{"id":4191,"date":"2013-02-10T08:12:08","date_gmt":"2013-02-10T05:12:08","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=4191"},"modified":"2019-01-28T21:01:20","modified_gmt":"2019-01-28T18:01:20","slug":"gida-muhendisleri-olmadan-gida-guvenligi-saglanamaz-bulent-sik-t24","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/gida-muhendisleri-olmadan-gida-guvenligi-saglanamaz-bulent-sik-t24\/","title":{"rendered":"G\u0131da M\u00fchendisleri Olmadan G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Sa\u011flanamaz &#8211; B\u00fclent \u015e\u0131k (T24)"},"content":{"rendered":"<div><span style=\"line-height: 1.3em\"><strong>Bu yaz\u0131 sadece g\u0131da m\u00fchendisli\u011fi mesle\u011finin bir savunusu olarak de\u011fil toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma amac\u0131yla yap\u0131lan ve h\u00e2lihaz\u0131rda zaten yetersiz olan kamu denetimlerinin son yasal d\u00fczenlemeler ile tamamen bo\u015fa \u00e7\u0131kmas\u0131 ihtimali dikkate al\u0131narak okunmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/span><\/div>\n<div><\/div>\n<div>G\u0131da m\u00fchendisleri 19 Ocak tarihinde Ankara\u2019da G\u0131da Tar\u0131m ve Hayvanc\u0131l\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere \u00f6zellikle kamu kurumlar\u0131nda yetersiz istihdam edilmelerine tepki g\u00f6stermek ve kamuoyunun dikkatini bu konuya \u00e7ekmek i\u00e7in bir eylem ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Eylem medyada ne yaz\u0131k ki yeterince yer bulamad\u0131. Malum, i\u015fsizlik sorunu kimsenin dikkatini \u00e7ekmiyor art\u0131k. Zaten egemen anlay\u0131\u015f da \u201ci\u015fsizseniz durumu kamusalla\u015ft\u0131rmay\u0131n, bu sizin sorununuz, herkes kendi ba\u015f\u0131n\u0131n \u00e7aresine bakmal\u0131\u201d diyor. Binlerce meslek mensubu aras\u0131nda uzun s\u00fcredir yap\u0131lan hararetli tart\u0131\u015fmalara ra\u011fmen ne yaz\u0131k ki kamu otoritelerinin tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tav\u0131r ve be\u011fenelim be\u011fenmeyelim son durum budur.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Ama bu yaz\u0131da de\u011finmek istedi\u011fim, eylem ile hemen hemen ayn\u0131 tarihlerde ger\u00e7ekle\u015fen ve kamuoyuna mutlaka duyurulmas\u0131 gereken \u00e7ok \u00f6nemli bir ba\u015fka durum daha var.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bu \u00fclkede g\u0131da m\u00fchendisli\u011fi mesle\u011finin kamu kurumlar\u0131nda ger\u00e7ekten yeterli d\u00fczeyde istihdam\u0131 ile g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi alan\u0131nda kamusal denetim hizmetlerinin yeterli d\u00fczeyde yap\u0131labilmesinin sa\u011flanmas\u0131 bir madalyonun iki y\u00fcz\u00fc gibi. S\u00fcrekli olarak g\u00f6rmezlikten gelinmesine ra\u011fmen biri olmadan di\u011feri asla m\u00fcmk\u00fcn olmaz, olmayacakt\u0131r. Bu \u00e7ok net bir ger\u00e7ek olmas\u0131na ve zamanla daha olumlu geli\u015fmeler olmas\u0131 umulmas\u0131na ra\u011fmen, G\u0131da Tar\u0131m ve Hayvanc\u0131l\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 son yasal d\u00fczenlemeler g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi alan\u0131nda zaten yetersiz olan mevcut sistemi b\u00fct\u00fcn\u00fcyle berbat bir konuma s\u00fcr\u00fckleyecek, merdiven alt\u0131 \u00fcretimi \u00f6zendirecek ve sistemi b\u00fct\u00fcn\u00fcyle denetim d\u0131\u015f\u0131 k\u0131lacak gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bu yasal d\u00fczenlemeler zaman i\u00e7inde kamu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ad\u0131na bir felakete yol a\u00e7abilir. Ancak gereken \u00f6nlemler al\u0131n\u0131rsa kamusal denetim hizmetlerinin lay\u0131k\u0131yla yap\u0131lmas\u0131 gereken kurumlarda g\u0131da m\u00fchendisli\u011fi mesle\u011fi i\u00e7in bir f\u0131rsat olarak da de\u011ferlendirilebilir.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>A\u015fa\u011f\u0131da bu konudaki yasal mevzuatta yap\u0131lan son de\u011fi\u015fiklikleri ve bu de\u011fi\u015fikliklerin olas\u0131 olumlu ve olumsuz sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 k\u0131saca dile getirmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m<\/div>\n<div><\/div>\n<div>17 Aral\u0131k 2011 yay\u0131nlanan <strong>\u201cG\u0131da \u0130\u015fletmelerinin Kay\u0131t ve Onay \u0130\u015flemlerine Dair Y\u00f6netmelik\u201dte g\u0131da i\u015fletmecileri, kay\u0131t kapsam\u0131ndaki i\u015fletmeleri i\u00e7in ilgili kurumdan \u201c\u0130\u015fyeri A\u00e7ma ve \u00c7al\u0131\u015fma Ruhsat\u0131\u201d ald\u0131ktan sonra kay\u0131t i\u015flemlerini yapt\u0131rmak \u00fczere, en ge\u00e7 otuz g\u00fcn i\u00e7erisinde yetkili mercie ba\u015fvurmak ve ba\u015fvuru tarihinden itibaren en ge\u00e7 \u00fc\u00e7 ay i\u00e7erisinde kay\u0131t i\u015flemlerini tamamlamak zorundad\u0131rlar&#8221; \u00a0deniyordu. Ayr\u0131ca \u00a0&#8220;Bu Y\u00f6netmelik kapsam\u0131nda verilen i\u015fletme kay\u0131t ve onay belgeleri tek ba\u015f\u0131na s\u0131na\u00ee faaliyet yap\u0131lmas\u0131na izin vermez. \u0130\u015fletme kay\u0131t ve onay belgelerinin ge\u00e7erli olabilmesi i\u00e7in i\u015fyeri a\u00e7ma ve \u00e7al\u0131\u015fma ruhsat\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 zorunludur. Bu ruhsat\u0131n herhangi bir nedenle iptal edilmesi halinde i\u015fletme kay\u0131t ve onay belgelerinin ge\u00e7erlili\u011fi kendili\u011finden sona erer&#8221;<\/strong> diye de maddeler de vard\u0131.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde, 10 Ocak 2013 tarihli resmi gazete yay\u0131nlanan de\u011fi\u015fiklikle bu iki madde y\u00f6netmelikten kald\u0131r\u0131ld\u0131.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bu h\u00fck\u00fcmler kald\u0131r\u0131lmadan \u00f6nce g\u0131da maddeleri sat\u0131\u015f\u0131 ve toplu t\u00fcketimi yap\u0131lan yerlerde yap\u0131lan denetimlerde b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fan\u0131yordu. Binalar\u0131n \u00e7o\u011funun isk\u00e2n\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in (!) i\u015fyerleri belediyeden i\u015fyeri a\u00e7ma ve \u00e7al\u0131\u015fma ruhsat\u0131 alam\u0131yordu. Bununla ilgili olarak G\u0131da Tar\u0131m ve Hayvanc\u0131l\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131 il ve il\u00e7e m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerinden bakanl\u0131\u011fa \u015fik\u00e2yet yaz\u0131lar\u0131 gitti\u011fi biliniyor. Bakanl\u0131k ruhsats\u0131z i\u015fyerlerini denetim alt\u0131na almaktansa son yay\u0131nlanan y\u00f6netmelikle \u00fcretim, toplu t\u00fcketim ve sat\u0131\u015f yerlerinin t\u00fcm\u00fcnden ruhsat zorunlulu\u011funu kald\u0131rd\u0131 (!). \u00a0Bunun yan\u0131 s\u0131ra \u00fcretim yerlerinden talep edilen \u201ckapasite raporu\u201d, \u201cticari sicil\u201d ve \u201cistihdam\u0131 zorunlu personel\u201d i\u00e7in s\u00f6zle\u015fme \u00f6rne\u011fi veya oda belgesi getirme zorunlulu\u011funu da kald\u0131rd\u0131. \u0130\u015fyerleri sadece beyanname doldurarak \u201c\u0130\u015fletme Kay\u0131t Belgesi\u201d alabilecek. Bu belge verildikten sonra bakanl\u0131k personelinin o i\u015fyerine giderek verilen beyanda belirtilen bilgilerin do\u011frulu\u011funu ve beyan etti\u011fi faaliyeti ger\u00e7ekle\u015ftirebilmesi i\u00e7in i\u015fyerinin uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol etmesi gerekiyor. E\u011fer uygunsuzluk varsa d\u00fczeltici \u00f6nlemler ve sonu\u00e7ta d\u00fczeltilmezse belge iptali \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Sadece beyana g\u00f6re i\u015fletme kay\u0131t numaras\u0131 verildi\u011fi i\u00e7in her isteyen istedi\u011fi faaliyet konusuyla ilgili i\u015fyeri kayd\u0131n\u0131 yapt\u0131rabilecek. \u00d6rne\u011fin bir ekmek f\u0131r\u0131n\u0131 ben ekmek \u00fcretmenin yan\u0131nda kuru bakliyatta paketleyip satmak istiyorum diyerek beyannameye faaliyet alan\u0131 olarak hem ekmek \u00fcretimi hem de g\u0131da paketleme yazarak her iki i\u015fi de yapabilecek. <strong>Tamamen \u015fah\u0131s beyan\u0131na dayanan ve \u015fah\u0131slar\u0131n da verdi\u011fi bilgilerin do\u011fru oldu\u011funa itibar bir sistem olu\u015fturuldu.<\/strong><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Hi\u00e7 ku\u015fku yok ki bu \u00e7ok \u00e7a\u011fda\u015f bir sistem ama insanlar do\u011fru beyanda bulunduklar\u0131 s\u00fcrece.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Peki, bu \u00fclkede sizce bu m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/div>\n<div><\/div>\n<div><strong>Burada apa\u00e7\u0131k olan durum bu yeni yasal d\u00fczenlemenin ancak yeterli say\u0131da g\u0131da m\u00fchendisi istihdam\u0131 sa\u011flanabilir ve etkili bir i\u015fyeri denetimi sa\u011flanabilirse m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fidir. Bu sa\u011flanamazsa bakanl\u0131k g\u0131da ve beslenme konusunda son derece olumsuz sonu\u00e7lara yol a\u00e7acak ve kamu denetimini tamamen bo\u015fa \u00e7\u0131karacak bir d\u00fczenlemeye imza atm\u0131\u015f olacakt\u0131r.<\/strong><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Bir \u00f6rnek vermek gerekirse, \u00fcretim yapan i\u015fyeri sahiplerinin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131n i\u015fletmelerinin kapasitesi konusunda bilgisiz olduklar\u0131 iyi biliniyor. Kay\u0131t ba\u015fvurusu s\u0131ras\u0131nda beyanname doldurulurken i\u015fyerinde kurulu makinelerin toplam g\u00fcc\u00fc hakk\u0131nda beyannamelere tahmini veya kas\u0131tl\u0131 olarak yanl\u0131\u015f say\u0131lar yaz\u0131labilecektir. Mevcut sistemde bir g\u0131da i\u015fletmesinin kurulu g\u00fcc\u00fc 30 beygirin \u00fczerinde ise g\u0131da m\u00fchendisi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma zorunlulu\u011fu bulunuyor. <strong>Beyana tabi yeni sistem ile e\u011fer i\u015fyeri kontrolleri yeterince s\u0131k\u0131 yap\u0131lmazsa g\u0131da m\u00fchendislerinin \u00e7al\u0131\u015fma zorunlulu\u011fu ortadan kalkmaktad\u0131r.<\/strong> Daha a\u00e7\u0131k bir dille s\u00f6ylemek gerekirse, i\u015fletme kapasite raporuna g\u00f6re bir i\u015fyerinin g\u0131da m\u00fchendisi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma zorunlulu\u011funu denetleyen G\u0131da Tar\u0131m ve Hayvanc\u0131l\u0131k bakanl\u0131\u011f\u0131 yeni y\u00f6netmeli\u011fe g\u00f6re i\u015f yerinden sadece ve sadece bir beyan istemekte ve bu beyanda da ne kapasite raporu ve ne de ruhsat bilgilerini istemektedir. <strong>Yani i\u015fletme beyan verirken i\u015fyeri kapasitesini \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck g\u00f6sterebilecek ve ruhsat\u0131 olmasa da i\u015fletme kay\u0131t belgesi alabilecektir.<\/strong> Bu konunun uzun vadede olas\u0131 en dramatik sonucu ise istihdam\u0131 zorunlu personel olarak ad\u0131 ge\u00e7en g\u0131da m\u00fchendislerinin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma zorunlulu\u011funun fiilen ortadan kalkabilecek olmas\u0131d\u0131r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u00dclkemizde g\u0131da ile i\u015ftigal eden i\u015fyeri say\u0131s\u0131 y\u00fcz binlerle ifade edilmektedir. G\u0131da Tar\u0131m ve Hayvanc\u0131l\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131nda denetim hizmetlerinde g\u00f6revli g\u0131da m\u00fchendisi say\u0131s\u0131 ise yakla\u015f\u0131k olarak bin ki\u015fidir. \u00d6yleyse yeni \u00e7\u0131kan y\u00f6netmeli\u011fin getirdi\u011fi h\u00fck\u00fcmlerin yerinde kontrol\u00fc i\u00e7in yeterli say\u0131da -en az birka\u00e7 bin- g\u0131da m\u00fchendisinin istihdam\u0131 ve g\u0131da ile i\u015ftigal eden i\u015fyerlerinin yerinde denetimini sa\u011flayacak bir kamu politikas\u0131 zorunluluktur. Aksi takdirde kimin ne \u00fcretti\u011finin bilinmedi\u011fi, \u00fcretilen \u00fcr\u00fcnlerin denetiminin hi\u00e7 yap\u0131lamayaca\u011f\u0131 yeni ama kamu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan k\u00e2bus gibi bir d\u00f6neme girildi\u011fi bilinmelidir.<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Bu yaz\u0131 sadece g\u0131da m\u00fchendisli\u011fi mesle\u011finin bir savunusu olarak de\u011fil toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma amac\u0131yla yap\u0131lan ve h\u00e2lihaz\u0131rda zaten yetersiz olan kamu denetimlerinin son yasal d\u00fczenlemeler ile tamamen bo\u015fa \u00e7\u0131kmas\u0131 ihtimali dikkate al\u0131narak okunmal\u0131d\u0131r.\n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[1221,1686,802],"class_list":{"0":"post-4191","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-gida-guvenligi","9":"tag-gida-muhendisleri","10":"tag-gmo"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4191","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4191"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4191\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4191"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4191"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4191"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}