{"id":4177,"date":"2013-02-05T11:53:09","date_gmt":"2013-02-05T08:53:09","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=4177"},"modified":"2019-01-28T21:01:20","modified_gmt":"2019-01-28T18:01:20","slug":"sagdan-akpye-sehircilik-elestirileri-neden-simdi-e-atilla-aytekin-sol","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/sagdan-akpye-sehircilik-elestirileri-neden-simdi-e-atilla-aytekin-sol\/","title":{"rendered":"Sa\u011fdan AKP\u2019ye \u015eehircilik Ele\u015ftirileri: Neden \u015eimdi? \u2013 E. Atilla Aytekin (soL)"},"content":{"rendered":"<p>Ge\u00e7en hafta, muhafazak\u00e2r cenahtan AKP\u2019nin kentle\u015fme politikas\u0131na ve \u00f6zellikle tarihsel miras konusundaki duyars\u0131zl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6neltilmeye ba\u015flayan ele\u015ftirileri ele alm\u0131\u015f ve bu ele\u015ftirilerin \u00e7ok ge\u00e7 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcm. Bu yaz\u0131da, muhafazak\u00e2rlardan h\u00fckumete y\u00f6nelik itirazlar\u0131n \u015fimdiye kadar neden pek g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi ve hangi saikler nedeniyle yakla\u015f\u0131k son bir bu\u00e7uk y\u0131lda dile getirilmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 sorular\u0131na yan\u0131t arayaca\u011f\u0131m.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda muhafazak\u00e2r kesimin eli kalem tutanlar\u0131n\u0131n AKP\u2019ye ele\u015ftirel yakla\u015fmamas\u0131nda \u015fa\u015f\u0131lacak bir \u015fey yok. Bu, DP\u2019den ba\u015flayan siyasi hatt\u0131 \u201cbizdendir\u201d diyerek sahiplenen ideolojik bir refleksin sonucu olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Bu sahiplenmenin neticesi olarak da bu partileri alenen ele\u015ftirmekten ka\u00e7\u0131nma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yerle\u015fmi\u015f durumda. \u00d6rne\u011fin \u0130stanbul\u2019un belki de bug\u00fcne dek ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck tarihsel miras y\u0131k\u0131m\u0131 Adnan Menderes\u2019in ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde ger\u00e7ekle\u015firken, pek \u00e7ok caminin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 da i\u00e7eren projeler muhafazak\u00e2r kesimde o g\u00fcnden bug\u00fcne ciddi bir itirazla kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131. Ayn\u0131 bi\u00e7imde AKP\u2019nin yapt\u0131klar\u0131 da idare ediliyor, ho\u015f g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u00dcstelik Milli G\u00f6r\u00fc\u015f \u00e7izgisinden gelip de merkez sa\u011fa yerle\u015fen, yani \u0130slami tonlar\u0131 daha belirgin bir \u201csa\u011fc\u0131l\u0131k yapan\u201d AKP, \u0130slami kesim i\u00e7in bulunmaz bir nimet.<\/p>\n<p>AKP\u2019nin ele\u015ftiriden m\u00fcnezzeh tutulmas\u0131ndaki bir ba\u015fka etken, liberallerin de deste\u011fiyle ba\u015far\u0131yla y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc s\u00fcrekli ma\u011fduriyet kampanyas\u0131. AKP \u201caskeri vesayete\u201d, \u201cyarg\u0131 darbesine\u201d, \u201celit az\u0131nl\u0131\u011fa\u201d kar\u015f\u0131 m\u00fccadele verirken, muhafazak\u00e2rlar aras\u0131nda \u201c\u015fimdi yanl\u0131\u015flar\u0131 dile getirmenin s\u0131ras\u0131 de\u011fil\u201d bi\u00e7iminde \u00f6zetleyebilece\u011fimiz bir tav\u0131r egemen oldu.<\/p>\n<p>\u015eehircilik politikalar\u0131na d\u00f6necek olursak, bu konudaki suskunlu\u011fu in\u015faat sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn ve arsa rant\u0131n\u0131n h\u00fck\u00fcmete yak\u0131n sermaye kesimleri i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli olmas\u0131na ba\u011flayabiliriz. Muhafazak\u00e2rlar, h\u00fckumete yak\u0131n m\u00fcteahhitlerin zenginle\u015fmesini on y\u0131llard\u0131r d\u0131\u015fland\u0131klar\u0131na inand\u0131klar\u0131 bir kesimin hakk\u0131 olan\u0131 nihayet almas\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcp desteklediler. \u201cBizimkilerin\u201d sermaye biriktirmesi gerekiyordu ve bu yolda kesilen \u00fc\u00e7 be\u015f a\u011fac\u0131n, y\u0131k\u0131lan birka\u00e7 tarihi binan\u0131n, evinden olacak bir iki yoksul ailenin \u00f6nemi yoktu. Ayn\u0131 \u015fekilde, h\u00fckumetin TOK\u0130 \u00fczerinden y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc ba\u015far\u0131l\u0131 propaganda ve TOK\u0130\u2019nin ucuz konut in\u015fa etme ve i\u015f bitiricilik \u00fczerinden in\u015fa edilen prestiji \u0130slami muhafazak\u00e2r cenahtaki suskunlu\u011fu per\u00e7inledi.<\/p>\n<p>Peki, ne oldu da AKP\u2019nin uzun iktidar y\u0131llar\u0131 boyunca dile getirilmeyen itirazlar, yap\u0131lmayan ele\u015ftirilen son d\u00f6nemde, c\u0131l\u0131z ve \u00fcrkek bi\u00e7imde de olsa alenile\u015fmeye ba\u015flad\u0131? Bunun nedenlerinden biri AKP\u2019nin iktidar\u0131n\u0131 sa\u011flamla\u015ft\u0131rmas\u0131 olabilir. Yarg\u0131y\u0131 kontrol\u00fc alt\u0131na alan, \u201cmerkez medyay\u0131\u201d hizaya getiren, \u201caskeri vesayeti\u201d gerileten \u2013elbette \u201caskeri vesayet\u201d asla ortadan kalkmaz, ancak geriletebilir\u2013 h\u00fckumetin gelece\u011fine duyulan inan\u00e7, onu birazc\u0131k ele\u015ftirmeyi mahzursuz k\u0131lm\u0131\u015f olmal\u0131. Yine G\u00fclen Cemaati ile AKP aras\u0131ndaki gerilimin AKP\u2019nin ele\u015ftirilebilirli\u011fi konusunda muhafazak\u00e2r \u00e7evrelerde bir alan a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Cemaat\u2019e yak\u0131n yay\u0131n organlar\u0131nda Erdo\u011fan\u2019\u0131n darbecilerle aray\u0131 d\u00fczeltti\u011fi gibi \u015feyler bile yaz\u0131labilmi\u015fken, biraz TOK\u0130 ele\u015ftirisinin kime ne zarar\u0131 dokunabilirdi ki!<\/p>\n<p>Ele\u015ftirilerin son zamanlarda g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flamas\u0131n\u0131n bir nedeni de in\u015faat ve ranta dayal\u0131 sermaye birikim modelinin s\u0131n\u0131rlar\u0131na dayanmas\u0131. Bu model s\u0131n\u0131rlar\u0131na dayand\u0131k\u00e7a sald\u0131rganla\u015ft\u0131, umursamazla\u015ft\u0131. Ne do\u011fal kaynaklar, ne yoksul halk kitleleri, ne arkeolojik-tarihsel miras, ne \u015fehirlerin ya\u015fanabilirli\u011fi\u2026 TOK\u0130 \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde kentlere h\u00fccum eden m\u00fcteahhit ordusu i\u00e7in bunlar\u0131n hi\u00e7 biri bir k\u0131s\u0131t olu\u015fturmad\u0131. \u00c7e\u015fitli kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projelerindeki uygulamalar\u0131, yoksullara dayatt\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck daireler ve in\u015faat kalitesinin d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ayyuka \u00e7\u0131kmas\u0131 gibi etmenler TOK\u0130\u2019nin alt s\u0131n\u0131flar nezdindeki itibar\u0131n\u0131 azaltt\u0131. Dahas\u0131, nice restorasyon projesinde, \u0130stanbul tarihi yar\u0131madas\u0131nda, Bursa\u2019da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi muhafazakarlar\u0131n \u00f6nemsedi\u011fi Osmanl\u0131 tarihsel miras\u0131 da ciddi zarar g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131. Birikim\u2019in pek yerinde bir bi\u00e7imde \u201cin\u015faat ya resulullah!\u201d diye nitelendirdi\u011fi \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131k, \u0130slami kesimin entelekt\u00fcellerini de mahcup etmeye ba\u015flad\u0131. Bu \u015fartlar alt\u0131nda kimi samimi olarak, kimi zevahiri kurtarmak i\u00e7in, kimi de ba\u015fka hesaplar\u0131n\u0131 g\u00f6rmek amac\u0131yla h\u00fckumetin kentle\u015fme politikas\u0131n\u0131 ve TOK\u0130\u2019yi ele\u015ftirmeye ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n<p>AKP\u2019yi bu a\u00e7\u0131dan ele\u015ftiren muhafazak\u00e2r yazar ve entelekt\u00fcellerin samimi olup olmamalar\u0131n\u0131n elbette bir \u00f6nemi yok. Bu ele\u015ftiriler \u201cbade harabi\u2019l-Basra\u201d yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, i\u015f ciddiye bindi\u011finde, yani AKP\u2019nin \u00f6zel \u00f6nem verdi\u011fi kritik projeler g\u00fcndeme getirildi\u011finde s\u00fcrmeyece\u011fi neredeyse kesin. Mesela Kanalistanbul isimli Zihni Sinir projesi g\u00fcndeme getirildi\u011finde, bunun AKP\u2019nin se\u00e7imdeki en \u00f6nemli kozu olmas\u0131 nicelerine \u0130stanbul a\u015fk\u0131n\u0131 unutturuvermi\u015fti. Ayn\u0131 bi\u00e7imde mesela \u00c7aml\u0131ca camii konusunda ses verenler, \u0130stanbul\u2019un ormanlar\u0131n\u0131 t\u00fcmden mahvedecek ve kentin i\u00e7indeki baz\u0131 b\u00f6lgeleri hayalet mahallere \u00e7evirecek 3.havaliman\u0131-3.k\u00f6pr\u00fc-yeni kent projeleri konusunda suskun. Zira \u201c\u00c7aml\u0131ca\u2019ya yap\u0131lacaksa m\u00fctevaz\u0131 bir cami yap\u0131ls\u0131n\u201d ya da \u201cZeytinburnu\u2019na yap\u0131lacak g\u00f6kdelenlerin kat y\u00fcksekli\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcls\u00fcn\u201d demenin maliyeti art\u0131k \u00e7ok y\u00fcksek de\u011fil. Ama kentin kuzeyinin yap\u0131la\u015fmaya a\u00e7\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak h\u00fckumetin en \u00f6nemli projelerinden birine, art\u0131k t\u0131kanmaya ba\u015flayan in\u015faat sekt\u00f6r\u00fcndeki b\u00fcy\u00fcmeye at\u0131lan bir can simidine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak demek olur. Bu da ellerini ovu\u015fturarak bekleyen nice m\u00fctedeyyin i\u015fadam\u0131n\u0131n can\u0131n\u0131 s\u0131kar.<\/p>\n<p>Velhas\u0131l, muhafazak\u00e2rlar\u0131n AKP ele\u015ftirilerinden medet umman\u0131n varaca\u011f\u0131 bir yer yok. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerleri, mahallelerimizi, eme\u011fimizi, kentlerimizi, hayat\u0131m\u0131z\u0131 savunmak i\u00e7in kendimiz m\u00fccadele etmek zorunday\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ge\u00e7en hafta, muhafazak\u00e2r cenahtan AKP\u2019nin kentle\u015fme politikas\u0131na ve \u00f6zellikle tarihsel miras konusundaki duyars\u0131zl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6neltilmeye ba\u015flayan ele\u015ftirileri ele alm\u0131\u015f ve bu ele\u015ftirilerin \u00e7ok ge\u00e7 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcm. Bu yaz\u0131da, muhafazak\u00e2rlardan h\u00fckumete y\u00f6nelik itirazlar\u0131n \u015fimdiye kadar neden pek g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi ve hangi saikler nedeniyle yakla\u015f\u0131k son bir bu\u00e7uk y\u0131lda dile getirilmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 sorular\u0131na yan\u0131t arayaca\u011f\u0131m.\n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[565],"class_list":{"0":"post-4177","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-kentsel-donusum"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4177","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4177"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4177\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4177"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4177"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4177"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}