{"id":4748,"date":"2013-07-08T09:40:20","date_gmt":"2013-07-08T06:40:20","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=4748"},"modified":"2019-01-28T21:01:18","modified_gmt":"2019-01-28T18:01:18","slug":"bi-durun-ahmet-turan-koksal-radikal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/bi-durun-ahmet-turan-koksal-radikal\/","title":{"rendered":"Bi’ Durun – Ahmet Turan K\u00f6ksal * (Radikal)"},"content":{"rendered":"

\u00dc\u00e7 d\u00f6nemdir iktidar olan Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi’nin se\u00e7im slogan\u0131n\u0131 hat\u0131rlay\u0131n: “Durmak yok, yola devam”. Fakat sizce de bir durma, durulma zaman\u0131 gelmedi mi art\u0131k? <\/strong><\/p>\n

Bu istek, mimarl\u0131k ve \u015fehircilik ba\u011flam\u0131nda hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Hatta sadece \u0130stanbul \u2019a yap\u0131lanlar s\u00f6z konusu oldu\u011funda… Son iki y\u0131lda \u00f6nceki y\u0131llara nazaran daha bask\u0131n (tabiri tabii ki caiz; delicesine) olmak \u00fczere, on y\u0131ld\u0131r \u00fclkemizde ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc bir h\u0131zla in\u015fa faaliyetleri s\u00fcr\u00fcyor. Ekonominin lokomotifi olan in\u015faat sekt\u00f6r\u00fc, kriz sonras\u0131 \u00fclkemize d\u0131\u015far\u0131dan s\u0131cak para girmesinin ba\u015fl\u0131ca sebeplerindendi. \u2018Mortgage\u2019 sistemi daha tam oturmad\u0131\u011f\u0131 halde 120 ay (belki de daha uzun) vade ile (\u00f6nce faizi \u00f6demek ko\u015fuluyla) konut sat\u0131n al\u0131nabilmekte. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn\u00fcz, kredi ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z banka d\u0131\u015far\u0131dan faizle para girdisi sa\u011fl\u0131yor, size bor\u00e7 vererek m\u00fcteahhidi fonluyor ve b\u00f6ylece ithal malzeme kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00f6v\u00fcn\u00fclen bir konut sat\u0131n al\u0131yorsunuz. \u0130thal malzeme veya hammadde i\u00e7in d\u0131\u015far\u0131dan ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z para dolayl\u0131 olarak d\u0131\u015far\u0131ya, yani geldi\u011fi yere gidiyor. Ba\u015fkas\u0131n\u0131n paras\u0131n\u0131 al\u0131p sonra ekonomiye katmadan geri verip \u00fczerine faizle bor\u00e7lan\u0131yorsunuz. \u00c7ok ak\u0131ll\u0131ca. Her \u015fey ithal mi? De\u011fil tabii. Konut \u00fcretiminde y\u00fczde y\u00fcz yerli \u00fcretimle elde edilen tek bir kalem var. O da arsa. Aman, ne \u00fcretim, ne \u00fcretim! <\/p>\n

Bahsedilen \u00fcretimin(!), planl\u0131 \u2018arsa \u00fcretimi\u2019 \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan \u015fehircilik dal\u0131yla alakas\u0131 da yok. Yani arsa s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 var ama bir yandan da in\u015faat durmuyor, durulmuyor. \u015eu anda \u0130stanbul\u2019da 2.5 milyona yak\u0131n konut bulunuyor. Bunun yakla\u015f\u0131k 350.000 adedi bo\u015f. Ayr\u0131ca 300.000 konut daha yap\u0131l\u0131yor. 2023\u2019e kadar 5.2 milyon konut olaca\u011f\u0131 tahmin ediliyor. Yine bu n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re 2013\u2019e kadar \u0130stanbul\u2019un en fazla 900.000 konuta ihtiya\u00e7 duydu\u011fu hesaplan\u0131yor ve buna ra\u011fmen h\u00e2l\u00e2 konut \u00fcretiliyor. <\/p>\n

AVM\u2019ler ihtiya\u00e7tan fazla <\/strong><\/p>\n

Gezi Park\u0131 ve AVM kavramlar\u0131 size ne anlat\u0131yor? Planlama ve mimarl\u0131k okullar\u0131nda \u201cKentin n\u00fcfusunu 500.000\u2019e b\u00f6l\u00fcn\u00fcz, o \u015fehirde gerekli AVM say\u0131s\u0131 ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r\u201d diye \u00f6\u011fretilir. \u0130stanbul\u2019a, lineer yap\u0131s\u0131 dikkate al\u0131n\u0131rsa, 30 haydi 50 AVM uygun olur derseniz s\u0131k\u0131 durun, say\u0131 \u015fu anda 91. Gezi Park\u0131 i\u00e7indeki 7200 m2 ticari alan\u0131 olan (t\u00fcm binan\u0131n zemini ve \u00fc\u00e7te birini olu\u015fturuyor eldeki projeye g\u00f6re) \u2018k\u0131\u015fla\u2019 AVM say\u0131lm\u0131yordu ya, 92. bina diyemiyoruz b\u00f6ylece. <\/p>\n

\u0130n\u015faat sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn en \u00f6nde gideni ise Toplu Konut \u0130daresi, yani TOK\u0130. Devletin bu kurumu, ad\u0131nda ge\u00e7medi\u011fi halde konuttan \u00f6te ba\u015fka i\u015flere de vesile olmakta. Kamu, arazi satan, arazilerini kat kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 veren bir durumda de\u011fildi, TOK\u0130\u2019ye kadar. TOK\u0130 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 (\u00e7o\u011funlukla projesiz) ihaleyi (projeyi de ihaleyi alan m\u00fcteahhit firma yap\u0131yor) Kamu \u0130hale Kanunu\u2019na tabi olmayacak \u015fekilde veriyor. TOK\u0130\u2019nin yapt\u0131\u011f\u0131 binalar da yap\u0131 denetiminden muaf. TOK\u0130, son y\u0131llarda bu \u00fclkenin bina \u00fcreten ticari firmas\u0131 gibi \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Her \u015feyi yap\u0131yor. Konut \u015fart de\u011fil, bir stadyum da olabilir, okul da olabilir, cami de\u2026 <\/p>\n

Velev ki, bir ki\u015fi, (masum bir helikopter gezisinde) \u0130stanbul\u2019da bir yere (nereye yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n zerre \u00f6nemi yok) bir bina yap\u0131lmas\u0131na karar verdi (ne binas\u0131 oldu\u011funun da \u00f6nemi yok), TOK\u0130\u2019nin birincil i\u015ftigal konusu bir anda bu proje olacakt\u0131r. Gereklili\u011fi, fayda-zarar oran\u0131 sorgulanmadan, halka, uzmanlara sorulmadan hemen i\u015fe giri\u015filebilir. Velevse, velev. <\/p>\n

\u0130\u015fbu sat\u0131rlar\u0131n yazar\u0131 d\u00fcnyada TOK\u0130 benzeri bir ba\u015fka kurulu\u015f olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 akademik camiada ara\u015ft\u0131rm\u0131\u015f, sonuca ula\u015famam\u0131\u015f, fakat Nijer ve Mo\u011folistan, ayr\u0131ca Kuzey Irak\u2019\u0131n TOK\u0130\u2019den ayn\u0131 sistemde bir yap\u0131 kurmas\u0131n\u0131 istediklerini \u00f6\u011frenmi\u015ftir. Ne kadar \u00f6v\u00fcnsek azd\u0131r. <\/p>\n

B\u00fcy\u00fck, iyi de\u011fildir! <\/strong><\/p>\n

\u0130stanbul\u2019da Hali\u00e7 Tersaneleri ihale ediliyor, Hali\u00e7\u2019te betondan gereksiz ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131 k\u00f6pr\u00fc inatla y\u00fckseliyor, Yenikap\u0131 dolduruluyor, Kartal sahilinde deniz dolduruluyor, devasa bir alan ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor, Haydarpa\u015fa Gar\u0131 i\u00e7in do\u011fru d\u00fcr\u00fcst bir proje yokken ve \u015fehre etkisi tart\u0131\u015f\u0131lmam\u0131\u015fken 105 y\u0131ll\u0131k yap\u0131da \u201cBiz karar verdik, en iyisi bu\u201d diye i\u015flev de\u011fi\u015fikli\u011fi yap\u0131l\u0131yor, Ata\u015fehir plans\u0131z programs\u0131z \u2018Finans \u015eehir\u2019 oluyor, 2015\u2019te lastik tekerlekli ara\u00e7lar i\u00e7in bo\u011faza bir t\u00fcp ge\u00e7it daha planlan\u0131yor, 3. k\u00f6pr\u00fc yap\u0131l\u0131yor, 3. havaliman\u0131 ihaleye \u00e7\u0131k\u0131yor… Saymakla bitmez. Bir de hayal olarak kalanlar var, Kanal \u0130stanbul gibi. Umar\u0131z hayal olarak kal\u0131r… <\/p>\n

Anla\u015f\u0131ld\u0131, Ba\u015fbakan\u0131m\u0131z belediyenin ba\u011fr\u0131ndan kopmu\u015f gelmi\u015f bir \u2018in\u015faat adam\u0131\u2019. \u015eu kadar milyon metrek\u00fcp beton d\u00f6kt\u00fck (betonarmeyi seviyoruz, k\u00f6pek kul\u00fcbesini betonarmeden yapan g\u00f6rd\u00fck), \u015fu kadar milyar dolar yat\u0131r\u0131m yapt\u0131k, Avrupa\u2019n\u0131n, Ortado\u011fu \u2019nun ya da T\u00fcrkiye \u2019nin en b\u00fcy\u00fck \u015fusunu, busunu yapt\u0131k, en \u00e7ok paray\u0131 biz harcad\u0131k, \u015furay\u0131 AVM yapt\u0131k, \u015fu kadar konut yapt\u0131k, \u015fu kadar duble yol, bu kadar kilometre asfalta milyar dolar harcad\u0131k… <\/p>\n

Bi\u2019 durun yahu! Her \u015feyin en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc, en iyisi de\u011fildir ki. En b\u00fcy\u00fck hastane zor y\u00f6netilir, hijyenik ortam sa\u011flanmas\u0131 zor olur. En b\u00fcy\u00fck adliye i\u00e7inde avukatlar, h\u00e2kimler idare edebilir ama ya vatanda\u015f? Bina i\u00e7inde kaybolup davas\u0131na giremeyen var. En b\u00fcy\u00fck cami, bombo\u015f kal\u0131r. En fazla minare olacak diye \u00e7irkin bir manzara ortaya \u00e7\u0131kar. En b\u00fcy\u00fck kubbe, betonarme kullanmadan ta\u015ftan kubbe yapan Osmanl\u0131\u2019ya ay\u0131p\u2026 Daha gider bu. <\/p>\n

Al i\u015fte, hazin bir \u00f6rnek: Alelacele ba\u015flanan ve yarg\u0131 karar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden durdurulan \u2018Taksim Yayala\u015ft\u0131rma Projesi\u2019 in\u015faat\u0131 y\u00fcz\u00fcnden k\u00f6stebek yuvas\u0131 haline gelen zeminde d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck fl\u00fct\u00fcn\u00fc m\u00fc yapacaks\u0131n\u0131z? <\/p>\n

\u2018Duranadam\u2019 inisiyatifi ne kadar naif, ne kadar zekice, ne kadar mizahiydi. Ve buna ra\u011fmen ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fcyd\u00fc. Neden onun dinginli\u011fine bak\u0131p siz de durulmuyorsunuz? Neden D\u00fcnya Bankas\u0131 gibi f\u00fctursuzca bor\u00e7 vermeyi d\u00fcstur edinmi\u015f yerlerden al\u0131nan kredilerle her tarafta \u2018bir \u015fey\u2019 yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsunuz? Tart\u0131\u015fmadan, g\u00f6r\u00fc\u015fmeden, d\u00fc\u015f\u00fcnmeden, ne kadar gerekli oldu\u011funu tartmadan, bu kentin ba\u011fr\u0131na ne\u015fter sokup, a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131z deli\u011fi sonra betonla dolduruyorsunuz. Hele hele bunlar\u0131 son iki y\u0131lda niye bu kadar abart\u0131yorsunuz? <\/p>\n

Bu Gezi, size bir \u015fey anlatm\u0131yor mu art\u0131k? Bu kadar olay, bu kadar itidale \u00e7a\u011fr\u0131, \u201cBi\u2019 durun\u201d anlam\u0131na gelmiyor mu yahu?

* Mimar, Yrd. Do\u00e7. Dr.<\/em>
\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u00dc\u00e7 d\u00f6nemdir iktidar olan Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi’nin se\u00e7im slogan\u0131n\u0131 hat\u0131rlay\u0131n: “Durmak yok, yola devam”. Fakat sizce de bir durma, durulma zaman\u0131 gelmedi mi art\u0131k? \n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[1882,1883,1884],"class_list":{"0":"post-4748","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki","8":"tag-avm","9":"tag-mimarlik","10":"tag-sehircilik"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4748","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4748"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4748\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4748"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4748"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4748"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}