01.01.2009 tarihinde \u00c7ankaya Birlik Mahallesi 409. Sokak\u2019ta meydana gelen do\u011falgaz kazas\u0131nda 7 \u00f6\u011frenci hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f, 4 vatanda\u015f\u0131m\u0131z da rahats\u0131zlanarak hastaneye kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
Olay duyulduktan sonra Makina M\u00fchendisleri Odas\u0131 Ankara \u015eubesi\u2019nce atanan \u0130nceleme Heyeti, Savc\u0131l\u0131k taraf\u0131ndan atanan Bilirki\u015fi Heyetiyle birlikte olay mahallinde incelemelerde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
\u0130nceleme Heyetinde yer alan \u00fcyelerimizce yap\u0131lan ilk \u00f6n incelemede:
1. Olay\u0131n meydana geldi\u011fi dairede kullan\u0131lan kombinin, bacal\u0131 kombi oldu\u011fu,
2. Daireye temiz hava girmesini sa\u011flayan ventilasyon menfezinin a\u00e7\u0131k ve g\u00f6revini yerine getirir durumda oldu\u011fu tespit edilmi\u015ftir.
Bu bulgular \u00fczerine, Savc\u0131l\u0131k bilirki\u015filerince; olay\u0131n nedenini tespit etmek amac\u0131yla; yanan gaz\u0131n tahliyesini sa\u011flayan al\u00fcminyum esnek boru s\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f ve yap\u0131lan incelemede borunun \u00fczerinde \u00e7ok say\u0131da yar\u0131klar ve delikler oldu\u011fu tespit edilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca, bacan\u0131n \u00e7eki\u015finin uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131 test edilmi\u015ftir. Yap\u0131lan testte, dikey bacan\u0131n \u00e7eki\u015finin uygun oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. <\/p>\n
Olay mahallinde Ba\u015fkent Do\u011falgaz A.\u015e. yetkililerince do\u011falgaz kesildi\u011fi i\u00e7in ve Savc\u0131l\u0131k bilirki\u015filiklerince baca ba\u011flant\u0131lar\u0131 s\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden, cihaz \u00e7al\u0131\u015f\u0131r vaziyette herhangi bir inceleme yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle, baca gaz\u0131 geri tepme emniyet d\u00fczene\u011finin \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 konusunda herhangi bir kanaate var\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r.
Heyetimizin olay yerindeki ilk incelemeleri sonucunda, kazan\u0131n meydana gelmesinin ana sebebi olarak; yanma sonucunda olu\u015fan karbon monoksit gaz\u0131n\u0131n baca kanal\u0131yla d\u0131\u015f ortama g\u00f6nderilmesini sa\u011flayan; kombi ve baca aras\u0131ndaki aluminyum esnek borunun, bir \u00e7ok yerinden y\u0131rt\u0131k ve delik olmas\u0131 nedeniyle; yanma gazlar\u0131n\u0131n bacaya tam olarak iletilemedi\u011fi ve yanma gazlar\u0131n\u0131n daire i\u00e7erisine yay\u0131lmas\u0131 neticesinde \u00f6l\u00fcmlerin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 kanaatine var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak, baca gaz\u0131 emniyet d\u00fczene\u011fi \u00fczerinde herhangi bir inceleme yap\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in; bu d\u00fczene\u011fin g\u00f6rev yap\u0131p yapmad\u0131\u011f\u0131 hususu bo\u015flukta kalmaktad\u0131r. Bu husus, mahkeme bilirki\u015filerince ayd\u0131nlat\u0131lmak durumundad\u0131r. Kesin \u00f6l\u00fcm nedeni, bu hususun ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 ve yap\u0131lan otopsi sonucunda belli olacakt\u0131r.<\/p>\n
\u00a0Bu vesile ile TMMOB Makina M\u00fchendisleri Odas\u0131 olarak, a\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6neri ve uyar\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131, bir kez daha kamuoyu ile payla\u015fmak istiyoruz.<\/p>\n
1. Kamusal bir hizmet olan do\u011falgaz\u0131n kent i\u00e7i da\u011f\u0131t\u0131m\u0131, 4646 say\u0131l\u0131 Do\u011falgaz Kanununa g\u00f6re yerel gaz da\u011f\u0131t\u0131m \u015firketleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131lmaktad\u0131r. Do\u011falgaz\u0131n, kullan\u0131m mahallerine sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve g\u00fcvenli bir \u015fekilde ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda ve her t\u00fcrl\u00fc emniyet tedbirlerinin al\u0131n\u0131p al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n denetiminde, bu kurulu\u015flar g\u00f6revlendirilmi\u015ftir. Bu kurulu\u015flar, kendi \u015fartnamelerine g\u00f6re, do\u011falgaz\u0131n ilk devreye al\u0131nmas\u0131nda gerekli kontrolleri yapmakta, ancak y\u0131ll\u0131k kontrol ve denetimler eksik b\u0131rak\u0131lmaktad\u0131r. Bu kontroller, herhangi bir yasal \u00e7er\u00e7eve ile belirlenmemi\u015f olup, gaz\u0131n g\u00fcvenli kullan\u0131m\u0131 sadece nihai t\u00fcketicinin duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu konu, ivedilikle ulusal d\u00fczeyde ge\u00e7erli ve uygulamas\u0131 zorunlu olacak yasal bir stat\u00fcye kavu\u015fturularak, gaz da\u011f\u0131t\u0131m \u015firketlerinin periyodik kontrol ve denetimleri yapmas\u0131 zorunlu hale getirilmelidir. \u00d6rne\u011fimizde, olay\u0131n ma\u011fdurlar\u0131n\u0131n e\u011fitimli bir kesimden olu\u015fmas\u0131, bu konunun, yaln\u0131zca t\u00fcketicinin sorumlulu\u011funa b\u0131rak\u0131lmayacak kadar ciddi bir boyut i\u00e7erdi\u011fini g\u00f6stermektedir. <\/p>\n
2. Do\u011falgaz cihaz\u0131n\u0131 bacaya ba\u011flayan at\u0131k gaz \u00e7\u0131k\u0131\u015f borusu periyodik olarak denetlenmeli, y\u0131rt\u0131k, delik ve benzeri deformasyona u\u011fram\u0131\u015f at\u0131k gaz borular\u0131 standartlara uygun malzemelerle mutlaka yenilenmelidir. Bu borular, baca gazlar\u0131ndan, yo\u011fu\u015fmadan ve \u0131s\u0131dan etkilenmeyecek kalite ve kal\u0131nl\u0131kta olmal\u0131, yukar\u0131da bahsetti\u011fimiz periyodik denetimlerde de, bu husus dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. At\u0131k gaz borusu olarak, \u00e7ok \u00e7abuk deforme olan esnek al\u00fcminyum ba\u011flant\u0131 malzemesi kullan\u0131m\u0131 uygulamas\u0131na son verilmeli, cihaz ba\u011flant\u0131lar\u0131nda sabit ba\u011flant\u0131lar yap\u0131lmal\u0131, mutlaka esnek ba\u011flant\u0131 gereken yerlerde ise, paslanmaz esnek \u00e7elik borular\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 konusunda, teknik \u015fartnamelerde de\u011fi\u015fiklik yap\u0131larak, hemen uygulamaya konulmal\u0131d\u0131r<\/p>\n
3. Do\u011falgaz tesisat\u0131ndan kaynakl\u0131 bo\u011fulma ve zehirlenmeye ba\u011fl\u0131 \u00f6l\u00fcmler, genellikle yanl\u0131\u015f uygulamalar ve bu konuda yeterli toplumsal bir bilin\u00e7 olu\u015fturulmamas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Asl\u0131nda bacal\u0131 do\u011falgazl\u0131 cihazlar, baca tepmelerinden kaynakl\u0131 t\u00fcm riskleri ortadan kald\u0131racak emniyet d\u00fczenekleriyle donanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak baz\u0131 servisler, bacan\u0131n iyi \u00e7ekmemesi nedeninden \u00f6t\u00fcr\u00fc, cihaz\u0131n ar\u0131zaya ge\u00e7mesini \u00f6nlemek i\u00e7in, bu tertibat\u0131 devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakabilmekte ve baca gaz\u0131 zehirlenmesinden kaynakl\u0131 \u00f6l\u00fcmler meydana gelebilmektedir. Yukar\u0131da belirtti\u011fimiz periyodik denetimler, b\u00f6ylesi hatal\u0131 uygulamalar\u0131n da \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilecektir. <\/p>\n
4. 1 m3 do\u011falgaz\u0131n yak\u0131labilmesi i\u00e7in yakla\u015f\u0131k 10 m3 taze havaya ihtiya\u00e7 bulunmaktad\u0131r. Yanma havas\u0131 bu cihazlar\u0131n konuldu\u011fu mahallere yerle\u015ftirilen ventilasyon\u00a0 (havaland\u0131rma) menfezleri vas\u0131tas\u0131yla sa\u011flanmaktad\u0131r. Bu menfezlerin hi\u00e7bir \u015fekilde kapat\u0131lmamas\u0131 gerekmektedir. Ancak yine bilin\u00e7sizlik ve ihmalden kaynakl\u0131 olarak, so\u011fuk hava giri\u015fini engellemek i\u00e7in bu menfezler kapat\u0131labilmektedir. Bu nedenle ortamda yeterli hava kalmamas\u0131 sonucu, do\u011falgaz\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bo\u011fulmalar da s\u0131k g\u00f6r\u00fclmektedir. <\/p>\n
5. Bacal\u0131 cihaz kullan\u0131m\u0131nda dikkat edilmesi gereken bir di\u011fer konu da, standartlara uygun baca kullan\u0131m\u0131 ve bu bacalar\u0131n her sezon en az bir kez temizlenmesi olmal\u0131d\u0131r. Mevcut d\u00fczenlemelerde bu konuda da bir bo\u015fluk bulunmakta, baca temizli\u011fi t\u00fcketicinin sorumlulu\u011funa terk edilmektedir. Bu durumun da yasalarla g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve kamusal denetimin sa\u011flanmas\u0131, bir zorunluluktur. <\/p>\n
6. Do\u011falgaz bacalar\u0131na kesinlikle aspirat\u00f6r v.b. ba\u015fka bir cihaz ba\u011flanmamal\u0131, her cihaz\u0131n baca ba\u011flant\u0131s\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z olmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n
7. Kombi cihazlar\u0131n\u0131n her y\u0131l yaz sezonunda bak\u0131mlar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131, emniyetle \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in bir zorunluluktur. Bu konuda gerekli yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n mutlaka uygulamaya konulmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
8. Karbon monoksit gaz\u0131n\u0131n ortamda belirli bir seviyeye ula\u015fmas\u0131 durumunda ve ya herhangi bir gaz ka\u00e7a\u011f\u0131 durumunda alarm veren sens\u00f6rler mevcuttur. Bu ayg\u0131tlar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve zorunlu hale getirilmesi, bu t\u00fcr ac\u0131lar\u0131 ya\u015famam\u0131z\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ecektir.<\/p>\n
9. 4646 say\u0131l\u0131 Do\u011falgaz Kanununa ba\u011fl\u0131 y\u00f6netmelikler uyar\u0131nca, do\u011falgaz i\u00e7 tesisatlar\u0131n\u0131n Do\u011falgaz \u0130\u00e7 Tesisat Yetki Belgesi\u2019ne sahip bir makina m\u00fchendisinin tam zamanl\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015firketlerce y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi zorunludur. Odam\u0131zca bu hizmetleri verecek \u015firketler tescillenmekte ve kendilerine b\u00fcro tescil belgesi verilmektedir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra bu m\u00fchendislerce y\u00fcr\u00fct\u00fclen hizmetler, her proje baz\u0131nda Oda mesleki denetiminden ge\u00e7irilmekte, yetkili m\u00fchendisin firmada halen \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131, mesleki a\u00e7\u0131dan bir ceza al\u0131p almad\u0131\u011f\u0131 kontrol edilmektedir. Ancak bir\u00e7ok gaz da\u011f\u0131t\u0131m \u015firketi, hizmetin kamusal niteli\u011fini g\u00f6z ard\u0131 ederek, s\u00f6z konusu MMO B\u00fcro Tescil Belgesi\u2019ni yetkilendirme a\u015famas\u0131nda aramamaktad\u0131r. Bu durum, firmalarca ilgili idarelere sunulan yetkili m\u00fchendis belgesini \u015fekli bir konuma sokmakta, mesleki anlamda ceza alm\u0131\u015f ya da o firmada halen \u00e7al\u0131\u015fmayan m\u00fchendisler eliyle de bu hizmetlerin verilir gibi g\u00f6sterilmesine neden olmaktad\u0131r. Bu konuda EPDK nezdinde defalarca yapm\u0131\u015f oldu\u011fumuz giri\u015fimler ne yaz\u0131k ki sonu\u00e7suz kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
10. Di\u011fer yandan kentsel gaz da\u011f\u0131t\u0131m \u015firketi Ba\u015fkent Do\u011falgaz A.\u015e. de, do\u011falgaz projelerinin onaylanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda, Oda mesleki denetimlerini aramayarak, bu konudaki i\u015f birli\u011fi giri\u015fimlerimizi kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Do\u011falgaz uygulamalar\u0131 konusunda ya\u015fanan bir dizi s\u0131k\u0131nt\u0131 ve sorunun a\u015f\u0131lmas\u0131, gaz da\u011f\u0131t\u0131m \u015firketleriyle, bu hizmetleri veren m\u00fchendislerin \u00fcyesi oldu\u011fu Makina M\u00fchendisleri Odas\u0131\u2019yla, s\u0131k\u0131 bir i\u015f birli\u011fi ve koordinasyonun tesis edilmesinden ge\u00e7mektedir. Bu koordinasyonu ger\u00e7ekle\u015ftirmekten ka\u00e7\u0131nan b\u00fct\u00fcn idareler do\u011fabilecek her t\u00fcrl\u00fc kaza ve yanl\u0131\u015f uygulamalar\u0131n sorumluluk ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinden ka\u00e7\u0131namaz. <\/p>\n
TMMOB Makina M\u00fchendisleri Odas\u0131 olarak her k\u0131\u015f d\u00f6neminde bacal\u0131 cihazlar\u0131n kullan\u0131m\u0131nda dikkat edilecek hususlar konusunda kamuoyunu bilgilendirmeye ve bir toplumsal bilin\u00e7 olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, bu konuda haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bro\u015f\u00fcrleri payla\u015f\u0131ma a\u00e7\u0131yoruz. Bu bro\u015f\u00fcrleri bas\u0131n a\u00e7\u0131klamam\u0131z ekinde sizler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kamuoyu ile bir kez daha payla\u015fmak isteriz. Ayr\u0131ca bu bilgi, bro\u015f\u00fcr ve belgelere Odam\u0131z\u0131n www.mmo.org.tr<\/a> adresli web sitesinden de ula\u015f\u0131labilir.\u00a0 Emin KORAMAZ
Kazada ya\u015famlar\u0131n\u0131 yitiren gen\u00e7lerimizin aileleri ve yak\u0131nlar\u0131 ile t\u00fcm sevenlerine ba\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 diliyor, ac\u0131lar\u0131n\u0131 payla\u015f\u0131yor ve bu t\u00fcr \u00f6l\u00fcml\u00fc olaylar\u0131n ya\u015fanmamas\u0131 i\u00e7in ilgili t\u00fcm kurum, kurulu\u015flar ile kamuoyunu yukar\u0131da aktard\u0131\u011f\u0131m\u0131z bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda duyarl\u0131 olmaya davet ediyor ve bu olay\u0131n takip\u00e7isi olaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 kamuoyuna sayg\u0131 ile duyuruyoruz.<\/p>\n
TMMOB MAK\u0130NA M\u00dcHEND\u0130SLER\u0130 ODASI
Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131
02\/01\/2009<\/p>\n