{"id":921,"date":"2009-03-03T14:44:43","date_gmt":"2009-03-03T11:44:43","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=921"},"modified":"2019-01-28T21:01:33","modified_gmt":"2019-01-28T18:01:33","slug":"stanbul-2010-temizlik-operasyonu-her-ykmada-uestuen-beyazlk-guerat-oezdemir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/stanbul-2010-temizlik-operasyonu-her-ykmada-uestuen-beyazlk-guerat-oezdemir\/","title":{"rendered":"\u0130stanbul 2010 Temizlik Operasyonu: Her y\u0131kmada \u00fcst\u00fcn beyazl\u0131k! – G\u00fcr\u015fat \u00d6zdemir*"},"content":{"rendered":"

“Emperyalizm bug\u00fcn art\u0131k bir \u00fclkeyi, toplar\u0131 ve askerleri ile girip klasik anlamda
i\u015fgal etmiyor. Yeni s\u00f6m\u00fcrgecilik, bug\u00fcn, uzmanlar\u0131, kredileri, bar\u0131\u015f g\u00f6n\u00fcll\u00fcleri,
\u00fcsleri ile yani kendini gizleyerek bir \u00fclkeyi i\u015fgal ediyor.<\/em>” (*)<\/p>\n

Operasyon isimleriyle kafan\u0131z\u0131n kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahmin etti\u011fim \u015fu g\u00fcnlerde, bir de ben yeni iki operasyondan s\u00f6z a\u00e7arak bu kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmak istemezdim. Ama b\u00f6yle yapmazsam, ge\u00e7enlerde yap\u0131lan bir tiyatro etkinli\u011fi s\u0131ras\u0131nda akl\u0131ma tak\u0131lan ve sonras\u0131nda da a\u015fa\u011f\u0131da okuyaca\u011f\u0131n\u0131z hale gelen konular\u0131 da aktaramam\u0131\u015f olacakt\u0131m. S\u00f6z\u00fc uzatmayay\u0131m, bu iki yeni operasyondan birisi Kentsel D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, di\u011feri de K\u00fclt\u00fcr Ba\u015fkenti. Nas\u0131l, bunlar\u0131 daha \u00f6nceden duydunuz mu? Hem de bunlar birer operasyon de\u011fil de proje mi? \u0130stanbul’un bilinir ve turizm a\u00e7\u0131s\u0131ndan tercih edilir olmas\u0131 i\u00e7in bu t\u00fcr projeler \u00f6nemli ve gerekli mi?<\/p>\n

Neyse, ben devam edeyim, asl\u0131nda bu iki operasyona “temizlik” isimli ba\u015fka bir operasyonun \u00f6n haz\u0131rl\u0131klar\u0131 desek yeridir. \u0130stanbul’u k\u00f6t\u00fc g\u00f6sterdi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen ne varsa, binas\u0131yd\u0131, insan\u0131yd\u0131, mahallesiydi, kondusuydu, ezgisiydi, rengiydi, dokusuydu, temizlemeyi g\u00f6rev edinen bir operasyon bu. \u00d6yle ki, eskiye ait istenmeyen ne varsa, operasyon, lekesini bile b\u0131rakm\u0131yor. \u0130stanbul, eski ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131klardan hi\u00e7bir iz b\u0131rakmadan beyazla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. \u00d6rneklerini \u00e7evremizde rahatl\u0131kla bulabiliriz ama g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcnde, g\u00fcn ortas\u0131nda, ayan beyan, aleni, apa\u00e7\u0131k, g\u00f6stere g\u00f6stere yap\u0131lan bu temizli\u011fe, bu beyazla\u015ft\u0131rmaya her nedense m\u00fcdahale edemiyoruz\/etmiyoruz. Ya bu “her y\u0131kmada m\u00fckemmel temizlik” bizim de ho\u015fumuza gidiyor, ya da bizim de i\u00e7imiz zaten “beyaz ve temiz”.<\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131l\u0131rsa 2010’a da temiz diyebiliriz. Ve elbette 2010 kapsam\u0131nda \u0130stanbul’daki \u00fcniversite tiyatro topluluklar\u0131n\u0131n sahne ald\u0131\u011f\u0131 tiyatro g\u00fcnleri, ya da belgesel filmlerin izleyiciye sunulmas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan belgesel g\u00fcnleri de tek ba\u015flar\u0131na i\u015fitildi\u011finde ger\u00e7ekten de \u00e7ok “temiz”. Ama her \u015feyi bir ba\u015fka \u015feyle de ba\u011flant\u0131 kurmaya \u00e7abalayan insan akl\u0131 yok mu, ah o ak\u0131l!<\/p>\n

Bu yaz\u0131n\u0131n yaz\u0131lmas\u0131na \u00f6n ayak olan \u015fey ise, kendini farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleriyle tan\u0131mlayan bir tiyatro toplulu\u011funun ge\u00e7ti\u011fimiz aylarda 2010 kapsam\u0131nda yap\u0131lan \u015fenlikte yer almas\u0131. \u0130lk ba\u015fta benim de 2010 projelerinden biri oldu\u011funu fark etmedi\u011fim, ama afi\u015finde 2010 logosunu g\u00f6r\u00fcnce anlad\u0131\u011f\u0131m ve o anda kendimi tuhaf hissetti\u011fim bir \u015fenlik. -Haks\u0131z da de\u011fildim, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu etkinlik i\u00e7in haz\u0131rlanan bro\u015f\u00fcrde yaz\u0131lan ama\u00e7lar aras\u0131nda “kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm” laf\u0131 da ilk maddeler aras\u0131ndayd\u0131.- Ama as\u0131l \u015foku, bu durumu sordu\u011fum, kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ne oldu\u011funu bildiklerini bildi\u011fim tiyatro grubundaki arkada\u015flar\u0131n yan\u0131tlar\u0131nda ya\u015fad\u0131m: Evet ama ne yapal\u0131m, bizim de oyunumuzu oynamam\u0131z gerekiyordu.<\/p>\n

Demek oluyor ki, 2010 \u0130stanbul gibi k\u00fclt\u00fcr sanat faaliyetleri bir ta\u015fla iki ku\u015f misali. Bir yanda, kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ad\u0131 alt\u0131nda binlerce y\u0131ll\u0131k ge\u00e7mi\u015fe dayanan, birbirinden farkl\u0131 ya\u015famlar\u0131 i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7iren kent dokusu talan edilerek yeni rant zenginlerini yarat\u0131l\u0131yor. \u00d6te yandan da, kapitalist sistemin kafas\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 insanlara k\u00fclt\u00fcr ve sanat ad\u0131 alt\u0131nda meta \u00fcrettiriliyor\/t\u00fckettiriliyor. Kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda da bu talana kay\u0131ts\u0131z birer izleyici dinleyici konumuna iteleniyor. \u00d6yleyse \u015fimdi, bu ortamda da bir \u015feyler yap\u0131labiliyor fikrinin yay\u0131lmas\u0131na neden olan ve d\u00fczenle yeniden uyumlanman\u0131n yollar\u0131n\u0131 a\u00e7an Avrupa K\u00fclt\u00fcr Ba\u015fkenti’nin tarih\u00e7esine bir bakal\u0131m.<\/p>\n

 <\/p>\n

Avrupa<\/em>: \u00c7ok s\u0131k\u0131\u015ft\u0131m, bir \u015feyler yap Mercori<\/strong><\/p>\n

Mercori<\/em>: Buldum, \u015fimdi de \u015fehirleri satal\u0131m (satar)<\/strong><\/p>\n

Kentleri birer a\u00e7\u0131k pazara, ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 tektip vitrinlere, kentte ya\u015fayanlar\u0131 k\u00fclt\u00fcr ve sanat m\u00fc\u015fterisine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmekten \u00f6te bir \u015fey olmayan Avrupa K\u00fclt\u00fcr Ba\u015fkenti fikri, 1985 y\u0131l\u0131nda d\u00f6nemin Yunanistan’\u0131n solcu K\u00fclt\u00fcr Bakan\u0131 Melina Mercouri’den \u00e7\u0131kt\u0131 ve ilk y\u0131l Atina olmak \u00fczere her y\u0131l bir ba\u015fka bir kentin Avrupa K\u00fclt\u00fcr Ba\u015fkenti olmas\u0131yla 2000’e kadar s\u00fcrd\u00fc, 2000’den itibaren de hem finanse edilmeye ba\u015fland\u0131, hem de AB \u00fcyesi olmayan kentler de se\u00e7ilir oldu. 2010 y\u0131l\u0131nda \u0130stanbul’la beraber Almanya’n\u0131n Essen ve Macaristan’\u0131n P\u00e9cs kentleri de Avrupa K\u00fclt\u00fcr Ba\u015fkenti olacak.(1)<\/p>\n

\u0130stanbul’un 2010 y\u0131l\u0131nda Avrupa K\u00fclt\u00fcr Ba\u015fkenti olmas\u0131 haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctmek \u00fczere \u00f6yle ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir ajans kuruldu ki, bu ajansa yap\u0131lan her t\u00fcrl\u00fc ba\u011f\u0131\u015f ve yard\u0131mlar ile sponsorluk harcamalar\u0131n\u0131n tamam\u0131 vergiden muaf say\u0131ld\u0131. \u00dcstelik ajans harcamalar\u0131na kaynak sa\u011flamak amac\u0131yla \u00f6zel bir fon olu\u015fturuldu. Fona ek gelir sa\u011flamak \u00fczere de benzinin litresi 1.5 YKR, motorininki ise 1 YKR zamland\u0131. Yaln\u0131zca bu zamlardan dolay\u0131, \u00fc\u00e7 y\u0131l\u0131n sonunda fona toplam 1 milyar YTL’ye yak\u0131n kaynak akm\u0131\u015f olacak.<\/p>\n

Pe\u015fin paray\u0131 g\u00f6r\u00fcnce y\u00fcz\u00fc g\u00fclen \u0130stanbul 2010 Avrupa K\u00fclt\u00fcr Ba\u015fkenti Ajans\u0131 Genel Sekreteri Ey\u00fcp \u00d6zg\u00fc\u00e7 de h\u0131z\u0131n\u0131 alam\u0131yor, projeye maddi kaynak sa\u011flamak amac\u0131yla yap\u0131lan yasal d\u00fczenlemelerin yaln\u0131z \u0130stanbul’un de\u011fil T\u00fcrkiye’nin gelece\u011fine yat\u0131r\u0131m anlam\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. B\u00f6ylesi bir ajanstan beklenir bir duyarl\u0131l\u0131kla da bu topraklarda ba\u015fka etnik ya da k\u00fclt\u00fcrel farkl\u0131l\u0131klar\u0131n oldu\u011funu bilmezmi\u015f\u00e7esine: “T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n da katk\u0131lar\u0131yla, \u0130stanbul’u bir ‘Marka Kent’ haline getireceklerini” ekliyor. Ama paray\u0131 az bulup “yasa ile ayr\u0131lan fonun, kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131n\u0131n ve \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn deste\u011fi ile daha b\u00fcy\u00fct\u00fclmesini” istiyor ve paran\u0131n kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projeleri ile \u0130stanbul’u ger\u00e7ek bir k\u00fclt\u00fcr ba\u015fkenti yapacak k\u00fclt\u00fcr-sanat etkinliklerine harcanaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n

 <\/p>\n

Beral:<\/em> Har vurup harman savuracaklar<\/strong><\/p>\n

Ajans:<\/em> Sen de gel (Beral sessizle\u015fir)<\/strong><\/p>\n

Bu devasa pasta herkesin i\u015ftah\u0131n\u0131 \u00f6ylesine kabart\u0131yor ki Beral Madra bile i\u015fin kayma\u011f\u0131n\u0131 kendisinin yiyemeyece\u011fi korkusuyla, “sanat\u00e7\u0131lar, sanat \u00f6rg\u00fctleri, \u0130stanbul 2010 b\u00fct\u00e7esinin ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 ki\u015fi ve kurumlar\u0131n tekelinde olmas\u0131na ya da har vurup harman savrulmas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 gerekli tepkiyi g\u00f6stermeli” diyor. Ama neyse ki Madra’n\u0131n yak\u0131nmalar\u0131 bitiyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc kendisi de bu ajans\u0131n G\u00f6rsel Sanatlar y\u00f6netmenli\u011fine getiriliyor.<\/p>\n

Standartla\u015fma ve b\u00f6ylece \u00f6zg\u00fcnl\u00fckleri yok sayarak\/ederek kentleri ve insanlar\u0131 tektiple\u015ftirme planlar\u0131, bu ajans eliyle \u015fimdi de \u0130stanbul’a uygulanmak isteniyor. Bu noktada, k\u00fclt\u00fcrel zenginlik dedikleri \u015feyden ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir “z\u00fcmrenin” me\u015fgul oldu\u011fu, zenginlerin be\u011fenisine\/t\u00fcketimine sunulan k\u00fclt\u00fcrden ba\u015fka bir \u015fey anlamam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Zaten, geli\u015fen teknolojinin de marifetiyle t\u00fcketim \u00fcr\u00fcnleri \u00e7o\u011falmakta, onlara ula\u015fmak i\u00e7in daha fazla paralar \u00f6denmesi istenmekte, yani g\u00fcndelik ya\u015fam bile ancak belli bir gelir grubunun s\u00fcrd\u00fcrebilece\u011fi bir \u015feye d\u00f6n\u00fc\u015fmekte, geri kalanlar\u0131n evsiz, barks\u0131z sokakta ya\u015famaya itildi\u011fi bir tablo sunulmakta. Ak\u0131llardan ge\u00e7irilen ama hen\u00fcz uygulanmayan \u0130stanbul vergisi, \u0130stanbul’a vize gibi uygulamalar \u015fimdi \u00e7ok daha ak\u0131ll\u0131ca ve gizlice uygulan\u0131r alanlar bulmaktad\u0131r kendine. \u00d6nce zengin bir \u0130stanbul alg\u0131s\u0131 yarat\u0131p sonra bu kente as\u0131l zenginli\u011fi katan ama parasal olarak yoksul insanlar\u0131 “siz bu zenginli\u011fe lay\u0131k de\u011filsiniz, hak etmiyorsunuz” diye hem su\u00e7lamak, hem de onlar\u0131n kendilerini su\u00e7lu hissetmesini sa\u011flamak, olduk\u00e7a zekice tasarlanm\u0131\u015f \u015feylerdir. Ve bu yaratt\u0131klar\u0131 alg\u0131y\u0131 da kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ad\u0131 alt\u0131nda evsiz b\u0131rakarak, kent d\u0131\u015f\u0131na iterek, memleketlerine d\u00f6ns\u00fcnler diyerek g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale getirmi\u015f durumdalar. Bu kadar de\u011fi\u015fik sald\u0131r\u0131lar\u0131 i\u00e7 i\u00e7e bar\u0131nd\u0131ran bir projeye de elbette ki k\u00fclt\u00fcr projesi diyemeyiz, dersek “mazlumlar bize dar\u0131l\u0131r”.<\/p>\n

2010’un derdi iddia ettikleri gibi sahiden de k\u00fclt\u00fcr olsayd\u0131, Birle\u015fmi\u015f Milletler E\u011fitim Bilim ve K\u00fclt\u00fcr \u00d6rg\u00fct\u00fc Unesco’nun k\u00fclt\u00fcr varl\u0131klar\u0131 listelerinde yer alan bir\u00e7ok yap\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131na karar verilmez, pek \u00e7ok y\u0131k\u0131mla ilgili verilen y\u00fcr\u00fctmeyi durdurma kararlar\u0131na ra\u011fmen y\u0131k\u0131mlar ger\u00e7ekle\u015ftirilmezdi. \u00dcstelik de d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli yerlerinde festivallerle, konserlerle kutlanan D\u00fcnya Romanlar G\u00fcn\u00fc olan 8 Nisan sabah\u0131, Sulukuleli Romanlar dozer ve kep\u00e7e sesleriyle uyanmazlard\u0131. M\u00fczik Festivali i\u00e7in \u0130stanbul’a gelen Ukrayna as\u0131ll\u0131 ABD’li grup Gogol Bordello Romanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Sulukule mahallesini ziyaretinde “Para ekonomisi her yerde benzer sorunlar yarat\u0131yor. Dozerler k\u00fclt\u00fcrlerin \u00fcst\u00fcnden ge\u00e7iyorlar. Daha fazla Mc Donald’s, daha fazla Ramada otel yaparak, tarihi yok ederek \u00fclkeye daha \u00e7ok turist getirece\u011fini sananlara turistlerin y\u00fcksek ve modern binalar i\u00e7in de\u011fil k\u00fclt\u00fcrel zenginlikler i\u00e7in geldikleri hat\u0131rlat\u0131lmal\u0131d\u0131r” demezdi. Ko\u00e7 \u00dcniversitesi Bo\u011faz’daki g\u00fczelim ormanlar\u0131 bir gecede kesip yerine okul kurarken, mahallelerindeki 30 y\u0131ll\u0131k \u00fc\u00e7 \u00e7am a\u011fac\u0131n\u0131 y\u0131k\u0131mlarda korumaya \u00e7al\u0131\u015fan Ba\u015f\u0131b\u00fcy\u00fck’l\u00fclere polisin sald\u0131rmas\u0131 sonucu 7 kad\u0131n ile 3 \u00e7ocu\u011fun yaraland\u0131\u011f\u0131 arbede ya\u015fanmazd\u0131.<\/p>\n

 <\/p>\n

Valilik<\/em>: 2010 ile birbirimizi anlayaca\u011f\u0131z<\/strong><\/p>\n

Avrupa<\/em>: Y\u0131kmay\u0131n o halde!<\/strong><\/p>\n

Valilik<\/em>: Anla\u015f\u0131lmad\u0131! (dozerler girer)<\/strong><\/p>\n

\u0130stanbul Valili\u011fi, 2010’la, Avrupa’n\u0131n, \u0130stanbul’da kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn k\u00f6klerini ke\u015ffedece\u011fini ve “birbirini anlama” yolunda \u00f6nemli bir ad\u0131m at\u0131lm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylese de 2010’cular Avrupa’dan gelen “y\u0131kmay\u0131n” tepkilerini g\u00f6z ard\u0131 ettiler. Hal b\u00f6yle olunca, Sulukule’deki kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projesi ile ilgili Romanlar\u0131n \u015fik\u00e2yetlerini de\u011ferlendiren TBMM \u0130nsan Haklar\u0131n\u0131 \u0130nceleme Komisyonu da, ‘Roman k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn yok edilece\u011fine’ dair bir veri bulamad\u0131(!) AKP ve MHP’li \u00fcyelerin oylar\u0131yla ‘Sulukule sakinlerinin evlerinden \u00e7\u0131kar\u0131lmalar\u0131nda insan hakk\u0131 ihlali olmad\u0131\u011f\u0131na’ karar verdi. \u00dcstelik ABD Helsinki Komisyonu’ndan Ba\u015fbakan Tayip Erdo\u011fan’a gelen, ge\u00e7mi\u015fi 1054 y\u0131l\u0131na kadar uzanan Sulukule’nin y\u0131k\u0131lmamas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki mektup y\u0131k\u0131m\u0131 daha da h\u0131zland\u0131rd\u0131(!). Valili\u011fin \u00f6v\u00fcnerek s\u00f6z etti\u011fi k\u00f6kler de yeni villa in\u015faatlar\u0131 yap\u0131lana dek toprak alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f oldu. (2)<\/p>\n

Asl\u0131nda 2010, fetih\u00e7i bir y\u00f6ntem uyguluyor diyebiliriz. Hani Osmanl\u0131’n\u0131n ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fcnden s\u00f6z edilir ya, evet, ku\u015fatma alt\u0131ndaki kent teslim olursa Osmanl\u0131’n\u0131n ihti\u015fam\u0131n\u0131 g\u00f6stermek \u00fczere oradaki ya\u015fama dokunulmaz hatta kiliselere bile, yeni tebaa H\u0131ristiyan da olsa ahali ibadetine devam eder. Ama surlar d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcl\u00fcp k\u0131l\u0131\u00e7tan ge\u00e7irilerek fethedildiyse bir kent, kiliseler camiye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr, ahali Osmanl\u0131la\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r tez zamanda, gene ihti\u015fam\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7indir bu elbet. \u015eimdi 2010’cular ve as\u0131l onlar\u0131nda bir par\u00e7as\u0131 olduklar\u0131 eski-s\u00f6m\u00fcrgeci yeni-liberal zihniyet, ketteki ya\u015fam\u0131 da, o kentte ya\u015fayacak olanlar\u0131 da, orda bir k\u00fclt\u00fcrel faaliyet olacaksa onu da biz belirleriz demekteler.<\/p>\n

Bu zihniyet kula\u011f\u0131m\u0131za yabanc\u0131 gelmese gerek. Cumhuriyet’in ilan\u0131ndan sonra da yeni \u00fclkenin kurucular\u0131 Osmanl\u0131ya ait ne varsa kurtulmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, bu anlamda bir\u00e7ok vak\u0131f eserleri sat\u0131lm\u0131\u015f ya da ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, k\u00fclt\u00fcr eserleri de bu lin\u00e7ten fazlas\u0131yla nasiplenmi\u015fler. Devlet, kendi anlay\u0131\u015f\u0131na uygun yap\u0131lar in\u015fa etmi\u015f. Kentten kopuk, sadece belli bir izleyici kitlesinin takip etti\u011fi operalar i\u00e7in yap\u0131lan Atat\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr Merkezi buna iyi bir \u00f6rnek.<\/p>\n

Ama ilerleyen zamanla, kentin en merkezi yerlerinde duran b\u00f6ylesi mekanlar\u0131n sadece k\u00fclt\u00fcr-sanat i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor olmas\u0131na da tahamm\u00fcl edilemiyor. Al\u0131\u015fveri\u015f merkezlerine, otellere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye \u00e7abalan\u0131yor. Ya da gene k\u00fclt\u00fcr merkezi olarak kullan\u0131lacaksa bile, \u0130stanbul Modern gibi, i\u00e7eri bedava bile girseniz muhakkak oradan para harcayarak ayr\u0131laca\u011f\u0131n\u0131z t\u00fcrde bir yat\u0131r\u0131m tasarlan\u0131yordur eminim. \u00c7\u00fcnk\u00fc yarat\u0131lan yeni sanatsevicilerin ayn\u0131 zamanda iyi birer m\u00fc\u015fteri de olmalar\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. M\u00fc\u015fteri olmayana bir \u015fey yok! “B\u00fcrokratik engelleri kald\u0131rarak yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131m\u0131za, i\u015f adamlar\u0131m\u0131za elimizden geldi\u011fince f\u0131rsatlar veriyoruz” diyen Kadir Topba\u015f, ayn\u0131 f\u0131rsat\u0131n tek zerresini g\u00f6stermedi\u011fi Ayazmal\u0131lar\u0131, Ba\u015f\u0131b\u00fcy\u00fckl\u00fcleri karda k\u0131\u015fta evlerinden ediyor, \u00e7o\u011funu \u00e7ad\u0131rda, kimisini \u0130ETT duraklar\u0131nda ya\u015famaya mahkum ediyor, \u00e7ocuklar\u0131n evlerinin g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde y\u0131k\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131ndaki \u00e7aresizli\u011finden habersiz, b\u0131rak\u0131n k\u00fclt\u00fcr-sanat getirmeyi, bu y\u0131k\u0131mdan dolay\u0131 okula bile gidemeyen \u00e7ocuklar\u0131 bir de a\u00e7l\u0131\u011fa ve hastal\u0131\u011fa teslim ediyor.<\/p>\n

Oysa bar\u0131nma hakk\u0131 \u00e7e\u015fitli anla\u015fmalar ve anayasayla tan\u0131nm\u0131\u015f ve g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, hazinenin kaynaklar\u0131, ger\u00e7ekten evsizlere de\u011fil, \u00d6zal’l\u0131 y\u0131llardan ba\u015flayarak, \u00f6zellikle kooperatifler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla orta ve \u00fcst-orta s\u0131n\u0131flara aktar\u0131ld\u0131. Bunun sorumlar\u0131ndan biri olan Toplu Konut \u0130daresi Ba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan Bayraktar, sanki gecekondular bu gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki e\u015fitsizli\u011fin sonucu ortaya \u00e7\u0131kan bir \u015fey de\u011fil de nedeniymi\u015f gibi, “T\u00fcrkiye’nin gecekondu problemini \u00e7\u00f6zmeden ter\u00f6r\u00fcn, uyu\u015fturucunun, devlete \u00e7arp\u0131k bakman\u0131n ve sa\u011fl\u0131k problemlerinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilemeyece\u011fini” s\u00f6yleyebiliyor.<\/p>\n

Konut harcamalar\u0131n\u0131n bir hanenin toplam gelirinin en y\u00fcksek pay\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011fu bu topraklarda halk\u0131n bar\u0131nma sorununa kendi \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc olan gecekondular, her yerel se\u00e7im \u00f6ncesi oy deposu olarak g\u00f6r\u00fclse de, zaman zaman y\u0131k\u0131mlarla tehdit ediliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc belediyeler, kent topraklar\u0131ndan elde edilebilecek rant\u0131n, yani kullan\u0131m de\u011feri yerine de\u011fi\u015fim de\u011ferinin, ve ‘prestijli’ projelerin uygulanmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan spek\u00fclatif kazan\u00e7lar\u0131n fark\u0131na vard\u0131lar bir kez. Bu bak\u0131mdan, Kentsel D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projelerinde, gecekondu b\u00f6lgelerinin, kentin rant\u0131 y\u00fckselen bir b\u00f6lgesinde olmas\u0131, bu nedenle de y\u00f6renin kullan\u0131c\u0131lar\u0131 ve mal sahiplerinden \u00e7ok b\u00fct\u00fcn \u0130stanbul’u ilgilendirmesinin \u00e7ok do\u011fal oldu\u011fu vurgulan\u0131yor. \u00dcstelik projeyle fizik \u00e7evreyi de\u011fi\u015ftirmesinin yan\u0131 s\u0131ra sosyal yap\u0131ya getirileri, ya\u015fayanlara sunaca\u011f\u0131 olanaklardan s\u00f6z ediliyor. Ama bu yenile\u015fmeden sonra bu b\u00f6lgedeki prestijli konut alanlar\u0131, i\u015f merkezleri ve turizm b\u00f6lgelerinden ancak zenginlerin ve ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 \u0130stanbullulular\u0131n faydalanaca\u011f\u0131 kesin. (3)<\/p>\n

 <\/p>\n

2010 k\u00fclt\u00fcr projeleri<\/strong><\/p>\n

Konumuza d\u00f6nelim ve \u015fimdiye kadar yap\u0131lan 2010 k\u00fclt\u00fcr etkinliklerinden biri olan \u0130stanbul \u00dcniversite Tiyatrolar\u0131 \u015eenli\u011fi’ne bakal\u0131m. Seneye kapsam\u0131 daha da geni\u015fleyerek T\u00fcrkiye, 2010 y\u0131l\u0131nda da Avrupa \u00dcniversiteler Aras\u0131 Tiyatro \u015eenli\u011fi olaca\u011f\u0131 planlanan bu etkinlikte, kendilerini muhalif olarak niteleyen ya da farkl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyen ki\u015fi ya da topluluklar\u0131 g\u00f6rmenin beni olduk\u00e7a rahats\u0131z etti\u011fini s\u00f6ylemeliyim. \u0130stanbul \u00dcniversite Tiyatrolar\u0131 \u015eenli\u011fi “kentin farkl\u0131 b\u00f6lgelerindeki \u00fcniversitelerin tiyatro topluluklar\u0131n\u0131 daha geni\u015f izleyici kitlelerine ula\u015ft\u0131rmak ve gen\u00e7lerin birbirlerini tan\u0131malar\u0131n\u0131, deneyimlerini payla\u015fmalar\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak, bu bulu\u015fmalar\u0131 \u00e7e\u015fitli at\u00f6lye \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla desteklemek” amac\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor olabilir. Ama 2010 operasyonunun kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm aya\u011f\u0131 g\u00f6rmezden gelinip sadece sanat yapmak d\u00fc\u015flenemez. Ba\u015fta da s\u00f6z etti\u011fim gibi, bu \u015fenlikte sahne alan baz\u0131 topluluklar\u0131n ya da oyuncular\u0131n farkl\u0131 muhalif s\u00f6ylemlerinin olmas\u0131 da, bu piyasac\u0131 sanat anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n oyununa gelinmesini engelleyebilmi\u015f de\u011fil anla\u015f\u0131lan.<\/p>\n

Elbette, \u00fcniversite topluluklar\u0131n ya da amat\u00f6r gruplar\u0131n oyunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karmalar\u0131 ve izleyiciyle bulu\u015fmas\u0131 \u015fimdiki ko\u015fullarda g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Hem ekonomik hem de di\u011fer sorunlar buna en b\u00fcy\u00fck engeldir. 2010 gibi y\u0131k\u0131mc\u0131 bir kurumdan fon\/destek alan ama fon almayan\/alamayan di\u011fer ki\u015fi ya da topluluklar\u0131n durumunu d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen, kurtulu\u015fu sadece kendinde arama bencilli\u011finde olanlar\u0131n toplumu t\u00fcmden de\u011fi\u015ftirmeyi istiyor olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemeleri, ya da b\u00f6yle eserler yapt\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeleri ise a\u00e7\u0131k\u00e7a ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fckt\u00fcr. Ama s\u0131rf haz\u0131r bir oyuna 400YTL destek verdiler bir de sahne ayarlad\u0131lar diye insanlar\u0131n k\u0131\u015f ortas\u0131nda sokakta kalmas\u0131na neden olan bir proje i\u00e7inde alk\u0131\u015f beklemek, k\u00fclt\u00fcr faaliyeti olmasa gerektir. Bilerek ya da bilmeyerek bu etkinliklerin i\u00e7inde yer alanlar, \u015fimdilerde g\u00f6zal\u0131c\u0131 f\u0131rsatlar sunan bu sistemin yava\u015f yava\u015f kendi sonlar\u0131n\u0131 getirdi\u011fini de hesaplamal\u0131lar.<\/p>\n

2010 k\u00fclt\u00fcr etkinliklerinden bir ba\u015fkas\u0131nda, bir belgesel festivalinde ise, hem 2010’dan destek al\u0131n\u0131p, \u00fcstelik ba\u015fka sponsorlar da bulunmu\u015fken, yine de g\u00f6sterimlerin \u00fccretli yap\u0131lmas\u0131, bu t\u00fcr etkinliklerde as\u0131l amac\u0131n k\u00fclt\u00fcr de\u011fil para oldu\u011funu bir kez daha g\u00f6stermektedir. Bu festival, bir belgesel filme belli bir paray\u0131 rahatl\u0131kla ay\u0131rabilen bir z\u00fcmreye seslenmekte, bu da kapitalizmin, paras\u0131 olana ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir ya\u015fam sunma pratikleriyle \u00f6rt\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n

 <\/p>\n

Hi\u00e7 mi \u00e7\u0131k\u0131\u015f yok?<\/strong><\/p>\n

K\u00fclt\u00fcr sanat faaliyetlerinin pahal\u0131 oldu\u011funu bilinir, ama akl\u0131 ba\u015f\u0131nda biri, bu faaliyetleri y\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in illa da fon ve sponsor deste\u011fine ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funa inanmaz. Hele de 2010 olmasayd\u0131 oyunumuzu oynayamazd\u0131k demek kocaman bir yaland\u0131r. Ger\u00e7ek, bizim 2010’a de\u011fil, 2010’un, kendini var edebilmesi i\u00e7in bize gereksinim duydu\u011fudur. Bu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131ktan ve 2010 sevdas\u0131ndan bir an \u00f6nce kurtulmak, sonra da, yapaca\u011f\u0131m\u0131z \u00fcretimleri, kapitalist ili\u015fkilerin unutturdu\u011fu dayan\u0131\u015fma ve payla\u015fma ile yapmay\u0131 ilke edinmek ve \u00f6yle de yapmak gerekir.<\/p>\n

Burada, bu topraklardaki en \u00f6zg\u00fcn film projelerinden birini hat\u0131rlamak gerekir: Bar\u0131\u015f \u0130\u00e7in Sinema. Hi\u00e7bir fondan \u00f6denek almadan ve hi\u00e7bir sponsor deste\u011fi olmadan ger\u00e7ekle\u015ftirilen bu projeyle, yaln\u0131zca pahal\u0131 sinema okullar\u0131nda e\u011fitim g\u00f6renlerin de\u011fil, sinemayla ilgili hi\u00e7bir deneyimi olmayan ve hatta kameras\u0131 bile olmayanlar\u0131n, bir fikir \u00e7evresinde bir araya gelmesi ve 1’er dakikal\u0131k 100 k\u0131sa film yapmas\u0131 sa\u011fland\u0131. T\u00fcrkiye’de ilk kez denenen ve tamamen dayan\u0131\u015farak ger\u00e7ekle\u015ftirilen, \u00fcstelik \u00fccretsiz olan bir sinema kamp\u0131’nda da 100’e yak\u0131n ki\u015fi, senaryosundan \u00e7ekimine tamamen kolektif i\u015fleyen bir s\u00fcre\u00e7te onlarca film haz\u0131rlad\u0131. Herkes bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n filminde ya oyunculuk yapt\u0131, ya kamera kulland\u0131, ya da setinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Burada \u00fcretilen her film, kamptakilerin emeklerini ortakla\u015ft\u0131rmas\u0131yla tamamland\u0131. B\u00f6ylece her bir film herkesin oldu.<\/p>\n

“Sineman\u0131n yaln\u0131zca belli bir kesimin i\u015fi ve u\u011fra\u015f\u0131 olan bir sanat de\u011fil, k\u00fcresel sermayenin ekonomik, askeri, k\u00fclt\u00fcrel ve bilimsel sald\u0131r\u0131lar\u0131na ve tahakk\u00fcm ama\u00e7l\u0131 yapt\u0131r\u0131mlar\u0131na kar\u015f\u0131 yery\u00fcz\u00fcnde kal\u0131c\u0131 bar\u0131\u015f\u0131 dillendiren ve bu anlamda hayat\u0131 da d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilecek bir ara\u00e7 ve ama\u00e7 oldu\u011fu” fikrinde olan Bar\u0131\u015f \u0130\u00e7in Sinema g\u00f6n\u00fcll\u00fcleri, bu fikirlerini filmlere oldu\u011fu kadar yukarda k\u0131saca anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m film yap\u0131m s\u00fcrecine de aktarmay\u0131 ve bu do\u011frultuda \u00fcretim yapmay\u0131 ba\u015fard\u0131lar. (4)<\/p>\n

Sonras\u0131nda, sinemay\u0131 karanl\u0131k salonlardan kurtarmak gayesiyle filmler, CD’ler, DVD’ler halinde, gene \u00fccretsiz olarak, evden eve elden ele aktar\u0131ld\u0131. Kazanan\u0131 ve kaybedeni olan bir ya\u015fam istenmedi\u011finden yar\u0131\u015fmal\u0131 festivallerin hi\u00e7birine, sineman\u0131n \u00fccretsiz olmas\u0131 ilkesiyle de izleyicini biletle i\u00e7eri al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7bir g\u00f6sterime yollanmad\u0131. Toparlarsak, bu deneyim san\u0131r\u0131m, hem dayat\u0131lan kapitalist ya\u015fam bi\u00e7iminin kendisine, hem de fon olmazsa ne yapar\u0131z, 2010 olmazsa oyunumuzu oynayamay\u0131z, filmimizi \u00e7ekemeyiz diye a\u011fla\u015fanlara iyi bir yan\u0131t.<\/p>\n

 <\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak,<\/strong> <\/p>\n

2010 gibi steril yap\u0131lar \u00f6znelerin ve topluluklar\u0131n kendi ki\u015filiklerini yitirdi\u011fi bir ortam yarat\u0131r ve onlar\u0131n haks\u0131zl\u0131klara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma reflekslerini de ortadan kald\u0131r\u0131r, bir grup elit -ve ehil- z\u00fcmre olu\u015fmas\u0131na ve bu alg\u0131da ku\u015faklar yeti\u015fmesine neden olur.<\/p>\n

Yeni D\u00fcnya D\u00fczeni’nin kitlelerce kabul\u00fc i\u00e7in \u00f6nem ta\u015f\u0131yan 2010 k\u00fclt\u00fcr ba\u015fkenti kand\u0131rmacas\u0131, hem beslendi\u011fi ve yaymaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 neoliberal k\u00fclt\u00fcr ortam\u0131yla kapitalizmin me\u015frulu\u011funu sa\u011flamaya ve g\u00fc\u00e7lendirmeye, hem de ezilenlerin d\u00fczene kar\u015f\u0131 koyu\u015flar\u0131n\u0131 bast\u0131rmaya ve en nihayetinde t\u00fcmden sistem i\u00e7ine almaya y\u00f6nelik ideolojik bir y\u0131k\u0131m harekat\u0131d\u0131r. (5)<\/p>\n

Krizde olan kapitalist ekonomi yeni pazarlara yay\u0131l\u0131rken \u00f6n\u00fcnde, kendisine engel olacak ne varsa ala\u015fa\u011f\u0131 etmeye kararl\u0131d\u0131r, krizin derinli\u011fi y\u00fcz\u00fcnden ba\u015fka \u015fans\u0131 da yoktur. Sava\u015farak giremeyece\u011fi alanlara, evlere, beyinlere \u00f6rne\u011fi 2010’da \u00e7ok iyi g\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere, \u015f\u0131k ve zarif bi\u00e7imde girmeyi denemektedir. \u0130\u015fin korkuncu, bunu \u00e7ok da iyi ba\u015farmaktad\u0131r.<\/p>\n

 <\/p>\n

Biz: Bekle bizi \u0130stanbul<\/strong><\/p>\n

\u0130stanbul: Ya evde yoksam! (beklemez)<\/strong><\/p>\n

Ac\u0131lar\u0131n bo\u015funa \u00e7ekilmedi\u011fi ortada, haramilerin saltanat\u0131n\u0131 da elbet y\u0131kaca\u011f\u0131z. Ama acaba kavgam\u0131z\u0131n \u015fehri \u0130stanbul, parklar\u0131yla, k\u00f6pr\u00fcleriyle, meydanlar\u0131yla bekleyebilecek mi bizi, y\u0131k\u0131lmadan?(**)<\/p>\n

Not: \u0130stanbul 2010 kar\u015f\u0131t\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yak\u0131nda www.sanalt.net\/sanalt<\/font><\/u><\/a> sitesinden takip etmek m\u00fcmk\u00fcn olacak. <\/p>\n

 <\/p>\n

Dipnotlar:<\/strong><\/p>\n

(*)<\/strong> Mahir \u00c7ayan, bug\u00fcn bile ge\u00e7erli bu s\u00f6z\u00fc daha 1969’lardayken s\u00f6ylemi\u015f, B\u00fct\u00fcn Yaz\u0131lar, Boran Yay\u0131nevi, \u0130stanbul 2004<\/p>\n

(1)<\/strong> \u0130stanbul, 4 Elementin Kenti isimli bir projeyle aday oldu. Projede \u0130stanbul “y\u00fcz binlerce y\u0131ll\u0131k tarihinde, \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck imparatorlu\u011fun ba\u015fkenti, \u00fc\u00e7 semavi dinin, bir\u00e7ok medeniyetin bulu\u015fma noktas\u0131 ve en \u00f6nemlisi \u00e7a\u011flar boyunca birlikte ya\u015fam k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn hayat buldu\u011fu bir kent” olarak nitelendiriliyor ve \u015f\u00f6yle devam ediliyor: “Biz de ya\u015fam\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131 simgeleyen 4 elementi bu kentin \u00f6zellikleriyle birle\u015ftirdik ve projeleri Toprak, Hava, Su ve Ate\u015f elementleriyle temsil ettik. Dedik ki: \u0130stanbul, ‘4 Elementin Kenti’ ba\u015fl\u0131kl\u0131 dosyas\u0131yla, kendi ger\u00e7e\u011fini g\u00f6rerek d\u00fcnyayla b\u00fct\u00fcnle\u015fsin. Kendisini \u00e7a\u011flar \u00f6tesine ta\u015f\u0131yacak yeni k\u00fclt\u00fcrel projelere imza atarken \u0130stanbul’un ad\u0131 toprak, hava, su ve ate\u015f kadar vazge\u00e7ilmez olsun”<\/p>\n

Ama as\u0131l amac\u0131 \u0130stanbul 2010’un Avrupa K\u00fclt\u00fcr Ba\u015fkenti olmak \u0130stanbul’a ne getirecek? sorusuna kendilerinin verdi\u011fi yan\u0131tta bulmak m\u00fcmk\u00fcn. Para i\u00e7in! Parantez i\u00e7i de yan\u0131ta dahil olmak \u00fczere aynen \u015f\u00f6yle denmi\u015f “K\u00fclt\u00fcr turizmi hareketlenecek, geli\u015fecek. (E\u011fitimli ve k\u00fclt\u00fcrl\u00fc turist, normal turistin \u00fc\u00e7 kat\u0131 harcama yap\u0131yor)”<\/p>\n

(2)<\/strong> Kentsel D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projelerinin \u015fimdiye kadarki uygulay\u0131c\u0131s\u0131 olan \u0130stanbul B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi ve il\u00e7e belediyeleri \u0130stanbul’un en fazla d\u0131\u015flanan gruplar\u0131n\u0131 hedef al\u0131yor ve bunu yaparken yalan s\u00f6ylemekten ve a\u00e7\u0131k\u00e7a kanunsuzluk yapmaktan da geri durmuyorlar. \u00d6rne\u011fin Sulukule’de “yenileme” ve “acele kamula\u015ft\u0131rma karar\u0131”n\u0131n Belediye yetkililerince s\u0131k s\u0131k dile getirilen gerek\u00e7elerinden bir tanesi de “afet riski”, yani deprem tehlikesi. Yani belediye, y\u0131k\u0131m\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131rabilmek i\u00e7in o b\u00f6lgenin depremde zaten y\u0131k\u0131laca\u011f\u0131 gibi bir yalan ifadeyi kullanma cesaretini, Jeoloji M\u00fchendisleri Odas\u0131’n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bir raporda semt zemininin \u0130stanbul’un g\u00fcvenli b\u00f6lgelerinden oldu\u011funu belirtmesine ra\u011fmen g\u00f6sterebilmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc 2010 \u00f6yle birka\u00e7 \u00e7ulsuz var diye ya da JMO “b\u00f6lgedeki zemin \u00f6zelliklerinin herhangi bir risk i\u00e7ermedi\u011fi, \u00f6nlem al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerektirir bir ortam bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131” s\u00f6yledi diye durdurulacak kadar s\u0131radan bir proje de\u011fildir. Bu proje \u0130stanbul’un kimli\u011finin rant\u00e7\u0131lar\u0131n ve yeni sermaye gruplar\u0131n\u0131n belirledi\u011fi tarzda de\u011fi\u015ftirilmesiyle ilgili ekonomik temelli, ama etkileri bak\u0131m\u0131ndan da sosyal ve siyasal bir \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131r.<\/p>\n

(3)<\/strong> Ama d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u0131n\u0131r dinlemiyor, mesela Pendik i\u00e7in de jet h\u0131z\u0131yla haz\u0131rlanan bir yasa var: Pendik Kentsel D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve \u0130leri Teknoloji Projesi Yasas\u0131. Bu yasayla \u0130stanbul’un 2010 Avrupa K\u00fclt\u00fcr Ba\u015fkenti olmas\u0131 nedeniyle fiziksel durumun ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn geli\u015ftirilmesi isteniyor ve “\u00fclke ekonomisine y\u00fcksek de\u011ferli katk\u0131 sa\u011flamas\u0131” amac\u0131yla bir teknoloji park\u0131 kuruluyor. Yine ba\u015fka bir projede Kartal’a l\u00fcks yat marinalar\u0131 i\u015f merkezleri ve \u00fcst d\u00fczeyde oteller geliyor. Kartal, pek bilinmese de, 550 hektarl\u0131k bir alan\u0131 kapsayan kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projesiyle d\u00fcnyadaki en b\u00fcy\u00fck projelerden birisi olarak g\u00f6steriliyor. \u00dcstelik Kartal’da \u015fu an var olan fabrikalar da ba\u015fka yerlere ta\u015f\u0131narak burada bir anlamda “sanayisizle\u015ftirme” uygulanacak. \u0130lgin\u00e7tir, bu planlarda orada ya\u015fayanlarla ilgili pek de ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi verilmiyor. \u00dcstelik y\u0131k\u0131mlar sadece gecekondulular\u0131 da kapsam\u0131yor. \u00d6rne\u011fin Pendik Sapanba\u011flar\u0131 Mahallesi sakinleri, B\u00fcy\u00fck\u015fehir’in yapt\u0131\u011f\u0131 bu planla, 60 y\u0131ld\u0131r oturduklar\u0131 imarl\u0131, ifrazl\u0131, tapulu yerlerinden ediliyorlar. Kartal’daki de\u011fi\u015fimin de 2-3 milyon aras\u0131nda bir n\u00fcfusun ya\u015fam\u0131n\u0131 etkileyece\u011fi tahmin ediliyor.<\/p>\n

(4)<\/strong> “Bar\u0131\u015f \u0130\u00e7in Sinema” projesi, birer dakikal\u0131k “bar\u0131\u015f” konulu filmlerinden olu\u015facak toplam 100 dakikal\u0131k bir sinema-video \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 hedefliyor. Proje kapsam\u0131nda her film, kendi “1 dakika”s\u0131n\u0131 kurmaca, belgesel, deneysel ya da animasyon olarak g\u00f6sterebiliyor.<\/p>\n

Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n ille de profesyonel ya da amat\u00f6r sinemac\u0131 olmas\u0131 gerekmiyor. Bir ev kad\u0131n\u0131 da, bir ilkokul \u00f6\u011frencisi de, bir manav da, bir bakkal da kat\u0131labiliyor. Proje, di\u011fer benzer giri\u015fimlerin aksine, sadece “sen \u00e7ek g\u00f6nder, biz de\u011ferlendiririz” demiyor. <\/p>\n

Proje, ayn\u0131 zamanda kendi i\u00e7inde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 dayan\u0131\u015fma ile de benzersiz. \u00d6rne\u011fin, projeye kat\u0131lmak isteyenlerin kameras\u0131 yoksa kamera, kurgu olana\u011f\u0131 yoksa teknik yard\u0131m, oyuncu gerekiyorsa oyuncu, \u00e7evirmen gerekiyorsa \u00e7evirmen deste\u011fi sa\u011flan\u0131yor, kendi aralar\u0131nda. “Senaryom da yok, kameram da; ama bu projede ille de yer almak istiyorum” diyenlere de kap\u0131lar ard\u0131na kadar a\u00e7\u0131k. “Hay hay…” diyorlar, “…ho\u015fgeldiniz, bize biraz kendinizden s\u00f6z ederseniz size g\u00f6re bir i\u015fimiz mutlaka d\u00fc\u015fecektir, kimbilir bir kat\u0131l\u0131mc\u0131n\u0131n filminde oynars\u0131n\u0131z, bize \u00e7eviri yapabilirsiniz, m\u00fczik haz\u0131rlayabilirsiniz, i\u015fte ne t\u00fcr meziyetleriniz var, bir \u00f6\u011frensek, gerisi kolay…” Projede yar\u0131\u015fma yok, \u00f6d\u00fcl yok, h\u0131rs yok, me\u015fhur etme vaadi yok. Bar\u0131\u015f i\u00e7in bir \u015feyler yapma ve dayan\u0131\u015fma fikri var…<\/p>\n

(5)<\/strong> Ekonomik ve siyasal egemenliklerini s\u00fcrekli k\u0131labilmenin yolar\u0131ndan biri de k\u00fclt\u00fcrel egemenlik sa\u011flamakt\u0131r. CIA’n\u0131n k\u00fclt\u00fcr ve sanat vak\u0131flar\u0131 kurmas\u0131, m\u00fczeler, sanat merkezleri a\u00e7mas\u0131, hatta sanat dergileri yay\u0131nlamas\u0131 bo\u015funa de\u011fildir. Holivut’un Amerikan ya\u015fam tarz\u0131n\u0131 ve emperyalist k\u00fclt\u00fcr\u00fc yaymadaki rol\u00fc de art\u0131k herkesce bilinen bir ger\u00e7ektir. \u0130lgin\u00e7tir ki k\u00fclt\u00fcre bu denli \u00f6nem(!) veren ABD, Irak’\u0131 i\u015fgal etti\u011finde ilk olarak kitapl\u0131klar\u0131 ve m\u00fczeleri ya\u011fmalam\u0131\u015f, kullan\u0131lamaz hale getirmi\u015fti.<\/p>\n

(**)<\/strong> Vedat T\u00fcrkali’nin Bekle Bizi \u0130stanbul \u015fiirine g\u00f6nderme ile.<\/p>\n

 <\/p>\n

G\u00fcr\u015fat \u00d6zdemir – Sinemac\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n

www.sanalt.net\/sanalt<\/font><\/u><\/a> <\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"“Emperyalizm bug\u00fcn art\u0131k bir \u00fclkeyi, toplar\u0131 ve askerleri ile girip klasik anlamdai\u015fgal etmiyor. Yeni s\u00f6m\u00fcrgecilik, bug\u00fcn, uzmanlar\u0131, kredileri, bar\u0131\u015f g\u00f6n\u00fcll\u00fcleri,\u00fcsleri ile yani kendini gizleyerek bir \u00fclkeyi i\u015fgal ediyor.” (*)\nOperasyon isimleriyle kafan\u0131z\u0131n kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahmin etti\u011fim \u015fu g\u00fcnlerde, bir de ben yeni iki operasyondan s\u00f6z a\u00e7arak bu kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmak istemezdim. Ama b\u00f6yle yapmazsam, ge\u00e7enlerde yap\u0131lan bir tiyatro etkinli\u011fi s\u0131ras\u0131nda akl\u0131ma tak\u0131lan ve sonras\u0131nda da a\u015fa\u011f\u0131da okuyaca\u011f\u0131n\u0131z hale gelen konular\u0131 da aktaramam\u0131\u015f olacakt\u0131m. S\u00f6z\u00fc uzatmayay\u0131m, bu iki yeni operasyondan birisi Kentsel D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, di\u011feri de K\u00fclt\u00fcr Ba\u015fkenti. Nas\u0131l, bunlar\u0131 daha \u00f6nceden duydunuz mu? Hem de bunlar birer operasyon de\u011fil de proje mi? \u0130stanbul’un bilinir ve turizm a\u00e7\u0131s\u0131ndan tercih edilir olmas\u0131 i\u00e7in bu t\u00fcr projeler \u00f6nemli ve gerekli mi?\n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[4689],"tags":[],"class_list":{"0":"post-921","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-secki"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/921","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=921"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/921\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=921"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=921"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=921"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}