Kentsel mekan m\u00fccadeleleri neden \u00f6nemlidir? Toplumsal hareketlerde kamusal alan\u0131 yeniden talep etmenin \u00f6nemi nedir? Hiba Bou Akar ve Nada M\u00fcmtaz\u2019\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi r\u00f6portajda David Harvey, kentsel uzam ve mahallelerdeki g\u00fcndelik hayat\u0131n niteli\u011fine d\u00f6n\u00fck m\u00fccadelelerin, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin dinamiklerini anlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan neden asli oldu\u011funu anlat\u0131yor, tam da bu noktada \u00fcretim ve yeniden \u00fcretim alan\u0131ndaki m\u00fccadelelerin ili\u015fkisi \u00fczerinde duruyor. Harvey i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u201ckentsel ya\u015fam\u0131 \u00fcreten ve yeniden \u00fcreten herkesi\u201d kapsayacak bi\u00e7imde yeniden kavramsalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyor.<\/b><\/p>\n
Harvey, Arap isyanlar\u0131 ve Occupy Wall Street hareketi ile birlikte Gezi direni\u015fine de de\u011findi\u011fi r\u00f6portaj\u0131nda Gezi direni\u015finin otokratik bir y\u00f6nde faaliyet g\u00f6steren bir rejime d\u00f6n\u00fck memnuniyetsizli\u011fe odakl\u0131 ve her t\u00fcrden m\u00fczakereyi reddeden benzersiz bir ittifak, bir kentsel isyan oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. AKP iktidar\u0131n\u0131n \u0130stanbul\u2019\u0131 sevmedi\u011fini ifade eden Harvey bunu da \u0130stanbul\u2019un \u201cmuhalefetin merkezi\u201d olmas\u0131 ile a\u00e7\u0131kl\u0131yor\u00a0(Sendika.Org)<\/b><\/p>\n
Hiba Bou Akar ve Nada M\u00fcmtaz (HB & NM):<\/b>\u00a0Profes\u00f6r Harvey, sizinle Jadaliyya i\u00e7in bir r\u00f6portaj ger\u00e7ekle\u015ftirme f\u0131rsat\u0131 buldu\u011fumuz i\u00e7in onur duyduk ve m\u00fcte\u015fekkiriz. \u0130lk sorumuz \u015fudur: Toplumsal ve siyasal de\u011fi\u015fimi dert edinen insanlar ve hareketler a\u00e7\u0131s\u0131ndan, kentsel uzam (ya da uzam ve onun genel \u00fcretimi) \u00fczerine y\u00fcr\u00fcyen m\u00fccadele neden toplumsal de\u011fi\u015fime yol a\u00e7mas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir?<\/p>\n
David Harvey:\u00a0<\/b>Sizlere Kapital\u2019in ikinci cildi \u00fczerine okumalar\u0131mdan ve yazd\u0131klar\u0131mdan ortaya \u00e7\u0131kan basit bir kuramsal arka plan sunay\u0131m. Marx\u2019\u0131n \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ilk genel arg\u00fcman, art\u0131k de\u011ferin, k\u00e2r\u0131n \u00fcretim faaliyeti i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Ku\u015fkusuz, hemen herkesin okudu\u011fu Kapital\u2019in ilk cildi tamamen \u00fcretim \u00fczerinedir. Ancak ilk ciltte dahi Marx, de\u011fer piyasada realize edilmedi\u011fi s\u00fcrece, \u00fcretilen \u015feye i\u00e7kin bir de\u011fer bulunamayaca\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyar. Bu nedenle, Marx\u2019\u0131n Grundrisse\u2019de de s\u00f6yledi\u011fi \u00fczere, sermayenin ne ilgili oldu\u011funu as\u0131l tan\u0131mlayan, \u00fcretim ile realizasyon aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkili birliktir.<\/p>\n
\u015eimdi, bunun \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrseniz, \u00fcretimin art\u0131k de\u011feri yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebilirsiniz ancak ayn\u0131 zamanda de\u011ferin \u00fcretildi\u011fi yerde realize olmak zorunda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz \u2013 de\u011fer herhangi bir yerde realize olabilir. \u00d6rne\u011fin de\u011fer, bir \u00c7in fabrikas\u0131nda \u00fcretilebilir ve ard\u0131ndan Ohio, Columbus\u2019taki bir Wal-Mart\u2019ta realize olabilir. Bu anlamda kentle\u015fme, pek \u00e7ok a\u00e7\u0131dan art\u0131k de\u011ferin realizasyon alanlar\u0131ndan biridir. Sermayenin dola\u015f\u0131m\u0131 dahilinde \u00fcretim ile realizasyon aras\u0131nda i\u00e7sel bir ba\u011flant\u0131 mevcuttur ve kentsel alandaki de\u011ferin \u00fcretimi ve realizasyonuna d\u00f6n\u00fck m\u00fccadeleler, en az i\u015fyerindeki m\u00fccadeleler kadar \u00f6nemlidir.<\/p>\n
\u0130\u015f\u00e7iler daha y\u00fcksek \u00fccretler ve daha iyi \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele edebilirler ve bunu \u00fcretim s\u00fcreci i\u00e7inde muhtemelen ba\u015far\u0131rlar da. Ancak onlar\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan, ilave \u00fccretlerini al\u0131rlar, evlerine d\u00f6nerler ve kendilerini birden bu ilave paray\u0131, daha y\u00fcksek kiralar, kredi kart\u0131 bor\u00e7lar\u0131, telefon faturalar\u0131 vs. g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde burjuvaziye geri \u00f6derken bulurlar. B\u00f6ylece, i\u015f\u00e7inin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na g\u00f6re, yaln\u0131zca \u00fcretim alan\u0131nda olanlar de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bar\u0131nman\u0131n ne kadara mal oldu\u011fu ve g\u0131daya ve hizmetlere, ma\u011fazalardaki metalara, ipotek (mortgage) masraflar\u0131na ve di\u011fer her \u015feye ne kadar \u00f6dedi\u011fi de meseledir.<\/p>\n
B\u00f6ylece ben, bir dizi kuramda birbirinden ayr\u0131 ele al\u0131nan s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin iki formunu, \u00e7eli\u015fkili bir birlik olu\u015fturacak bi\u00e7imde ele al\u0131yorum. Dolay\u0131s\u0131yla \u015fehirlerde g\u00fcndelik hayat \u00fczerine s\u00fcren m\u00fccadeleler, en az i\u015fyerlerinde s\u00fcregiden m\u00fccadeleler kadar \u00f6nemlidir. Bu t\u00fcrden bir birlik, her ne kadar pek \u00e7ok ki\u015fi kabul etmeyi tercih etmese de, bana her daim \u00f6nemli g\u00f6r\u00fcnd\u00fc.<\/p>\n
Bu durum, ard\u0131ndan, \u015fehirlerin nas\u0131l \u015fekillendi\u011fini, ge\u00e7im maliyetinin ne kadar oldu\u011funu, kiran\u0131n uzamlara nas\u0131l gelir ak\u0131\u015flar\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve gettola\u015fman\u0131n nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 da etkiler. Tabii burada kendilerine gettolar in\u015fa eden ve kendilerini buraya hapseden zenginlerinkinden de\u011fil, tarihsel olarak yoksullar\u0131n gettola\u015fmas\u0131ndan s\u00f6z etmek durumunday\u0131z.<\/p>\n
Nihayet ben, \u00fcretim alan\u0131nda olanlarla ya\u015fam uzam\u0131nda olanlar aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkili birlik olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m olgu varsa da, bunu tek bir bile\u015fik sorun olarak g\u00f6r\u00fcyorum. \u015eimdi, s\u00f6ylemek istedi\u011fi \u015fey, \u00fcretim alan\u0131nda fiilen muazzam zaferler elde edebilirsiniz ve hemen sonras\u0131nda bunlar\u0131n tamam\u0131 ya\u015fam uzam\u0131nda elinizden gidebilir. \u0130\u015f\u00e7iler kiralar\u0131n y\u00fckselmesine, y\u00fcksek kiral\u0131 bar\u0131nma, telefon faturalar\u0131 vs. yoluyla art\u0131k de\u011ferin kendisinden geri al\u0131nmas\u0131na tepki duyarlar \u2013 ve biz bunu sermayeye genel olarak bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, \u015fimdi de g\u00f6rebiliriz.<\/p>\n
\u0130\u015fte bu, \u00f6\u011frencilerime ders verirken benim i\u00e7in \u00f6nemli. Onlara kuramsal olarak i\u015fyerine ili\u015fkin ders verebilirim ancak \u00f6\u011frencilerin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 i\u015fyerinde de\u011fil. Fakat \u00f6dedikleri kiralar hakk\u0131nda konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, o zaman tam olarak neden bahsetti\u011finizi anlarlar. Onlara ayn\u0131 \u015feyler u\u011fruna sava\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi denen oyunu birlikte oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 anlat\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n
Benim a\u00e7\u0131mdan mahallelerde kentsel uzam ve g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131n niteli\u011fine d\u00f6n\u00fck m\u00fccadeleler, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin neyle ilgili oldu\u011funun dinamiklerini anlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayati \u00f6nemde. Ku\u015fkusuz, sermaye hakk\u0131nda inan\u0131lmaz olan \u015fey, a\u015f\u0131r\u0131 esnekli\u011fidir: Burada kaybederse, orada kazan\u0131r. Sermayenin i\u015fyerindeki g\u00fcc\u00fcn\u00fcn bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi bir sosyal demokrasi d\u00f6nemi ya\u015fad\u0131k ve sermaye yine di\u011fer mekanizmalarla emebildi\u011fi kadar art\u0131\u011f\u0131 emmeyi denedi. Marksist gelenek de dahil pek \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7iminde, ya\u015fam uzam\u0131nda olanlar\u0131n ikincil bir mesele olarak ele al\u0131nmas\u0131 bir talihsizliktir. Sermaye, herkes bunu ikincil bir mesele olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde mutlu olur \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00f6ylece bu \u00e2lem s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi dinami\u011finin bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmez. Bana g\u00f6re, \u00fcretim ve realizasyon aras\u0131ndaki bu \u00e7eli\u015fkili birlik, de\u011ferin ve art\u0131k de\u011ferin \u00fcretimi ile yeniden \u00fcretimi aras\u0131ndaki ili\u015fki \u00fczerine nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemlidir.<\/p>\n
Ku\u015fkusuz Marksist kuram\u0131n sorunlar\u0131ndan biri, kimsenin realizasyon s\u00fcreci \u00fczerine olan Kapital\u2019in ikinci cildini okumamas\u0131d\u0131r. Herkes \u00fcretim s\u00fcrecinden bahseder ancak kimse realizasyon s\u00fcrecini tart\u0131\u015fmaz. \u0130kinci cilt \u00e7ok zor okunan bir kitap fakat bu kitab\u0131 \u0131skalamak, bana g\u00f6re, ortada \u00fcretim ile realizasyonun birli\u011fini g\u00f6rmeyen radikal analizlerde ciddi bir eksiklik oldu\u011funa i\u015faret ediyor.<\/p>\n
HB & NM:\u00a0<\/b>\u0130stanbul\u2019da Gezi Park\u0131 isyanlar\u0131n\u0131n kentsel k\u00f6kleri daha belirginken, Arap isyanlar\u0131nda, her ne kadar \u00f6rne\u011fin M\u0131s\u0131r\u2019da bar\u0131nma krizi ve gen\u00e7lerin aile kurmak i\u00e7in ev sahibi olmalar\u0131n\u0131n imkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131 yayg\u0131n sorunlarsa da, daha az belirgindi. Bu iki isyanda kentsel krizin konumlanmas\u0131ndaki farklar\u0131 nas\u0131l karakterize edebilirsiniz?<\/p>\n
David Harvey:\u00a0<\/b>Asl\u0131nda \u0130stanbul ya da Kahire \u00fczerine bir uzman de\u011filim, bu nedenle hakk\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey bilmedi\u011fim bir d\u00fcnyan\u0131n uzman\u0131 olman\u0131n olduk\u00e7a utan\u00e7 verici oldu\u011funu s\u00f6ylemek durumunday\u0131m. S\u00f6yleyebilece\u011fim, isyan\u0131n hemen \u00f6ncesinde \u0130stanbul\u2019dayd\u0131m ve ku\u015fkusuz \u0130stanbul\u2019u, hayret verici bir kentsel yeniden geli\u015fimin s\u00fcrmekte oldu\u011funu anlamaya yetecek kadar biliyorum. Her yerde in\u015faat vin\u00e7leri vard\u0131! T\u00fcrk ekonomisi d\u00fcnyada en h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcyen ikinci ekonomisi ve ku\u015fkusuz in\u015faat ve kentle\u015fme bu b\u00fcy\u00fcmede rol oynuyor. Ancak burada bir balon var ve balonun \u015fi\u015fmesi s\u00fcresince insanlar yerlerinden ediliyorlar. Orada a\u011fz\u0131m\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131mda pek de ho\u015f g\u00f6r\u00fclmedim \u00e7\u00fcnk\u00fc bir radyoya konuk oldum ve onlara g\u00f6rd\u00fcklerimin bana 2005\u2019teki ekonomik \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f \u00f6ncesi Madrid\u2019i hat\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledim. Bug\u00fcn \u0130stanbul\u2019da insanlar\u0131n yerlerinden edilmesine kar\u015f\u0131 s\u00fcregiden bir s\u00fcr\u00fc m\u00fccadele var. Baz\u0131 meslekta\u015flar\u0131m\u0131n beni \u015fehrin farkl\u0131 yerlerine g\u00f6t\u00fcrerek, soylula\u015ft\u0131rma ve zorla tahliyelerin nerede oldu\u011funu g\u00f6stermesi ise benim \u015fans\u0131md\u0131.<\/p>\n
Bana, bu ko\u015fullarda, kentsel-toplumsal hareketler a\u00e7\u0131k\u00e7a kayg\u0131l\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc. H\u00fck\u00fcmetin \u0130stanbul i\u00e7in tasarlad\u0131\u011f\u0131 mega projelere kar\u015f\u0131 yo\u011fun bir ajitasyon mevcuttu. H\u00fck\u00fcmet Taksim Meydan\u0131 i\u00e7in planlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131nda, buna \u00e7e\u015fitli tepkiler verilece\u011fi konusunda \u015fa\u015f\u0131rmad\u0131m. Ancak anlatabildi\u011fim kadar\u0131yla, tepki genel olarak M\u0131s\u0131r\u2019daki ve Kuzey Afrika\u2019dakine benzer bir merkeze sahip olmad\u0131. Kuzey Afrika\u2019da m\u00fccadelelerin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131n arka plan\u0131nda son 15 ila 20 y\u0131ldan bu yana tekrar eden ekmek isyanlar\u0131 vard\u0131. G\u0131dan\u0131n pahal\u0131 olmas\u0131 ciddi bir sorundu ancak halklar ayn\u0131 zamanda etraflar\u0131nda \u015fekillenen e\u015fitsizlikte muazzam bir art\u0131\u015fa da \u015fahit oluyorlard\u0131; ortada a\u00e7\u0131k\u00e7a \u00e7ok fazla yolsuzluk d\u00f6n\u00fcyordu.<\/p>\n
Kahire\u2019de Arap isyanlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131ndaki ilk d\u00fc\u015f\u00fcncem, 1848 Devrimleri\u2019ndeki Paris\u2019e ne kadar da \u00e7ok benzedi\u011fiydi. 1848 Parisi ve Kahire\u2019nin ilgin\u00e7 paralellikleri vard\u0131. 1848\u2019de Paris\u2019te halk, Kral Louis Phillipe\u2019ten kurtulmaya karar vermi\u015fti. Kraldan kurtuldular fakat bu i\u015fin kolay k\u0131sm\u0131yd\u0131. Buna 1848\u2019in \u015eubat G\u00fcnleri ad\u0131 verilir. Bunun e\u015fde\u011feri, M\u0131s\u0131r\u2019daki M\u00fcbarek\u2019in devrilmesiyle sonu\u00e7lanan 25 Ocak (2011) isyanlar\u0131 olacakt\u0131r. Paris\u2019te, birka\u00e7 ay sonra, 1848\u2019in Haziran G\u00fcnleri boyunca bu kez i\u015f\u00e7ilerin isyan\u0131yla y\u00fcz y\u00fcze gelindi, d\u00fczen ancak askeri bir ayg\u0131t eliyle sa\u011flanabildi ve isyan bast\u0131r\u0131ld\u0131. Paris vakas\u0131nda, halk\u0131n nas\u0131l idare edilece\u011fine ili\u015fkin \u00f6\u011frenilmi\u015f bilgi, Fransa\u2019dan bir Frans\u0131z s\u00f6m\u00fcrgesi olan Cezayir\u2019e aktar\u0131ld\u0131. Askeri ayg\u0131t kent meydanlar\u0131nda halka s\u00f6m\u00fcrge nesneleri gibi davran\u0131yordu ve vuruyordu. Bu isyan\u0131n sonu da b\u00f6yle geldi. M\u0131s\u0131r\u2019da 30 Haziran 2013 sonras\u0131nda, 3 Temmuz\u2019da olanlar, ordu eliyle y\u00fcr\u00fcyen bask\u0131 anlam\u0131nda Haziran G\u00fcnleri ile tuhaf bir benzerli\u011fi \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor. Ancak Kahire\u2019de sosyalist bir devrim olmuyordu; daha \u00e7ok, yolsuzluktan ve e\u015fitsizlikten kurtulmay\u0131 ama\u00e7 edinen ve daha demokratik bir toplum yaratmaya \u00e7al\u0131\u015fan bir burjuva demokratik devrimden bahsedilebilir. Bu t\u00fcrden bir benzetmeyi yap\u0131yorsam da, bunun ne kadar kullan\u0131\u015fl\u0131 oldu\u011funu bilmiyorum.<\/p>\n
Ayn\u0131 zamanda Kahire\u2019de beliren a\u00e7\u0131k bir g\u00fc\u00e7ler ittifak\u0131 da mevcuttu ve burada \u0130stanbul ile baz\u0131 paralellikler olabilir. Kahire\u2019deki i\u015f\u00e7i hareketleri, belirli bir zamandan bu yana dillendirdikleri \u00fczere bir araya geldiler. B\u00f6ylece isyana kat\u0131lanlar aras\u0131nda i\u015f\u00e7i hareketleri vard\u0131, memnuniyetsizli\u011fi a\u00e7\u0131k olan gen\u00e7lik vard\u0131 ve e\u015fitsizlik, y\u00fcksek g\u0131da fiyatlar\u0131 ve yolsuzluktan memnun olmayan \u015fehir n\u00fcfusu vard\u0131. Fakat Kahire\u2019deki ittifak benzeri olmayan bir ittifakt\u0131 ve ayn\u0131 \u015fey \u0130stanbul\u2019da da hayata ge\u00e7ti. \u00d6rne\u011fin \u0130stanbul\u2019da, bir i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 tak\u0131m\u0131n\u0131n (Be\u015fikta\u015f) taraftarlar\u0131 da isyana kat\u0131ld\u0131. Feministlerin itiraz etti\u011fi cinsiyet\u00e7i sloganlar da att\u0131lar. Sonra sloganlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirebileceklerini s\u00f6ylediler ve de\u011fi\u015ftirdiler de. Dolay\u0131s\u0131yla, her iki vakada da, olduk\u00e7a otokratik bir y\u00f6nde faaliyet g\u00f6steren bir rejime d\u00f6n\u00fck memnuniyetsizli\u011fe odakl\u0131 ve her t\u00fcrden m\u00fczakereyi reddeden benzersiz bir ittifak mevcuttu. Ben bunlardan herhangi birinin bir sosyalist devrim oldu\u011funu s\u00f6ylemiyorum. Her ikisi de memnuniyetsizlik \u00e7er\u00e7evesinden birer kentsel isyand\u0131.<\/p>\n
\u0130stanbul vakas\u0131nda \u2013ki bu, Paris ile olan paralelli\u011fi muazzam olan klasik bir vakad\u0131r\u2013H\u00fck\u00fcmet \u0130stanbul\u2019u sevmiyor. \u0130stanbul, aynen di\u011fer b\u00fcy\u00fck kent merkezleri gibi muhalefetin merkezi. Bu anlamda h\u00fck\u00fcmetin kendisi asl\u0131nda kentsel-kar\u015f\u0131t\u0131 de\u011fil. Asl\u0131nda sadece kendi tarz\u0131nda bir kentsel geli\u015fmenin pe\u015finde olmas\u0131 nedeniyle, kesinlikle bu alanlarda etkili olan n\u00fcfuslardan yana de\u011fil.<\/p>\n
HB & NM:<\/b>\u00a0Fakat Erdo\u011fan\u2019a d\u00f6n\u00fck memnuniyetsizlikle M\u00fcbarek\u2019e d\u00f6n\u00fck olan\u0131n e\u015fit oldu\u011fu s\u00f6ylenemez, de\u011fil mi?<\/p>\n
David Harvey:\u00a0<\/b>\u015eimdi, her iki vakada da, insanlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na dikildikleri \u015fey otoriteryanizmdir ve her iki \u00f6rnekte de yolsuzluk seviyesi muazzam fazla durumdad\u0131r. Bunlar belirli bir yolsuzluk seviyesi \u00fczerine kurulu rejimlerdir. Amerika Birle\u015fik Devletleri gibi yerlerde yolsuzlu\u011fun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemiyorum, ABD\u2019dekinin fark\u0131 yasal olmas\u0131d\u0131r [Harvey burada \u015firketler, dernekler ve siyasi faaliyet komiteleri taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen siyasi kampanyalar\u0131n yasal finansman\u0131na at\u0131fta bulunuyor].<\/p>\n
HB & NM:<\/b>\u00a0Occupy Wall Street (OWS) hareketi ile Arap isyanlar\u0131 aras\u0131ndaki paralellikler (ya da paralelli\u011fin olmamas\u0131) tart\u0131\u015f\u0131lmaya devam ediyor. OWS\u2019nin bile\u015fenlerinin bir k\u0131sm\u0131 hareketlerinin ilham\u0131n\u0131 Arap isyanlar\u0131ndan ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor, di\u011fer k\u0131sm\u0131 ise iki hareketin ko\u015fullar\u0131n\u0131n farkl\u0131 oldu\u011funu ve bu nedenle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lamaz olduklar\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor. OWS ile Arap isyanlar\u0131 aras\u0131nda her bir ba\u011flam d\u00e2hilinde ihtilaflar ve toplumsal e\u015fitsizlikler anlam\u0131nda ne gibi farklar g\u00f6r\u00fcyorsunuz?<\/p>\n
David Harvey:<\/b>\u00a0\u201cArap Bahar\u0131\u201dna d\u00f6n\u00fck izlenimim, duyars\u0131z olarak g\u00f6r\u00fclen y\u00f6netici bir rejime kar\u015f\u0131 her t\u00fcrden memnuniyetsizli\u011fi bir araya getiren geni\u015f bir pop\u00fclist hareket oldu\u011fu. OWS ile ise pek ha\u015f\u0131r ne\u015fir de\u011filim \u00e7\u00fcnk\u00fc o y\u0131l akademik bir vesileyle \u00fclke d\u0131\u015f\u0131ndayd\u0131m. \u00dclkeden \u00e7\u0131kt\u0131m ve on g\u00fcn sonra Wall Street\u2019i i\u015fgal ettiler.<\/p>\n
OWS hareketine kat\u0131lan insanlar\u0131n bile\u015fimine bakarsan\u0131z, Tahrir Meydan\u0131\u2019nda ya da hatta Gezi Park\u0131\u2019nda ortaya \u00e7\u0131kan n\u00fcfus bile\u015fimi denli \u00e7e\u015fitli olmaktan \u00e7ok uzak oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Wall Street\u2019tekiler ideolojik a\u00e7\u0131dan anar\u015fist ve otonomist d\u00fc\u015f\u00fcncenin \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde harekete ge\u00e7irdi\u011fi k\u00fc\u00e7\u00fck bir gruptu. Radikal bir g\u00fcndeme sahip ve bu radikal g\u00fcndemi ortaya koymak isteyen insanlard\u0131. Sonras\u0131nda \u201c% 99\u201d ad\u0131na konu\u015ftuklar\u0131n\u0131 iddia edecek olan \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir gruptu.<\/p>\n
OWS kuramsal a\u00e7\u0131dan ilgin\u00e7tir \u00e7\u00fcnk\u00fc bir \u00f6nc\u00fc hareket olduklar\u0131 fikrine asla yana\u015fmayacaklard\u0131r ancak asl\u0131nda \u00f6yledirler ve onlar\u0131n asli \u00e7eli\u015fkisi de budur. Bu hareketi nas\u0131l daha ba\u015fka bir \u015feye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcreceklerine ili\u015fkin bir s\u00fcr\u00fc i\u00e7 tart\u0131\u015fmalar\u0131 vard\u0131. Belirli kurallar kondu. Her \u015fey yatay i\u015flemek durumundayd\u0131. Bence, d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kman\u0131n ve kazan\u0131mlar sa\u011flaman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu anlam\u0131nda \u201cArap Bahar\u0131\u201dndan gelen baz\u0131 ilhamlar vard\u0131. Bu t\u00fcrden hareketlerin hepsinde merkeziyet \u00f6nemliydi. Ku\u015fkusuz Henri Lefebvre, merkeziyetin siyasi aktivizm i\u00e7in kritik \u00f6nemde oldu\u011funu iddia ediyordu. Her iki \u00f6rnekte de, hem \u201cArap Bahar\u0131\u201dnda hem de OWS\u2019de, merkezi bir sembolik uzam\u0131n i\u015fgali s\u00f6zkonusu. Fakat OWS\u2019de yer alanlar ile tahrir Meydan\u0131 ya da Gezi Park\u0131\u2019nda yer alan ki\u015fileri sayarsan\u0131z, pek de b\u00fcy\u00fck paralellikler bulamazs\u0131n\u0131z.<\/p>\n
Nihayet her iki hareket de toplumsal e\u015fitsizli\u011fe dair bir \u015feylerle eklemlenmi\u015ftir. Wall Street\u2019tekiler her ne kadar k\u00fc\u00e7\u00fck bir radikal grup da olsa, bence Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019ndeki siyasi ileti\u015fimi de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. OWS\u2019ciler toplumsal e\u015fitsizlik meselesini olmas\u0131 gereken yere yerle\u015ftirdiler. OWS\u2019den \u00f6nce olmas\u0131 gerekti\u011fi yerde de\u011fildi ve bana g\u00f6re Obama\u2019n\u0131n yeniden se\u00e7ilmesi bile bir yere kadar toplumsal e\u015fitlik sorunundan do\u011fdu. New York\u2019ta, art\u0131k milyarder s\u0131n\u0131f\u0131n saf\u0131nda olmayan, art\u0131k iki \u015fehrin, zengin \u015fehri ve yoksul \u015fehrinin var oldu\u011fu yollu konu\u015fan ve toplumsal e\u015fitsizli\u011fe dair bir \u015feyler yapmak isteyen bir valiyi, Bill de Blasio\u2019yu se\u00e7mek \u00fczereyiz. [Bu s\u00f6yle\u015fi yap\u0131ld\u0131ktan sonra, 5 Kas\u0131m\u2019da, Bill de Blasio se\u00e7ildi]. Yani, evet, OWS herkesin d\u00fc\u015f\u00fcncesinin \u00f6n saflar\u0131na toplumsal e\u015fitsizlik sorununu yerle\u015ftirmekle b\u00fcy\u00fck bir etki yaratt\u0131.<\/p>\n
HB & NM:\u00a0<\/b>O halde, s\u0131radaki sorumuz OWS\u2019nin bir hareket olarak ve etkisinin sona erdi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde yeterince ba\u015far\u0131l\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fczerineydi ancak g\u00f6r\u00fcnen o ki siz bunun aksini, OWS\u2019nin daha \u00f6nce tart\u0131\u015f\u0131lmam\u0131\u015f baz\u0131 \u00f6nemli tart\u0131\u015fmalar\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmektesiniz.<\/p>\n
David Harvey:<\/b>\u00a0Bence OWS\u2019nin \u00f6nemli bir etkisi oldu ama kendi hedefleri do\u011frultusunda de\u011fil. Hedefleri daha \u00e7ok \u015fehri radikalle\u015ftirmek ve her yerde otonomist-anar\u015fist kom\u00fcnler kurmak y\u00f6n\u00fcndeydi. \u0130lgin\u00e7 olan \u015fey o ki OWS hareketi bitmi\u015f de\u011fil. Kasabalarda ziyadesiyle aktif ve Sandy Kas\u0131rgas\u0131\u2019na kar\u015f\u0131 h\u0131zla ve etkili bi\u00e7imde hareket ge\u00e7en bir insan kitlesi edindiler. Bu nedenle pek \u00e7ok takdir toplad\u0131lar \u00e7\u00fcnk\u00fc fiilen K\u0131z\u0131l Ha\u00e7 ya da Federal Acil Durum Y\u00f6netimi Ajans\u0131\u2019ndan daha h\u0131zl\u0131lard\u0131.<\/p>\n
Ben her \u015feyin bitti\u011fini s\u00f6ylemenin adil oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. OWS siyasi g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, sembolik merkezi mekandan tahliye edildiklerinde kaybetti. Kasabalara da\u011f\u0131l\u0131rsan\u0131z, kimse orada ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 fark etmez ancak New York\u2019un kasabalar\u0131nda halen s\u00fcregiden bir s\u00fcr\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma var.<\/p>\n
HB & NM:\u00a0<\/b>Bunun bizim toplumsal hareketleri g\u00f6z\u00fcm\u00fczde nas\u0131l canland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zla bir ba\u011flant\u0131s\u0131 var m\u0131? \u0130nsanlar art\u0131k sokaklarda olmad\u0131\u011f\u0131nda hareketin de bitti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor, oysa siz OWS da\u011f\u0131ld\u0131ysa bile, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n New York gibi \u015fehirlerdeki siyasi arenay\u0131 yeniden \u015fekillendirdi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorsunuz.<\/p>\n
David Harvey:<\/b>\u00a0Siyasetin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 semboliktir. Siyasette, \u00f6rg\u00fctsel d\u00fczeyde kazanamad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir \u015feyleri, sembolik d\u00fczeyde kazan\u0131rs\u0131n\u0131z ve bu sembolik kazan\u0131m fiilen son derece \u00f6nemlidir. Yeni New York valisi, yapaca\u011f\u0131 ilk \u015feyin, b\u00fct\u00fcn \u015fehre evrensel okul \u00f6ncesi hizmetini sa\u011flamak ad\u0131na zenginlere ek vergi koymak olaca\u011f\u0131 s\u00f6z\u00fcn\u00fc verdi. Bir vali aday\u0131n\u0131n, OWS\u2019nin toplumsal e\u015fitsizli\u011fi sebatla g\u00fcndeme sokmas\u0131 ger\u00e7e\u011fi olmasayd\u0131, bunlar\u0131 s\u00f6ylemeye c\u00fcret edece\u011fine inanmazd\u0131m.<\/p>\n
HB & NM:\u00a0<\/b>Hem OWS hareketi hem de Ortado\u011fu\u2019daki \u00e7e\u015fitli protestolar, kamusal alan\u0131n (parklar\u0131n, meydanlar\u0131n) i\u015fgalinin taktiklerinin kilit bir bile\u015feni olarak kulland\u0131. Bu mekansal taktiklerin, ortaya \u00e7\u0131kan her t\u00fcr hareketi nas\u0131l \u015fekillendirdi\u011fini ve bu taktiklerin ne t\u00fcrden bir siyasete ve imkanlara kap\u0131 aralad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz ve bu hareketlerin s\u0131n\u0131rlar\u0131 nelerdir?<\/p>\n
David Harvey:<\/b>\u00a0Bence bu hareketlerin i\u015fgal etti\u011fi mekanlar\u0131n merkeziyeti inan\u0131lmaz. Bir ba\u015fka \u015fey yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda elinizden ka\u00e7\u0131raca\u011f\u0131n\u0131z merkezi bir uzam\u0131 i\u015fgal ederseniz \u015fayet, dikkatleri \u00e7ekersiniz. Siyasetin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131n sembolik oldu\u011fundan hareketle, bu sembolik hareketler ger\u00e7ekten bir \u015feyler kazanmak ad\u0131na \u00f6nemlidir.<\/p>\n
OWS hareketi etraf\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan \u015feylerden biri, hangi kamusal alanlar\u0131n siyasi m\u00fc\u015fterekler oldu\u011fudur. Bizim a\u00e7\u0131m\u0131zdan, etrafta bir s\u00fcr\u00fc kamusal alan oldu\u011funa kaniyizdir ancak bu uzamlar\u0131n hi\u00e7biri kamunun istedi\u011fi \u015feyi yapmas\u0131na uygun de\u011fildir. Kamusal alan, ortak bir amaca hizmet etmek ad\u0131na orada olmayan d\u00fczenlenmi\u015f bir uzamd\u0131r. Art\u0131k m\u00fc\u015fterekler bahsinde \u015fehirde yeni bir vurgu mevzubahis: Kamusal alanlar bizim fiilen toplanabilece\u011fimiz yerler midir?<\/p>\n
OWS ile ilgili bir di\u011fer dikkat \u00e7ekici \u015fey, polis bask\u0131s\u0131n\u0131n nas\u0131l bu kadar \u00e7abuk geldi\u011fidir. Elimizde sa\u011fdan \u00f6rnek niteli\u011finde bir hareket, \u00c7ay Partisi [Tea Party] var. Ge\u00e7ti\u011fimiz hafta \u00c7ay Partisi Washington\u2019daki \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 an\u0131t\u0131n\u0131n etraf\u0131ndaki korkuluklar\u0131 y\u0131kt\u0131, bunlar\u0131 al\u0131p Beyaz Saray\u2019\u0131n \u00f6n\u00fcne att\u0131. Polis tek bir kelime dahi etmedi. Fakat bunu Zuccotti park\u0131\u2019nda yapsan\u0131z \u00a0[New York\u2019taki Wall Street protestolar\u0131n\u0131n merkezi olan \u00f6zel m\u00fclkiyetteki kamusal alan] derhal tutuklan\u0131rd\u0131n\u0131z. Bence polis\u00e7e tutuklananlardaki bu uyumsuzluk \u015fimdi kamusal ilgiye mazhar oluyor. Ben, bu t\u00fcrden sembolik uzamlar \u00fczerine m\u00fccadelelerin solun taktiklerinin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n
HB & NM:\u00a0<\/b>Marksist co\u011frafyac\u0131lar a\u00e7\u0131s\u0131ndan, kentsel durumun (kapitalist, neoliberal vs.) \u00fcretimindeki de\u011fi\u015fimler toplumsal adalet i\u00e7in zorunludur. Yine, di\u011fer pek \u00e7ok kuramc\u0131 ve aktivist, i\u015fyerindeki m\u00fccadelelere odaklan\u0131yor. OWS ya da Arap isyanlar\u0131, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin dikkatini kentsel duruma yeniden \u00e7ekti mi?<\/p>\n
David Harvey:<\/b>\u00a0Bunlar\u0131 bir araya koymak zorundas\u0131n\u0131z. E\u011fer i\u015fyerini de\u011fi\u015ftirir, \u015fehri de\u011fi\u015ftirmezseniz, bir yerde durup hedefin ne oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmeniz gerekir. E\u011fer insanlar b\u00fct\u00e7elerine uygun konfordan yoksun berbat bar\u0131nma ko\u015fullar\u0131nda ya\u015f\u0131yorlarsa, e\u011fer insanlar i\u015fleri oldu\u011fu halde evsiz kal\u0131yorlarsa, o zaman i\u015fyeri d\u00e2hilinde m\u00fccadele vermek ve hatta kazanmak bile, \u015fehir gerileyen bir batakhaneye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcyse, sizi hi\u00e7bir yere g\u00f6t\u00fcrmez. Bu meseleler \u015fu anda, \u00f6rne\u011fin Detroit\u2019in iflas\u0131nda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu, m\u00fccadelelerimizin neyle ilgili olmas\u0131 gerekti\u011finin kilit \u00f6nemdeki cephelerinden biridir ve bunu bir m\u00fccadelelerin birli\u011fi olarak d\u00fc\u015f\u00fcnen \u00e7ok az ki\u015finin olmas\u0131 bana olduk\u00e7a garip geliyor.<\/p>\n
\u0130deolojik a\u00e7\u0131dan, Avrupa\u2019daki en g\u00fc\u00e7l\u00fc sol partilerden biri olan Britanya\u2019daki Sosyalist \u0130\u015f\u00e7i Parti, i\u015f\u00e7i -fabrika- temellidir, yine de en ba\u015far\u0131l\u0131 eylemlerinden birini, kentsel bir mesele olan n\u00fcfus vergisi \u00fczerine yapt\u0131. Bu, Margaret Thatcher\u2019dan kurtulmay\u0131 sa\u011flayan meseleydi. Parti\u2019nin siyasette etkin oldu\u011fu kadar\u0131yla, asl\u0131nda bunu, muazzam bir fark yaratt\u0131klar\u0131 kentsel bir meseleye -yerel y\u00f6netim finansman\u0131 reformuna- bor\u00e7lu olacakt\u0131.<\/p>\n
Gramsci\u2019nin, i\u015f\u00e7i konseyleri lehine ku\u015fkusuz olduk\u00e7a militan oldu\u011fu 1918\u2032den kalan ve i\u015f\u00e7i konseylerinin sadece i\u015fin belirli bir alan\u0131nda neler oldu\u011fuyla ilgilenmekle yetindi\u011fine ili\u015fkin m\u00fckemmel bir eski a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 buldum. \u0130\u015f\u00e7i konseylerinin eksiklerinin mahalle \u00f6rg\u00fctlenmeleri taraf\u0131ndan giderilmesi \u00e7ok \u00f6nemlidir. Mahalle \u00f6rg\u00fctlenmeleri, \u00e7\u00f6p\u00e7\u00fcleri, ula\u015f\u0131m i\u015f\u00e7ilerini ve banka memurlar\u0131n\u0131 ve hemen herkesi i\u00e7erdi\u011fi oranda, insanlar bir b\u00fct\u00fcn olarak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ko\u015fullar\u0131na d\u00f6n\u00fck daha anlay\u0131\u015fl\u0131 olacak ve ard\u0131ndan i\u015f\u00e7i konseylerini kendi end\u00fcstriyel \u00fcretimlerinin belirli alanlar\u0131 hakk\u0131ndaki baz\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerin mecras\u0131 haline getireceklerdir. Gramsci \u015funu s\u00f6yler: \u201cGelin bu iki \u00f6rg\u00fctlenme formunu bir araya getirelim\u201d. Benim siyasetimin de ba\u015f\u0131ndan beri esasen bu oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum fakat kentsel olan \u00fczerine vurgu yapmaya devam ediyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc Marksist ve Sosyalist hareketlerin i\u00e7indeki solcu meslekta\u015flar\u0131m\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u015fehir i\u00e7indeki ko\u015fullar\u0131na bir b\u00fct\u00fcn olarak bakmak yerine, yaln\u0131zca \u00fcretime ve i\u015f\u00e7i hareketine vurgu yapmay\u0131 tercih ediyor.<\/p>\n
HB & NM:<\/b>\u00a0Henri Lefebvre, siz ve di\u011fer Marksist co\u011frafyac\u0131lar, \u015fehirlerin ve genel olarak yap\u0131l\u0131 \u00e7evrenin nas\u0131l da d\u00fcnyan\u0131n pek \u00e7ok \u015fehrinde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 ve yoksul insanlar\u0131 artan \u00f6l\u00e7\u00fcde -kentlerin \u00e7evresine ya da gettolara ve gecekondulara s\u00fcrerek- bertaraf eden y\u00fckselen toprak ve konut fiyatlar\u0131yla m\u00fclks\u00fczle\u015ftiren sermaye birikiminin mekanlar\u0131 oldu\u011funu tart\u0131\u015ft\u0131n\u0131z. Yap\u0131l\u0131 \u00e7evre \u00fczerine toplumsal m\u00fccadelelerde ilerlemekte bize yard\u0131mc\u0131 olabilecek kavramsal olanaklardan baz\u0131lar\u0131 nelerdir?
\n
\nDavid Harvey:\u00a0<\/b>Evet, ancak \u015fehir sermaye birikiminin bir mecras\u0131 olmak d\u0131\u015f\u0131nda, ayn\u0131 zamanda sermayenin realizasyonu i\u00e7in de bir mecrad\u0131r ve siz bu m\u00fccadeleleri bir araya getirmek zorundas\u0131n\u0131z. Sizin de s\u00f6yledi\u011finiz \u00fczere velev ki Lefebvre, ben ve di\u011ferleri her ne kadar paran\u0131n \u015fehir in\u015fas\u0131na akt\u0131\u011f\u0131 ikincil bir sermaye d\u00f6ng\u00fcs\u00fc oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorduk. \u015eehri kurmak, en az bir fabrikadaki \u0131v\u0131r z\u0131v\u0131rlar\u0131 kurmak kadar \u00f6nemlidir. \u015fehri kimin kurdu\u011funa ve nas\u0131l kuruldu\u011funa yeterince dikkat etmiyoruz. Bug\u00fcnlerde i\u015fg\u00fcc\u00fc s\u0131kl\u0131kla nedensel ve ge\u00e7icidir \u2013 i\u015fg\u00fcc\u00fc dola\u015fmaktad\u0131r, \u00f6rg\u00fctlenmesi zordur. Fabrika eme\u011finin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131n yok edilmesine bakarak pek \u00e7ok ki\u015fi \u201c\u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 nerede?\u201d diye merak etmektedir. Buna yan\u0131t olarak, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131, kentsel ya\u015fam\u0131 \u00fcreten ve yeniden \u00fcreten b\u00fct\u00fcn insanlar olarak kavramsalla\u015ft\u0131rmam\u0131z gerekmektedir.<\/p>\n
HB & NM:\u00a0<\/b>D\u0131\u015far\u0131daki b\u00fct\u00fcn aktivistlere d\u00f6n\u00fck herhangi ba\u015fka bir yorumunuz veya sorunuz var m\u0131?<\/p>\n
David Harvey:\u00a0<\/b>Yok, benim bir kural\u0131m vard\u0131r; yerel aktivistlere kendi yerel durumlar\u0131na ili\u015fkin asla tavsiyede bulunmam \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 benden \u00e7ok daha iyi bilmekteler!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kentsel mekan m\u00fccadeleleri neden \u00f6nemlidir? Toplumsal hareketlerde kamusal alan\u0131 yeniden talep etmenin…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[],"class_list":{"0":"post-6942","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6942","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6942"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6942\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6942"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6942"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6942"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}