{"id":4378,"date":"2013-04-05T13:05:53","date_gmt":"2013-04-05T10:05:53","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=4378"},"modified":"2019-01-28T21:01:19","modified_gmt":"2019-01-28T18:01:19","slug":"miloon-kothari-olimpiyat-istanbul-icin-felaket-olur-nilay-vardar-bianet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/miloon-kothari-olimpiyat-istanbul-icin-felaket-olur-nilay-vardar-bianet\/","title":{"rendered":"Miloon Kothari: \u2018Olimpiyat \u0130stanbul \u0130\u00e7in Felaket Olur\u2019 \u2013 Nilay Vardar (Bianet)"},"content":{"rendered":"<p><strong>Eski BM Konut Hakk\u0131 Raport\u00f6r\u00fc Kothari, T\u00fcrkiye\u2019de kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn \u00c7in\u2019den bile h\u0131zl\u0131 oldu\u011funu ve 2020 Olimpiyatlar\u0131\u2019n\u0131n \u0130stanbul\u2019da yap\u0131lmas\u0131n\u0131n felakete yol a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/strong><\/p>\n<p>Eski Birle\u015fmi\u015f Milletler\u00a0(BM)\u00a0Konut Hakk\u0131 Raport\u00f6r\u00fc\u00a0Miloon\u00a0Kothari\u00a0ile BM \u0130nsan Haklar\u0131 Y\u00fcksek Komiserli\u011fi temsilcisi\u00a0Bahram Ghazi\u00a0\u0130stanbul ve Ankara\u2019da kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme u\u011frayan mahallelerle ilgili rapor haz\u0131rlamaya geldi.<\/p>\n<p>T\u00fcrk M\u00fchendis ve Mimar Odalar\u0131 Birli\u011fi\u2019ne (TMMOB) ba\u011fl\u0131 Mimarlar Odas\u0131\u2019n\u0131n davetlisi olarak gelen Kothari, \u201c\u00c7ok rahats\u0131z edici bir manzara\u201d ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn \u00c7in\u2019den bile h\u0131zl\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fini s\u00f6yleyen Kothari, 2020 Olimpiyatlar\u0131\u2019n\u0131n \u0130stanbul\u2019da yap\u0131lmas\u0131n\u0131n t\u0131pk\u0131 di\u011fer \u00fclkelerde oldu\u011fu gibi kentte bir felakete yol a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>BM\u2019de sekiz sene g\u00f6revde kalm\u0131\u015f Kothari\u2019ye T\u00fcrkiye\u2019de varolan d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve olimpiyatlar\u0131n kentler \u00fczerindeki etkilerini sorduk.<\/p>\n<p><strong>Olimpiyatlar D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme Bahane Oluyor<\/strong><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 -T\u00fcrkiye y\u0131llard\u0131r olimpiyatlara se\u00e7ilmek i\u00e7in \u00e7abal\u0131yor. Spor organizasyonlar\u0131n\u0131n kentlere heveslenildi\u011fi kadar olumlu etkileri yok mu?<\/em><\/p>\n<p>D\u00fcnyada b\u00fct\u00fcn b\u00fcy\u00fck spor organizasyonlar\u0131n\u0131n (olimpiyat, d\u00fcnya kupas\u0131 vb) yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kentlere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bunlar\u0131n hep negatif etkisini g\u00f6r\u00fcyoruz. D\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn \u00f6rnekleri inceledik, olumlu katk\u0131s\u0131n\u0131n oldu\u011fu tek bir \u00f6rnek yok. Bu kentlerde zaten \u00f6ncesinde kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcreci ba\u015flad\u0131ysa, yani fakir mahalleler \u00e7e\u015fitli bahanelerle \u00a0ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak kent d\u0131\u015f\u0131na s\u00fcr\u00fcl\u00fcyorsa bu bir al\u0131\u015fkanl\u0131k haline geldiyse, olimpiyat da bunun i\u00e7in ba\u015fka bir bahane oluyor.<\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 -Nas\u0131l yani?<\/em><\/p>\n<p>H\u00fck\u00fcmetler zaten i\u00e7inde al\u0131\u015fveri\u015f merkezlerinin, l\u00fcks konutlar\u0131n oldu\u011fu ancak yoksullar\u0131 g\u00f6rmek istemedi\u011fi modern kentler yaratmak istiyorsa olimpiyatlar bunun i\u00e7in \u00e7ok iyi bir f\u0131rsat sunuyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u0131\u015f yat\u0131r\u0131mc\u0131y\u0131 \u00e7ekiyor, yeni altyap\u0131 projeleri ihtiyac\u0131 do\u011furuyor; stadyuma giden yollar\u0131, olimpik bir k\u00f6y yarat\u0131lmas\u0131 vb. \u0130\u015fte t\u00fcm bunlar i\u00e7in normalde gereken \u015fehir planlamas\u0131 i\u015flemez hale geliyor.<\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 -Ne i\u015fliyor?<\/em><\/p>\n<p>Normalde \u015fehrin bir master plan\u0131 vard\u0131r. Ancak olimpiyatlar gibi b\u00fcy\u00fck spor organizasyonlar\u0131nda birden\u00a0tepeden inme planlar yarat\u0131l\u0131yor ve s\u00fcreci ele ge\u00e7iriyor. \u015eehir planlamas\u0131n\u0131 yapmakla sorumlu ki\u015filer devre d\u0131\u015f\u0131 kal\u0131yor. Ve ba\u015fka birileri giriyor devreye. Bazen uluslararas\u0131 olimpiyat komitesi, bazen d\u0131\u015f yat\u0131r\u0131mc\u0131lar vb. T\u00fcm bunlar\u0131n insanlar i\u00e7in y\u0131k\u0131c\u0131 etkileri var.<\/p>\n<p><strong>Yeni Delhi\u2019de 400 Bin \u0130nsan Yerinden Edildi<\/strong><br \/><em><br \/>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 -D\u00fcnyada ne gibi \u00f6rnekler ya\u015fand\u0131?<\/em><\/p>\n<p>Londra\u2019da ihmal edilen mahallelerde ya\u015fayanlara gidip \u201colimpiyatlarda bu mahallelere hayat verece\u011fiz, soylula\u015facak, istihdam sa\u011flanacak\u201d dendi. Neredeyse her mahallede sonu\u00e7 insanlar\u0131n yerlerinden edilmesi oldu.<\/p>\n<p>Rio\u00a0de Janeiro\u2019da da ayn\u0131 \u015fey oldu. Favelalarda (gecekondu) zaten uyu\u015fturucu trafi\u011finin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in h\u00fck\u00fcmetin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm planlar\u0131 vard\u0131. D\u00fcnya kupas\u0131 ve olimpiyatlar\u0131n gelme karar\u0131yla bu planlar\u0131n hepsi h\u0131zland\u0131. Pekin\u2019de de olimpiyatlarda binlerce insan yerinden edildi.<\/p>\n<p>Yeni Delhi\u2019de yapt\u0131\u011f\u0131m ara\u015ft\u0131rmada 2010\u2019daki \u0130ngiliz Milletler Oyunlar\u0131 sonras\u0131nda d\u00f6rt y\u0131lda 400 bin insan evinden \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131. Oyunlar sonras\u0131nda inceledi\u011fimiz 19 mahalleden 17\u2019si bo\u015ftu. Oysa bu yoksul mahalleler olimpiyatlar bahanesiyle bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdi yerlerine yeni al\u0131\u015fveri\u015f merkezleri ve l\u00fcks konutlar yap\u0131lmalar\u0131 i\u00e7in bekliyorlar.<\/p>\n<p>\u00dcstelik spor organizasyonlar\u0131 \u015fehirleri \u00e7ok y\u00fckl\u00fc bor\u00e7lara s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor. Olimpiyat komitesi size stadyum in\u015fa etmek i\u00e7in para vermeyecek. Bu devlet b\u00fct\u00e7esinden \u00e7\u0131kacak. Yeni Delhi\u2019de oyunlardan sonra elektrik ve su faturalar\u0131 \u00e7ok fazla artt\u0131; h\u00fck\u00fcmet de a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k oyunlar\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fc kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in diye a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 -Ya \u0130stanbul\u2019da da olimpiyatlar yap\u0131l\u0131rsa?<\/em><\/p>\n<p>Zaten \u0130stanbul\u2019da bunlar\u0131n hepsi oluyor \u015fu anda. \u00c7ok ironik ama asl\u0131nda\u00a0olimpiyatlara ihtiyac\u0131 yok bunlar i\u00e7in \u00e7\u00fcnk\u00fc zaten kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn etkisi bu y\u00f6nde. Olimpiyatlar olursa ba\u015fbakan ve belediye ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n projelerini tamamlamalar\u0131 h\u0131zlanm\u0131\u015f olur. Bu da \u0130stanbul i\u00e7in felaket olacak. Umar\u0131m T\u00fcrkiye olimpiyatlar\u0131 kazanmaz.<\/p>\n<p><strong>T\u00fcrkiye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde \u00c7in\u2019den bile h\u0131zl\u0131<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<em> -T\u00fcrkiye\u2019deki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc \u00c7in ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131rsak?<\/em><\/p>\n<p>\u00c7in\u2019de kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm 15 y\u0131l \u00f6nce ba\u015flad\u0131. Kom\u00fcnist bir y\u00f6netim bi\u00e7imi olmas\u0131na ra\u011fmen neoliberal bir politika izliyorlar. \u00c7in\u2019e d\u0131\u015f yat\u0131r\u0131m vard\u0131, kenti marka kent, modern kent yapmak i\u00e7in \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme gittiler. Sistematik olarak \u00e7ok eski tarihi mahalleleri y\u0131kt\u0131lar. T\u0131pk\u0131 Sulukule\u2019de oldu\u011fu gibi. Kom\u00fcnist sistemin kurdu\u011fu sadece ya\u015fl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yerleri bile bo\u015fatt\u0131lar. \u0130nsanlar \u015fehirlerde yer bulamay\u0131p k\u00f6ylerine, kasabalar\u0131na geri d\u00f6nmek zorunda kald\u0131. \u015eangay\u2019a gitti\u011fin zaman \u015fehrin d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcnde yoksul insan g\u00f6remezsin. Nereye gitti bu insanlar, inan\u0131lmaz bir \u015fey.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte T\u00fcrkiye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde \u00c7in\u2019den bile daha h\u0131zl\u0131, d\u00fcnyada bu h\u0131z\u0131n oldu\u011fu ba\u015fka bir \u00fclke yok. Beni en rahats\u0131z eden de d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projelerinin insanlar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131 iyile\u015ftirece\u011fi s\u00f6ylemi \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015fmesi. Tarlaba\u015f\u0131\u2019nda uyu\u015fturucu sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan bahsediliyor ancak oradan uyu\u015fturucu \u00e7\u0131kar\u0131laca\u011f\u0131na insanlar \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor. Bilerek bu mahallelere hizmet g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fcyor, terk edilmeye b\u0131rak\u0131l\u0131yor ki yenilemek i\u00e7in bir bahane olsun.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar\u0131 zorla tahliye ediyorsan onlar\u0131n hayat \u015fartlar\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmi\u015f olman gerekiyor. Ancak T\u00fcrkiye\u2019de bunun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00f6rebiliyoruz. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler sadece g\u00fc\u00e7l\u00fclerin i\u015fine yar\u0131yor. Ve insanlar kendilerine kalacak yer bulam\u0131yor. Zenginleri az\u0131nl\u0131klar\u0131 bir yere ay\u0131r\u0131yorsunuz, bu da gettola\u015fmaya neden oluyor. Bu durum ileride kentlerde \u00e7at\u0131\u015fmalara neden olacak ancak h\u00fck\u00fcmetler hi\u00e7 uzun vadeli d\u00fc\u015f\u00fcnemiyor.<\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 -Avrupa Birli\u011fi (AB) ve BM\u2019nin T\u00fcrkiye\u2019deki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmden haberi var m\u0131?<\/em><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye AB\u2019ne girme s\u00fcrecinde hep di\u011fer insan haklar\u0131 ihlalleri ile biliniyor. Ancak bar\u0131nma hakk\u0131 ile ilgili alt\u0131nda imzas\u0131 olan uluslararas\u0131 hi\u00e7bir anla\u015fman\u0131n kurallar\u0131na uymuyor. Ne yaz\u0131k ki Avrupa Birli\u011fi\u2019nin de bundan haberi yok. Oysa bar\u0131nma hakk\u0131 da temel insan haklar\u0131ndan biridir ve hak ihlalleri i\u00e7inde \u00f6ne \u00e7\u0131kmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Eski BM Konut Hakk\u0131 Raport\u00f6r\u00fc Kothari, T\u00fcrkiye\u2019de kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn \u00c7in\u2019den bile h\u0131zl\u0131 oldu\u011funu ve 2020 Olimpiyatlar\u0131\u2019n\u0131n \u0130stanbul\u2019da yap\u0131lmas\u0131n\u0131n felakete yol a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.\n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[216,565,1772,1800],"class_list":{"0":"post-4378","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-barinma-hakki","9":"tag-kentsel-donusum","10":"tag-konut-hakki","11":"tag-miloon-kothari"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4378","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4378"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4378\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4378"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4378"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4378"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}