\u00c7evre M\u00fchendisleri Odas\u0131 \u0130stanbul \u015eubesi, D\u00fcnya \u00c7evre G\u00fcn\u00fc nedeniyle bug\u00fcn \u0130stiklal Caddesi’ndeki \u015eube binas\u0131nda bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 yapt\u0131. \u015eube Ba\u015fkan\u0131 \u00d6. Eylem Tuncaelli’nin okudu\u011fu a\u00e7\u0131klama metninde, yo\u011funla\u015fan \u00e7evre sorunlar\u0131n\u0131n nedeni olarak,<\/p>\n
5-16 Haziran 1972 tarihinde Stockholm\u2019de Birle\u015fmi\u015f Milletler, y\u00fczden fazla \u00fclkenin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir konferans d\u00fczenlemi\u015f ve bu konferansta \u00e7evre-insan kavram\u0131na de\u011finilmi\u015f, d\u00fcnyan\u0131n do\u011fal dengesinin korunmas\u0131 i\u00e7in insan ve do\u011fal varl\u0131klara \u00f6ncelik veren bir anlay\u0131\u015f\u0131n egemen olmas\u0131 gere\u011fi ortaya koyulmu\u015ftur. Konferans\u0131n \u00f6nemine istinaden, bu konferansta al\u0131nan kararlar\u0131n bir anlamda \u00e7evre koruma alan\u0131nda milat olmas\u0131 ger\u00e7e\u011finden hareketle, konferans\u0131n topland\u0131\u011f\u0131 tarih, D\u00dcNYA \u00c7EVRE G\u00dcN\u00dc ilan edilmi\u015ftir.
\n5 Haziran\u2019\u0131n D\u00fcnya \u00c7evre G\u00fcn\u00fc ilan edildi\u011fi 1972\u2019den bu yana \u00e7evre sorunlar\u0131 giderek yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f, sorunlar\u0131n masaya yat\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 uluslararas\u0131 toplant\u0131lar ise insano\u011flunun gelece\u011finin de\u011fil; ulus\u00f6tesi sermayenin karl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n konu\u015fuldu\u011fu toplant\u0131lar haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
UNDP 2007 y\u0131l\u0131 raporunda; yoksullar\u0131n \u00e7evrenin bozunumu, temiz ve kullan\u0131labilir enerji kaynaklar\u0131na ula\u015f\u0131lamamas\u0131ndan ciddi etkilendikleri, \u00e7evre kirlili\u011fi ve kaynaklar\u0131n t\u00fckenmesinin insanl\u0131\u011f\u0131 daha yoksulla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131, e\u015fitsizli\u011fi daha u\u00e7land\u0131rd\u0131\u011f\u0131 vurgulanmaktad\u0131r. 2007 verilerine g\u00f6re D\u00fcnyada 2.6 milyar insan do\u011fal afetlerin ve \u00e7evre kirlili\u011finin tehdidi alt\u0131ndad\u0131r. 1 milyardan fazla ki\u015fi ise hala temiz suya eri\u015fememektedir.<\/p>\n
2008 y\u0131l\u0131nda hala \u00e7evre y\u00f6netimine dair resmi bir politikas\u0131 olmayan \u00fclkemizde, gel-ge\u00e7 uygulamalarla g\u00fcn kurtar\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f; plans\u0131z ve programs\u0131zca at\u0131lan her ad\u0131m bizlerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u00e7evrede ya\u015fama hakk\u0131n\u0131 gasp etmi\u015ftir. Ba\u015fka dillerden uyarlanan mevzuatlarla \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmeye \u00e7al\u0131\u015fan h\u00fck\u00fcmet, mevzuatlar\u0131n politikalar\u0131n uygulanmas\u0131nda bir ara\u00e7 oldu\u011funu unutmu\u015f ve politika yaratmadan, amac\u0131 belirlemeden her t\u00fcmsekte direksiyonu geri \u00e7evirebilece\u011fini sanarak, sa\u011fa sola savrulmay\u0131 g\u00f6ze alan uygulamalara giri\u015fmi\u015flerdir.<\/p>\n
Avrupa Birli\u011fi \u00fcyelik s\u00fcreci olarak adland\u0131r\u0131lan bir d\u00f6nem i\u00e7erisinde olan \u00fclkemiz, bir yandan yap\u0131sal ekonomik krizler ya\u015farken, bir yandan da D\u00fcnya Bankas\u0131 ve IMF politikalar\u0131 ile \u015fekillenen ekonomik modellerin deneme tahtas\u0131 haline gelmi\u015ftir. Bu noktada ekolojik tahribat ve ya\u011fma en \u00fcst noktaya eri\u015fmi\u015ftir. Orman arazilerinin, meralar\u0131n, ovalar\u0131n yap\u0131la\u015fmaya a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve sat\u0131\u015f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki giri\u015fimler, enerji ve madencilik alanlar\u0131nda \u00f6zelle\u015ftirme\/yabanc\u0131la\u015ft\u0131rma uygulamalar\u0131 ve sonucunda ya\u015fanan \u00e7evresel sorunlar \u00fclke g\u00fcndeminde \u00f6ncelikli konular haline gelmi\u015ftir. Kentler uluslararas\u0131 tekellerin yeni i\u015f ve yat\u0131r\u0131m alanlar\u0131 olarak \u201cg\u00f6zde\u201d mekanlar haline gelirken, kentsel alt yap\u0131 projeleri, yat\u0131r\u0131mlar\u0131 ve hizmetleri yabanc\u0131 sermayenin ilgi oda\u011f\u0131 olmu\u015ftur. Bu y\u00f6nde yap\u0131lan yeni yasal de\u011fi\u015fiklikler (Belediye Yasas\u0131, \u00c7evre Yasas\u0131 vb.) ile ticarile\u015ftirme\/\u00f6zelle\u015ftirme s\u00fcre\u00e7lerinde ta\u015flar birileri i\u00e7in \u201cyerli yerine\u201d oturmu\u015f\/oturtulmu\u015ftur.<\/p>\n
GATS s\u00fcreci ile birlikte, \u00e7evre koruma\/altyap\u0131 hizmetlerine y\u00f6nelik yeni politikalar\u0131n T\u00fcrkiye gibi \u00fclkelerde yaratt\u0131\u011f\u0131 yeni alanlar ve yeni yat\u0131r\u0131m bi\u00e7imleri, teknoloji transferinin \u00f6tesinde yeni bir s\u00f6m\u00fcr\u00fc ili\u015fkisi olarak \u015fekillenmi\u015ftir. Kamusal hizmetlerin ta\u015feronla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131\/\u00f6zelle\u015ftirilmesi ile k\u00fcreselle\u015fmeye \u00f6vg\u00fcler yaz\u0131l\u0131rken; Antalya\u2019da, Adana\u2019da, Kayseri\u2019de, \u0130stanbul\u2019da ya da Trabzon\u2019da i\u00e7me suyu \u015febekelerinden, su saya\u00e7lar\u0131ndan, kanalizasyon ar\u0131tma tesislerinin i\u015fletiminden ve vergilendirilmesinden, \u00e7\u00f6plerin ta\u015f\u0131nmas\u0131ndan Frans\u0131z, Japon, Avusturyal\u0131 veya Alman \u015firketler \u201csorumlu\u201d olmu\u015ftur.<\/p>\n
Paras\u0131 olan\u0131n kirletebilme hakk\u0131n\u0131n yasa ile g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 \u00fclkemizde, kamusal denetimin neredeyse yok seviyesinde olmas\u0131, gazete man\u015fetlerine ta\u015f\u0131nan facialar\u0131n tekrarlan\u0131r olmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Denetimsiz ve ruhsats\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmaya al\u0131\u015fk\u0131n olan kurulu\u015flar, bir yandan \u00e7evreyi katlederken bir yandan da \u00f6l\u00fcmlere neden olmaktad\u0131r. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z olaylar, kaza olarak a\u00e7\u0131klanamayacak durumdad\u0131r. Ya\u015fanan her olay\u0131n hukuki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 taamm\u00fcden adam \u00f6ld\u00fcrmektir ve denetim mekanizmas\u0131nda yer alan herkes bu cinayetlerin failidir.<\/p>\n
KENTSEL DE\u011e\u0130L RANTSAL D\u00d6N\u00dc\u015e\u00dcM VE KENTE DA\u0130R
\n1950\u2019lerdeki h\u0131zl\u0131 sanayile\u015fme \u00e7abalar\u0131 i\u00e7erisinde ucuz i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fc bar\u0131nd\u0131rma i\u015flevini \u00fcstlenen, bu i\u015flevi sebebiyle de, devletin dokunmak istemedi\u011fi mahalleler son y\u0131llarda \u201ckentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u201d alanlar\u0131 olarak ilan edilmi\u015ftir. Yald\u0131zl\u0131 \u201c\u015fehri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme, g\u00fczelle\u015ftirme ve halka ucuz sa\u011fl\u0131kl\u0131 konutlar sunma\u201d s\u00f6ylemleriyle vaat edilen kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn amac\u0131n\u0131n \u015fehrin rant\u0131 y\u00fcksek yerlerini \u201ci\u015fgal etmi\u015f\u201d yoksul halk\u0131 yoktan var ettikleri yerle\u015fim yerlerinden tasfiye etmek; buralarda yeni rant alanlar\u0131 yarat\u0131p sermayenin hizmetine sunmak oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
\u0130stanbul i\u00e7in \u00e7\u00f6z\u00fcme kentliyi yok sayan, \u00f6tekile\u015ftiren, ya\u015fam alanlar\u0131ndan kovan kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projeleriyle de\u011fil; insan\u0131, do\u011fal, k\u00fclt\u00fcrel ve tarihi yap\u0131s\u0131yla \u00e7evreyi korumay\u0131 hedefleyen, kapsaml\u0131, kat\u0131l\u0131mc\u0131, s\u0131n\u0131f ve mekan ayr\u0131m\u0131 g\u00f6zetmeyen, ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 geni\u015fleten ve iyile\u015ftiren, \u00e7a\u011fda\u015f kentsel d\u00fczenleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla ula\u015f\u0131labilir.<\/p>\n
Hayat\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirece\u011fi iddias\u0131 ile tan\u0131t\u0131m\u0131 yap\u0131lan projeler, sadece kentliyi yok saymamakta, kentin tarihi ve k\u00fclt\u00fcrel varl\u0131klar\u0131n\u0131n ya\u011fmalanmas\u0131 \u00fczerine de oturtulmaktad\u0131r. Bunun son \u00f6rne\u011fi Bizans Saray kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n \u00fczerine in\u015fa edilen oteldir. Haydarpa\u015fa ve S\u00fcleymaniye de rantsal payla\u015f\u0131ma kurban verilmek istenen tarihi miraslar\u0131m\u0131zdand\u0131r. Bu amans\u0131z rantsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projelerinde \u0130stanbul\u2019un siluetini olu\u015fturan yerlerin ad\u0131n\u0131n ge\u00e7mesi, \u00f6rneklerken bile insan\u0131n i\u00e7ini titretmektedir.<\/p>\n
\u0130nsanlar\u0131n rahat, etkin, ucuz ve zaman tasarruflu y\u00f6ntemlerle ula\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 sa\u011flamaya y\u00f6nelik de\u011fil, ara\u00e7lar\u0131n ula\u015f\u0131m\u0131 temeli \u00fczerine kurulmu\u015f ula\u015f\u0131m politikalar\u0131 ve yat\u0131r\u0131mlar\u0131 ula\u015f\u0131m sorununu \u00e7\u00f6zmemekte; \u00e7evre y\u0131k\u0131mlar\u0131na sebep olmakta; otoyollar tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131 tahrip etmekte, su havzalar\u0131n\u0131 kirletmekte; \u015fehrin su havzalar\u0131na do\u011fru b\u00fcy\u00fcmesine neden olmaktad\u0131r. Rayl\u0131 sistem ve deniz ula\u015f\u0131m\u0131 projeleri hala karayollar\u0131na yap\u0131lan yat\u0131r\u0131m\u0131n yan\u0131nda \u00f6nemsiz kalmakta, toplu ta\u015f\u0131ma \u0130stanbullular i\u00e7in adeta bir \u00e7ile olmaktad\u0131r. Sonu\u00e7 daha fazla otomobil, daha fazla trafik s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131, daha fazla yol, daha fazla kav\u015fak olmakta, bu k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fc s\u00fcrekli tekrar etmektedir. Bo\u011fazi\u00e7i ve Fatih Sultan Mehmet k\u00f6pr\u00fclerinin \u0130stanbul\u2019a etkileri ortadayken 3. K\u00f6pr\u00fc hala g\u00fcndemde tutulmakta, \u0130stanbullular\u0131n kafas\u0131n\u0131n \u00fczerine Demokles\u2019in k\u0131l\u0131c\u0131 gibi sallanmaktad\u0131r.<\/p>\n
May\u0131s ay\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren ve t\u00fcm T\u00fcrkiye\u2019de yakla\u015f\u0131k olarak 1,1 milyon d\u00f6n\u00fcm orman alan\u0131n\u0131 turizm yat\u0131r\u0131mlar\u0131na a\u00e7acak ve bu yat\u0131r\u0131mlarla da 330 bin d\u00f6n\u00fcm alan\u0131n ormans\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na sebep olacak olan Turizmi Te\u015fvik Yasas\u0131\u2019ndan \u0130stanbul\u2019un da pay\u0131na, zaten s\u0131n\u0131rl\u0131 olan orman alanlar\u0131ndan 1212 hektar orman varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaybetmek d\u00fc\u015fecektir.<\/p>\n
Yasalarda yap\u0131lan d\u00fczenlemeler \u00f6zelle\u015ftirmenin, ticaretle\u015ftirmenin, oldubittiye getirilen uygulamalar\u0131n stratejik ad\u0131mlar\u0131ndan biridir. Uygunsuzluklara, kenti ranta teslim etmenin, bu teslimiyette \u0130stanbul\u2019un tarihi k\u00fclt\u00fcrel ge\u00e7mi\u015fini hi\u00e7e sayman\u0131n bir ba\u015fka yasal k\u0131l\u0131f\u0131 ise istedikleri projelerin uygulanabilmesi i\u00e7in sadece o proje i\u00e7in yap\u0131lan \u00f6zel de\u011fi\u015fikliklerdir. Bunun en \u00f6nemli \u00f6rne\u011fi Marmaray Projesidir. Projenin uygulama alan\u0131 \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131\u2019d\u0131r. \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131 jeopolitik olarak uluslararas\u0131 transit alan\u0131d\u0131r. Bu denli \u00f6nemli bir alanda yap\u0131m\u0131 s\u00fcren Marmaray, tasar\u0131m a\u015famas\u0131nda \u00c7evresel Etki De\u011ferlendirilmesi (\u00c7ED) Y\u00f6netmeli\u011fi kapsam\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131larak hem 2872 say\u0131l\u0131 \u00c7evre Yasas\u0131 \u00e7i\u011fnenmi\u015ftir hem de uygulamas\u0131 s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan tarihi miras hi\u00e7e say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kentte en can al\u0131c\u0131 sorunlar\u0131m\u0131zdan biri de kent ya\u015fam\u0131 ve sanayinin i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131d\u0131r. \u00dczerine bir de \u00fclkemizdeki ba\u015f\u0131bo\u015fluk ve denetimsizlik eklendi\u011finde ciddi \u00e7evre tahribatlar\u0131 ve insan \u00f6l\u00fcmleri ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Ge\u00e7ti\u011fimiz Ocak ay\u0131nda, Davutpa\u015fa\u2019da maytap \u00fcretimi yap\u0131lan at\u00f6lyede meydana gelen patlamada 20 ki\u015finin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc, 117 ki\u015finin yaraland\u0131\u011f\u0131 hepimizin haf\u0131zas\u0131ndad\u0131r.
\n\u0130stanbul tarihi, k\u00fclt\u00fcrel ve do\u011fal yap\u0131s\u0131 korunarak y\u00f6netilmeli ve y\u00f6netim erkinde olanlar, ulus\u00f6tesi sermayeden, dolar milyonerlerinden ve Suudi \u015feyhlerinden yana de\u011fil kentliden yana tav\u0131r almal\u0131d\u0131r. \u0130deal kent, kentli haklar\u0131n\u0131n savunulmas\u0131 ve hayata ge\u00e7irilmesi ile planlanabilir.<\/p>\n
SU HAKKI \u00dcZER\u0130NE
\nKi\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen y\u0131ll\u0131k su miktar\u0131 1980\u2019lerde 8500 m3, 1990\u2019da 3625 m3, 2000\u2019de 3250 m3\u2019t\u00fcr. 2006 UNEP raporuna g\u00f6re \u00fclkemiz 1430 m3\/ki\u015fi-y\u0131l su miktar\u0131 ile d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131n\u0131fta yer almaktad\u0131r. Plans\u0131z kentle\u015fme, sanayile\u015fme ile yenilenebilir tatl\u0131 su kaynaklar\u0131m\u0131zdaki azalma ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. A\u015f\u0131r\u0131 \u00e7ekim ile yeralt\u0131 su kaynaklar\u0131m\u0131z tuzlanmakta, tar\u0131msal etkinliklerde kullan\u0131lan kimyasallar, evsel ve end\u00fcstriyel at\u0131klarla kirlenmeye devam etmektedir. \u00dclkemizde su kaynaklar\u0131n\u0131n y\u00f6netiminde ya\u015fanan politikas\u0131zl\u0131k, yasa ve y\u00f6netmelikler eliyle su kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131n yok edilmesi, i\u00e7me suyu \u015febeke ve ar\u0131t\u0131m s\u00fcre\u00e7lerindeki yetersizlikler ve yanl\u0131\u015fl\u0131klar sebebiyle hala kentsel n\u00fcfusun t\u00fcm\u00fc ar\u0131t\u0131lm\u0131\u015f ve \u015febekeden gelen i\u00e7ilebilir suya eri\u015fememekte, kanalizasyon hizmetlerinden yararlanamamaktad\u0131r. \u201cSu kalitesi\u201d a\u00e7\u0131s\u0131ndan 2002 y\u0131l\u0131nda 41. s\u0131rada olan \u00fclkemiz 2005 y\u0131l\u0131nda 142. s\u0131raya gerilemi\u015ftir. Su kaynaklar\u0131m\u0131z h\u0131zla t\u00fckenmektedir. \u0130SK\u0130 verilerine g\u00f6re 2003 y\u0131l\u0131n\u0131n 4 Haziran\u0131\u2019nda barajlardaki doluluk oran\u0131 % 94,99 iken, 4 Haziran 2006\u2019da % 90\u2019a, 4 Haziran 2007\u2019de % 44,30\u2019a gerilemi\u015ftir. 4 Haziran 2008 g\u00fcn\u00fc barajlar\u0131n doluluk oran\u0131 % 38,22\u2019dir.<\/p>\n
\u0130stanbul B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131; son y\u0131llarda uygulad\u0131\u011f\u0131 fiyatland\u0131rma ve i\u015fletme politikalar\u0131yla suyu ya\u015famsal bir hak olarak de\u011fil, al\u0131n\u0131p sat\u0131labilen, kar edilen bir mal olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ortaya koymu\u015ftur. 2007 y\u0131l\u0131nda suya 5 defa zam yap\u0131lm\u0131\u015f, bunlar\u0131n sonuncusu asgari insani t\u00fcketim miktarlar\u0131 bile dikkate al\u0131nmadan kademelendirme uygulanarak %134 oran\u0131n\u0131 bulmu\u015ftur. Daha bu zamma kar\u015f\u0131 taraf\u0131m\u0131zdan ve kitle \u00f6rg\u00fctlerinden a\u00e7\u0131lan davalar sonu\u00e7lanmadan 2008 y\u0131l\u0131 i\u00e7inde %2\u2019lik bir zam daha yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\nBilindi\u011fi \u00fczere su hizmetlerinin 1990\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda \u00f6zelle\u015ftirilmesi s\u00fcreci ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r ve \u0130stanbul bu s\u00fcreci en h\u0131zl\u0131 ve en sars\u0131c\u0131 olarak ya\u015famaktad\u0131r ve ya\u015fayacakt\u0131r. \u0130SK\u0130\u2019nin ta\u015feron firmalara ihale etti\u011fi i\u015flerden yeni bir i\u015f kazas\u0131 haberi gelmesi neredeyse kimseyi \u015fa\u015f\u0131rtmaz olmu\u015ftur.<\/p>\n
Su i\u015fletmelerinin \u00f6zelle\u015ftirilmesi g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e daha \u00e7ok g\u00fcndeme gelmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu yeni yap\u0131lanman\u0131n temel \u00e7izgisi \u015firketle\u015ftirme-\u00f6zelle\u015ftirme k\u0131saca suyun ticarile\u015ftirilmesi olarak adland\u0131r\u0131labilir. \u0130SK\u0130 yasas\u0131na tabi idarelerin, yasan\u0131n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 imkan\u0131 kullanarak Uluslararas\u0131 Finans Piyasalar\u0131ndan kredi talep etmeleri ile kredi verecek kurulu\u015flar\u0131n; \u00f6zellikle D\u00fcnya Bankas\u0131\u2019n\u0131n bir tak\u0131m ko\u015fullar\u0131n\u0131 bu kurumlara dayatmalar\u0131n\u0131 da beraberinde getirmi\u015ftir. Finansman ihtiyac\u0131 i\u00e7indeki idareler Kredi Kurulu\u015flar\u0131 ve D\u00fcnya Bankas\u0131nca dayat\u0131lan bu ko\u015fullar\u0131 kabullenmekte, kredi anla\u015fmalar\u0131 ve projelerle yeni bir kurumsal yap\u0131lanma i\u00e7ine girmektedirler.<\/p>\n
Suyun ticarile\u015ftirilmesi s\u00fcrecinde oynanan oyunlar\u0131n bir di\u011fer boyutu su havzalar\u0131n\u0131n metala\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczerine yap\u0131lan planlamalard\u0131r. Bug\u00fcne kadar \u0130stanbul\u2019daki bir\u00e7ok havza, yerel y\u00f6netimlerin de\u011fi\u015fme zamanlar\u0131n\u0131n hemen \u00f6ncesinde havza kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kart\u0131lmak suretiyle yerle\u015fime a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ve bu \u015fekilde siyasi partilerin oy kazanma \u00e7abalar\u0131na kurban edilmi\u015flerdir. Havza alanlar\u0131nda yap\u0131la\u015fmaya izin verilmemeli ve yap\u0131lanmay\u0131 te\u015fvik edecek hi\u00e7bir projeye imza at\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Su havzalar\u0131nda, havza koruma alanlar\u0131 i\u00e7erisinde yer alan ar\u0131tma tesisi \u00e7al\u0131\u015fmayan ya da var olmayan t\u00fcm tesislerin ivedilikle kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
Su krizine \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerisi olarak akarsular\u0131m\u0131z\u0131n yap i\u015flet devret modeli ile \u00f6zelle\u015ftirilmesi, kamuya ait suyun kamu yarar\u0131na kullan\u0131lmamas\u0131n\u0131 getirecektir.<\/p>\n
\u00dclkemizde Yuvac\u0131k Baraj\u0131\u2019nda, Antalya\u2019da, Edirne\u2019de ve \u00c7e\u015fme\u2019de ya\u015fananlar, \u00f6zelle\u015ftirme sonras\u0131nda olacaklara kan\u0131tt\u0131r. Suyun metala\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve su hizmetlerinin \u00f6zelle\u015ftirilmesi durumunda vaziyetten \u00e7\u0131kar umanlar, kar maksimizasyonu sa\u011flayabilmek i\u00e7in bizlerin ya\u015famlar\u0131n\u0131, musluklar\u0131m\u0131zdan akan suyun miktar\u0131n\u0131, kalitesini, yap\u0131lan i\u015fin sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlik kurallar\u0131n\u0131 hi\u00e7e saymaktad\u0131r.
\n\u0130htiya\u00e7 duyulan su miktar\u0131 artarken, su havzalar\u0131n\u0131n korunamamas\u0131 sebebiyle havza s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015farak kente su getirme projeleri yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu projelerde suyun getirildi\u011fi yerin gelecekteki su ihtiyac\u0131, b\u00f6lgenin ekolojik yap\u0131s\u0131 g\u00f6zard\u0131 edilmektedir. Bir yandan villa kentler, 3. K\u00f6pr\u00fc ve ba\u011flant\u0131 yollar\u0131, Turizm Te\u015fvik Yasas\u0131 ile orman alanlar\u0131 tahrip edilmekte ve buna ba\u011fl\u0131 olarak ya\u011f\u0131\u015f miktar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesi sa\u011flanmakta; bir yandan su havzalar\u0131ndaki mevcut su, su havzalar\u0131n\u0131n korunamamas\u0131 nedeni ile kirlenmekte ve suya eri\u015fim maliyetlerine ar\u0131tma giderleri eklenmektedir.<\/p>\n
At\u0131ksular\u0131 kanalizasyon ile toplanan n\u00fcfus oran\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlukla b\u00fcy\u00fck\u015fehir belediyelerinde ya\u015fayanlar olmak \u00fczere %70 civar\u0131ndad\u0131r. Kanalizasyon hizmeti b\u00fcy\u00fck bir oranda tamamlanmas\u0131na ra\u011fmen at\u0131ksular\u0131n \u00f6nemli k\u0131sm\u0131 ar\u0131t\u0131lmadan ya da yaln\u0131zca \u00f6n ar\u0131tma ile al\u0131c\u0131 ortamlara de\u015farj edilmektedir. Al\u0131c\u0131 ortamlarda \u00f6trofikasyona sebep olabilecek nutrientlerin (besi maddesi) giderimini sa\u011flayacak ileri at\u0131ksu ar\u0131tma tesisleri hala \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu verilerine g\u00f6re 2006 y\u0131l\u0131nda 3367 milyon m3 at\u0131ksu de\u015farj edilmi\u015f ve ar\u0131t\u0131lan toplam 2140 milyon m3 at\u0131ksuyun 714 milyon m3\u2019\u00fc sadece birincil ar\u0131tmaya tabi tutulmu\u015ftur. Ar\u0131tma tesisi ile hizmet alan n\u00fcfusun toplam n\u00fcfusa oran\u0131 % 42\u2019dir. \u0130stanbul\u2019da 2006 y\u0131l\u0131nda ar\u0131t\u0131lan at\u0131ksu miktar\u0131 ise 761 milyon m3\u2019t\u00fcr. 638 milyon m3 at\u0131ksu, birincil ar\u0131tmadan, 96 milyon m3\u2019\u00fc ikincil ar\u0131tmadan ve 26 milyon m3\u2019\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcl ar\u0131tmadan ge\u00e7irilmi\u015ftir. \u0130stanbul n\u00fcfusunun % 80,64\u2019\u00fc at\u0131ksu hizmetinden yararlanmakla beraber, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcl ar\u0131tma hizmetinden yaralanan n\u00fcfus % 2,76\u2019d\u0131r. Oysaki \u0130stanbul ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rabilecek bir n\u00fcfusa sahip olan \u0130zmir kentinin t\u00fcm evsel at\u0131ksular\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcl ar\u0131tmadan ge\u00e7irilmektedir.<\/p>\n
Bir trilyon dolar pazar b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ile ifade edilen su hizmetlerini sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve g\u00fcvenli olarak almak en temel ya\u015fam hakk\u0131m\u0131zd\u0131r. Bizi, yarat\u0131lacak olan pazar\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc de\u011fil, suya rahat ve g\u00fcvenli ula\u015f\u0131m\u0131m\u0131z ilgilendirmektedir. Halk, ekonomik kayg\u0131lardan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak temiz su elde edebilmeli, kullan\u0131lm\u0131\u015f su, kullanan\u0131n gelir seviyesine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n ar\u0131t\u0131labilmelidir. Su, nas\u0131l kamuya aitse, su hizmetleri de \u00f6z\u00fc itibari ile kamusal bir hizmettir ve kamuya ait kalmal\u0131d\u0131r. Su kaynaklar\u0131m\u0131z gelecek nesillerin ve ekosistemin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmesi i\u00e7in ko\u015fulsuz korunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
HAVA K\u0130RL\u0130L\u0130\u011e\u0130
\n\u00dclkemizdeki en \u00f6nemli \u00e7evre sorunlar\u0131ndan birisi de hava kirlili\u011fidir. Dilovas\u0131, Yata\u011fan bu sorunu en can al\u0131c\u0131 \u015fekliyle ya\u015fayan yerlerdir. \u00d6yle ki Dilovas\u0131 art\u0131k kanser ovas\u0131 olarak an\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015f, Yata\u011fan\u2019da insanlar\u0131n soka\u011fa \u00e7\u0131kamad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnler olmu\u015ftur.
\n\u201cHava kalitesi\u201d a\u00e7\u0131s\u0131ndan 2002 y\u0131l\u0131nda 11. s\u0131rada olan \u00fclkemiz 2005 y\u0131l\u0131nda 20. s\u0131raya gerilemi\u015ftir. \u201cHava kirlili\u011finin azalt\u0131lmas\u0131\u201d a\u00e7\u0131s\u0131ndan 2002 y\u0131l\u0131nda 75. s\u0131rada olan \u00fclkemiz 2005 y\u0131l\u0131nda 93. s\u0131raya gerilemi\u015ftir. \u201cSera gaz\u0131 sal\u0131n\u0131mlar\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131\u201d a\u00e7\u0131s\u0131ndan 2002 y\u0131l\u0131nda 70. s\u0131rada olan \u00fclkemiz 2005 y\u0131l\u0131nda 94. s\u0131raya gerilemi\u015ftir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye, karbondioksit sal\u0131n\u0131m\u0131nda 13. s\u0131rada yer almaktad\u0131r ve karbon miktar\u0131n\u0131 14 y\u0131l i\u00e7erisinde % 76 artt\u0131rm\u0131\u015f durumdad\u0131r.
\n1992 Rio Zirvesi\u2019nin (Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7evre ve Kalk\u0131nma Konferans\u0131) \u00f6nemli anla\u015fmalar\u0131ndan birisi olan \u201cK\u00fcresel Is\u0131nma (\u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi) Anla\u015fmas\u0131\u201d, ABD, Avustralya ve T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan imzalanmam\u0131\u015f ve bu konudaki tart\u0131\u015fmalar, \u00fclkelerin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri gibi konular uluslararas\u0131 \u00e7evre hukukunun \u00f6nemli bir sorun alan\u0131 olarak ortada durmaktad\u0131r.<\/p>\n
Rio s\u00fcreci ve Kyoto Protokol\u00fc ile birlikte, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine yol a\u00e7an gazlar\u0131n yay\u0131m\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlanmas\u0131 do\u011frultusunda geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin karbondioksit yay\u0131m\u0131 miktarlar\u0131n\u0131, \u00fclkelerin 1990 y\u0131l\u0131 karbondioksit yay\u0131m\u0131 seviyesinde tutmalar\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bir ilke karar\u0131 benimsenmi\u015ftir. Bu anla\u015fman\u0131n ABD ve geli\u015fmi\u015f sanayi \u00fclkeleri taraf\u0131ndan imzalanmamas\u0131, uzun y\u0131llar ask\u0131da b\u0131rak\u0131lmas\u0131 ise asl\u0131nda siyasal bir tercih olarak yorumlanmal\u0131d\u0131r. Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin bilinen ikiy\u00fczl\u00fc politikalar\u0131, ekolojik sorunlar kar\u015f\u0131s\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkileri tam da bu s\u00fcre\u00e7te su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece, y\u0131llarca d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131n\u0131 sanayile\u015fme ve kalk\u0131nma u\u011fruna t\u00fcketen bug\u00fcn\u00fcn sanayile\u015fmi\u015f \u00fclkeleri (geri kalm\u0131\u015f \u00fclkelere \u00e7evreyi koruyarak kalk\u0131nmay\u0131, daha do\u011frusu \u201ckalk\u0131nmamay\u0131\u201d \u00f6\u011f\u00fctlerken) ekolojik sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in herhangi bir kaynak aktar\u0131m\u0131na, \u00f6nlem almaya yana\u015fmamakta \u201ckararl\u0131\u201d bir tav\u0131r sergilemi\u015flerdir!<\/p>\n
KATI ATIK
\n\u00dclkedeki politika yoksunlu\u011fu ve kurumlar aras\u0131ndaki yetki karma\u015falar\u0131 nedeniyle kat\u0131 at\u0131k y\u00f6netimi konusunda ciddi s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fanmakta ve bunun sonucu olarak da sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir at\u0131k y\u00f6netim sistemi olu\u015fturulamamaktad\u0131r.<\/p>\n
At\u0131klara ili\u015fkin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir envanter bulunmamakla beraber, T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu\u2019nun 2004 y\u0131l\u0131 verilerine g\u00f6re \u00fclkemizde 34 bin ton belediye at\u0131\u011f\u0131 ve 17,5 milyon ton imalat sanayi at\u0131\u011f\u0131 \u00fcretilmektedir. \u00dclkemizde her insan, y\u0131lda ortalama a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 10 kat\u0131 kadar at\u0131k \u00fcretmektedir.<\/p>\n
Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde, at\u0131klar\u0131n %55-65\u2019i geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek tamam\u0131yla ekonomiye kazand\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Bu oran \u00fclkemizde, \u00e7\u00f6p\u00fcn yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131 geri kazan\u0131labilir \u00f6zellikte olmas\u0131na ra\u011fmen olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de y\u0131ll\u0131k olu\u015fan 25 milyon ton kat\u0131 at\u0131\u011f\u0131n % 60\u2019\u0131 hala vah\u015fi depolarda toplamaktad\u0131r. Yakma, dereye ve g\u00f6le bo\u015faltma, g\u00f6mme gibi y\u00f6ntemler hala kullan\u0131lmaktad\u0131r. \u0130stanbul\u2019da ise y\u0131lda 4 milyon 700 bin ton civar\u0131nda olu\u015fan kat\u0131 at\u0131klar\u0131n y\u00fcksek oranda d\u00fczenli depolarda toplan\u0131lmas\u0131 ba\u015far\u0131lm\u0131\u015f ancak geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclen at\u0131k miktar\u0131 geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin \u00e7ok alt\u0131nda kalarak %3 civar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.
\nSa\u011fl\u0131kl\u0131 ve uygulanabilir bir at\u0131k y\u00f6netiminin olmamas\u0131 nedeniyle, \u00fclkemizde her y\u0131l milyonlarca ton do\u011fal kaynak, binlerce ki\u015filik istihdam olana\u011f\u0131 \u00e7\u00f6pe at\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
TEHL\u0130KEL\u0130 ATIK SORUNU
\nTehlikeli at\u0131klar, ba\u015fta insanlar olmak \u00fczere, yery\u00fcz\u00fcndeki canl\u0131 ya\u015fam\u0131n\u0131n bug\u00fcn\u00fcn\u00fc ve yar\u0131nlar\u0131n\u0131 tehdit eden bir sorun haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n
\u0130stanbul ilinde kay\u0131tl\u0131 12 bin, kay\u0131ts\u0131zlarla birlikte 30 bin sanayi tesisi oldu\u011fu ve bunlar\u0131n 1\u20132 milyon ton tehlikeli at\u0131k \u00fcretti\u011fi resmi makamlarca bildirilmektedir. Bu at\u0131klar\u0131n nerede ve nas\u0131l depoland\u0131\u011f\u0131; nerede ve nas\u0131l bertaraf edildi\u011fi ise bilinmemektedir. Bu tesisleri denetlemekle y\u00fck\u00fcml\u00fc olan kurum, eleman ve ekipman yetersizli\u011fi nedeniyle, denetim i\u015flevini yerine getiremedi\u011fini itiraf etmektedir.<\/p>\n
Sanayi tesislerinin kentsel ya\u015fam alanlar\u0131 ile i\u00e7i i\u00e7e olu\u015fu, kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 pek \u00e7ok sanayi tesisinin varl\u0131\u011f\u0131, sanayi tesislerinin \u00e7o\u011funun temiz \u00fcretim, at\u0131k minimizasyonu, uygun depolama ve ta\u015f\u0131ma kurallar\u0131na uygun davranmay\u0131\u015f\u0131; at\u0131klar\u0131n bertaraf\u0131nda, \u00e7evre ve insan dostu y\u00f6ntemlerin kullan\u0131lmay\u0131\u015f\u0131 tehlikeli at\u0131k sorununun \u00f6nemli nedenleridir.<\/p>\n
Tehlikeli at\u0131klar\u0131n yak\u0131larak bertaraf edilmesinin bir kurtulu\u015f yolu olarak \u00f6nerilmesi \u00e7evre alan\u0131nda politikas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n politika oldu\u011funun bir ba\u015fka g\u00f6stergesidir. At\u0131klar\u0131n yak\u0131lmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan dioksinler ve furanlar, bertaraf edilmek istenen kimyasallardan \u00e7ok daha tehlikelidir. At\u0131klar\u0131n bertaraf edilmesinde yakma y\u00f6nteminden vazge\u00e7ilmeli; \u0130ZAYDA\u015e\u2019\u0131n at\u0131k yakma \u00fcniteleri kapat\u0131lmal\u0131 ve yeni at\u0131k yakma tesisleri a\u00e7\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Tehlikeli at\u0131k sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc temiz \u00fcretim ilkelerinin benimsenmesi; at\u0131klar\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme vb. y\u00f6ntemlerle minimizasyonu; at\u0131klar\u0131n \u00e7evre ve insan dostu y\u00f6ntemlerle bertaraf edilmesi; bertaraf edilene kadar, \u00e7evre ve insan i\u00e7in zarars\u0131z \u015fekilde depolanmas\u0131ndan ge\u00e7mektedir. Yurtd\u0131\u015f\u0131ndan \u00fclkemize at\u0131k girmesi \u00f6nlenmeli, yerli sanayi at\u0131klar\u0131 \u201cTehlikeli At\u0131klar\u0131n Kontrol\u00fc Y\u00f6netmeli\u011fi\u201dnde yer alan \u015fartlara uygun depolama alanlar\u0131nda tutulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
ENERJ\u0130 POL\u0130T\u0130KALARI
\nS\u00fcrekli daha fazla t\u00fcketme \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 yap\u0131lan d\u00fcnyada, \u201cm\u00fc\u015fteri de\u011filsen yoksun\u201d anlay\u0131\u015f\u0131yla programlar \u00fcretenler, bir yandan \u00e7evre \u00fczerine timsah g\u00f6zya\u015flar\u0131 d\u00f6kerek k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011finden dem vurmakta; bir yandan ise geli\u015fmi\u015flik g\u00f6stergesi olarak ki\u015fi ba\u015f\u0131na kullan\u0131lan enerji miktar\u0131n\u0131n artmas\u0131 gerekti\u011fini savunmaktad\u0131r. Oysaki enerji verimlili\u011fi ancak enerji ba\u015f\u0131na \u00fcretim miktar\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131 ile sa\u011flanabilir. Bu nedenle geli\u015fmi\u015flik g\u00f6stergesi olarak ki\u015fi ba\u015f\u0131na kullan\u0131lan enerji miktar\u0131 de\u011fil, enerji yo\u011funlu\u011fu olarak ifade edilen enerji ba\u015f\u0131na \u00fcretim verimlili\u011fi esas al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Gayri safi milli has\u0131la ba\u015f\u0131na enerji t\u00fcketimi olarak tan\u0131mlanan enerji yo\u011funlu\u011fu AB i\u00e7in yakla\u015f\u0131k 200 kg PEE\/bin Euro, T\u00fcrkiye i\u00e7in yakla\u015f\u0131k 500 kg PEE\/bin Euro\u2019dur. Birim mal \u00fcretimi i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019de AB\u2019ye g\u00f6re 2.5 kat enerji harcanmaktad\u0131r.<\/p>\n
Elektrik enerjisinde en \u00f6nemli sorunlardan birisi de \u00fcretilen elektri\u011finin %18\u2019ine kar\u015f\u0131 gelen bir k\u0131sm\u0131n\u0131n teknik veya di\u011fer nedenlerle ortaya \u00e7\u0131kan kay\u0131p-ka\u00e7ak olmas\u0131d\u0131r. Bu da y\u0131lda yakla\u015f\u0131k olarak 1.7 milyar dolarl\u0131k bir kayba kar\u015f\u0131 gelmektedir. Kay\u0131p-ka\u00e7ak oran\u0131 AB\u2019de %8 kadard\u0131r.<\/p>\n
D\u00fcnyada b\u00fct\u00fcn geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler \u00e7evre dostu, yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131na y\u00f6nelirken \u00fclkemizde n\u00fckleer enerji inad\u0131 alabildi\u011fine s\u00fcr\u00fcp gitmektedir. R\u00fczgar ve g\u00fcne\u015f enerjisi gibi enerji kaynaklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin olan \u00fclkemizde \u201c\u00f6l\u00fcm\u00fc g\u00f6sterip s\u0131tmaya raz\u0131 etmek\u201d istenircesine enerji krizini g\u00f6sterip n\u00fckleer santralleri kabul etmemiz isteniyor. \u00c7ernobil felaketinin 22. y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de kanser vakalar\u0131n\u0131n artmas\u0131, bilim insanlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131, onbinlerce insan\u0131n n\u00fckleer enerjiye istemedi\u011fini meydanlarda dile getirmesi iktidarca g\u00f6rmezden gelinmekte, n\u00fckleer santral yasas\u0131 alelacele \u00e7\u0131kar\u0131larak ihale s\u00fcreci ba\u015flat\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
N\u00fckleer santrallerin yaratt\u0131\u011f\u0131 tehdit, yaln\u0131zca patlama ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. N\u00fckleer at\u0131k sorunu hala \u00e7\u00f6z\u00fclememi\u015ftir. Bu sorun \u00e7\u00f6z\u00fclemedi\u011fi i\u00e7in n\u00fckleer enerji \u00fcreticisi \u00fclkeler n\u00fckleer at\u0131klar\u0131n\u0131 az geli\u015f \u00fclkelere satmaya devam etmektedirler.<\/p>\n
N\u00fckleer \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131ktan vazge\u00e7ilmeli; \u00fclke ger\u00e7eklerine dayanan, ak\u0131lc\u0131 enerji politikalar\u0131 benimsenmelidir. Enerji tasarrufu ve verimlili\u011fi ile ciddi paralar harcamadan ve \u00e7evreyi kirletmeden elektrik talebinin daha uzun s\u00fcre kar\u015f\u0131lanabilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131na ge\u00e7i\u015f insanl\u0131k ve d\u00fcnya i\u00e7in bir zorunluluktur.<\/p>\n
\u00c7EVRE M\u00dcHEND\u0130SL\u0130\u011e\u0130 \u00dcZER\u0130NE
\n\u00dclkemizde \u00e7evre hizmetlerine y\u00f6nelik yeterli teknik e\u011fitimin verildi\u011fi tek meslek grubu \u00c7evre M\u00fchendisleridir. \u00c7evre hizmetlerinin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi i\u00e7in her ge\u00e7en g\u00fcn geli\u015fen bu meslek disiplininden m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar \u00e7ok faydalanmak gerekmektedir. Meslekta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n istihdam veya gizli i\u015fsizlik sorunlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bug\u00fcne kadar bu imk\u00e2ndan yeteri kadar faydalan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir<\/p>\n
Meslekta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n bir\u00e7o\u011funun do\u011fru istihdam, i\u015fsizlik, i\u015f g\u00fcvencesi, mesleki tan\u0131n\u0131rl\u0131k, \u00fccret yetersizli\u011fi\/dengesizli\u011fi vb. sorunlar\u0131 halen devam etmektedir.<\/p>\n
\u00c7evre m\u00fchendisli\u011fi hizmetlerinin, \u00e7evre sorunlar\u0131n\u0131 gidermeye y\u00f6nelik proje, tasar\u0131m ve uygulama s\u00fcre\u00e7lerinin kamusal hizmet olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ticarile\u015fti\u011fi ve yabanc\u0131 sermayeye pe\u015fke\u015f \u00e7ekildi\u011fi bir d\u00f6nemde, mesle\u011fimiz cazibesini ve gelecek tahayy\u00fcl\u00fcn\u00fc yitirmi\u015ftir.
\n\u00c7evre m\u00fchendislerinin istihdam sorunu \u00fclkemizde \u00e7evre meselesinin ne derece ciddiyetle yakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n da g\u00f6stergesidir.
\nMeslek alan\u0131m\u0131zda i\u015fsizlik ciddi bir sorun iken, iktidar y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131nda alt yap\u0131 yetersizli\u011fini g\u00f6z ard\u0131 ederek kontenjan artt\u0131rmaktad\u0131r. Herhangi bir istihdam plan\u0131na dayanmadan yaln\u0131zca siyasi hesaplar u\u011fruna yap\u0131lan bu uygulama i\u015fsizler ordusuna yeni vas\u0131fl\u0131 neferler kazand\u0131rmaktan \u00f6teye varamayacakt\u0131r.<\/p>\n
5 HAZ\u0130RAN B\u0130R KUTLAMA G\u00dcN\u00dc DE\u011e\u0130LD\u0130R!
\nTMMOB \u00c7evre M\u00fchendisleri Odas\u0131 \u0130stanbul \u015eubesi olarak yukar\u0131da sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z b\u00fct\u00fcn bu sorunlarla i\u00e7 i\u00e7e ya\u015farken; insan\u0131n ve \u00e7evrenin bir b\u00fct\u00fcn olarak ele al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u00e7evrede ya\u015faman\u0131n bir insan hakk\u0131 oldu\u011funun g\u00f6z ard\u0131 edildi\u011fi, \u00e7evrenin bir rant alan\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, politikas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n politika oldu\u011fu bir d\u00f6nemde 5 Haziran D\u00fcnya \u00c7evre G\u00fcn\u00fc\u2019n\u00fc kutlama g\u00fcn\u00fc olarak de\u011fil bir m\u00fccadele g\u00fcn\u00fc olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc y\u0131llard\u0131r ifade ettik, bug\u00fcn de ediyoruz.<\/p>\n
Ba\u015fka bir d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funa dair inanc\u0131m\u0131zla sermayeden yana de\u011fil insandan ve ya\u015famdan yana politika ve uygulamalar\u0131n savunucusu ve takip\u00e7isi olaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 kamuoyuna sayg\u0131lar\u0131m\u0131zla sunuyoruz.<\/p>\n
TMMOB \u00c7evre M\u00fchendisleri Odas\u0131<\/strong>
\n \u0130stanbul \u015eubesi Y\u00f6netim Kurulu<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u00c7evre M\u00fchendisleri Odas\u0131 \u0130stanbul \u015eubesi, D\u00fcnya \u00c7evre G\u00fcn\u00fc nedeniyle bug\u00fcn \u0130stiklal Caddesi’ndeki…\n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-88","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-genel"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=88"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=88"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=88"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=88"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}