{"id":7119,"date":"2013-12-30T13:29:03","date_gmt":"2013-12-30T11:29:03","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=7119"},"modified":"2013-12-30T13:29:03","modified_gmt":"2013-12-30T11:29:03","slug":"emo-akpnin-enerji-politikasi-iflas-etti-ozellestirmelerin-sonu-karanlik-ve-soguk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/emo-akpnin-enerji-politikasi-iflas-etti-ozellestirmelerin-sonu-karanlik-ve-soguk\/","title":{"rendered":"EMO: \u201cAKP\u2018nin Enerji Politikas\u0131 \u0130flas Etti \u00d6zelle\u015ftirmelerin Sonu: Karanl\u0131k ve So\u011fuk\u201d"},"content":{"rendered":"<p>Ba\u015fbakan Recep Tayyip Erdo\u011fan\u2018\u0131n &#8220;do\u011falgaz medeniyeti&#8221; \u00e7\u00f6kt\u00fc. AKP, 11 y\u0131ll\u0131k iktidar\u0131 d\u00f6neminde izledi\u011fi serbest piyasac\u0131 ve \u00f6zelle\u015ftirmeci uygulamalar sonucunda yurtta\u015flar\u0131 so\u011fuk ve karanl\u0131kta b\u0131rakt\u0131. A\u011f\u0131r k\u0131\u015f \u015fartlar\u0131 alt\u0131nda ya\u015fanan do\u011falgaz s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 elektrik \u00fcretimini vurdu. Yurdun b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde habersiz elektrik kesintileri gezdirilmeye ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p>\u0130ktidara geldi\u011finden bu yana yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131ndan s\u00f6z ederken, yeni do\u011falgaz santrallar\u0131na lisanslar verip d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 artt\u0131ran; kamuya enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131 yasaklan\u0131rken n\u00fckleer santral ve do\u011fay\u0131 katleden k\u00fc\u00e7\u00fck HES\u2018lerle enerjide rekabet\u00e7i piyasa oyunu oynayan; serbest piyasa diye kurulan karaborsada kamunun elinde kalan santrallarla dahi fiyat dengelemesi yap\u0131lamazken bu santrallar\u0131 da satmaya kalkan; spek\u00fclasyonlar kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7aresiz kal\u0131p tavan fiyat\u0131 2 TL ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131nca \u015firketlerin &#8220;\u015falter indirme&#8221; tehditleri kar\u015f\u0131s\u0131nda bocalayan AKP H\u00fck\u00fcmeti, elektrik ve do\u011falgazda ya\u015fanan s\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fc \u00f6rtmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<br \/>\nEnerji alan\u0131nda yurtta\u015flar\u0131 so\u011fuk ve karanl\u0131kta b\u0131rakan tablo nas\u0131l yarat\u0131ld\u0131?<\/p>\n<ul>\n<li>Elektrik Piyasas\u0131 Kanunu ile birlikte kamunun yeni enerji yat\u0131r\u0131m\u0131 yapmas\u0131 yasakland\u0131.Elektrik \u00fcretiminde 2002 y\u0131l\u0131nda y\u00fczde 62.2 olan kamu santrallar\u0131n\u0131n pay\u0131 2012 y\u0131l\u0131nda y\u00fczde 37.8\u2018e d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc. Bu y\u0131l gerileme devam ederek, 12 Aral\u0131k 2013 itibar\u0131yla kamunun pay\u0131 y\u00fczde 34.1\u2018e kadar indi.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li>Yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131n\u0131n pay\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 s\u00f6ylendi. Ancak AKP\u2018nin iktidara geldi\u011fi d\u00f6nemde yar\u0131 yar\u0131ya olan elektrik \u00fcretimindeki ithal-yerli kaynak terazisi, 2008 y\u0131l\u0131nda y\u00fczde 60\u2018larla ithal kaynaklarda a\u011f\u0131r \u00e7ekti. Ge\u00e7en y\u0131l da ithal kaynak ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fczde 56.5\u2018ler d\u00fczeyinde ger\u00e7ekle\u015fti.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li>Elektrik kurulu g\u00fcc\u00fcnde 2013 y\u0131l\u0131nda kaydedilen 4 bin 360 megavatl\u0131k (MW) art\u0131\u015f\u0131n yar\u0131s\u0131 do\u011falgaz santrallar\u0131yla sa\u011fland\u0131. B\u00f6ylece do\u011falgaz santrallar\u0131n\u0131n kurulu g\u00fcc\u00fc 1 y\u0131lda y\u00fczde 12.4 artarken, kurulu g\u00fc\u00e7 i\u00e7indeki pay\u0131 da y\u00fczde 30.1\u2018den y\u00fczde 31.4\u2018e y\u00fckseldi. EPDK taraf\u0131ndan do\u011falgaz yak\u0131tl\u0131 santrallar i\u00e7in verilmi\u015f yakla\u015f\u0131k 29 bin 750 MW lisans\u0131n yan\u0131nda 21 bin MW\u2018\u0131 do\u011falgaza 6 bin MW\u2018\u0131 ithal k\u00f6m\u00fcre dayal\u0131 lisans ise inceleme ve uygun bulunma a\u015famas\u0131ndad\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li>Elektrik \u00fcretimindeki d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ve tek kaynak olarak do\u011falgaza y\u00f6nelik ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011fa, ayr\u0131ca al\u0131m ve sat\u0131m garantilerine y\u00f6nelik ele\u015ftirilere, &#8220;En pahal\u0131 enerji olmayan enerjidir&#8221; s\u00f6ylemi ile yan\u0131t verilerek, \u00fclkemize dayat\u0131lan do\u011falgaz santrallar\u0131n\u0131n, bug\u00fcn do\u011falgaz s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 nedeniyle bizzat enerji yoklu\u011funun sorumlusu olmas\u0131 da garip bir ironi olu\u015fturmu\u015ftur.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li>Yaln\u0131zca elektrik alan\u0131 de\u011fil do\u011falgaz alan\u0131 da \u00f6zelle\u015ftirme ve serbest piyasa \u0131srar\u0131ndan pay\u0131n\u0131 ald\u0131. BOTA\u015e\u2018\u0131n do\u011falgaz al\u0131m\u0131ndaki pay\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 hedefi ve al\u0131m anla\u015fmalar\u0131n\u0131 \u00f6zel \u015firketlerin yapmas\u0131na y\u00f6nelik \u0131srar sonucunda Rusya\u2018dan s\u00f6zle\u015fme s\u00fcresi 2011 y\u0131l\u0131nda sona eren 6 milyar metrek\u00fcpl\u00fck do\u011falgaz al\u0131m\u0131 yenilenmezken, do\u011falgazda arz s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ya\u015fanaca\u011f\u0131 uyar\u0131lar\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ancak 1 y\u0131ll\u0131k uzatma ile ge\u00e7ici \u00e7\u00f6z\u00fcm sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li>Do\u011falgaz depolama alan\u0131nda gerekli yat\u0131r\u0131mlar beklendi\u011fi gibi ger\u00e7ekle\u015ftirilemedi.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li>Plans\u0131zl\u0131k ve yat\u0131r\u0131ms\u0131zl\u0131k sonucunda Ba\u015fbakan Recep Tayyip Erdo\u011fan\u2018\u0131n se\u00e7im propagandas\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 &#8220;Do\u011falgaz Medeniyeti&#8221; s\u00f6ylemi e\u015fli\u011finde pek \u00e7ok yerde yine \u00f6zel giri\u015fimciler eliyle \u0131s\u0131nma sistemi olarak do\u011falgaza ge\u00e7ildi. A\u011f\u0131r k\u0131\u015f \u015fartlar\u0131 alt\u0131nda ise al\u0131m yap\u0131lan do\u011falgaz\u0131n elektrik \u00fcretimi ve hanelerin \u0131s\u0131nmas\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamaya yetmedi\u011fi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Hanelerin \u0131s\u0131nmas\u0131na \u00f6ncelik verilip do\u011falgaz santrallar\u0131na verilen yak\u0131t\u0131n kesilmesi de yeterli olmad\u0131. \u0130kincil yak\u0131ta ge\u00e7en santrallar\u0131n maliyeti artarken, fiyat bask\u0131s\u0131 olu\u015ftu. Elektrik k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 karaborsada da fiyatlar\u0131 y\u00fckseltti. Borsa fiyatlar\u0131 tavan fiyat olan 2 TL\u2018ye dayand\u0131. Bu kez elektrikler de kesildi. Do\u011falgaz medeniyeti yerini karanl\u0131k ve so\u011fuk olarak ilkel ya\u015fam \u015fartlar\u0131na b\u0131rakt\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li>Kesintiler, b\u00fcy\u00fck do\u011falgaz santrallar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu Trakya\u2018da yo\u011funla\u015ft\u0131. Bu durum, enterkonnekte sistemin Trakya\u2018daki do\u011falgaz santrallar\u0131n\u0131n devreden \u00e7\u0131kmas\u0131 durumunda o b\u00f6lgeye y\u00f6nelik enerji sistemini beslemekte yetersiz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6steriyor.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li>Elektrik da\u011f\u0131t\u0131m \u015firketlerinin \u00f6zelle\u015ftirilmesi sonucunda talep taraf\u0131n\u0131n planl\u0131 ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 idare edilebilme ko\u015fullar\u0131 ortadan kalkt\u0131. Da\u011f\u0131t\u0131m \u015firketlerinin kar aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde \u00fclkenin geneli i\u00e7in risk olu\u015ftursa dahi en y\u00fcksek d\u00fczeyde elektrik sat\u0131\u015f\u0131 yapmaya devam etmek istemeleri serbest piyasan\u0131n mant\u0131\u011f\u0131 gere\u011fi oldu\u011funa g\u00f6re, kamunun yarar\u0131 gere\u011fi \u00f6ncelik belirlenip baz\u0131 b\u00fcy\u00fck t\u00fcketicilerin devreden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 da ge\u00e7mi\u015fte oldu\u011fu gibi yap\u0131lamamaktad\u0131r. Sanayicilere el alt\u0131ndan elektrik talebini kesmeleri i\u00e7in uyar\u0131 g\u00f6nderildi\u011fi belirtilmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li>Kamuya sa\u011fl\u0131kl\u0131 bilgi verilmezken, elektrik da\u011f\u0131t\u0131m \u015firketlerinin bak\u0131m nedeniyle kesinti olmad\u0131\u011f\u0131na, do\u011falgaz s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 nedeniyle kesintiye gidilece\u011fi a\u00e7\u0131klamalar\u0131na dahi m\u00fcdahale edildi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Dicle EDA\u015e ilk \u00f6nce do\u011falgaz s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 nedeniyle kesintiye gidece\u011fini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f; ard\u0131ndan ikinci bir a\u00e7\u0131klama yaparak, yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtip, ar\u0131za bak\u0131m onar\u0131m ihtiyac\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ya\u015fanan s\u0131k\u0131nt\u0131 a\u011f\u0131r k\u0131\u015f \u015fartlar\u0131 nedeniyle trafo patlamas\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklenme, bak\u0131m ve onar\u0131m gibi gerek\u00e7elerle a\u00e7\u0131klanamayacak \u00f6l\u00e7\u00fcde b\u00fcy\u00fck ve geni\u015f \u00e7apl\u0131d\u0131r. Uygulanan enerji politikalar\u0131 iflas etmi\u015ftir. \u00d6zelle\u015ftirmeler ve serbest piyasa \u0131srar\u0131 sonucunda vard\u0131\u011f\u0131m\u0131z nokta iddia edildi\u011fi gibi kaliteli, kesintisiz ve ucuz enerji de\u011fil, tersine kalitesiz, arz\u0131 sorunlu ve pahal\u0131 enerjidir. Bir an \u00f6nce kamu ad\u0131na enerji alan\u0131na y\u00f6nelik m\u00fcdahalelerde bulunulmas\u0131 zorunludur.<\/p>\n<p><b>Elektrik M\u00fchendisleri Odas\u0131<\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ba\u015fbakan Recep Tayyip Erdo\u011fan\u2018\u0131n &#8220;do\u011falgaz medeniyeti&#8221; \u00e7\u00f6kt\u00fc. AKP, 11 y\u0131ll\u0131k iktidar\u0131 d\u00f6neminde&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[2010,2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-7119","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-basin-aciklamalari","8":"category-haberler"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7119","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7119"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7119\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7119"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7119"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7119"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}