\u0130stanbul’un Beyo\u011flu il\u00e7esinde ya\u015fanan kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm \u00fczerine yapi.com.tr’nin \u0130stiklal Caddesi’ndeki kitap\u00e7\u0131larla yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yle\u015fi haberini okurlar\u0131m\u0131zla payla\u015f\u0131yoruz.<\/b>
\nKentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projeleri dur durak bilmeksizin devam ederken Beyo\u011flu\u2019nda neler olup bitti\u011fi, yak\u0131n gelecekte buralar\u0131n neye d\u00f6n\u00fc\u015fece\u011fi merak uyand\u0131r\u0131yor. Beyo\u011flu b\u00f6lgesinde ya\u015fanan d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc, gelinen son noktay\u0131 ve yak\u0131n gelecekte neler olabilece\u011fini mercek alt\u0131na ald\u0131k…<\/p>\n
Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projeleri \u0130stanbul\u2019un d\u00f6rt bir k\u00f6\u015fesinde, farkl\u0131 semtlerde son h\u0131z devam ediyor. Kentin g\u00f6be\u011findeki Beyo\u011flu-\u0130stiklal Caddesi de\u011fi\u015ftirilip d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan \u00f6nemli bir b\u00f6lge\u2026 Elbette bu de\u011fi\u015fim sadece fiziksel bir de\u011fi\u015fim de\u011fil; yani kente yap\u0131lan bir estetik operasyon ya da makyaj de\u011fil s\u00f6z konusu olan. B\u00f6lgenin ekonomisi, k\u00fclt\u00fcr\u00fc, ya\u015fam tarz\u0131 da bu de\u011fi\u015fimden nasibini almak zorunda\u2026 yapi.com.tr olarak, kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projelerinin Beyo\u011flu’nu ve \u00f6z\u00fcnde yedi tepeli \u015fehr-i \u0130stanbul\u2019u nas\u0131l de\u011fi\u015fip d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, ortaya \u00e7\u0131kan\/\u00e7\u0131kacak olan yeni \u00e7ehrenin neye benzedi\u011fini\/benzeyece\u011fini ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir dosya konusu olarak ele ald\u0131k. Ve ilk olarak b\u00f6lgedeki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmden etkilenen birka\u00e7 kitabevinin kap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ald\u0131k.<\/p>\n
Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projeleri ile birlikte \u0130stiklal Caddesi\u2019nde kira bedelleri giderek art\u0131yor; esnaf zor durumda kal\u0131yor. \u00d6yle ki baz\u0131 sinemalar, tiyatrolar, kitap\u00e7\u0131lar, tarihi mek\u00e2nlar birer birer kepenk indiriyor. \u00d6rne\u011fin; 1900\u2019l\u00fc y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda kurulan kitabevi Librairie de P\u00e9ra\u2026 Galata\u2019daki 93 y\u0131ll\u0131k kitap\u00e7\u0131 ve ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkiye\u2019nin ilk m\u00fczayede mek\u00e2n\u0131 olan Librairie de P\u00e9ra, 2 Eyl\u00fcl 2013 tarihinde resmen kapand\u0131. Hemen hemen ayn\u0131 tarihlerde 19 y\u0131ll\u0131k kitabevi Robinson Crusoe 389 da giderek artan kira bedelleri nedeniyle ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015ft\u00fc. Ve Pandora\u2026 Bu kitabevinin \u0130ngilizce Yay\u0131nlar d\u00fckk\u00e2n\u0131 da Beyo\u011flu\u2019ndaki bir binada yer al\u0131yor. \u0130kinci derece tarihi eser olan bu bina, otele d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmek \u00fczere bir turizm gurubu taraf\u0131ndan sat\u0131n al\u0131nd\u0131. Kimi kitabevleri kapan\u0131rken kimi de caddedeki fahi\u015f kira bedelleri nedeniyle ekonomik zorluklarla bo\u011fu\u015fuyor. Kapanan sadece kitabevleri de\u011fil; \u00f6ncesinde \u0130nci Pastanesi, 1944 y\u0131l\u0131ndan beri hizmet verdi\u011fi Cercle d\u2019orient binas\u0131ndan 7 Aral\u0131k 2012\u2019de restorasyon gerek\u00e7esiyle tahliye edildi. Cumhuriyet tarihinin en eski sinema salonu Emek, Kamer \u0130n\u015faat’\u0131n \u201cGrand Pera\u201d projesi kapsam\u0131nda tamamen y\u0131k\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn \u0130stiklal Caddesi \u00fczerindeki yo\u011fun etkisi ve kitabevlerinin kapanmas\u0131 aras\u0131nda bir ili\u015fki s\u00f6z konusu olabilir mi? Kitabevi, sinema, tiyatro gibi k\u00fclt\u00fcrel fonksiyonlu mek\u00e2nlar birer birer Beyo\u011flu\u2019ndan \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor ve b\u00f6lgede otel ve AVM in\u015faat\u0131 projeleri h\u00fck\u00fcm s\u00fcr\u00fcyor\u2026 Peki, \u0130stiklal\u2019de tam olarak neler oluyor? Kitap\u00e7\u0131lar, sinemalar, tiyatrolar, tarihi mek\u00e2nlar neden kapan\u0131yor? K\u00fclt\u00fcr ve sanat merkezi Beyo\u011flu nas\u0131l bir de\u011fi\u015fime zorlan\u0131yor?<\/p>\n
Konuyla ilgili sorular\u0131m\u0131za cevap bulmak amac\u0131yla yola koyulduk ve Arkeoloji ve Sanat Yay\u0131nlar\u0131\u2019n\u0131n kurucusu Nezih Ba\u015fgelen, Pandora\u2019n\u0131n kurucusu H\u00fcseyin S\u00f6nmez ve Robinson\u2019un kurucusu Bur\u00e7in Kimmet\u2019in kap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ald\u0131k. Arkeolog-Yazar Nezih Ba\u015fgelen, Beyo\u011flu\u2019nun en eski kitap\u00e7\u0131lar\u0131ndan biri olan Pandora\u2019n\u0131n kurucusu H\u00fcseyin S\u00f6nmez ve 19 y\u0131ll\u0131k kitabevi Robinson Crouse 389\u2019un kurucusu Bur\u00e7in Kimmet ile Beyo\u011flu\u2019nda neler oldu\u011funu, kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve kitabevlerinin kapanmas\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi konu\u015ftuk\u2026<\/p>\n
Arkeoloji ve Sanat Yay\u0131nlar\u0131<\/b>
\nArkeoloji ve Sanat Yay\u0131nlar\u0131\u2019n\u0131n kurucusu, Arkeolog-Yazar Nezih Ba\u015fgelen; uzun y\u0131llardan bu yana Beyo\u011flu ile i\u00e7 i\u00e7e ya\u015f\u0131yor. Ba\u015fgelen; bir k\u00fclt\u00fcr sanat merkezi olan Beyo\u011flu\u2019nun bug\u00fcn ye-i\u00e7-yat k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn etkisi alt\u0131na girdi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n
Arkeoloji ve Sanat Yay\u0131nlar\u0131\u2019n\u0131n kurucusu, Arkeolog-Yazar Nezih Ba\u015fgelen; uzun y\u0131llardan bu yana i\u00e7 i\u00e7e ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Beyo\u011flu\u2019nun 24 saatine tan\u0131kl\u0131k ediyor. Bir k\u00fclt\u00fcr sanat merkezi olan Beyo\u011flu\u2019nun bug\u00fcn ye-i\u00e7-yat k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn etkisi alt\u0131na girdi\u011fini vurgulayan Ba\u015fgelen, burada planlaman\u0131n de\u011fil \u0130stanbul\u2019u h\u0131zla de\u011fi\u015ftiren, \u201cazmanla\u015ft\u0131ran\u201d rantsal olgular\u0131n etkin oldu\u011funu dile getiriyor. Ba\u015fgelen; \u201cBug\u00fcn \u201cazmanla\u015fan\u201d, git gide kangrenle\u015fen ve \u00e7\u00f6z\u00fclemez bir hale do\u011fru h\u0131zla evrilen bir s\u00fcreci ya\u015f\u0131yoruz. Ve bundan \u0130stanbul\u2019un en az Tarihsel Yar\u0131mada\u2019s\u0131 kadar \u00f6nemli Galata Pera b\u00f6lgesi de etkileniyor\u201d diyor\u2026<\/p>\n
Beyo\u011flu ile birlikte \u0130stanbul\u2019un \u00e7e\u015fitli semtlerinde devam etmekte olan kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projelerini nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/i><\/p>\n
Nezih Ba\u015fgelen:<\/b>\u00a0\u00d6zellikle 1870 yang\u0131n\u0131ndan sonra Beyo\u011flu, \u0130stanbul\u2019un Bat\u0131\u2019ya d\u00f6n\u00fck y\u00fcz\u00fc olarak Avrupa metropolleri (Paris, Berlin, Viyana gibi) ve bi\u00e7imlenen di\u011fer merkezler gibi g\u00f6rkemli binalar, ma\u011fazalar ve onlara e\u015flik eden pek \u00e7ok k\u00fclt\u00fcr mek\u00e2nlar\u0131yla adeta \u0130stanbul\u2019un bir k\u00fclt\u00fcr sanat akropolisi gibi bi\u00e7imlenmi\u015f ve bunu hem Osmanl\u0131 d\u00f6neminde hem de erken Cumhuriyet d\u00f6neminde, t\u00fcm g\u00f6rkemiyle t\u00fcm etkinlikleriyle s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f olan bir \u0130stanbul markas\u0131\u2026 Hem marka hem de marka semti. Fakat \u00f6zellikle 1950\u2019lerden itibaren \u0130stanbul\u2019un ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 hem demografik de\u011fi\u015fim hem de yap\u0131sal imar de\u011fi\u015fiklikleri nedeniyle, kent b\u00fct\u00fcn \u00f6l\u00e7e\u011fiyle varo\u015flar\u0131ndan merkezine ve Tarihsel Yar\u0131mada\u2019ya kadar \u00e7ok sanc\u0131l\u0131 s\u00fcre\u00e7lerle, bir s\u00fcr\u00fc sorunu da birbiri ard\u0131na takarak bug\u00fcnlere geldi. Bug\u00fcn \u201cazmanla\u015fan\u201d, git gide kangrenle\u015fen ve \u00e7\u00f6z\u00fclemez bir hale do\u011fru h\u0131zla evrilen bir s\u00fcreci ya\u015f\u0131yoruz. Ve bundan \u0130stanbul\u2019un en az Tarihsel Yar\u0131mada\u2019s\u0131 kadar \u00f6nemli Galata Pera b\u00f6lgesi de etkileniyor. Tarlaba\u015f\u0131\u2019n\u0131n Dalan d\u00f6nemindeki y\u0131rt\u0131lmas\u0131yla ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7, bug\u00fcn \u201ckentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u201d ad\u0131 alt\u0131nda Galata Port\u2019la birle\u015fen bir vizyonda, \u00e7ok kayg\u0131 verici d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler ya da d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlere paralel de\u011fi\u015fimlerle kar\u015f\u0131m\u0131zda yava\u015f yava\u015f bi\u00e7imlenmeye ba\u015fl\u0131yor. D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, \u0130stanbul\u2019un d\u00fcnyadaki di\u011fer tarihsel merkezler gibi de\u011fi\u015fmemesi gereken \u00f6zelliklerinin t\u00fcm\u00fcn\u00fc adeta ruhunu da yok ederek kar\u015f\u0131m\u0131zda bi\u00e7imleniyor. En son bunu Beyo\u011flu\u2019nda biz de ya\u015fad\u0131k, g\u00f6rd\u00fck. Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm furyas\u0131 \u2018rantsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u2019e d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor<\/p>\n
Yak\u0131n gelecekte Beyo\u011flu neye d\u00f6n\u00fc\u015fecek sizce; nas\u0131l bir Beyo\u011flu \u00f6ng\u00f6r\u00fcyorsunuz?<\/i><\/p>\n
N.B:\u00a0<\/b>Ben Beyo\u011flu\u2019nu G\u00fczelle\u015ftirme Derne\u011fi\u2019nin bir d\u00f6nem genel sekreterli\u011fini yapm\u0131\u015f bir insan\u0131m. Beyo\u011flu\u2019nun d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc i\u00e7in fiziki ve demografik olarak bir \u015feyler yapmam\u0131z gerekti\u011fini s\u00f6yledi\u011fim anda ba\u015f\u0131 \u00e7ekip 1989-1990\u2019da i\u015f yerimi hatta evimi buraya ta\u015f\u0131d\u0131m. O tarihten bu yana, yakla\u015f\u0131k 25 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre i\u00e7erisinde Beyo\u011flu ile i\u00e7 i\u00e7e ya\u015fad\u0131m. Gecesine g\u00fcnd\u00fcz\u00fcne, Beyo\u011flu\u2019nun 24 saatine tan\u0131kl\u0131k ettim. K\u00fclt\u00fcr sanat\u0131n en \u00e7ok yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 Beyo\u011flu bug\u00fcn ye-i\u00e7-yat k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn h\u0131zla etkisi alt\u0131na girmi\u015f durumda. Burada planlaman\u0131n de\u011fil de \u0130stanbul\u2019u h\u0131zla de\u011fi\u015ftiren, azmanla\u015ft\u0131ran rantsal olgular\u0131n etkin oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Herhangi bir plan yok; \u201c\u015furan\u0131n metrekaresi olduk\u00e7a de\u011ferli, buras\u0131 otel olabilir\u201d diyorlar. \u0130\u00e7inde ne var \u00f6nemli de\u011fil; sergi mekan\u0131, sinema, tiyatro, kitapevi, \u00f6nemli bir el sanatkar\u0131n\u0131n at\u00f6lyesi, bir piyanocu, t\u00fcnelde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi m\u00fczisyenlerin as\u0131rl\u0131k yerleri hi\u00e7 dikkate al\u0131nmadan; 100-150 y\u0131ll\u0131k yerler hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmeden kap\u0131 \u00f6n\u00fcne konuluyor. B\u00f6ylece bu kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm furyas\u0131 \u201crantsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u201de d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Her yer otel olmak \u00fczere. Yemek yeme mekanlar\u0131 bile caddede bar\u0131namaz hale geliyor. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, k\u00fc\u00e7\u00fck esnaf buradan d\u0131\u015flan\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc metrekarelerin fiyatlar\u0131 birdenbire inan\u0131lmaz derecede artt\u0131 ve buna hi\u00e7 kimse dayanamaz. Hele k\u00fclt\u00fcr hi\u00e7 dayanamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00fclt\u00fcr destekli bir olay. Sahaf Turkuaz, Bengi Kitapevi, Simurg\u2019un eski yeri, sinemalar, tiyatrolar, pasaj i\u00e7indeki bir s\u00fcr\u00fc esnaf, Hacopulo Pasaj\u0131\u2019ndaki yerler, hatta ve hatta Dilek Pastanesi bile zor durumda. Hepimizin \u00e7ok keyifle gitti\u011fi, sohbetler yapt\u0131\u011f\u0131 yer bile otel olmak \u00fczere gitmi\u015f. En son 1960\u2019lardan bu yana \u0130stanbul\u2019un hatta T\u00fcrkiye\u2019nin en g\u00fczel k\u00fclt\u00fcr sergilerine mek\u00e2nl\u0131k etmi\u015f olan Yap\u0131 Kredi\u2019nin de bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc Zara oldu. O bile birdenbire bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm i\u00e7inde ba\u015fka bir renk ald\u0131. Bat\u0131\u2019da i\u015fler b\u00f6yle y\u00fcr\u00fcm\u00fcyor. En son \u0130talya\u2019ya gittim. \u0130lk kez 1979 y\u0131l\u0131nda gen\u00e7 bir arkeoloji \u00f6\u011frencisi olarak gitmi\u015ftim ve Kuzey \u0130talya\u2019dan Sicilya\u2019ya kadar her yerini g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm. Daha sonra \u00fc\u00e7er be\u015fer y\u0131ll\u0131k periyotlarla daha lokalize yerlere, daha belirli konular\u0131 incelemek i\u00e7in gittim. Kuzey \u0130talya \u00f6zellikle Toscana b\u00f6lgesi \u00e7ok sevdi\u011fim bir yer. Burada yakla\u015f\u0131k 35 y\u0131ld\u0131r, esnaf gene ayn\u0131 yerde, k\u00fclt\u00fcr kurumlar\u0131 ayn\u0131 yerde, bizim benzerimiz kitapevleri ayn\u0131 yerde\u2026 Durmu\u015f oturmu\u015f bir Avrupa k\u00fclt\u00fcr\u00fc var. Bizim gibi Avrupa Birli\u011fi\u2019ne \u00fcye olma vizyonu olan bir \u00fclkede ise \u00fc\u00e7-be\u015f y\u0131l i\u00e7inde her \u015fey de\u011fi\u015febiliyor. B\u00f6yle bir kent azmanla\u015fmas\u0131 yok. Tabii de\u011fi\u015fim olacak geli\u015fmeye kar\u015f\u0131 de\u011filiz ama Tarihsel Yar\u0131mada\u2019n\u0131 korursun, Galata Pera\u2019n\u0131 korursun\u2026 Zaten bunlar korunmas\u0131 gereken yerler.<\/p>\n
Pandora Kitabevi<\/b>
\nBeyo\u011flu\u2019nun en eski kitap\u00e7\u0131lar\u0131ndan biri olan Pandora\u2019n\u0131n, buradaki \u0130ngilizce Yay\u0131nlar d\u00fckk\u00e2n\u0131, kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcreci i\u00e7inde otele d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmek \u00fczere bir turizm gurubu taraf\u0131ndan sat\u0131n al\u0131nd\u0131. Pandora\u2019n\u0131n kurucusu H\u00fcseyin S\u00f6nmez ile kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve kitap\u00e7\u0131lar\u0131n kapanmas\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi konu\u015ftuk…<\/p>\n
Beyo\u011flu\u2019nun en eski kitap\u00e7\u0131lar\u0131ndan biri olan Pandora\u2019n\u0131n, buradaki \u0130ngilizce Yay\u0131nlar d\u00fckk\u00e2n\u0131, kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcreci i\u00e7inde otele d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmek \u00fczere bir turizm gurubu taraf\u0131ndan sat\u0131n al\u0131nd\u0131. Pandora\u2019n\u0131n kurucusu H\u00fcseyin S\u00f6nmez ile Beyo\u011flu\u2019nda neler oldu\u011funu, kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve kimi kitap\u00e7\u0131lar\u0131n kapanmas\u0131, kimilerininse artan kira bedelleri nedeniyle kapanma tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmas\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi konu\u015ftuk…\u00a0 S\u00f6nmez; \u201c\u0130stiklal b\u00f6lgesi tamamen bir oteller b\u00f6lgesine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Gerek \u0130stanbul B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi gerekse Beyo\u011flu yerel y\u00f6netimleri bunu arzuluyor. Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yap\u0131l\u0131rken beraberinde k\u00fclt\u00fcrel mek\u00e2nlar\u0131n da tasarlanmas\u0131 laz\u0131m. Bunu da ancak otorite yapabilir\u201d diyor.<\/p>\n
\u00a0\u201cK\u00fclt\u00fcrel Mek\u00e2nlar Kapanmak Zorunda B\u0131rak\u0131l\u0131yor\u201d<\/b>
\nH\u00fcseyin S\u00f6nmez: Pandora, 1991 y\u0131l\u0131nda bir kitap\u00e7\u0131l\u0131k faaliyetine ba\u015flamak istedi\u011finde \u00f6nce \u0130stanbul\u2019un b\u00fct\u00fcn b\u00f6lgelerini \u00f6n\u00fcne serdi; Ortak\u00f6y\u2019\u00fc, Kad\u0131k\u00f6y\u2019\u00fc, Ni\u015fanta\u015f\u0131\u2019n\u0131 ve bir de Beyo\u011flu\u2019nu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck. Sonu\u00e7ta bu d\u00f6rt b\u00f6lgeden bize en uygun olan\u0131n Beyo\u011flu oldu\u011funa karar verdik ve y\u00fczlerce y\u0131ll\u0131k bir k\u00fclt\u00fcr merkezi olmas\u0131n\u0131n avantajlar\u0131yla Beyo\u011flu b\u00f6lgesinde kitabevimizi a\u00e7t\u0131k. A\u00e7t\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6nemde B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi ve Beyo\u011flu Belediyesi, CHP\u2019li belediye ba\u015fkanlar\u0131 taraf\u0131ndan y\u00f6netiliyordu. Ve Nurettin S\u00f6zen B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Ba\u015fkan\u0131 olarak Beyo\u011flu b\u00f6lgesinde yeni bir de\u011fi\u015fim yapmak istedi. Bunun en somut \u00f6rneklerinden bir tanesi de T\u00fcnel-Taksim aras\u0131na yap\u0131lan tramvayd\u0131. Biz kitabevimizi a\u00e7t\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu tramvay daha a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f, faaliyete ba\u015flamam\u0131\u015f, Beyo\u011flu\u2019nun ara sokaklar\u0131nda kald\u0131r\u0131mlar s\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc ve t\u00fcm Beyo\u011flu in\u015faat halindeydi. Bunun ge\u00e7ici bir durum oldu\u011funu bilerek burada kitabevini a\u00e7t\u0131k. A\u00e7t\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u0131rada T\u00fcnel\u2019de \u0130nk\u0131l\u00e2p Kitabevi, Frans\u0131z K\u00fclt\u00fcr Merkezi\u2019nin yan\u0131nda da Cumhuriyet Kitap Kul\u00fcb\u00fc vard\u0131. O tarihte yeni kitabevi a\u00e7\u0131lm\u0131yor aksine kapan\u0131yordu. Yani kitap\u00e7\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fc i\u00e7in bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f d\u00f6nemiydi. Biz o \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f d\u00f6neminde bir cesaretle Pandora\u2019y\u0131 a\u00e7t\u0131k. Bizden iki y\u0131l sonra, 1993\u2019te Beyo\u011flu\u2019nda bir\u00e7ok kitabevi a\u00e7\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Zirve 30 kitabevi oldu, \u015fu anda 8 kitabevine d\u00fc\u015ft\u00fc. Bizden \u00f6nce a\u00e7\u0131lan iki kitabevi ve bizden sonra a\u00e7\u0131lan 22 kitabevi kapand\u0131.<\/p>\n
Pandora\u2019n\u0131n \u00f6ncesinde bir yay\u0131nevi vard\u0131; Hil Yay\u0131nlar\u0131.1985 y\u0131l\u0131nda Ca\u011falo\u011flu\u2019nda bir binada faaliyetine devam ederken ne kadar gariptir ki Sultanahmet b\u00f6lgesinin de o s\u0131ralarda turizm b\u00f6lgesi haline getirilme \u00e7abalar\u0131 nedeniyle bulundu\u011fu bina sat\u0131l\u0131p otel olmu\u015ftur -bu bina \u015fu an da otel olarak devam ediyor-. Hil Yay\u0131n da Beyo\u011flu b\u00f6lgesine ta\u015f\u0131nmak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131. Hil Yay\u0131n, 1987\u2019de bu b\u00f6lgeye ilk gelen yay\u0131nevlerinden bir tanesidir. Sultanahmet art\u0131k bir turizm b\u00f6lgesi diyebiliriz; yay\u0131nevleri, gazeteler ve matbaalar orada de\u011fil. Ayn\u0131 kader tecelli ediyor \u015fimdi; ayn\u0131 durum Beyo\u011flu b\u00f6lgesinde ya\u015fan\u0131yor.<\/p>\n
\u201c\u0130stiklal b\u00f6lgesi, oteller b\u00f6lgesine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor\u201d<\/b>
\nBeyo\u011flu b\u00f6lgesinin \u00fcst\u00fcne yap\u0131lan birtak\u0131m plan ve uygulamalar var; Tarlaba\u015f\u0131 b\u00f6lgesinin de\u011fi\u015ftirilme, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclme planlar\u0131 var, \u0130stanbul\u2019u bir finans merkezi haline getirme arzular\u0131 var. Bir de 2020 olimpiyatlar\u0131 s\u00f6z konusu; bu nedenlerle Beyo\u011flu\u2019nda bir s\u00fcr\u00fc eski bina otel haline getirilmeye ba\u015fland\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla kitap\u00e7\u0131lar\u0131n kapanmas\u0131n\u0131n nedenlerinden bir tanesi, kitabevlerinin AVM\u2019lerin i\u00e7inde yer almas\u0131n\u0131n isteniyor olmas\u0131. Sinema salonlar\u0131ndaki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm kitap\u00e7\u0131larda da ya\u015fan\u0131yor. T\u00fcketici profilinin art\u0131k AVM\u2019lerden al\u0131\u015fveri\u015f yapmak istemesi, Beyo\u011flu b\u00f6lgesinin bir turizm b\u00f6lgesi haline getirilmesi kitap\u00e7\u0131lar\u0131 orada ya\u015fayamaz hale getirdi. Bizim bulundu\u011fumuz bina da bir otel firmas\u0131 taraf\u0131ndan sat\u0131n al\u0131nd\u0131. Sonu\u00e7 itibariyle biz de bulundu\u011fumuz yerden \u00e7\u0131k\u0131p ba\u015fka bir yere ge\u00e7me \u00e7abas\u0131 i\u00e7indeyiz.<\/p>\n
2000 y\u0131l\u0131 Beyo\u011flu\u2019ndan bir foto\u011fraf verirsek; burada 30 kitabevi, 10\u2019a yak\u0131n sinema, 7-8 tiyatro vard\u0131. Bug\u00fcnse sekiz kitabevi, iki-\u00fc\u00e7 sinema, bir-iki tiyatro d\u0131\u015f\u0131nda bir \u015fey kalmad\u0131. Kapanan Emek Sinemas\u0131 ve \u0130nci Pastanesi \u00e7ok simgesel ve tarihi mek\u00e2nlard\u0131. Biz de 22 y\u0131ll\u0131k kitap\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131zla \u0130stanbul\u2019un en eski ilk be\u015f kitabevinden bir tanesiyiz. Belki de T\u00fcrkiye\u2019nin en eski 10-15 kitabevinden bir tanesiyiz. Kitabevlerinin kapanma gerek\u00e7esi, ekonomik durum. Ekonomik durumumuz iyi olsayd\u0131 biz bulundu\u011fumuz binan\u0131n tamam\u0131n\u0131 sat\u0131n al\u0131p bir kitabevi haline getirebilirdik. Kitap sekt\u00f6r\u00fcnde bir yeri sat\u0131n alarak m\u00fclkiyetinize ge\u00e7irmeniz ve kitabevi a\u00e7man\u0131z m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projeleri de esas\u0131nda ekonomik projeler. Bug\u00fcnk\u00fc mevcut iktidar diyor ki \u0130stanbul\u2019a \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc havaalan\u0131n\u0131 yapaca\u011f\u0131m, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc k\u00f6pr\u00fcy\u00fc yapaca\u011f\u0131m; \u0130stanbul dar geliyor, kuzeye do\u011fru ormanlar\u0131 yok edece\u011fim ve orada 2-3 milyon insan ya\u015fataca\u011f\u0131m. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n arkas\u0131nda tek gerek\u00e7e var; ekonomik. Ama bu ekonomik gerek\u00e7enin yan\u0131nda k\u00fclt\u00fcr\u00fc yok saymak hatta yok etmek m\u00fcmk\u00fcn. Bu arada kimse bu kitabevleri, bu sinemalar kapans\u0131n demiyor. Proje kapsam\u0131nda buralar kapanmak zorunda b\u0131rak\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
Beyo\u011flu, Cumhuriyet \u00f6ncesinde olu\u015fturulmu\u015f, o d\u00f6nemin planlamas\u0131yla yap\u0131lm\u0131\u015f bir cadde. Avrupa\u2019daki b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde \u0130stiklal benzeri caddeler vard\u0131r. Oralara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u015funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz: 2000\u2019li y\u0131llarda Beyo\u011flu\u2019nda oldu\u011fu gibi bol kitabevi, bol tiyatro, bol sinema vard\u0131r o caddelerde. Gidi\u015fat, Beyo\u011flu\u2019nun bol miktarda otelin yer alaca\u011f\u0131 bir caddeye d\u00f6n\u00fc\u015fece\u011fini g\u00f6steriyor. \u0130stiklal b\u00f6lgesi tamamen bir oteller b\u00f6lgesine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Gerek \u0130stanbul B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi gerek Beyo\u011flu yerel y\u00f6netimleri bunu arzuluyor. Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yap\u0131l\u0131rken beraberinde k\u00fclt\u00fcrel mek\u00e2nlar\u0131n da tasarlanmas\u0131 laz\u0131m. Bunu da ancak otorite yapabilir.<\/p>\n
Kitap\u00e7\u0131lar bundan sonra nerede yer alacak?<\/b>
\nMerkezi otoritenin veya yerel y\u00f6netimin kitap\u00e7\u0131lara herhangi bir yer g\u00f6stermesi olas\u0131 de\u011fil. B\u00f6yle bir vizyon yok; gerek Ankara\u2019da gerek \u0130stanbul\u2019da. B\u00f6yle bir \u015fey yapmas\u0131 da gerekmez. Ama bamba\u015fka bir projeyle yol g\u00f6sterebilir. \u00d6rne\u011fin vergi muafiyeti yapabilir. B\u00f6ylece kitap sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn Ankara\u2019ya \u00f6dedi\u011fi para bir miktar azalabilir. Bu da daha y\u00fcksek kirayla yine o b\u00f6lgede kalmam\u0131z\u0131 sa\u011flayabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ayn\u0131 vergi muafiyetlerini zaman zaman pek \u00e7ok sekt\u00f6re yapabiliyorlar. \u0130lk ve acil olarak yap\u0131labilecek bir \u015fey \u00f6nermek istiyorum: Kitaptaki KDV y\u00fczde 8\u2019den y\u00fczde 1\u2019e d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclebilir. Bu da Bakanlar Kurulu\u2019nun bu ak\u015fam toplan\u0131p alabilece\u011fi bir karar.<\/p>\n
Merkezi y\u00f6netimden ya da yerel y\u00f6netimlerden \u00f6zel bir \u015fey beklemiyoruz. Biz T\u00fcrkiye\u2019de K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na kitap satmayan tek yay\u0131neviyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu t\u00fcr faaliyetlerin objektif, a\u00e7\u0131k \u015fekilde ve belli bir kuralla yap\u0131lmas\u0131 laz\u0131m. \u0130ktidarlar her zaman kendine daha yanda\u015f olanlar\u0131n kitaplar\u0131n\u0131 yo\u011fun olarak al\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla buna itiraz ederek 1982 y\u0131l\u0131ndan bu yana K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na hi\u00e7 kitap satm\u0131yoruz. Beyo\u011flu\u2019ndaki en eski kitap\u00e7\u0131 olarak bizim yer konusunda \u00f6zel bir talebimiz yok, sekt\u00f6rel taleplerimiz var.<\/p>\n
Bizim bir giri\u015fimimiz var. Baz\u0131 mek\u00e2nlar\u0131n i\u00e7ine bizim verebilece\u011fimiz kirayla, o binalarda alt kirac\u0131 haline gelmemiz. Bu giri\u015fimimizi \u00e7ok a\u00e7mak istemiyorum \u015fimdilik. B\u00fcy\u00fck bir holdingle oturduk ve bizim verebilece\u011fimiz kira budur dedik. E\u011fer bu kiran\u0131n \u00fc\u00e7-d\u00f6rt kat\u0131 fiyata kiraya verilebilecek yeri bize bu kirayla verirseniz biz burada Pandora\u2019y\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr\u00fcz dedik. Onlar da d\u00fc\u015f\u00fcnelim dediler ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. \u00c7are t\u00fckenmez. B\u00fcy\u00fck m\u00fclk sahipleri b\u00fcy\u00fck bir heyecan ve i\u015ftahla AVM a\u00e7maya devam ediyor. Oralarda da sadece kitap satan yerler yok. Kitap\u00e7\u0131lar, kitab\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ba\u015fka \u00fcr\u00fcnler de satarak ayakta kalabiliyor. Bir de kitap\u00e7\u0131l\u0131k yapm\u0131yorlar zaten; 50 tane \u00e7ok satan kitab\u0131 koyarak kitap\u00e7\u0131l\u0131k yapt\u0131klar\u0131n\u0131 zannediyorlar. Bu olaydan \u00f6nce biz bir AVM\u2019nin i\u00e7ine girmek istedik. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fc\u015fterilerimiz arabayla gidip gelebilecekleri bir yer istediler bizden. Sonra d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck ve AVM\u2019nin i\u00e7indeki kiray\u0131 da kar\u015f\u0131layamayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6rd\u00fck. Daha k\u00fc\u00e7\u00fck metrekare istedik; burada sizin gibilere yer yok dediler.<\/p>\n
\u201cBilginin tekelle\u015fti\u011fi bir d\u00fcnyaya do\u011fru gidiliyor\u201d<\/b>
\nMaalesef o bildi\u011fimiz, tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z k\u00fclt\u00fcr ve sanat merkezi Beyo\u011flu yok oluyor. Beyo\u011flu\u2019nda ke\u015fke Be\u015fikta\u015f\u2019taki YEM Kitabevi gibi sadece mimarl\u0131k kitaplar\u0131 satan, Pan Kitabevi gibi sadece m\u00fczik kitaplar\u0131 satan, Tarih\u00e7i Kitabevi gibi sadece tarih kitaplar\u0131 satan kitabevleri de olabilse. Yani daha \u00f6zelle\u015fmi\u015f kitabevleri; \u00e7\u00fcnk\u00fc bunlar ayr\u0131 bir renk. Bir mimar\u0131n veya m\u00fczikle ilgilenen birisinin ba\u015fka kitabevlerine gitmek yerine sadece mimarl\u0131k kitaplar\u0131n\u0131n ya da sadece m\u00fczik kitaplar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu bir yere gitmesi bence ho\u015f bir \u015fey. Ama tabii bu kitabevleri de Be\u015fikta\u015f, Kad\u0131k\u00f6y gibi yerlerde ne kadar ya\u015fayabilirler; bir soru i\u015fareti. Dolay\u0131s\u0131yla otoritenin, Ankara\u2019daki merkezi iktidar\u0131n vergi muafiyetleri konusunda acil davranmas\u0131 laz\u0131m. Beyo\u011flu b\u00f6lgesi, \u0130stanbul ve T\u00fcrkiye\u2019nin de \u00f6tesinde daha korkun\u00e7 olan \u015fu ki, bilgi toplumu bitiyor. Bilginin tekelle\u015fti\u011fi bir d\u00fcnyaya do\u011fru gidiliyor. \u0130nsanlar bir g\u00fczel kand\u0131r\u0131l\u0131yor; internetle birlikte bilgi yay\u0131ld\u0131, geli\u015fiyor gibi. Dolay\u0131s\u0131yla esas problem, kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn de \u00f6tesinde; bilgi toplumu, bilgi d\u00fcnyas\u0131 tekelle\u015fiyor.<\/p>\n
Robinson Crusoe Kitabevi<\/b>
\nBeyo\u011flu\u2019ndaki 19 y\u0131ll\u0131k kitabevi Robinson Crusoe 389 da caddedeki fahi\u015f kira bedelleri nedeniyle ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015fen kitabevlerinden biri. Robinson\u2019un kurucusu Bur\u00e7in Kimmet, kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmle birlikte \u0130stiklal Caddesi\u2019nde artan kira bedelleri nedeniyle esnaf\u0131n caddede ya\u015fama \u015fans\u0131n\u0131n kalmad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekiyor…<\/p>\n
Robinson\u2019un kurucusu Bur\u00e7in Kimmet, kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmle birlikte \u0130stiklal Caddesi\u2019nde artan sirk\u00fclasyonun, i\u015fletmeler i\u00e7in buray\u0131 \u00e7ok cazip k\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ve baz\u0131 b\u00fcy\u00fck markalar\u0131n s\u0131rf bu caddede olabilmek i\u00e7in hi\u00e7 de makul olmayan kira bedellerini \u00f6demeyi g\u00f6ze alabildiklere dikkat \u00e7ekiyor. Fahi\u015f kira bedellerinin esnaf\u0131n caddede ya\u015famas\u0131na izin verme\u011fini belirten Kimmet, \u201cBizim kiram\u0131z yedi sene \u00f6ncekine g\u00f6re \u00fc\u00e7 kat artt\u0131. \u0130stiklal de\u011ferleniyor diyelim ama caddeye gelen insan say\u0131s\u0131 ya da ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey \u00fc\u00e7 kat artmad\u0131\u201d diyor.<\/p>\n
Bur\u00e7in Kimmet:\u00a0<\/b>Beyo\u011flu\u2019nu Beyo\u011flu Yapan Ba\u011f\u0131ms\u0131z Mek\u00e2nlar Siliniyor, Robinson kapanmad\u0131, direniyor!<\/p>\n
Robinson kapand\u0131 \u015feklinde haberler yap\u0131ld\u0131. Ama \u015fu an i\u00e7in b\u00f6yle bir durum yok. Genel olarak ekonomik bir s\u0131k\u0131nt\u0131 vard\u0131. Bu s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 a\u015fmak i\u00e7in \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu ar\u0131yorduk. Uzun zamand\u0131r bekletti\u011fimiz bir kampanyam\u0131z vard\u0131; bir kart olsun ve insanlar bu kartla Robinson ile kolay ileti\u015fim kurabilsin, indirim yap\u0131labiliyorsa yap\u0131ls\u0131n, birtak\u0131m \u015feyleri bu kartla halledebilsin istiyorduk. Bunu ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131yla birle\u015ftirip \u201c\u00f6nce \u00f6de sonra al\u201d gibi bir kampanya ba\u015flatt\u0131k. Ayr\u0131ca 19 y\u0131ld\u0131r buray\u0131 var etmi\u015f insanlarla bu ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 s\u00f6ylem olarak payla\u015fmak laz\u0131md\u0131. O insanlar sayesinde buras\u0131 19 y\u0131l ya\u015fayabildi \u00e7\u00fcnk\u00fc. Bizim ilk kampanya metnimizde de \u201ckapan\u0131yoruz\u201d \u015feklinde bir ifade yoktu. Zaten kapanma notas\u0131nda olsayd\u0131k b\u00f6yle bir kampanyaya giri\u015fmeye de cesaret edemezdik. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu durumda bir kampanyayla aya\u011fa kalkmak m\u00fcmk\u00fcn olamaz.<\/p>\n
RobKart kampanyas\u0131n\u0131n sonucunda ciddi bir sirk\u00fclasyon oldu, insanlar sahiplendiler; bu bizi biraz rahatlatt\u0131, moralimiz y\u00fckseldi ve biraz daha hareket edebilir duruma geldik. Ba\u015flang\u0131\u00e7taki iyimser tahminlerimize \u00e7ok yak\u0131n \u015feyler oldu. Kapmayan\u0131n yap\u0131sal sorunlara \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil elbette. Kira bedellerinin artmas\u0131, caddenin sirk\u00fclasyonuyla \u00e7ok yak\u0131ndan ilgili.<\/p>\n
Robinson\u2019un i\u00e7inde bulundu\u011fu binan\u0131n kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projesi ba\u011flam\u0131nda sat\u0131lmas\u0131 gibi bir durum s\u00f6z konusu de\u011fil. Binan\u0131n b\u00f6yle bir sorunu yok. Burayla ilgili bir proje ya da mal sahibinin de buray\u0131 satmak gibi bir d\u00fc\u015f\u00fcncesi de yok \u015fu anda. Ama kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ba\u015fka bir yan\u0131 bizi zorluyor. Caddedeki sirk\u00fclasyon, i\u015fletmeler i\u00e7in buray\u0131 \u00e7ok cazip k\u0131l\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla baz\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fck markalar s\u0131rf bu caddede olabilmek i\u00e7in hi\u00e7 makul olmayan kiralar\u0131 \u00f6demeyi g\u00f6ze alabiliyorlar. Ekonomik g\u00fcc\u00fc olan bir firma i\u00e7in bu sorun de\u011fil. Ekonomik g\u00fcc\u00fc olmayan firma ise makul olmayan kiralar kar\u015f\u0131s\u0131nda mahkemeye gidebiliyor. \u00c7ok fahi\u015f fiyatlar var ve mal sahibi daha fazla kira istiyor. Bunun \u00fczerine de kira tespit davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in mahkemeye ba\u015fvuruluyor. Bu kira tespit davalar\u0131nda da biraz daha makul kira \u00f6deyen, eski kirac\u0131 olan insanlar\u0131n \u00f6dedi\u011fi kiralar\u0131 \u00f6rnek g\u00f6steriyorsunuz; kar\u015f\u0131 ise taraf yeni yeni caddeye girmi\u015f ve s\u0131rf caddede olmak i\u00e7in \u00e7ok ciddi kiralara evet demi\u015f yerleri \u00f6rnek g\u00f6steriyor. Mahkemenin yapt\u0131\u011f\u0131 ise bir orta yol bulma bile de\u011fil; madem orda \u00f6yle bir emsal var, ona yak\u0131n bir fiyata karar k\u0131l\u0131yor. Bu davan\u0131n s\u00fcresi de \u00fc\u00e7 sene. Biz son yedi sene i\u00e7erisinde iki defa b\u00f6yle bir mahkeme s\u00fcreci ya\u015fad\u0131k. Bizim kiram\u0131z yedi sene \u00f6ncekine g\u00f6re \u00fc\u00e7 kat artt\u0131. \u0130stiklal de\u011ferleniyor diyelim ama caddeye gelen insan say\u0131s\u0131 ya da ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey \u00fc\u00e7 kat artmad\u0131. Kiram\u0131z artt\u0131 ve bununla ba\u015f etmek \u00e7ok zor hale geldi. Ayr\u0131ca yerel y\u00f6netimlerde; \u0130stiklal, Beyo\u011flu ve Taksim Meydan\u0131\u2019yla ilgili projeler konusunda \u201cyapt\u0131m, oldu\u201d gibi buyurgan bir tav\u0131r s\u00f6z konusu. Tarlaba\u015f\u0131\u2019ndaki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm de caddede birtak\u0131m s\u0131k\u0131nt\u0131lara yol a\u00e7\u0131yor \u2013\u00e7ok etkilemezmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnmesine ra\u011fmen-. Daha \u00f6nce caddede ta\u015flar\u0131n s\u00f6k\u00fcl\u00fcp yenilenmesi s\u00fcreci ve lokanta, bar gibi mek\u00e2nlar\u0131n d\u0131\u015far\u0131ya masa-sandalye atmas\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131 da buradaki insan yo\u011funlu\u011funun azalmas\u0131na neden oldu ve bizi de etkiledi bu durum. Hem caddeye giri\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015f yapan insan say\u0131s\u0131n\u0131 ciddi oranda azaltt\u0131 hem de esnaf\u0131n zor durumda kalmas\u0131na neden oldu. Masa-sandalye meselesinin ard\u0131ndan Taksim Meydan\u0131\u2019n\u0131n trafi\u011fe kapanmas\u0131 meselesi geldi. Bunun da bizi ve caddedeki esnaf\u0131 etkileyece\u011fini biliyordum ama bu kadar \u00e7ok etkileyece\u011fini tahmin etmiyordum.<\/p>\n
\u201c\u0130stiklal Caddesi AVM\u2019ye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor\u201d<\/b>
\n19 sene \u00f6nceki, \u00f6zellikle Galatasaray ile T\u00fcnel aras\u0131ndaki d\u00fckk\u00e2nlar\u0131 g\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fcne getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Bir de \u015fimdiki haline bak\u0131yorum ve \u0130stiklal\u2019i oldu\u011fu gibi bir AVM haline getirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorum. Buraya ilk AVM yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman da \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcm: Buras\u0131 yap\u0131s\u0131 itibariyle uzun bir cadde ve istedi\u011fin her \u015feyi farkl\u0131 ma\u011fazalarda bulabiliyorsun. Neden insanlar bir binan\u0131n i\u00e7ine girip, orada kat kat dola\u015f\u0131p al\u0131\u015fveri\u015f yaps\u0131nlar ki? Ama tabii buna al\u0131\u015fan insanlar var. Bu AVM\u2019lerin i\u00e7inde kitap\u00e7\u0131lar da var mesela; zincir kitap\u00e7\u0131lar. Fakat bunlar ba\u015fka bir yerde, biz ba\u015fka bir yerdeyiz asl\u0131nda. Bu arada onlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015ften memnun olan okur yok mudur? Vard\u0131r. O hafta en \u00e7ok konu\u015fulan kitaplar\u0131 o mek\u00e2na girdi\u011finde en \u00f6nde y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f vaziyette g\u00f6rmek, fazla u\u011fra\u015fmadan eri\u015fmek isteyebilir kimileri. Tabii ki metrekare a\u00e7\u0131s\u0131ndan hepsi bize g\u00f6re daha avantajl\u0131lar, insanlar daha rahat al\u0131\u015fveri\u015f yapabiliyorlar. \u0130nsanlar\u0131n t\u00fcketim al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 de\u011fi\u015fiyor ve her \u00fcr\u00fcnde bir s\u00fcpermarketle\u015fmeye do\u011fru gidiliyor. Ancak ba\u015fka her yerde bulunabilecek al\u0131\u015fveri\u015f mek\u00e2nlar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7er be\u015fer tane burada da yer a\u00e7mas\u0131yla, buras\u0131 da di\u011ferlerine benzemeye ba\u015flad\u0131k\u00e7a, Beyo\u011flu\u2019nu Beyo\u011flu yapan ba\u011f\u0131ms\u0131z mek\u00e2nlar silindik\u00e7e ya da arka sokaklara ka\u00e7t\u0131k\u00e7a, s\u0131rf o mek\u00e2nlar i\u00e7in buraya gelen insanlar, caddeye eskisi gibi u\u011framayacak. Bir zincir olmayan, bir benzeri olmayan yerlerin m\u00fc\u015fterisi olan insanlar\u0131n gidecekleri yer say\u0131s\u0131 giderek azal\u0131yor. Buran\u0131n bir cazibe merkezi olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan insanlar azal\u0131yor; hem caddeyi ve mek\u00e2nlar\u0131 kullanan insanlar olarak azal\u0131yor hem de bu caddede mek\u00e2n\u0131 olan insanlar azal\u0131yor.<\/p>\n
\u201cBir soylula\u015ft\u0131rma projesi\u201d<\/b>
\nGe\u00e7mi\u015fte soylula\u015ft\u0131rma projesi kapsam\u0131nda i\u00e7kili mek\u00e2nlar, \u0130stanbul\u2019un di\u011fer semtlerinden uzakla\u015ft\u0131r\u0131larak Beyo\u011flu\u2019na t\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdi yine ayn\u0131 mant\u0131kla buralar\u0131 yine o mek\u00e2nlardan temizleme \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 var. Tarlaba\u015f\u0131, merkezde kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc yaratm\u0131\u015f bir mahalle; evet sorunlar\u0131 var, evet daha kentli hale getirilmesi i\u00e7in bir \u015feyler yap\u0131lmas\u0131 laz\u0131m. Tarlaba\u015f\u0131 ile ilgili bu sorunlarla ilgilenen bir sivil toplum kurulu\u015fu da var zaten. B\u00f6yle \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmak yerine toplum m\u00fchendisli\u011finin bir ba\u015fka versiyonu olarak oradaki insanlar\u0131 al\u0131p ba\u015fka yerlere sevk ederek buray\u0131 sil ba\u015ftan yeniden yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Ba\u015ftan kurallara uyup birtak\u0131m \u015feyleri ad\u0131m ad\u0131m yaparak yol al\u0131nmaz, bir\u00e7ok \u015fey \u00f6nemsenmez; i\u015fler i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz bir hal al\u0131nca da sil ba\u015ftan yapmaya giri\u015filir. H\u00e2lbuki bir kentin haf\u0131zas\u0131 \u00f6yle kurulmuyor. Orlando Figes, \u201cNata\u015fa’n\u0131n Dans\u0131-Rusya’n\u0131n K\u00fclt\u00fcrel Tarihi\u201d adl\u0131 kitab\u0131nda St. Petersburg\u2019un ana caddesinin neden yamuk oldu\u011fundan bahseder. Aradan y\u00fczlerce y\u0131l ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen cadde bug\u00fcn hala yamuk. Bug\u00fcn birisi oturmu\u015f bu cadde neden yamuk diye kafa yoruyor. Bir kentin haf\u0131zas\u0131, tarihi b\u00f6yle olu\u015fuyor. \u0130stiklal Caddesi\u2019nde kap\u0131 numaralar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdiler mesela. Robinson Crouse, kuruldu\u011fu g\u00fcnden bu yana ayn\u0131 yerde ve kap\u0131 numaras\u0131 389. Ama sonradan numaram\u0131z de\u011fi\u015fti. \u0130stiklal Caddesi\u2019nde numara de\u011fi\u015fir mi, niye de\u011fi\u015fiyor? B\u00f6yle bir caddede numaralar\u0131n de\u011fi\u015fmesini yabanc\u0131lara anlatmak \u00e7ok zor. Bizim ismimizde eski numaram\u0131z 389 hala yer al\u0131yor ve yabanc\u0131lar 389\u2019un ne oldu\u011funu soruyor bize. Eskiden kap\u0131 numaram\u0131z diyorduk, \u015fimdi diyemiyoruz. D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc olan \u015fu: Neden de\u011fi\u015fmek zorunda kald\u0131 kap\u0131 numaralar\u0131? En ba\u015f\u0131ndan yanl\u0131\u015f yap\u0131lm\u0131\u015f olamaz herhalde. Demek ki arada baz\u0131 yeni binalar yap\u0131ld\u0131, yeni yollar a\u00e7\u0131ld\u0131 vs. Sonu\u00e7ta i\u015fin i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lamaz bir noktaya gelindi ve b\u00fct\u00fcn numaralar\u0131 s\u0131f\u0131rlay\u0131p yeniden numaraland\u0131rd\u0131lar. \u015eimdi Tarlaba\u015f\u0131\u2019ndaki insanlara yeni bir ya\u015fam tarz\u0131 dayat\u0131lacak. Sulukule\u2019deki insanlar\u0131n mutsuzlu\u011fu ve oraya al\u0131\u015famamalar\u0131 ile ilgili haberleri okuyoruz. Tarlaba\u015f\u0131\u2019nda da ayn\u0131 \u015fey olacak; buras\u0131 yeniden kullan\u0131ma a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bir alan olacak. Biz buran\u0131n 20 sene \u00f6nceki halini biliyoruz, \u015fimdiki halini de g\u00f6rece\u011fiz. Burada ya\u015fayan insanlara \u015funu s\u00f6yl\u00fcyorlar: \u201c\u015eehrin merkezinden \u015f\u00f6yle kenara \u00e7ekil sen. \u00c7ok g\u00fczel metrolar yap\u0131yorum, \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in gelirsin merkeze.\u201d T\u00fcm mesele bu\u2026<\/p>\n
Kaynak: yapi.com.tr<\/b><\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u0130stanbul’un Beyo\u011flu il\u00e7esinde ya\u015fanan kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm \u00fczerine yapi.com.tr’nin \u0130stiklal Caddesi’ndeki kitap\u00e7\u0131larla yapt\u0131\u011f\u0131…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4703],"tags":[],"class_list":{"0":"post-6964","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kent-ve-doga"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6964","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6964"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6964\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6964"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6964"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6964"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}