{"id":4228,"date":"2013-02-22T14:22:52","date_gmt":"2013-02-22T11:22:52","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=4228"},"modified":"2019-01-28T20:47:37","modified_gmt":"2019-01-28T17:47:37","slug":"tabiati-oldurme-kanunu-levent-kurnaz-t24","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/tabiati-oldurme-kanunu-levent-kurnaz-t24\/","title":{"rendered":"Tabiat\u0131 \u00d6ld\u00fcrme Kanunu &#8211; Levent Kurnaz (T24)"},"content":{"rendered":"<p>\u00dclkemizde her ilkbahar ve yaz tekrar ortaya \u00e7\u0131kan K\u0131r\u0131m-Kongo Kanamal\u0131 Ate\u015fi denen hastal\u0131\u011f\u0131n keneler yoluyla yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131k hepimiz biliyoruz. Keneler de Anadolu&#8217;da hep bulunurdu; ama ne oldu da y\u00fczy\u0131llard\u0131r birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z keneler birden can d\u00fc\u015fman\u0131m\u0131z halini ald\u0131? Bunun cevaplar\u0131ndan biri d\u00fcnyada 2004 y\u0131l\u0131 itibariyle ortaya \u00e7\u0131kan Ku\u015f gribinde bulunabilir. Ku\u015flar ve insan d\u0131\u015f\u0131ndaki memeli hayvanlar K\u0131r\u0131m-Kongo Kanamal\u0131 Ate\u015fi hastal\u0131\u011f\u0131na yakalanmazlar. Buna ilave olarak ku\u015flar keneyle de beslendikleri i\u00e7in kene say\u0131s\u0131n\u0131n artmamas\u0131nda \u00f6nemli rol oynarlar. Ancak Ku\u015f Gribi nedeniyle do\u011fal ya\u015famdaki pek \u00e7ok ku\u015f ve tavuk itlaf edildi\u011finden keneler serbest\u00e7e \u00fcreme imkan\u0131 buldular. Bu da K\u0131r\u0131m-Kongo Kanamal\u0131 Ate\u015fi&#8217;nin yay\u0131lmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran fakt\u00f6rlerden biri oldu.<\/p>\n<p>Do\u011fan\u0131n b\u00f6yle bir dengesi var i\u015fte. Do\u011fadaki bir canl\u0131 t\u00fcr\u00fc yok oldu\u011fu zaman bundan hangi canl\u0131n\u0131n etkilenece\u011fini bilebilmek neredeyse imkans\u0131z. Bu nedenle do\u011fan\u0131n dengesine elimizden geldi\u011fince zarar vermemeye \u00e7al\u0131\u015fmak hepimizin yarar\u0131nad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi nedeniyle Kuzey Kutbu&#8217;ndaki kutup ay\u0131lar\u0131n\u0131n \u00f6lmesini umursamayabiliriz; ancak bu ay\u0131lar foklarla besleniyor, foklar da bal\u0131kla, foklardan arta kalan bal\u0131\u011f\u0131 da biz avl\u0131yoruz diye d\u00fc\u015f\u00fcnmeliyiz. Kutup ay\u0131lar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 azald\u0131\u011f\u0131nda foklar\u0131n say\u0131s\u0131 artacak, bu da onlar\u0131n yedi\u011fi bal\u0131k say\u0131s\u0131n\u0131 artt\u0131raca\u011f\u0131 i\u00e7in insanlar\u0131n avlayabilece\u011fi bal\u0131k say\u0131s\u0131 da azalacak gibi bir mant\u0131k dizisi de kurabiliriz. Sonu\u00e7 olarak g\u00f6zden kaybetmememiz gereken ana hedef do\u011fan\u0131n dengesini korumak olmal\u0131d\u0131r. Biz her ne kadar do\u011fan\u0131n hakimi oldu\u011fumuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor olsak da do\u011fan\u0131n dengesi bir kez bozuldu\u011funda bizim hakimiyetimizin de bir anlam\u0131 kalmayacak. Bug\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131n tamam\u0131 do\u011fadan kazand\u0131\u011f\u0131 besinlerle hayat\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Bozdu\u011fumuz denge bir noktada gelip bize zarar verecek bir olu\u015fumu eninde sonunda ba\u015flatacakt\u0131r.<\/p>\n<p>2001 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnya devletleri d\u00fcnyadaki biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin korunmas\u0131 i\u00e7in bir anla\u015fmaya vard\u0131lar. Bu anla\u015fmaya g\u00f6re 2010 y\u0131l\u0131na kadar d\u00fcnya \u00fczerindeki biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin azalmas\u0131 durdurulacakt\u0131. D\u00fcnyadaki biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin azalmas\u0131n\u0131n durdurulmas\u0131 son derece \u00f6nemli bir konudur; \u00e7\u00fcnk\u00fc t\u00fcm ya\u015fam birbirine ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in bir cinsin kayb\u0131n\u0131n ba\u015fka nelerin kayb\u0131na neden olaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin edebilmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p>2010 y\u0131l\u0131nda Nagoya&#8217;da toplanan d\u00fcnya devletleri 2001-2010 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin korunmas\u0131 i\u00e7in hi\u00e7bir \u015fey yapmad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek bu durumu 2020 y\u0131l\u0131na kadar d\u00fczeltmeye karar verdiler. Ge\u00e7ti\u011fimiz on sene i\u00e7erisinde bu konuda insanl\u0131\u011f\u0131n yarar\u0131ndansa \u015firketlerin yarar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen devletlerin, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki on sene i\u00e7erisinde de bir \u00e7aba harcamayacaklar\u0131 neredeyse kesin.<\/p>\n<p>Devletimiz de do\u011faya en fazla zarar veren devletler aras\u0131ndaki yerini \u015fu anda meclise gelmek \u00fczere olan Tabiat\u0131 ve Biyolojik \u00c7e\u015fitlili\u011fi Koruma Yasas\u0131 ile per\u00e7inlemeye haz\u0131rlan\u0131yor.<\/p>\n<p>Tabiat\u0131 ve Biyolojik \u00c7e\u015fitlili\u011fi Koruma Yasas\u0131 denildi\u011fi zaman benim alg\u0131m devletin yukar\u0131da s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim konular\u0131n tamam\u0131nda do\u011faya kar\u015f\u0131 daha korumac\u0131 bir davran\u0131\u015f g\u00f6stermesi \u015feklinde oluyor. Ancak \u00e7\u0131kart\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan yasa bunun tamamen tersi bir \u00e7aba i\u00e7erisinde. \u00d6ncelikle yasan\u0131n temel d\u00fc\u015f\u00fcncesi do\u011fan\u0131n korunmas\u0131ndan ziyade \u201cdo\u011fan\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kullan\u0131m\u0131\u201d gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Yasada, \u00f6zel \u015firketlere do\u011fay\u0131 koruma zorunlulu\u011fu getirilece\u011fine, onu kullanmalar\u0131 i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc yetkinin tan\u0131nmas\u0131 \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Tasar\u0131n\u0131n kabul edilemez olmas\u0131n\u0131n \u00e7ok say\u0131da nedeni var. Bunlardan en \u00f6nemli \u00fc\u00e7\u00fc \u015f\u00f6yle \u00f6zetlenebilir:<\/p>\n<p>\u2022 Yasa tasar\u0131s\u0131yla \u201c\u00fcst\u00fcn kamu yarar\u0131\u201d i\u00e7in korunan do\u011fa alanlar\u0131n\u0131n her t\u00fcrl\u00fc yat\u0131r\u0131ma a\u00e7\u0131lmas\u0131na olanak sa\u011flan\u0131yor. Ancak \u00fcst\u00fcn kamu yarar\u0131ndan kastedilen \u015fey \u201cekonomik kalk\u0131nma\u201d. Yasa tasar\u0131s\u0131na g\u00f6re hangi durumda \u201c\u00fcst\u00fcn kamu yarar\u0131\u201d oldu\u011funa tek ba\u015f\u0131na \u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve Bakanlar Kurulu karar verecek. Bunun anlam\u0131, siyasi iktidar\u0131n, siyasi ve ekonomik gerek\u00e7elerle istedi\u011fi orman\u0131, vadiyi, sulak alan\u0131 ve benzeri, korunmas\u0131 gereken do\u011fa alanlar\u0131n\u0131, istedi\u011fi milli park\u0131, sit alan\u0131n\u0131 ya da tabiat park\u0131n\u0131 kimseye sormadan yat\u0131r\u0131ma a\u00e7abilecek olmas\u0131. Yani \u201c\u00fcst\u00fcn kamu yarar\u0131\u201d, halka de\u011fil \u015firketlere sorulacak. Oysa do\u011fan\u0131n zarar\u0131na olan hi\u00e7bir \u015fey insanlar\u0131n yarar\u0131na olamaz.<\/p>\n<p>\u2022 Yasa tasar\u0131s\u0131 korunan do\u011fal alanlar\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ve stat\u00fcs\u00fcn\u00fc, yani nerenin koruma alan\u0131, nerenin milli park ilan edilece\u011fini, nerenin koruma stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn iptal edilece\u011fini belirleme yetkisini tek ba\u015f\u0131na \u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve Bakanlar Kurulu\u2019na, yani siyasi iktidara b\u0131rak\u0131yor. Korunan alanlar\u0131n gelece\u011fi ve do\u011fan\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 siyaset\u00e7ilere b\u0131rak\u0131lamaz. Do\u011fan\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 siyaset\u00e7iler de\u011fil, do\u011fan\u0131n bilimi ve y\u00f6rede ya\u015fayanlar \u00e7izer.<\/p>\n<p>\u2022 Tasar\u0131, giri\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden itibaren do\u011fan\u0131n \u201cs\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kullan\u0131m\u0131n\u0131\u201d hedefledi\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtiyor. Oysa b\u00f6yle bir yasa; kullan\u0131m\u0131 de\u011fil, korumay\u0131 hedeflemelidir. Korunan alanlar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlanmas\u0131, hatta baz\u0131 durumlarda hi\u00e7bir surette kullan\u0131lmamas\u0131 esas olmal\u0131d\u0131r. Do\u011fru bir yasada hedeflenen, \u201ckullanma\u201dn\u0131n yerini koruma, sayg\u0131 g\u00f6sterme ve payla\u015f\u0131m\u0131n almas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>E\u011fer bir g\u00fcn \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za b\u0131rakacak bir tabiata sahip olmak istiyorsak bu ve benzeri yasalar\u0131 kabul etmemiz m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu tasar\u0131n\u0131n yasala\u015fmamas\u0131 i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc demokratik \u00e7abay\u0131 g\u00f6stermenin bir vatanda\u015fl\u0131k de\u011fil insanl\u0131k g\u00f6revi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u00dclkemizde her ilkbahar ve yaz tekrar ortaya \u00e7\u0131kan K\u0131r\u0131m-Kongo Kanamal\u0131 Ate\u015fi denen hastal\u0131\u011f\u0131n keneler yoluyla yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131k hepimiz biliyoruz. Keneler de Anadolu&#8217;da hep bulunurdu; ama ne oldu da y\u00fczy\u0131llard\u0131r birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z keneler birden can d\u00fc\u015fman\u0131m\u0131z halini ald\u0131? Bunun cevaplar\u0131ndan biri d\u00fcnyada 2004 y\u0131l\u0131 itibariyle ortaya \u00e7\u0131kan Ku\u015f gribinde bulunabilir. Ku\u015flar ve insan d\u0131\u015f\u0131ndaki memeli hayvanlar K\u0131r\u0131m-Kongo Kanamal\u0131 Ate\u015fi hastal\u0131\u011f\u0131na yakalanmazlar. Buna ilave olarak ku\u015flar keneyle de beslendikleri i\u00e7in kene say\u0131s\u0131n\u0131n artmamas\u0131nda \u00f6nemli rol oynarlar. Ancak Ku\u015f Gribi nedeniyle do\u011fal ya\u015famdaki pek \u00e7ok ku\u015f ve tavuk itlaf edildi\u011finden keneler serbest\u00e7e \u00fcreme imkan\u0131 buldular. Bu da K\u0131r\u0131m-Kongo Kanamal\u0131 Ate\u015fi&#8217;nin yay\u0131lmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran fakt\u00f6rlerden biri oldu.\n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[1078],"class_list":{"0":"post-4228","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-tabiati-ve-biyocesitliligi-koruma-kanunu"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4228","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4228"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4228\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4228"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4228"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4228"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}