{"id":4635,"date":"2013-06-07T09:53:34","date_gmt":"2013-06-07T06:53:34","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=4635"},"modified":"2019-01-28T18:37:03","modified_gmt":"2019-01-28T15:37:03","slug":"toplumsal-olaylarda-kullanilan-kimyasal-silahlara-gazlara-iliskin-bilgilendirme-brosuru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/toplumsal-olaylarda-kullanilan-kimyasal-silahlara-gazlara-iliskin-bilgilendirme-brosuru\/","title":{"rendered":"Toplumsal Olaylarda Kullan\u0131lan Kimyasal Silahlara (Gazlara) \u0130li\u015fkin Bilgilendirme Bro\u015f\u00fcr\u00fc"},"content":{"rendered":"

Son y\u0131llarda ve \u00f6zellikle ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu g\u00fcnlerde toplumsal olaylarda g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri g\u00f6z ya\u015fart\u0131c\u0131 ve biber gaz\u0131 olarak bilinen de\u011fi\u015fik gazlar kullanmaktad\u0131rlar. TMMOB Kimya M\u00fchendisleri Odas\u0131 olarak daha \u00f6nceden bu gazlar\u0131n Kullan\u0131m\u0131 ve G\u00fcvenlik Bilgi Formu (GBF) bilgilerini yetkili makamlardan istedi\u011fimiz halde taraf\u0131m\u0131za tatmin edici bir a\u00e7\u0131klama yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ba\u015fvuru \u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131na (\u00c7\u015eB) y\u00f6nlendirilmi\u015ftir. \u00c7\u015eB da Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve Jandarma Komutanl\u0131\u011f\u0131ndan bu bilgileri edinece\u011fimizi belirterek ba\u015fvurumuzu bu kurumlara iletmi\u015ftir. Sonu\u00e7 olarak, EGM bilgi istedi\u011fimiz bu konuda taraf\u0131m\u0131za herhangi bir bilgi vermeyip yaln\u0131zca bu g\u00f6steri kontrol ajanlar\u0131n\u0131 kullananlar\u0131n e\u011fitim ald\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde taraf\u0131m\u0131za bir yaz\u0131 g\u00f6ndermi\u015ftir. Jandarma Komutanl\u0131\u011f\u0131 ise toplumsal olaylarda OC (biber) gaz\u0131 kulland\u0131klar\u0131n\u0131 ve gaz i\u00e7erisindeki etken madde y\u00fczde bilgisini belirten bir yan\u0131t vermi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n

EGM\u2018ye tekrar GBF istedi\u011fimizi belirtti\u011fimizde “bu bilginin kendilerinde olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, da\u011f\u0131t\u0131c\u0131dan istememiz gerekti\u011fi” y\u00f6n\u00fcnde bir cevap vermi\u015flerdir.<\/p>\n

\u00dcretimi nedeniyle bir yan\u0131yla Oda`m\u0131z\u0131n meslek alan\u0131na giren bu gazlar\u0131n kullan\u0131m\u0131 ile ilgili sorumlulu\u011fumuz nedeniyle medyadaki bilgi kirlili\u011fini gidermek \u00fczere s\u00f6z konusu bu yaz\u0131 haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Toplumsal Olaylarda Kullan\u0131lan Kimyasal Gazlar<\/strong><\/p>\n

G\u00fcvenlik kuvvetleri taraf\u0131ndan toplumsal olaylara m\u00fcdahale amac\u0131yla kullan\u0131lan maddeler olumsuz bir\u00e7ok sa\u011fl\u0131k etkisi bulunan kimyasal maddelerdir. Bu ama\u00e7la kullan\u0131lan maddeler \u00e7ok \u00e7e\u015fitlidir ancak \u00fc\u00e7 ana grupta toplanmaktad\u0131r:<\/p>\n

* G\u00f6z ya\u015fart\u0131c\u0131lar
\n* Aks\u0131rt\u0131c\u0131 kimyasal gazlar
\n* Kusturucular<\/p>\n

Gaz bombas\u0131 olarak adland\u0131r\u0131lan bu kimyasal silahlar\u0131n i\u00e7erisinde kullan\u0131lan kimyasal maddelerin on be\u015f farkl\u0131 t\u00fcr\u00fc vard\u0131r. Bo\u011fucu, Zehirleyici ve Benzer Gazlar\u0131n ve Biyolojik Ara\u00e7lar\u0131n Sava\u015fta Kullan\u0131m\u0131n\u0131n Yasaklanmas\u0131na \u0130li\u015fkin 1925 Cenevre Protokol\u00fc ve Kimyasal Silahlar\u0131n Geli\u015ftirilmesinin, \u00dcretiminin, Stoklanmas\u0131n\u0131n ve Kullan\u0131m\u0131n\u0131n Yasaklanmas\u0131 ve Bunlar\u0131n \u0130mhas\u0131 ile \u0130lgili 1993 S\u00f6zle\u015fmesi uyar\u0131nca, toplumsal olaylarda, kitlenin kontrol\u00fc amac\u0131yla kullan\u0131lan biber gaz\u0131 dahil olmak \u00fczere kimyasal silah kullanmak kesinlikle yasakt\u0131r.<\/p>\n

Toplumsal olaylarda Genellikle G\u00f6z Ya\u015fart\u0131c\u0131 olarak bilinen gazlar biber gaz\u0131 kullan\u0131lmaktad\u0131r. G\u00f6z ya\u015fart\u0131c\u0131 gaz (di\u011fer adlar\u0131 CN, CS, DM) ve biber gaz\u0131 (OC) kitleleri etkisiz hale getirmek, ki\u015fileri sindirmek amac\u0131yla polisler ve askeri birlikler taraf\u0131ndan kullan\u0131lan kimyasal bile\u015fiklerdir. Bu maddeler kimyasal yap\u0131lar\u0131na g\u00f6re adland\u0131r\u0131lmakta ve \u00e7o\u011funlukla gaz bomba fi\u015fe\u011fi ve kaps\u00fcllerinin \u00fczerinde harf k\u0131saltmalar\u0131 ile belirtilmektedirler. Sa\u011fl\u0131k etkileri \u00e7o\u011funlukla ortak olmakla birlikte gaz\u0131n cinsine g\u00f6re baz\u0131 belirtiler de\u011fi\u015febilmekte ya da \u00f6n planda olabilmektedir. Kimyasal silah olarak ilk kez 1914\u2018te 1inci sava\u015fta kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. En yo\u011fun kullan\u0131m\u0131 ise ABD ordusunca Vietnam\u2018da ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. Bununla birlikte gaz bombalar\u0131 ABD, \u0130ngiltere, \u0130rlanda, Vietnam, Filipinler, \u015eili, Panama, G\u00fcney Kore, Gazze, \u0130srail, Irak, T\u00fcrkiye, M\u0131s\u0131r vb. de yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r En yayg\u0131n kullan\u0131lan d\u00f6rt tipi vard\u0131r. Bunlar:<\/p>\n

CS k\u0131saltmas\u0131 ile kullan\u0131lan: Chlorobenzylidenemalononitrile ( C10H5ClN2)
\nCN k\u0131saltmas\u0131 ile kullan\u0131lan: Chloroacetophenone (C8H7ClO)
\nDM k\u0131saltmas\u0131 ile kullan\u0131lan: Chlorodihydrophenarsazine
\nOC k\u0131saltmas\u0131 ile kullan\u0131lan: Oleoresincapsicum (Biber gaz\u0131 olarak adland\u0131lmaktad\u0131r)<\/p>\n

Resmi makamlar\u0131n verdikleri bilgilere T\u00fcrkiye`de OC ve CS kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu bile\u015fikler sentetik halojenli bile\u015fiklerdir. Biber gaz\u0131 olarak bilinen bu sentetik organik bile\u015fikler gaz halde olmay\u0131p; s\u0131v\u0131 veya kat\u0131 halde bulunurlar. Fakat sprey, el bombas\u0131 veya mermi \u015feklinde havaya at\u0131ld\u0131klar\u0131nda veya s\u0131k\u0131ld\u0131klar\u0131nda i\u00e7eri\u011finde bulunan yard\u0131mc\u0131 itici gazlarla birlikte gaz haline ge\u00e7erler. Asl\u0131nda ger\u00e7ek biberden elde edilen biber gaz\u0131; kapsaisin denilen bile\u015fiklerden elde edilen bir gaz t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Kapsaisin; Oleo Capsicum (OC) denilen bir biber t\u00fcr\u00fcnden ekstraksiyon y\u00f6ntemiyle elde edilen ya\u011f bazl\u0131 bir organik maddedir. Suda \u00e7\u00f6z\u00fcnmez, alkol, eter ve kloroform gibi organik \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fclerde \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcr. Kapsaisin do\u011fal olarak biberden elde edildi\u011fi gibi sentetik analoglar\u0131 da bulunmaktad\u0131r. Kapsaisinin GC ve HPLC ile analizi yap\u0131labilmektedir.
\n
\nG\u00f6z ya\u015fart\u0131c\u0131 gazlar:<\/strong><\/p>\n

G\u00f6z ya\u015fart\u0131c\u0131 gazlar\u0131n sa\u011fl\u0131k etkileri ile ilgili \u00e7ok fazla say\u0131da \u00e7al\u0131\u015fma olmamas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k az say\u0131daki \u00e7al\u0131\u015fma bile zararl\u0131 etkilerini ortaya koymaktad\u0131r. G\u00fcvenlik kuvvetleri taraf\u0131ndan toplumsal olaylara m\u00fcdahalelerde kullan\u0131lan g\u00f6z ya\u015fart\u0131c\u0131 gazlar geni\u015f bir kimyasal grubu olu\u015fturmakta ve “kimyasal silah” olarak nitelendirilmektedir. 1969 y\u0131l\u0131nda, seksen \u00fclke Cenevre Protokol\u00fcnde yasaklanan kimyasal silahlar aras\u0131nda gaz bombalar\u0131n\u0131n da olmas\u0131n\u0131 istemi\u015ftir. Toksik potansiyelleri hakk\u0131nda daha fazla ara\u015ft\u0131rmaya ihtiya\u00e7 oldu\u011funu bildirmi\u015f ve hi\u00e7bir durumda kullan\u0131m\u0131na izin verilmemesini belirtmi\u015flerdir. Eri\u015fkinlerde \u00f6l\u00fcmc\u00fcl etkilere de yol a\u00e7abilmektedir ve genel olarak gaz\u0131n etkileri g\u00fcnler sonra ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00d6zellikle ast\u0131m hastalar\u0131 ya da ge\u00e7irilmi\u015f akci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131 olan ya\u015fl\u0131 hastalarda gaza maruz kal\u0131m sonras\u0131 \u00f6l\u00fcmler meydana gelebilmektedir ve \u00fclkemizde de bu sebeple kay\u0131t edilen \u00f6l\u00fcml\u00fc vakalar mevcuttur. Gazdan etkilenme d\u00fczeyi;<\/p>\n

a. Gaz\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 miktarda kullan\u0131m\u0131
\nb. Kapal\u0131 bir ortamda gaza maruz kalma
\nc. Dakikada solunan gaz partik\u00fcl say\u0131s\u0131n\u0131n y\u00fcksekli\u011fi ki bu da a\u015f\u0131r\u0131 miktar kullan\u0131m\u0131 ile ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r<\/p>\n

Gaz; deri, g\u00f6z ve solunum yollar\u0131nda ciddi d\u00fczeyde tahri\u015f ve tahribat yarat\u0131r. Etkileri saniyeler i\u00e7erisinde ba\u015flayarak bir saate kadar s\u00fcrebilir. Deriden emilip sinir u\u00e7lar\u0131nda birikti\u011finden ki\u015finin maddenin etkisinden kurtulmas\u0131 saatler alabilmektedir. Kullan\u0131lan maddeler A\u015f\u0131r\u0131 miktarda at\u0131ld\u0131ysa, kapal\u0131 ortamlarda kullan\u0131ld\u0131ysa ve ki\u015filer gazla uzun s\u00fcre temas etmek zorunda kalm\u0131\u015flarsa ve soluk al\u0131p verme say\u0131s\u0131 y\u00fcksek olan bireyler varsa sa\u011fl\u0131k etkilerinin daha yo\u011fun oldu\u011fu belirtilmektedir. Kullan\u0131lan maddeler ge\u00e7 ortaya \u00e7\u0131kan sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na da yol a\u00e7abilmektedirler. Y\u00fcksek miktarlarda ve uzam\u0131\u015f temas nedeniyle sa\u011fl\u0131k riskleri \u00e7ok ciddidir ve \u00f6l\u00fcme bile yol a\u00e7abilece\u011fi saptanm\u0131\u015ft\u0131r.
\n
\nOlu\u015fan sa\u011fl\u0131k etkileri a\u015fa\u011f\u0131daki ba\u015fl\u0131klarda \u00f6zetlenebilir:<\/strong><\/p>\n

G\u00f6zde:<\/strong> G\u00f6zlerde tahri\u015f, yanma, g\u00f6zya\u015f\u0131nda artma, a\u011fr\u0131, kimyasal nedenli g\u00f6z kapa\u011f\u0131 iltihab\u0131, g\u00f6zde k\u0131zarma ve g\u00f6z kapaklar\u0131n\u0131n istemsiz kas\u0131lmas\u0131na neden olurlar. G\u00f6zde kornea ad\u0131 verilen tabakaya etkileri bulunmaktad\u0131r. \u00d6zellikle tekrarlayan temaslarda kornea tabakas\u0131 ile ilgi sorunlar ortaya \u00e7\u0131kmakta, bu olgularda g\u00f6z kurulu\u011fu \u015fikayeti uzun s\u00fcreli devam etmektedir. Yap\u0131lan baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar biber gaz\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcn \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerinde hasarlar olu\u015fturdu\u011funu ortaya koymu\u015ftur.
\n
\nCiltte: <\/strong>Ciltte yanma, tahri\u015f, k\u0131zar\u0131kl\u0131k ortaya \u00e7\u0131kabilmekte, \u00e7ok y\u00fcksek miktar gazla temas edilmesi halinde deride yan\u0131klar olabilmektedir. Hayvanlarda yap\u0131lan deneylerde burundan ba\u015flayarak akci\u011ferlere kadar b\u00fct\u00fcn solunum yollar\u0131nda hasar yaratt\u0131\u011f\u0131 ve toksik etkiye yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 belirlenmi\u015ftir.
\n
\nSindirim sisteminde:<\/strong> Yap\u0131lan baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar, on iki parmak ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131nda hasara yol a\u00e7arak ya\u011f emilimini etkiledi\u011fini ve tekrarlayan temaslarda karaci\u011ferde doku \u00f6l\u00fcm\u00fcne yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir.
\n
\nSolunum ve Dola\u015f\u0131m Sisteminde<\/strong>: G\u00f6z ya\u015fart\u0131c\u0131 gazlar ve biber gazlar\u0131 solunum yollar\u0131nda ciddi etkiler g\u00f6stermektedirler. Burun ve bo\u011fazda yanma, burun ak\u0131nt\u0131s\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 t\u00fck\u00fcr\u00fck salg\u0131s\u0131, g\u00f6\u011f\u00fcste s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131k hissi, \u00f6ks\u00fcr\u00fck gibi belirtiler s\u0131k g\u00f6r\u00fclmektedir. Biber gaz\u0131 solunum yollar\u0131nda daralmaya neden olmaktad\u0131r, \u00f6zellikle ast\u0131m hastalar\u0131nda solunum yetmezli\u011fine neden olabilmektedir. Gaz\u0131n solunmas\u0131, soluk alamama, kalp at\u0131\u015flar\u0131n\u0131n yava\u015flamas\u0131, ana atardamarda kan bas\u0131nc\u0131n\u0131n bozulmas\u0131 ve bas\u0131nc\u0131n ini\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131na neden olmas\u0131, solunum yolar\u0131n\u0131n daralmas\u0131, solunum h\u0131z\u0131n\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 artmas\u0131, tansiyonun d\u00fc\u015fmesi gibi etkilere yol a\u00e7abilmektedir. Biber gaz\u0131 ile y\u00fcksek miktarlarda temas kalp ritmini bozabilmektedir. Yap\u0131lan hayvan deneylerinde uzam\u0131\u015f temas sonras\u0131 akci\u011fer hasar\u0131 nedenli \u00f6l\u00fcmler saptanm\u0131\u015ft\u0131r.
\n
\nDi\u011fer etkileri: <\/strong>Yukar\u0131da belirtilen etkilerin d\u0131\u015f\u0131nda bulant\u0131, kusma, fenal\u0131k hissi, ishal, \u0131\u015f\u0131\u011fa a\u015f\u0131r\u0131 duyarl\u0131l\u0131k, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, ajitasyon, ki\u015finin yer ve zaman alg\u0131s\u0131 ile ilgili sorunlar ve panik de rastlanan belirtilerdir. Biber gaz\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131k etkileri ast\u0131m, zat\u00fcrre, amfizem gibi solunum yolu hastal\u0131\u011f\u0131 olanlarda, kalp sorunu olanlarda, tan\u0131 konmam\u0131\u015f anevrizmas\u0131 olanlarda, \u00e7ocuklarda, ya\u015fl\u0131 ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi yetmezli\u011fi olanlarda ve gebelerde daha belirgindir. Bu nedenle \u00f6zellikle alerjik b\u00fcnyeli ki\u015filer, ast\u0131m, KOAH ve benzeri solunum yolu hastal\u0131klar\u0131 olanlar ve kalp hastalar\u0131 risk alt\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

Gebelik \u00fczerine etkilerine ili\u015fkin yeterli \u00e7al\u0131\u015fma yoktur ancak gazla direkt temas\u0131n gebelerde d\u00fc\u015f\u00fck ve erken do\u011fum riskini artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bildirilmektedir.
\n
\nBiber Gaz\u0131na Maruz Kalma Sonras\u0131nda \u00d6l\u00fcm Riski<\/strong><\/p>\n

BM ADR S\u00f6zle\u015fmesi s.197\u2018den al\u0131nan say\u0131sal verilere g\u00f6re:<\/p>\n

A\u011f\u0131z yoluyla (oral) doz 5-50 mg\/kg v\u00fccut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 aral\u0131\u011f\u0131nda ise, etkilenen kitlenin %50\u2018si i\u00e7in \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc etkisi vard\u0131r.<\/p>\n

Cilt yoluyla (dermal) etkilenimde doz miktar\u0131 50-200 mg\/kg v\u00fccut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda ise, etkilenen kitlenin %50\u2018si i\u00e7in \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc etkisi vard\u0131r.<\/p>\n

Soluma yoluyla, havan\u0131n 1 litresindeki deri\u015fimi 0.2-2 mg aral\u0131\u011f\u0131nda ise, etkilenen kitlenin %50\u2018si i\u00e7in \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc etkisi vard\u0131r.<\/p>\n

Biber gaz\u0131 kullan\u0131m\u0131nda ani olarak geli\u015fen \u00fcst solunum yolunun alerjik \u00f6demi \u00f6l\u00fcme neden olabilmektedir. G\u00f6z ya\u015fart\u0131c\u0131 gazlar\u0131n var oldu\u011fu \u00f6l\u00fcmlerin t\u00fcm\u00fcnde a\u011f\u0131r solunum yolu sorunlar\u0131, akci\u011fer \u00f6demi ya da solunum yollar\u0131nda var olan hastal\u0131k ya da patolojiler i\u015faret edilmi\u015ftir. Ast\u0131ml\u0131 bir hastada ve bron\u015fit hastal\u0131\u011f\u0131 olan bir yeti\u015fkinde h\u0131zl\u0131 geli\u015fen \u00f6l\u00fcm nedeni olarak biber gaz\u0131 rapor edilmi\u015ftir.<\/p>\n

Baz\u0131 g\u00f6z ya\u015fart\u0131c\u0131 bomba t\u00fcrleri yak\u0131ndan ve yo\u011fun temas sonras\u0131 hipertansiyon krizi ve v\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131n\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 d\u00fc\u015fmesine ve solunum sistemi \u00fczerinde ciddi ve ya\u015fam\u0131 tehdit edici etkilere yol a\u00e7abilmektedir.<\/p>\n

D\u00fcnyada 90`l\u0131 y\u0131llarda gazete haberlerinde polisin kulland\u0131\u011f\u0131 biber gaz\u0131na ba\u011fl\u0131 \u00f6l\u00fcmler bildirilmi\u015ftir (Los Angeles Times, 18 Haziran 1995). \u00d6l\u00fcme de neden olduklar\u0131 bilinen gaz bombalar\u0131 hakk\u0131nda en son \u0130srail`de 31 Aral\u0131k 2010 tarihinde, (2004 y\u0131l\u0131ndaki 2 \u00f6l\u00fcm olay\u0131na ek olarak), CS`nin neden oldu\u011fu bir \u00f6l\u00fcm olay\u0131 daha rapor edilmi\u015ftir.<\/p>\n

Gaz bombalar\u0131n\u0131n ve biber gaz\u0131n\u0131n t\u0131bbi literat\u00fcrde sadece ABD`de son otuz y\u0131lda 100 ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir.<\/p>\n

Tedavi<\/strong><\/p>\n

Tedavi genellikle etkileri hafifletmek amac\u0131yla yap\u0131l\u0131r. Hemen ortamdan uzakla\u015f\u0131lmal\u0131, temiz havaya \u00e7\u0131k\u0131lmal\u0131 ve giysiler \u00e7\u0131kar\u0131larak maruz kalan b\u00f6lge \u0131l\u0131k su ve sabunla bolca y\u0131kanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

CS`ye maruz kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda su ile temas deri bulgular\u0131n\u0131 alevlendirir, bu nedenle hafif alkali bir sol\u00fcsyon kullan\u0131labilir (%6 sodyum bikarbonat, % 3 sodyum karbonat, % 1 benzalkoniumklorid).<\/p>\n

Hastalar solunum s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 y\u00f6n\u00fcnden izlenmelidir. Solunum s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 yo\u011fun olanlar hastaneye ba\u015fvurmal\u0131 ya da sevk edilmelidir.<\/p>\n

Biber gaz\u0131na maruz kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6zler h\u0131zla ve bol suyla ya da % 0.9`luk sodyum klor\u00fcr (Serum Fizyolojik ad\u0131yla sat\u0131lan \u00fcr\u00fcnler) ile en az 15 dakika s\u00fcreyle y\u0131kanarak kimyasal madde g\u00f6zden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. G\u00f6zlere etkisi bak\u0131m\u0131ndan, \u00f6zellikle g\u00f6z\u00fcn kornea tabakas\u0131na etkilerini gidermek a\u00e7\u0131s\u0131ndan baz\u0131 ila\u00e7lar kullan\u0131labilmektedir.<\/p>\n

Maruz kalan g\u00f6zde kontakt lens var ise hemen \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130ki defa temizlenen kontakt lensde bile biber gaz\u0131 (OC) kal\u0131nt\u0131s\u0131 g\u00f6r\u00fclebildi\u011fi i\u00e7in, bu lenslerin tekrar kullan\u0131m\u0131 \u00f6nlenmelidir.<\/p>\n

A\u011fr\u0131, \u015fi\u015flik, g\u00f6zya\u015f\u0131 salg\u0131s\u0131nda art\u0131\u015f ve \u0131\u015f\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 hassasiyet uzun s\u00fcreli devam ediyorsa doktora ba\u015fvurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

A\u011fr\u0131n\u0131n giderilmesinde, al\u00fcminyum hidroksit, magnezyum hidroksit ve simetikon i\u00e7eren s\u00fcspansiyonlar\u0131n (anti-asit mide ila\u00e7lar\u0131 vb) deriye uygulanmas\u0131n\u0131n, suyla y\u0131kamaya g\u00f6re daha etkili oldu\u011fu saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Deri bitkisel ya\u011fla temizlenebilir. Deride tahri\u015f olan b\u00f6lgeye bitkisel ya\u011f uygulamas\u0131 a\u011fr\u0131n\u0131n giderilmesinde de yararl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Olas\u0131 gaz sald\u0131r\u0131s\u0131nda g\u00f6zler, burun, a\u011f\u0131z gaz maskesiyle korunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Biber gaz\u0131na maruz kal\u0131nmas\u0131 durumunda en k\u0131sa zamanda ortamdan uzakla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Nefes a\u011f\u0131zdan al\u0131n\u0131p burundan verilmelidir.<\/p>\n

Biber gaz\u0131na (OC) maruz kal\u0131nan ortamdan uzakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bulgular yakla\u015f\u0131k 30 dakika sonra kaybolmaya ba\u015flarken, CN ve CS tipi gaz bombalar\u0131nda semptomlar birka\u00e7 saat s\u00fcrebilmektedir.<\/p>\n

Gaz Kullan\u0131m\u0131n\u0131n Hukuki Boyutu<\/strong><\/p>\n

Anayasam\u0131z\u0131n 5. maddesinde, Devletin temel ama\u00e7 ve g\u00f6revleri, ki\u015finin temel hak ve h\u00fcrriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle ba\u011fda\u015fmayacak surette s\u0131n\u0131rlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kald\u0131rmaya, insan\u0131n madd\u00ee ve manev\u00ee varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n geli\u015fmesi i\u00e7in gerekli \u015fartlar\u0131 haz\u0131rlamaya \u00e7al\u0131\u015fmak olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Anayasam\u0131z\u0131n 17. maddesinde, Kimseye i\u015fkence ve eziyet yap\u0131lamaz; kimse insan haysiyetiyle ba\u011fda\u015fmayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulamaz denilmi\u015ftir.<\/p>\n

Anayasam\u0131z\u0131n 56. maddesi uyar\u0131nca, Devlet, herkesin hayat\u0131n\u0131, beden ve ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde s\u00fcrd\u00fcrmesini sa\u011flamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n

Anayasam\u0131z\u0131n 34. maddesi uyar\u0131nca Herkes, \u00f6nceden izin almadan, silahs\u0131z ve sald\u0131r\u0131s\u0131z toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131na sahiptir.<\/p>\n

Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi`nin 2. maddesine g\u00f6re, herkesin ya\u015fam hakk\u0131 yasan\u0131n korumas\u0131 alt\u0131ndad\u0131r. S\u00f6zle\u015fmenin 10. maddesi ile herkes g\u00f6r\u00fc\u015flerini a\u00e7\u0131klama ve anlat\u0131m \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne sahiptir. S\u00f6zle\u015fmenin 11. maddesi uyar\u0131nca herkes asayi\u015fi bozmayan toplant\u0131lar yapmak, demek kurmak, ayr\u0131ca \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in ba\u015fkalar\u0131yla birlikte sendikalar kurmak ve sendikalara kat\u0131lmak haklar\u0131na sahiptir.<\/p>\n

G\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri taraf\u0131ndan kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kabul edilen ve insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde kal\u0131c\u0131 olumsuz etkiler meydana getirdi\u011fi bilimsel raporlarla belirlenen Oleorcin Capsicum (OC) ve Chlorobenzylidenemalononitrile (CS) gaz bombalar\u0131 ve gaz fi\u015feklerinin kullan\u0131m\u0131 Anayasam\u0131z\u0131n 5 ve 17. ve 56. maddeleri ile Avrupa \u0130nsan haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi`nin 2. maddesi ile teminat alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 geli\u015ftirme ve ya\u015fama hakk\u0131n\u0131 ihlal etmektedir. Ayr\u0131ca s\u00f6z konusu kimyasal silahlar\u0131n kullan\u0131m\u0131 Anayasan\u0131n 34. maddesi ile Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi`nin 10 ve 11. maddeleri ile teminat alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenlemeye ili\u015fkin demokratik haklar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 da engellemektedir.<\/p>\n

Emniyet g\u00fc\u00e7leri taraf\u0131ndan insanlara kar\u015f\u0131 kullan\u0131lan chlorobenzylidenemalononitrile (CS) ve oleoresincapsicum (OC) adl\u0131 kimyasal gazlar, Kimyasal Silahlar Konvasiyonu s\u0131ralamas\u0131na g\u00f6re Kimyasal Silah kategorisinde yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

Avrupa \u0130\u015fkencenin ve K\u00f6t\u00fc Muamelenin \u00d6nlenmesi Komitesi (CPT), kimyasal gazlar\u0131n kullan\u0131m\u0131na \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde kar\u015f\u0131d\u0131r. Kapal\u0131 mekanda kullan\u0131m\u0131 konusunda kesinlikle taviz vermezken, a\u00e7\u0131k havada kullan\u0131m\u0131 ile ilgili de \u00e7ekinceleri mevcuttur.<\/p>\n

Anayasam\u0131z\u0131n 56. Maddesi gere\u011fi; Devlet, t\u00fcm vatanda\u015flar\u0131n\u0131n hayat\u0131n\u0131,beden ve ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde s\u00fcrd\u00fcrmesini sa\u011flamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Ayr\u0131ca 14 Ekim 1989 tarih ve 20312 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete\u2019de yay\u0131mlanan Bakanlar Kurulu karar\u0131 ile kabul edilen Avrupa Sosyal \u015eartlar\u0131n\u0131n 2. B\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn 11. Maddesine g\u00f6re de; anla\u015fmaya taraf devletler, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 hakk\u0131n\u0131n etkin bi\u00e7imde kullan\u0131lmas\u0131 ve sa\u011fl\u0131k i\u00e7in gerekli \u00f6nlemleri almay\u0131 ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n bozulmas\u0131na yol a\u00e7an nedenleri m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar ortadan kald\u0131rmay\u0131 taahh\u00fct etmi\u015f bulunmaktad\u0131rlar.<\/p>\n

Oysa, Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu`nda tan\u0131mlanan haliyle; kolluk kuvvetleri, g\u00f6sterilerin bast\u0131r\u0131lmas\u0131, etkisiz k\u0131l\u0131nmas\u0131 ve da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla bedeni kuvveti ile gaz bombas\u0131, tazyikli su, cop ve benzeri maddi g\u00fcc\u00fcn\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fczce kulland\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrk Ceza Kanunu`nda d\u00fczenlenmi\u015f bulunan pek \u00e7ok su\u00e7 tipini ihlal etmi\u015f bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcm bunlara ek olarak biyolojik ve kimyasal silahlar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 yasaklayan Cenevre Protokol\u00fc`n\u00fcn ilgili maddesi 17 Haziran 1925`te Cenevre`de imzalanm\u0131\u015f ve T\u00fcrkiye de bu anla\u015fmaya 15 Ocak 1931 senesinde taraf olarak; bo\u011fucu, zehirleyici ve benzeri gazlar\u0131n ve bakteriyolojik ara\u00e7lar\u0131n kullan\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Avrupa Konseyi`nin 1989 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren \u0130\u015fkencenin ve \u0130nsanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 ya da Onur K\u0131r\u0131c\u0131 Ceza veya Muamelenin \u00d6nlenmesine Dair Avrupa S\u00f6zle\u015fmesi uyar\u0131nca kurulan ve Avrupa \u0130nsan haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesinin 3. Maddesine dayanarak \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinden yoksun b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f insanlar\u0131 i\u015fkenceye ve k\u00f6t\u00fc muameleye kar\u015f\u0131 koruma amac\u0131na y\u00f6nelik yarg\u0131 d\u0131\u015f\u0131 bir mekanizma olan, Avrupa \u0130\u015fkencenin ve K\u00f6t\u00fc Muamelenin \u00d6nlenmesi Komitesi (CTP) nin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131; 8-24 \u015eubat 1998 tarihli Ukrayna Ziyareti Raporu, 9-18 Ekim 2000 tarihli Slovakya Cumhuriyeti Ziyareti Raporu, 13-18 May\u0131s Malta Ziyareti Raporu ve 25 Mart – 2 Nisan 2008 tarihli \u00c7ek Cumhuriyeti Raporunda; Biber gaz\u0131 muhtevas\u0131 nedeniyle insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na olduk\u00e7a zararl\u0131 bir enstr\u00fcmand\u0131r.<\/p>\n

Bunlara ek olarak; hukuki boyutundan \u00f6nce insan haklar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak bu ve benzeri gazlar\u0131n \u00f6zellikle toplumsal olaylarda kullan\u0131m\u0131 konusuna t\u00fcm kamuoyunun daha hassas yakla\u015fmas\u0131 gereklili\u011fi bu yaz\u0131n\u0131n dikkat \u00e7ekmek istedi\u011fi noktad\u0131r. \u0130nsan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde t\u00fcrl\u00fc zararlar\u0131 olan bu kimyasal ajanlar; gen\u00e7, ya\u015fl\u0131 herkesi olumsuz etkilemektedir. \u00d6zellikle kullan\u0131m\u0131 esnas\u0131nda olu\u015fan panikle kaos ortam\u0131n\u0131n yarataca\u011f\u0131 yaralanmalar ve ezilmeler de hesaplanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Kaynaklar:<\/strong><\/em>
\n
\nAyr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi i\u00e7in : K\u0130MYASAL S\u0130LAHLAR G\u00d6STER\u0130 KONTROL AJANLARI T\u00fcrk Tabipleri Birli\u011fi Yay\u0131nlar\u0131, Birinci Bask\u0131, A\u011fustos 2011, Ankara<\/em><\/p>\n

Hu, Howard et al. (1989). “The Use of Chemical Weapons: Conducting an Investigation Using Survey Epidemiology”. Journal of the American Medical Association 262 (5): 640\u20133. doi:10.1001\/jama.262.5.640. PMID 2746816].<\/p>\n

https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Pepper_spray<\/p>\n

G\u00fcraytan \u00d6zyurt, Kimyasal Sava\u015fAjanlar\u0131 ve Korunma, T\u00fcrk Anest Rean Der Dergisi 2005, 33: 289.<\/p>\n

H\u0131ncal F, \u00c7eliker A, \u00d6zg\u00fcven \u015e,Kaya E: Kimyasal ve Biyolojik Sava\u015f Ajanlar\u0131n\u0131n Sa\u011fl\u0131k \u00dczerine Etkileri, Hacettepe \u0130la\u00e7 ve Zehir Bilgi Merkezi, Roche Bilimsel Yay\u0131nlar Serisi : 5-9, 1991. G\u00fcrayten \u00d6zyurt, Kimyasal Sava\u015fAjanlar\u0131 ve Korunma, T\u00fcrk Anest. Rean. Der Dergisi 2005; 33: 295.<\/p>\n

T\u00fcrk Toraks Derne\u011fi, Biber Gaz\u0131n\u0131n Solunumsal Etkileri<\/p>\n

\u0130zmir Barosu Bas\u0131na ve Kamuoyuna Duyuru Metni, 14.07.2011 tarihli dilek\u00e7e ile \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131na yap\u0131lan m\u00fcracaata a\u00e7\u0131klama olarak.<\/p>\n

Turkey, Statement before the League of Nations Preparatory Commission for the Disarmament Conference, 15 January 1931, League of Nations Doc. C. 4. M. 4. 1931, IX, Documents of the Preparatory Commission for the Disarmament Conference, Series X, Minutes of the Sixth Session (Second Part), 15January 1931, p. 313.<\/p>\n

\u0130zmir Barosu Bas\u0131na ve Kamuoyuna Duyuru Metni, 14.07.2011 tarihli dilek\u00e7e ile \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131na yap\u0131lan m\u00fcracaata a\u00e7\u0131klama<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Son y\u0131llarda ve \u00f6zellikle ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu g\u00fcnlerde toplumsal olaylarda g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri g\u00f6z ya\u015fart\u0131c\u0131 ve biber gaz\u0131 olarak bilinen de\u011fi\u015fik gazlar kullanmaktad\u0131rlar. TMMOB Kimya M\u00fchendisleri Odas\u0131 olarak daha \u00f6nceden bu gazlar\u0131n Kullan\u0131m\u0131 ve G\u00fcvenlik Bilgi Formu (GBF) bilgilerini yetkili makamlardan istedi\u011fimiz halde taraf\u0131m\u0131za tatmin edici bir a\u00e7\u0131klama yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ba\u015fvuru \u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131na (\u00c7\u015eB) y\u00f6nlendirilmi\u015ftir. \u00c7\u015eB da Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve Jandarma Komutanl\u0131\u011f\u0131ndan bu bilgileri edinece\u011fimizi belirterek ba\u015fvurumuzu bu kurumlara iletmi\u015ftir. Sonu\u00e7 olarak, EGM bilgi istedi\u011fimiz bu konuda taraf\u0131m\u0131za herhangi bir bilgi vermeyip yaln\u0131zca bu g\u00f6steri kontrol ajanlar\u0131n\u0131 kullananlar\u0131n e\u011fitim ald\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde taraf\u0131m\u0131za bir yaz\u0131 g\u00f6ndermi\u015ftir. Jandarma Komutanl\u0131\u011f\u0131 ise toplumsal olaylarda OC (biber) gaz\u0131 kulland\u0131klar\u0131n\u0131 ve gaz i\u00e7erisindeki etken madde y\u00fczde bilgisini belirten bir yan\u0131t vermi\u015ftir.\n","protected":false},"author":5,"featured_media":7498,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4635","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-bilgibelge"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4635","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4635"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4635\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7498"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4635"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4635"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4635"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}