{"id":797,"date":"2009-01-24T09:14:51","date_gmt":"2009-01-24T06:14:51","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=797"},"modified":"2019-01-28T21:01:33","modified_gmt":"2019-01-28T18:01:33","slug":"nuekleer-kapitalizm-mehmet-horu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/nuekleer-kapitalizm-mehmet-horu\/","title":{"rendered":"N\u00fckleer Kapitalizm &#8211; Mehmet Horu\u015f"},"content":{"rendered":"<p><strong>N\u00dcKLEER KAP\u0130TAL\u0130ZM<\/strong><\/p>\n<p>Ortado\u011fu ve Kafkasya\u2019da h\u0131zla t\u0131rmanan sava\u015f; bir enerji sava\u015f\u0131. K\u00fcresel kriz kar\u015f\u0131s\u0131nda kapitalizmin ecelini bir kez daha ertelemek i\u00e7in bu sava\u015fta insanl\u0131\u011f\u0131 bir n\u00fckleer maceraya s\u00fcr\u00fcklemekten ka\u00e7\u0131nmayaca\u011f\u0131 bir ger\u00e7ek. Hiro\u015fima\u2019ya at\u0131lan atom bombas\u0131 ile ba\u015flayan So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6neminin ard\u0131ndan d\u00fcnya haritas\u0131, bir kez daha n\u00fckleer hesaplarla \u00e7iziliyor ve Gazze\u2019de ya\u015fanan vah\u015fet g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri bir n\u00fckleer felaketin de habercisi olabilir. Sava\u015f g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri ve at\u0131lan bombalar, do\u011falgaz\u0131m\u0131z\u0131n her an kesilebilece\u011finin ve ertesi g\u00fcn uzayacak fatura kuyruklar\u0131n\u0131n da habercisi. Ya\u015fanan trajedilere sessiz kalamayacak kadar kriz taraf\u0131ndan ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f durumday\u0131z ve insanl\u0131k i\u00e7in \u00e7ember gittik\u00e7e daral\u0131yor.<\/p>\n<p>Kapitalizmin tarihi boyunca hi\u00e7bir sekt\u00f6r, enerjinin sahip oldu\u011fu ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131 taht\u0131ndan indirmeyi ba\u015faramad\u0131 ve bu seferki ekonomik krize e\u015flik eden \u00e7ok daha yap\u0131sal bir enerji krizi s\u00f6z konusu. Enerjinin \u00fcretim s\u00fcrecindeki etkin kullan\u0131m\u0131, her zaman ekonomik geli\u015fmenin ve ayn\u0131 end\u00fcstriyalist bak\u0131\u015f\u0131n sonucu olarak, kalk\u0131nman\u0131n temel g\u00f6stergesi kabul edildi. B\u00fct\u00fcn g\u00f6z\u00fc karal\u0131\u011f\u0131 bir yana kapitalist ekonomi, petrol ve do\u011falgaza olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yenilenebilir ve temiz enerji ile ikame edebilecek bir teknolojik alternatife sahip de\u011fil. Bu nedenle enerji konusu, krizi anlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan da odaklanmas\u0131 gereken temel ba\u015fl\u0131klardan birini olu\u015fturuyor.<\/p>\n<p><strong>B\u00fcy\u00fc ya da \u00d6l<\/strong><\/p>\n<p>Amerikan enerji devi ENRON\u2019un iflas\u0131 ile patlayan k\u00fcresel ekonomik kriz, en alttakilerin daha da yoksulla\u015fmas\u0131 ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ba\u015fta olmak \u00fczere ekolojik krizle birlikte derinle\u015fiyor. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi konusunda yap\u0131lan uluslar aras\u0131 toplant\u0131larda indirim hedefleri mevcut b\u00fcy\u00fcme oranlar\u0131 \u00fczerinden hesaplan\u0131yor. En son yay\u0131nlanan Stern Raporu ve Poznan\u2019daki toplant\u0131larda, ekolojik felaketlerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen b\u00fct\u00fcn politikalar, ekonomik b\u00fcy\u00fcme hesaplamalar\u0131 ile ortaya koyuldu. Ama b\u00fct\u00fcn bu hesaplar, \u00e7evre korumac\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131n alg\u0131layabilece\u011finin \u00e7ok \u00f6tesinde, kapitalizmin tarihsel evrimi i\u00e7inde \u201cb\u00fcy\u00fc ya da \u00f6l\u201d ikilemini bir kez daha ele veriyor.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de de b\u00fcy\u00fck sermaye gruplar\u0131n\u0131n teker teker enerji sekt\u00f6r\u00fcne girme hedeflerini a\u00e7\u0131klamalar\u0131, termik, hidrolik ve r\u00fczgar santrali ihaleleri furyas\u0131 ve enerji sekt\u00f6r\u00fcndeki her t\u00fcrl\u00fc kamu denetimin ortadan kalkmas\u0131, enerji alan\u0131ndaki yolsuzluklar, kapitalizmin tarihsel ve fiziksel bahsi konusunda k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte ya\u015fananlar\u0131n bir izd\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc. Tehlikeli, pahal\u0131, ilkel ve d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 n\u00fckleer santrallerin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc konu\u015fulmaya ba\u015fland\u0131. H\u00fck\u00fcmet, Enerji Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve TAEK el ele T\u00fcrkiye\u2019yi bir n\u00fckleer cehennemine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek \u00fczereler. <br \/>D\u00fcnya Bankas\u0131 yetkilileri taraf\u0131ndan mali krizin nedeni olarak te\u015fhis edilen \u201ctoksik sermaye\u201d, kayna\u011f\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck oranda enerji spek\u00fclasyonlar\u0131ndan sa\u011fl\u0131yor. Akkuyu\u2019da yap\u0131lacak n\u00fckleer santral ihalesine teklif haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klanan \u015firketlerden sadece birinin teklif sunmas\u0131n\u0131n da h\u00fck\u00fcmetin n\u00fckleer santralleri hayata ge\u00e7irmek konusundaki kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n da s\u0131rr\u0131 bu \u201ctoksik sermaye\u201d de.\u00a0 T\u00fcrkiyeli n\u00fckleer kar\u015f\u0131tlar\u0131 aras\u0131nda santral ihalesinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ilk g\u00fcndeki \u201c\u00e7evrecilerin zaferi\u201d a\u00e7\u0131klamalar\u0131, akl\u0131selimle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce do\u011fal olarak yerini s\u00fck\u00fbnete b\u0131rakt\u0131. Ortado\u011fu ve Kafkaslar\u2019daki g\u00fc\u00e7 dengeleri ve mali kriz, bundan sonra n\u00fckleer santraller konusunda ya\u015fanacaklar\u0131n seyrini ve zamanlamas\u0131n\u0131 belirleyecek. T\u00fcrkiye\u2019nin enerji ihtiyac\u0131n\u0131n %70\u2019inin do\u011falgazdan kar\u015f\u0131lanmas\u0131 ve tamam\u0131na yak\u0131n\u0131n\u0131n Rusya\u2019dan sa\u011flanmas\u0131 avantaj\u0131yla \u201cihale\u201d \u015fimdilik Ruslar\u2019a kald\u0131.\u00a0\u00a0 <\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Jevons Paradoksu<\/strong><\/p>\n<p>W.S.Jevons\u2019un 1865 y\u0131l\u0131nda \u201cK\u00f6m\u00fcr Sorunu\u201d adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla ortaya koydu\u011fu ve \u201cJevons Paradoksu\u201d olarak bilinen g\u00f6r\u00fc\u015fleri, enerji krizi etraf\u0131nda d\u00f6nen tart\u0131\u015fmalar\u0131n kapitalizmin tarihsel e\u011filimlerini g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan bug\u00fcn de ge\u00e7erlili\u011fini koruyor. 19.y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131ndan beri kapitalizmin geli\u015fmesi, s\u00fcrekli artan bir enerji ihtiyac\u0131n\u0131 ve farkl\u0131 do\u011fal varl\u0131klar\u0131n enerji ihtiyac\u0131 i\u00e7in t\u00fcketilmesini ve buna uygun teknolojilerin seferber edilmesini de beraberinde getirdi. Buhar makinesi, elektri\u011fin icad\u0131, petrol\u00fcn kullan\u0131lmas\u0131 ve n\u00fckleer teknoloji gibi yeni teknolojilerin yarat\u0131lmas\u0131 bu maddi ihtiya\u00e7tan kaynakland\u0131. Jevons, \u201cyak\u0131t ekonomisi\u201d olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 k\u00f6m\u00fcr gibi bir do\u011fal kayna\u011f\u0131n kullan\u0131m\u0131ndaki etkinli\u011fin artmas\u0131n\u0131n, bu kayna\u011fa y\u00f6nelik talepte bir azalmaya de\u011fil, sadece bir art\u0131\u015fa neden oldu\u011funu saptam\u0131\u015ft\u0131. Bu da etkinliklerdeki iyile\u015ftirmelerin kapitalist sistemde geni\u015fleyen bir \u00fcretim \u00f6l\u00e7e\u011fine neden olmas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. <\/p>\n<p>Britanya\u2019n\u0131n sanayi geli\u015fiminin ucuz k\u00f6m\u00fcre dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Jevons, k\u00f6m\u00fcr\u00fcn daha derindeki damarlar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131yla birlikte artan maliyetinin, ekonomik durgunluk yarataca\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcr\u00fcyordu.\u00a0 Jevons\u2019un k\u00f6m\u00fcr kaynaklar\u0131n\u0131n t\u00fckenmesi nedeniyle olu\u015facak durgunluk beklentisi, petrol ve hidroelektrik gibi ikame enerji kaynaklar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015fti. K\u00f6m\u00fcrden sonra devreye sokulan petrol ve \u015fimdi de n\u00fckleer teknolojiye ra\u011fmen yeni ve yine bir enerji krizi do\u011fdu. <\/p>\n<p>Tarihsel s\u00fcreklilik i\u00e7inde bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda buhar makinesi geli\u015ftik\u00e7e k\u00f6m\u00fcre olan talep azalmad\u0131 aksine art\u0131. T\u0131pk\u0131 so\u011futma teknolojisinin geli\u015fmesinin daha \u00e7ok buzdolab\u0131n\u0131n \u00fcretilmesine yol a\u00e7mas\u0131 gibi otomobil sanayinde enerjinin daha etkin kullan\u0131lmas\u0131, otomobil say\u0131s\u0131nda daha fazla art\u0131\u015fa neden oluyor. Daha az enerji t\u00fcketen buzdolab\u0131 ve klimalar ile daha az yak\u0131tla \u00e7al\u0131\u015fan otomobiller bir pazarlama fakt\u00f6r\u00fc olman\u0131n \u00f6tesinde mevcut sistem i\u00e7inde bir anlam ta\u015f\u0131m\u0131yor. Enerjideki kapitalist teknolojik geli\u015fmeler, her defas\u0131nda sistemin enerjiye daha fazla ba\u011f\u0131ml\u0131 hale gelmesine ve eme\u011fin ve do\u011fan\u0131n daha fazla talan edilmesine yol a\u00e7an daha fazla enerji talebi yaratt\u0131. A\u00e7l\u0131k sorunu kar\u015f\u0131s\u0131nda GDO\u2019lar\u0131n, petrole alternatif olarak sunulan biyolojik yak\u0131tlar\u0131n, g\u0131da krizini daha da derinle\u015ftirdi\u011fi ger\u00e7e\u011fi ile birlikte d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde; r\u00fczg\u00e2r ve g\u00fcne\u015ften elektrik elde edilmesinin de kapitalist sistemde ayn\u0131 ak\u0131bete u\u011frayaca\u011f\u0131 belli. B\u00fcy\u00fck baraj projeleri de kuruldu\u011fu y\u00f6relerde yok etti\u011fi tar\u0131m alanlar\u0131 ve hidrolik d\u00f6ng\u00fcde yol a\u00e7t\u0131klar\u0131 bozulma nedeniyle sermayenin elinde ekolojik a\u00e7\u0131dan zararl\u0131 projeler haline gelmektedir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Ye\u015fil Devrim Masal\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Obama\u2019n\u0131n se\u00e7im kampanyas\u0131n\u0131 s\u00fcsleyen ye\u015fil balonu, petrol ve enerji tekellerinin \u00e7\u0131karlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda daha ba\u015fkanl\u0131k koltu\u011funa oturmadan patlad\u0131. T\u00fcrkiyeli baz\u0131 \u00e7evreci dostlar\u0131m\u0131z\u0131n da sempatisini kazanan m\u00fcstakbel ba\u015fkan, Irak\u2019taki icraatlar\u0131 ortada dururken \u015fimdi de ye\u015fil teknolojiye yap\u0131lacak yat\u0131r\u0131mlarla Amerikan r\u00fcyas\u0131n\u0131 diri tutma tela\u015f\u0131nda. Ama \u0130srail Gazze\u2019de ya\u015fayanlar\u0131n \u00fczerine seyreltilmi\u015f uranyumlu bomba ya\u011fd\u0131r\u0131rken Obama\u2019n\u0131n ye\u015filcili\u011finin de o s\u0131rada golf oynad\u0131\u011f\u0131 sahan\u0131n renginden ibaret kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck. <\/p>\n<p>Ye\u015fil teknoloji, sermaye a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fcme hastal\u0131\u011f\u0131na k\u0131sa vadede \u00e7\u00f6z\u00fcm olacak yeni kar alanlar\u0131 a\u00e7abilir. Teknolojinin tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan hareket eden bu ye\u015fil alternatiflerin kapitalizmin elinde nas\u0131l daha vahim ekolojik sonu\u00e7lar do\u011furdu\u011funu hat\u0131rlayal\u0131m. Kapitalist sanayile\u015fme ideolojisi, politik tercihlerin teknolojiyi yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 belirledi\u011fini kabul etmeyerek; bir yandan teknolojinin tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131, di\u011fer yandan da kalk\u0131nman\u0131n ve sanayile\u015fmenin emek\u00e7iler i\u00e7in fedak\u00e2rca katlan\u0131lmas\u0131 gereken pratik bir zorunluluk oldu\u011funu her zaman savundu. Teknolojinin bir geli\u015fme d\u00fczeyinden di\u011ferine ge\u00e7ilmesini sa\u011flayan nesnel bir i\u00e7 mant\u0131\u011fa sahip oldu\u011funun ve her \u015feyin teknoloji taraf\u0131ndan belirlendi\u011finin propagandas\u0131n\u0131 yapt\u0131. S\u00f6m\u00fcr\u00fc ve \u015fiddet kapitalizmde her zaman bir arada olurken teknolojinin iktidar ve denetim konular\u0131nda tarafs\u0131z oldu\u011fu yan\u0131lsamas\u0131 yarat\u0131ld\u0131. Analizleri daha da ayr\u0131nt\u0131land\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcn. Ama ne kadar ye\u015fillendirilirse ye\u015fillendirilsin sermaye yine de sermaye ve emek-sermaye \u00e7eli\u015fkisi pe\u015fimizi b\u0131rakm\u0131yor.\u00a0 <\/p>\n<p>Kapitalizmde se\u00e7ilen teknolojiler, eme\u011fin \u00fccretli emek halinde ve do\u011fal varl\u0131klar\u0131n kar ve piyasada m\u00fcbadeleye olanak vermesi \u015feklinde daha fazla s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesine olanak verdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde geli\u015febilmi\u015ftir. Fabrikada i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn disiplin ve hiyerar\u015fi ile organizasyonunun kendisi de bir teknoloji olmak \u00fczere, s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve \u015fiddet kapitalizmde bir arada olmaya devam ediyor.\u00a0 Sermayenin a\u015f\u0131r\u0131 merkezile\u015fmesi, \u00fcretim s\u00fcrecinin gittik\u00e7e b\u00fcy\u00fcyen \u00f6l\u00e7ek sorunu ve b\u00fcy\u00fck enerji girdilerine olan ihtiyac\u0131, kriz derinle\u015ftik\u00e7e var olan enerji kaynaklar\u0131n\u0131 denetlemek ve b\u00fcy\u00fck n\u00fckleer santral projelerini hayata ge\u00e7irebilmek i\u00e7in merkeziyet\u00e7i ve otoriter rejimlere daha fazla ihtiya\u00e7 duyuyor. Kapitalizmde en ba\u015f\u0131ndan beri, do\u011fan\u0131n elementleri ile insani var olu\u015fun maddi ko\u015fullar\u0131, birlikte ekonominin alan\u0131 i\u00e7ine sokuldu. N\u00fckleer teknoloji, enerji ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamas\u0131 yan\u0131nda b\u00fcy\u00fck miktarlarda sermaye gerektirmesi, piyasa oyunlar\u0131na elveri\u015flili\u011fi ve n\u00fckleer silahlarla di\u011fer enerji kaynaklar\u0131 \u00fczerinde denetim sa\u011flama olana\u011f\u0131 yaratmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan var olan krizde artan bir \u00f6neme sahip oluyor. Dolay\u0131s\u0131yla n\u00fckleer teknoloji, sekt\u00f6rdeki oransal a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak sermayenin s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve \u015fiddetinin tarihsel evriminin bug\u00fcn geldi\u011fi a\u015famay\u0131 karakterize ediyor. <\/p>\n<p>Emek s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc, ayn\u0131 anlama gelmek \u00fczere insan\u0131n beslenme, bar\u0131nma, hava ve su gibi do\u011fal varl\u0131k alan\u0131n\u0131n da dolays\u0131z s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Sermaye, do\u011fal varl\u0131klar\u0131 kendilerini yenileme oranlar\u0131n\u0131n \u00fczerinde talan ederken bunun bedelini de emek\u00e7ilere \u00f6detiyor. Elektrik, do\u011falgaz ve su zamlar\u0131n\u0131n nedeni budur. Bu y\u00fczden iki y\u00fcz y\u0131l \u00f6nce bulunan g\u00fcne\u015f pillerinin geli\u015ftirilmemesinin nedeni, bu do\u011fal kaynaklardan \u00f6zel m\u00fclkiyete ve kara olanak tan\u0131yacak elveri\u015fli bir teknolojinin \u015fimdiye kadar geli\u015ftirilmemi\u015f olmas\u0131d\u0131r. R\u00fczgar ve g\u00fcne\u015f gibi do\u011fal varl\u0131klardan enerji \u00fcretiminin ekolojik krize \u00e7\u00f6z\u00fcm bulabilmesi; herkes taraf\u0131ndan kullan\u0131labilir, kolay ve yerinde denetime, kendi kendine yeterlili\u011fe uygun teknolojilerle \u00fcretilmesiyle m\u00fcmk\u00fcn. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fine kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede emisyon indirim hedeflerinin mevcut b\u00fcy\u00fcme oranlar\u0131n\u0131 geriye \u00e7ekmemek i\u00e7in dolayl\u0131 vergilerle yoksullara fatura edilmesinin ekolojik krize \u00e7\u00f6z\u00fcm olmayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k. Refah seviyesi ile ki\u015fisel enerji t\u00fcketimi ve \u00fclkelerin geli\u015fmi\u015flik d\u00fczeyi ile enerji t\u00fcketimi aras\u0131ndaki do\u011frusal orant\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda; n\u00fckleer teknoloji sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc, sadece alternatif enerji kaynaklar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmaks\u0131z\u0131n enerjiye olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi ile elde edilebilir. Bu da ancak s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi i\u00e7inde kazan\u0131labilir.<\/p>\n<p>\u00d6len Filistinliler\u2019in cesetlerindeki seyreltilmi\u015f uranyum, Rusya\u2019n\u0131n \u0130srail\u2019in m\u00fcdahalesinin ard\u0131ndan do\u011falgaz\u0131 kesmesi ve AKP\u2019li belediyenin Ankara\u2019daki do\u011falgaz soygunu ayn\u0131 ekolojik-ekonomik krizin ve\u00e7heleridir.\u00a0\u00a0 Ne s\u0131rf \u201culusal kaynak\u201d diye n\u00fckleer enerjiye kar\u015f\u0131 k\u00f6m\u00fcr\u00fc savunmak ne de yenilenebilir diye \u201cr\u00fczgar g\u00fcne\u015f bize yeter\u201d demek tek ba\u015f\u0131na enerji krizine \u00e7\u00f6z\u00fcm olabilir. Teknolojiyi feti\u015fle\u015ftirerek ve aptalca bir beklenti ile yeni bir teknolojik icatla krizden \u00e7\u0131k\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve krizlerin eme\u011fin m\u00fccadelesi olmaks\u0131z\u0131n tek ba\u015f\u0131na kapitalizmin sonunu getirmedi\u011fini tarihi deneyimler yeterince g\u00f6steriyor. Emperyalizmin ya\u015fanan kriz kar\u015f\u0131s\u0131nda d\u00fcnya halklar\u0131na kan kusturmas\u0131, Marx\u2019\u0131n deyimiyle; \u201ckapitalizmin yerini daha y\u00fcksek bir toplumsal \u00fcretim durumuna b\u0131rakmas\u0131n\u0131n gereklili\u011fi hakk\u0131ndaki en \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6\u011f\u00fctt\u00fcr\u201d. <\/p>\n<p>Ekolojik kriz ile ekonomik krizin birlikte yaratt\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar, sosyalistlere kelimenin en do\u011frudan anlam\u0131yla, hayati bir tarihsel g\u00f6rev y\u00fckl\u00fcyor. Sorunu \u201cye\u015fil yakal\u0131\u201d teknokratlara havale etmek yerine do\u011falgaz, su, elektrik zamlar\u0131 ve bunlardan al\u0131nan dolayl\u0131 vergilerle \u00fccretlerinden kesinti yap\u0131lan, a\u00e7l\u0131\u011fa, kirli havaya, so\u011fu\u011fa, evsizli\u011fe, i\u015fsizli\u011fe ve onursuzlu\u011fa terk edilen i\u015f\u00e7ilerin m\u00fccadelesini \u00e7evre hareketiyle birle\u015ftirmek gerekiyor. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n kurtulu\u015fu, yaratt\u0131\u011f\u0131 teknolojiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmaks\u0131z\u0131n kapitalizme kar\u015f\u0131 k\u00f6kl\u00fc ve radikal bir toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmle sa\u011flanabilir. <\/p>\n<p><strong>Ya\u015famak i\u00e7in DEVR\u0130M.<\/strong>\u00a0 <\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Av. Mehmet HORU\u015e<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Sosyalist Emek Dergisinin Ocak 2009 say\u0131s\u0131nda yay\u0131nland\u0131<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"N\u00dcKLEER KAP\u0130TAL\u0130ZM\nOrtado\u011fu ve Kafkasya\u2019da h\u0131zla t\u0131rmanan sava\u015f; bir enerji sava\u015f\u0131. K\u00fcresel kriz kar\u015f\u0131s\u0131nda kapitalizmin ecelini bir kez daha ertelemek i\u00e7in bu sava\u015fta insanl\u0131\u011f\u0131 bir n\u00fckleer maceraya s\u00fcr\u00fcklemekten ka\u00e7\u0131nmayaca\u011f\u0131 bir ger\u00e7ek. Hiro\u015fima\u2019ya at\u0131lan atom bombas\u0131 ile ba\u015flayan So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6neminin ard\u0131ndan d\u00fcnya haritas\u0131, bir kez daha n\u00fckleer hesaplarla \u00e7iziliyor ve Gazze\u2019de ya\u015fanan vah\u015fet g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri bir n\u00fckleer felaketin de habercisi olabilir. Sava\u015f g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri ve at\u0131lan bombalar, do\u011falgaz\u0131m\u0131z\u0131n her an kesilebilece\u011finin ve ertesi g\u00fcn uzayacak fatura kuyruklar\u0131n\u0131n da habercisi. Ya\u015fanan trajedilere sessiz kalamayacak kadar kriz taraf\u0131ndan ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f durumday\u0131z ve insanl\u0131k i\u00e7in \u00e7ember gittik\u00e7e daral\u0131yor.\n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[],"class_list":{"0":"post-797","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/797","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=797"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/797\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=797"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=797"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=797"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}