0131r. \u0130zleme ve denetim g\u00f6revleri ilgili kamu kurumlar\u0131nda olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Tasla\u011f\u0131n “Su Y\u00f6netimi Y\u00fcksek Kurulunun Kurulu\u015fu, G\u00f6rev ve Yetkileri” ba\u015fl\u0131kl\u0131 11`inci maddesinin 2`inci f\u0131kras\u0131nda, kurulun ba\u015fkan\u0131n\u0131n Orman ve Su \u0130\u015fleri Bakan\u0131 oldu\u011fu, kurulun Bilim Sanayi ve Teknoloji, \u00c7evre ve \u015eehircilik, D\u0131\u015fi\u015fleri, Enerji ve Tabii Kaynaklar, G\u0131da Tar\u0131m ve Hayvanc\u0131l\u0131k,\u00a0 \u0130\u00e7i\u015fleri, Kalk\u0131nma ve Sa\u011fl\u0131k Bakanlar\u0131ndan olu\u015faca\u011f\u0131 belirtilmektedir.\u00a0 Maddenin 3`\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda ise kurulun toplant\u0131lar\u0131na konuyla ilgili bakanlar ve kamu g\u00f6revlileri ile \u00f6zel sekt\u00f6r, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 ve \u00fcniversitelerin temsilcilerinin davet edilebilece\u011fi ifade edilmektedir. Bakanl\u0131k temsilcilerinden olu\u015fan kurula konuyla ilgili olarak \u00f6zel sekt\u00f6r temsilcisinin \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131yor olmas\u0131 son derece normaldir. Ancak, son d\u00f6nemlerde \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn kendi sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 ile kendi akademisyenlerini olu\u015fturdu\u011fu da bir ger\u00e7ektir. Bu nedenledir ki kurulun b\u00fcnyesinde TMMOB temsilcisinin ve kurulun toplant\u0131s\u0131nda da konuyla ilgili TMMOB`ye ba\u011fl\u0131 m\u00fchendis ve mimar odalar\u0131ndan birinin ya da birden fazlas\u0131n\u0131n dahil edilmesi \u00f6nerilmelidir.<\/p>\n
Ayn\u0131 maddenin 4`\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131n “\u00e7” bendiyle havzalar aras\u0131nda su aktar\u0131m\u0131nda karar alma g\u00f6revinin de Su Y\u00f6netimi Y\u00fcksek Kuruluna b\u0131rak\u0131l\u0131yor olmas\u0131, TMMOB temsilcisinin bu kurulda yer almas\u0131n\u0131n \u00f6nemini art\u0131rmaktad\u0131r. Zira, bakanl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n bug\u00fcne kadar g\u00f6sterdikleri icraatla sermayenin yan\u0131nda olduklar\u0131n\u0131, ekolojik ve sosyal ihtiya\u00e7lar yan\u0131nda yeterince olmad\u0131klar\u0131n\u0131 net bir \u015fekilde g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n
Tasla\u011f\u0131n “Su Kaynaklar\u0131n\u0131n Tahsisi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 13`\u00fcnc\u00fc maddesinin 6`\u0131nc\u0131 f\u0131kras\u0131nda, tahsise konu su kayna\u011f\u0131n\u0131n ve do\u011fal mineralli sular\u0131n, tamam\u0131n\u0131n veya bir k\u0131sm\u0131n\u0131n korunan alanlar i\u00e7erisinde kalmas\u0131 halinde koruma ile g\u00f6revli idari birimlerin uygun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn al\u0131naca\u011f\u0131 belirtilmektedir. Bu f\u0131kra, su tahsisinin korunan alanlar i\u00e7in bile s\u00f6z konusu olabilece\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermektedir. Su kayna\u011f\u0131na sahip bir koruma alan\u0131n\u0131n suyunun ticarete a\u00e7\u0131lmas\u0131, zaman i\u00e7erisinde o alan\u0131n \u00f6zelliklerini kaybetmesine yol a\u00e7acakt\u0131r. Bu da su kaynaklar\u0131n\u0131n \u00f6ncelikle ekolojik ihtiya\u00e7lar i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131 ilkesiyle ters d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n
Tasla\u011f\u0131n “Su Bilgi Sistemi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 16`\u0131nc\u0131 maddesinin 3`\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda, bakanl\u0131k\u00e7a temin edilen bilgilerden stratejik \u00f6nemi haiz olanlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndakilerin talep edilmesi halinde kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131na bedelsiz, di\u011fer ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filere ise bakanl\u0131k\u00e7a her y\u0131l belirlenecek bedeli kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda verilece\u011fi ifade edilmektedir. Bu f\u0131krada, su kaynaklar\u0131n\u0131n ticarile\u015ftirilmesinin yan\u0131nda suya ait bilgilerin de ticarile\u015ftirilece\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00fclkemizin su kaynaklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 konusunda en b\u00fcy\u00fck m\u00fccadeleyi yerel halklar vermektedir. Suya ait bilgilere ancak \u00fccreti kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ula\u015f\u0131labilecek olmas\u0131, yerel halklar\u0131n su kaynaklar\u0131n\u0131 koruma m\u00fccadelesini engelleyecektir. Bu bilgiler toplumun her kesimi i\u00e7in \u00fccretsiz sunulmal\u0131d\u0131r. Aksi taktirde do\u011fal varl\u0131klar\u0131n-su kaynaklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131nda \u00f6nemli bir kesim bilgiden yoksun kalacakt\u0131r.<\/p>\n
Tasla\u011f\u0131n “\u0130rtifak ve Kamula\u015ft\u0131rma” ba\u015fl\u0131kl\u0131 17`inci maddesinin 1`inci f\u0131kras\u0131nda tahsis sahibinin, tahsis yap\u0131lan alanda, \u00f6zel m\u00fclkiyete konu ta\u015f\u0131nmaz\u0131n sahibi ile anla\u015famamas\u0131 halinde, idareye m\u00fcracaat ederek kamula\u015ft\u0131rma veya irtifak hakk\u0131 talebinde bulunabilece\u011fi, talebin idarece incelenip de\u011ferlendirildikten sonra uygun bulunmas\u0131 halinde kamu yarar\u0131 karar\u0131 al\u0131narak, bedeli talep sahibince \u00f6denmek \u00fczere kamula\u015ft\u0131r\u0131laca\u011f\u0131, maddenin 2`inci f\u0131kras\u0131nda ise irtifak ve kamula\u015ft\u0131rma i\u015flemlerinin 4\/11\/1983 tarihli 2942 say\u0131l\u0131 Kamula\u015ft\u0131rma Kanunu h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re y\u00fcr\u00fct\u00fclece\u011fi belirtilmektedir. Bu yolla “acele kamula\u015ft\u0131rma” ya da di\u011fer bir deyi\u015fle “m\u00fclks\u00fczle\u015ftirme” uygulanmaktad\u0131r. Kamula\u015ft\u0131rma, kamu yarar\u0131 s\u00f6z konusu olan arazilerin elde edilmesi i\u00e7in mal sahiplerine yapt\u0131r\u0131lan zorunlu sat\u0131\u015ft\u0131r. Bu f\u0131kradaki “kamu yarar\u0131” \u015firketlerin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 i\u00e7ermekte, arazinin sahibinin \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131 i\u00e7ermemektedir. AKP h\u00fck\u00fcmetinin 2011 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koydu\u011fu \u00c7ok Tarafl\u0131 Yat\u0131r\u0131mlar Garanti Ajans\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi`nde (Multilateral Investment Guarantee Agency\/MIGA) yerli ve yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 t\u00fcm risklerin ortadan kald\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 taahh\u00fct edilmektedir. Buradan da a\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere tasla\u011f\u0131n bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki “kamu yarar\u0131” kesinlikle \u015firketin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 temsil etmektedir. Halk\u0131n ma\u011fdur olaca\u011f\u0131 her bir d\u00fczenlemeden ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Tasla\u011f\u0131n “\u00dccretlendirme” ba\u015fl\u0131kl\u0131 22`nci maddesi sular\u0131m\u0131z\u0131n kim taraf\u0131ndan nas\u0131l \u00fccretlendirece\u011fini g\u00f6stermektedir. Maddenin 2`inci f\u0131kras\u0131nda tahsis edilen sulardan, su tahsis belgesinde belirtilen miktar su esas al\u0131narak y\u0131ll\u0131k \u00fccret al\u0131naca\u011f\u0131 belirtilmektedir. Bir \u00f6nceki paragrafta MIGA`ya g\u00f6re yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n risklerinin ortadan kald\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftik. Buna g\u00f6re bir kurakl\u0131k olup su ak\u0131\u015f miktar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesi durumunda \u015firketin zarara u\u011framamas\u0131 i\u00e7in, su kayna\u011f\u0131n\u0131n beslenme durumuna ve hatta yatakta yeterli su olup olmad\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n \u015firketin kendisine yap\u0131lan su tahsisat\u0131 oran\u0131nda suyu kullanmas\u0131na izin verilecektir. Kurakl\u0131\u011f\u0131n daha da \u015fiddetlenip yatakta su kalmams\u0131 halinde dahi \u015firket devlete dava a\u00e7abilecek ve olmayan-hizmetini sunmad\u0131\u011f\u0131 suyun paras\u0131yla birlikte tazminat dahi alabilecektir. Devletin bu y\u00f6nde \u00f6deyece\u011fi her bir kuru\u015f, halk\u0131n paras\u0131n\u0131n \u015firketlere hediye edilmesi anlam\u0131na gelece\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r. Bu \u00f6rnekler su kaynaklar\u0131n\u0131n \u00f6ncelikli olarak ekolojik ihtiya\u00e7lara g\u00f6re de\u011fil, ekonomik ihtiya\u00e7lar \u00e7er\u00e7evesinde ticarile\u015ftirilece\u011fini a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00f6stermektedir.<\/p>\n
22`inci maddenin di\u011fer f\u0131kralar\u0131 ve bununla ilgili tan\u0131mlamalar\u0131 daha detayl\u0131 bir \u015fekilde i\u00e7eren, 17 Ekim 2012 tarih ve 28444 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete`de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015f bulunan Su Havzalar\u0131n\u0131n Korunmas\u0131 ve Y\u00f6netim Planlar\u0131n\u0131n Haz\u0131rlanmas\u0131 Hakk\u0131nda Y\u00f6netmeli\u011fin ilgili b\u00f6l\u00fcmlerini inceledi\u011fimizde suyun fiyatland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u015finin maliyet tan\u0131mlamas\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7ti\u011fini, i\u015fin i\u00e7ine kar fakt\u00f6r\u00fc girdi\u011fini ve suyun fiyatland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u015finin tamam\u0131yla serbest piyasa ko\u015fullar\u0131na b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve su kaynaklar\u0131n\u0131n rekabete a\u00e7\u0131k hale getirilece\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu geli\u015fmeler sonucunda su kaynaklar\u0131 bir yandan k\u0131tla\u015f\u0131rken bir yandan da suyun fiyat\u0131 y\u00fckselecek; bundan da en \u00e7ok evsel su kullananlar ile tar\u0131msal sulama yapan \u00e7ift\u00e7iler etkilenecektir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz tar\u0131msal \u00fcretiminde \u00e7ift\u00e7imiz d\u00fcnyan\u0131n en pahal\u0131 girdilerini kullanmakta ve tar\u0131m\u0131m\u0131z son derece yetersiz bir b\u00fct\u00e7eyle desteklenmektedir. Bu nedenle \u00f6zellikle k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli tar\u0131msal i\u015fletmelerin tar\u0131msal sulamada kulland\u0131klar\u0131 su fiyatland\u0131rman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda tutulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Tasla\u011f\u0131n “Di\u011fer Kanunlar\u0131n Uygulanmas\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 30`uncu maddesinin 1`inci f\u0131kras\u0131nda bu kanunun y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren di\u011fer kanunlar\u0131n bu kanuna ayk\u0131r\u0131 olan h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmayaca\u011f\u0131 belirtilmektedir. B\u00f6ylelikle ba\u015fka bir kanunun kullan\u0131m\u0131n\u0131 yasaklad\u0131\u011f\u0131 su kaynaklar\u0131n\u0131 \u015firketlerin kullan\u0131m\u0131na bu kanun kullan\u0131larak m\u00fcmk\u00fcn hale getirilmektedir. Bu madde taslaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"G\u00fcn\u00fcm\u00fczde k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte uygulanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan su politikas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca \u00fc\u00e7 \u00f6zelli\u011fi dikkati \u00e7ekmektedir. Birincisi, havza y\u00f6netim sisteminin kurulmas\u0131; ikincisi, suyun arza g\u00f6re kamu eliyle de\u011fil, talep do\u011frultusunda sermaye eliyle y\u00f6netimi ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ise suyun ve su kaynaklar\u0131n\u0131n k\u00fcresel serbest ticaret kapsam\u0131na al\u0131nmas\u0131d\u0131r. Bu ama\u00e7 do\u011frultusunda su ve su kaynaklar\u0131 kamunun elinden \u00e7\u0131kmakta, sermayenin eline ge\u00e7mektedir.\n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[1647],"class_list":{"0":"post-3986","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-bilgibelge","8":"tag-su-kanunu"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3986","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3986"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3986\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3986"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3986"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3986"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}