{"id":933,"date":"2009-03-05T09:33:46","date_gmt":"2009-03-05T06:33:46","guid":{"rendered":"http:\/\/politeknik.org.tr\/\/?p=933"},"modified":"2019-01-28T18:37:55","modified_gmt":"2019-01-28T15:37:55","slug":"ueretim-suerecinde-uecretli-isiz-muehendis-mimar-ve-ehir-planclarnn-yeri-ve-toplumsal-konumlar-1-2-yavuz-bayuelken","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/ueretim-suerecinde-uecretli-isiz-muehendis-mimar-ve-ehir-planclarnn-yeri-ve-toplumsal-konumlar-1-2-yavuz-bayuelken\/","title":{"rendered":"\u00dcretim s\u00fcrecinde \u00fccretli, i\u015fsiz m\u00fchendis, mimar ve \u015fehir planc\u0131lar\u0131n\u0131n yeri ve toplumsal konumlar\u0131 (1-2) – Yavuz Bay\u00fclken"},"content":{"rendered":"

Yakla\u015f\u0131k 1850’lerde, sanayile\u015fmenin belirli bir a\u015famas\u0131nda do\u011fan, \u00e7a\u011fda\u015f kimli\u011fini 1929 b\u00fcy\u00fck ekonomik krizi ile bulan m\u00fchendis, k\u00fcreselle\u015fen kapitalizmle birlikte yeni bir kimlik aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n pe\u015findedir. Mimarl\u0131k ise daha eski (kadim) bir ge\u00e7mi\u015fe sahiptir. Ancak burjuvazinin iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmesi ve kentlerde meta \u00fcretimi ve sat\u0131m\u0131na ge\u00e7mesi ile doruk noktas\u0131na ula\u015fan bir meslek evrimi izlemi\u015ftir. Bug\u00fcnlerde tekelle\u015fen in\u015faat sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn girdab\u0131nda tasar\u0131m ve konsept (kavram) aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n pe\u015findedir. \u015eehir planlama ise \u00e7ok daha yak\u0131n bir d\u00f6nemin \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Pek \u00e7ok parametreyi optimize edecek bir anlay\u0131\u015f\u0131, kapitalizmin dizginlenemez g\u00fcc\u00fcyle ba\u011fda\u015ft\u0131rmakla kimli\u011fini bulmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/font><\/p>\n


\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 hem m\u00fchendis, hem de mimar ve \u015fehir planc\u0131s\u0131 i\u00e7in bir sars\u0131nt\u0131, yeniden toparlanma ve s\u0131\u00e7rama d\u00f6neminin ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r. A\u015f\u0131r\u0131 \u00fcretim, at\u0131l kapasite, biriken ve yat\u0131r\u0131ma d\u00f6n\u00fc\u015femeyen sermaye, y\u00fcksek i\u015fsizlik oran\u0131, dizginlenemeyen k\u00e2r ve toplumsal dengelerin bozulmas\u0131 1929 krizini ve sonraki ekonomik krizleri tetiklemi\u015ftir. Buna ko\u015fut olarak emek, sermaye ve politik g\u00fc\u00e7 ili\u015fkileri yeniden bi\u00e7imlenmi\u015ftir. Patlayan sava\u015f asl\u0131nda kapitalizmin yeni kanallara aray\u0131\u015f\u0131na devletlerin m\u00fcdahale anlay\u0131\u015f\u0131na ve eme\u011fin y\u00fckselen m\u00fccadelesine “\u015fiddetle” \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Sava\u015f yeni teknolojileri yaratm\u0131\u015f ve m\u00fchendisin g\u00f6rev kapsam\u0131n\u0131 yeni bir y\u00fckseli\u015f \u00e7izgisinde farkl\u0131la\u015ft\u0131rm\u0131\u015f ve yetkinle\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n

Sava\u015f sonras\u0131ndan 1970’lere kadar yeniden payla\u015f\u0131m, hem yeni \u00fclkelerin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ve sistemlerini belirledi hem de pazar\u0131n boyutlar\u0131n\u0131 alabildi\u011fine geni\u015fletti. Yeniden \u00fcretim pazarlar\u0131 yeni \u00fcr\u00fcn ve teknolojilerle doyururken bir ba\u015fka krizi de g\u00fcndeme getiriyordu. Krizin kar\u015f\u0131s\u0131nda en k\u00f6kl\u00fc d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm,toplum-sal ya\u015fant\u0131n\u0131n her alan\u0131nda ko\u015fulland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan “Ford-Keynes” sisteminden kaynaklanan \u00fcretim\/t\u00fcketim modelinin esnekle\u015ftiril-mesi yolunda at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Taylorizm, H.Ford’un, ara\u00e7lar\u0131n\u0131n seri \u00fcretiminin ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi montaj hatt\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nce sanayiyi y\u00f6nlendirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Burada temel kural; seri \u00fcretim, kitle \u00fcretimi ve ak\u0131lc\u0131-modern-pop\u00fclist demokrasi \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fcn\u00fcn sahne almas\u0131d\u0131r. Buradaki s\u0131n\u0131fla\u015fmada bilin\u00e7li bir i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na gidi\u015f s\u00f6z konusudur.<\/p>\n

Bu yap\u0131da Keynes\u00e7i program; kitle \u00fcretimini t\u00fcketebilecek zamana ve olana\u011fa sahip olan, e\u011fitim, bar\u0131nma ve sa\u011fl\u0131k gibi temel gereksinimleri sa\u011flanan, piyasa kar\u015f\u0131s\u0131nda korunan, \u00f6rg\u00fctl\u00fc\/sendikal\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fanlar kesimini d\u00fc\u015fleyen “refah devletini” \u00f6ng\u00f6r\u00fcyordu. \u00c7a\u011fda\u015f i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 kadar \u00e7a\u011fda\u015f m\u00fchendis ve mimar da 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ertesinde doru\u011funa ula\u015fan bu ortamda \u00f6ng\u00f6r\u00fcyordu. Sermayenin yap\u0131sal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc \u015firket birle\u015fmelerini de k\u0131\u015fk\u0131rtm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin 2005’te bir veya birden fazla Avrupa \u015firketini i\u00e7eren toplam al\u0131m sat\u0131mlar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 8022’ye, toplam de\u011feriyse 876 milyar dolara eri\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n

Birle\u015fme hummas\u0131n\u0131n sonucu, m\u00fchendislerinde i\u00e7inde bulundu\u011fu her sekt\u00f6rden binlerce, on binlerce emek\u00e7i, i\u015flerinden at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bir k\u0131s\u0131mda \u015firketle birlikte “\u00fcr\u00fcn stoku” gibi yeni firmaya sat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (devredilmi\u015ftir). Son iki y\u0131l i\u00e7inde yaln\u0131zca Avrupa ve ABD’de b\u00fcy\u00fck \u015firket evliliklerinden dolay\u0131 350.000 ki\u015finin i\u015fine son verildi\u011fi kaydedilmi\u015ftir. Bu durum, k\u00fcresel kapitalizmin emek\u00e7iler \u00fczerindeki ekonomik tehditlerinden yaln\u0131zca biridir. M\u00fchendis, mimar ve \u015fehir planc\u0131lar\u0131 \u00fczerinde yaln\u0131zca \u00fccretlerinin yeterli olmamas\u0131 de\u011fil i\u015f g\u00fcvenli\u011finin yok edilmesi ve i\u015fsiz b\u0131rak\u0131lmas\u0131 olgusu da Demokles’in k\u0131l\u0131c\u0131 gibi as\u0131l\u0131 durmaktad\u0131r. D\u00fcnya yeniden eme\u011fin k\u00f6lele\u015ftirilmesine do\u011fru rotas\u0131n\u0131 \u00e7evirmi\u015ftir.<\/p>\n

Yeni Liberalizm, Fordizm’in seri \u00fcretiminin kar\u015f\u0131s\u0131na, Toyota’da uygulanan yayg\u0131n bi\u00e7imiyle, esnek \u00fcretimi koymaktad\u0131r. 1980’ler-de ba\u015flay\u0131p 2000’lerde yerine oturan bu teknolojik uygulama ile eme\u011fin bir par\u00e7as\u0131 olan m\u00fchendislikte kimlik a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir:<\/p>\n

– Tekrarlanan par\u00e7a i\u015flerdeki ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yerine, farkl\u0131 \u00fcnite ve i\u015flevlere kayan bir nitelik kaymas\u0131 ve fonksiyonel bir de\u011fi\u015fim ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

– Bunun gere\u011fi olarak i\u015fyerinde m\u00fchendis-mimar s\u00fcrekli olarak e\u011fitime tabi tutulmakta, belirli normlar \u015firket k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle harmanlanarak benimsetilmektedir.<\/p>\n

– Y\u00f6netim kademesi ile \u00fcretim-da\u011f\u0131t\u0131m-pazarlama kademeleri “bilgi-deneyim ve denetim” de b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n

– Hi\u00e7bir i\u015fte uzmanla\u015fma istenmemekte,
karar s\u00fcrecinde, inisiyatif kullanmada ve verimlilikte sorumluluk yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.” Verimlilik art\u0131\u015f\u0131” mesai d\u0131\u015f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma, yo\u011fun \u00e7al\u0131\u015fma, birka\u00e7 ki\u015filik \u00e7al\u0131\u015fma ile \u00f6zde\u015f olmaktad\u0131r.<\/p>\n

-M\u00fchendis, yeni \u00f6rg\u00fctlenmede di\u015flinin bir par\u00e7as\u0131 de\u011fil, t\u00fcm s\u00fcrecin rutin bir ak\u0131ll\u0131 vidas\u0131d\u0131r. Kafas\u0131 ve eme\u011fi ile i\u015fin tamam\u0131na eklemlenmi\u015ftir.<\/p>\n

– Her \u015firket “\u015firket k\u00fclt\u00fcr\u00fc” ad\u0131 alt\u0131nda, m\u00fchendis ve i\u015f\u00e7iye, sembol, t\u00f6ren ve rit\u00fcellerle beslenen bir aidiyet kazand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

– \u00dccretler, g\u00fcvenceler ve sosyal ayr\u0131cal\u0131klar, her m\u00fchendisin s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisindeki ba\u015far\u0131s\u0131na ve uyumuna g\u00f6re, bireysel pazarl\u0131\u011fa ve takdire dayal\u0131 kriterlere g\u00f6re belirlenir. \u00c7al\u0131\u015fanlar aras\u0131nda rekabet temel unsur olarak ele al\u0131n\u0131r.<\/p>\n

\u00dcretim s\u00fcrecinde \u00fccretli, i\u015fsiz m\u00fchendis, mimar ve \u015fehir planc\u0131lar\u0131n\u0131n yeri ve toplumsal konumlar\u0131 (2)<\/strong><\/em>
M\u00fchendisin toplumdaki yeri, s\u0131n\u0131fsal konumu ve \u00fcretim s\u00fcrecindeki i\u015flevi pek \u00e7ok tan\u0131m ve yoruma konu olmu\u015ftur. F.W. Taylor’un m\u00fchendis tan\u0131m\u0131 “Kapitalist i\u015fletmenin sorunu, m\u00fchendisin sorunudur. M\u00fchendis her \u015feyden \u00f6nce bir y\u00f6neticidir” \u015feklinde olmu\u015ftur. Taylor devam eder; “M\u00fchendisin temel g\u00f6revi t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n tek tek refah\u0131n\u0131 sa\u011flamaya ba\u011fl\u0131 olarak i\u015fveren maksimum refah\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r”. O halde bu ba\u011flamda m\u00fchendislik, hem i\u015f\u00e7inin istedi\u011fi en y\u00fcksek \u00fccreti alabilmesinin hem de i\u015fverenin istedi\u011fi gibi, \u00fcretimi olas\u0131 en d\u00fc\u015f\u00fck i\u015f g\u00fcc\u00fc maliyeti ile ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmesinin ko\u015fullar\u0131n\u0131 sa\u011flayan temel bir y\u00f6netim i\u015flevidir. Burada pek \u00e7ok parametrenin yer ald\u0131\u011f\u0131 bir denklemi \u00e7\u00f6zmek ve optimal sonu\u00e7lar\u0131 elde etmek s\u00f6z konusudur.
Bu konuda ikinci tan\u0131m T. Veblen’e aittir. “M\u00fchendislik, i\u015fletme d\u00fczeyinde bir y\u00f6netim i\u015flevini de\u011fil, sanayi toplumunun \u00f6zg\u00fcn niteli\u011fini tan\u0131mlayan, k\u00f6klerini modern teknolojinin yap\u0131s\u0131nda bulan bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 simgelemektedir.”. Buna g\u00f6re sanayi toplumu n\u00fcfusun refah\u0131n\u0131 s\u00fcrekli artt\u0131r\u0131r. M\u00fchendislik sanayinin ko\u015fullar\u0131nda s\u00fcrekli iyile\u015ftirmelerle \u00fcretkenli\u011fi artt\u0131r\u0131p, insan\u0131n maddi var olu\u015funu geli\u015ftirebilme g\u00fcc\u00fcne sahiptir. Kapitalizmde sermaye-emek \u00e7eli\u015fkisinin yan\u0131 s\u0131ra daha \u00e7arp\u0131c\u0131 bi\u00e7imde m\u00fchendis-i\u015fadam\u0131 \u00e7eli\u015fkisi vard\u0131r.<\/p>\n

Ayn\u0131 durum “estetik-i\u015flev ve malzemeyi” optimize etmekle, meslekte rasyonelli\u011fi sa\u011flayacak mimar ve kent dokusu ile n\u00fcfusu ihtiya\u00e7lar do\u011frultusunda b\u00fct\u00fcnle\u015ftirecek planlamay\u0131 yapan \u015fehir planc\u0131s\u0131 i\u00e7inde ge\u00e7erlidir. Yat\u0131r\u0131m\u0131 ve \u00fcretimi kitleler lehine hesaplay\u0131p, planlayarak ger\u00e7ekle\u015ftirmek bu meslek grubunun temel i\u015flevi olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Taylor ve Veblen’in tan\u0131mlar\u0131nda iki u\u00e7 durumda:<\/p>\n

– Bir yanda i\u015fverenin beklenti ve rasyonalitesi ile uyumlu g\u00f6rev yapan m\u00fchendis \u00bb \u00d6te yanda i\u015fverenle, ge\u00e7mi\u015f kitle yarar\u0131na karar almakla, \u00e7eli\u015fkili konumda m\u00fchendis kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmektedir. Birincide m\u00fchendis ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir toplumsal katmanda, ikincisinde politik bilinci geli\u015fmi\u015f, emek cephesinin yan\u0131nda aktif rol \u00fcstlenen bir rolde “\u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n i\u00e7inde” yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde k\u00fcreselle\u015fmeye kar\u015f\u0131, kamu yarar\u0131na, toplum refah\u0131na y\u00f6nelik, planl\u0131 ve istihdam odakl\u0131 sanayile\u015fme, egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n politikalar\u0131 ile \u00f6rt\u00fc\u015fmemektedir. Uluslar aras\u0131 tekellerini yo\u011funla\u015fma ve toplula\u015fmas\u0131, k\u00fcresel gelirin %50’sinin %1’nin elinde olmas\u0131 gibi bir ger\u00e7e\u011fi t\u00fcm kat\u0131l\u0131\u011f\u0131yla vurgulamaktad\u0131r. Bilim ve teknoloji kapitalist rekabetin ara\u00e7lar\u0131 olarak i\u015flemekte ve geni\u015f emek\u00e7i kitlesinin daha \u00e7ok s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcne ve gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n derinle\u015fmesine yol a\u00e7an ara\u00e7lar\u0131 kullanmaktad\u0131r.<\/p>\n

M\u00fchendis ve mimarlar\u0131n giderek b\u00fcy\u00fck bir kesimi, \u00fcretim s\u00fcrecinde, \u00fccretli eme\u011fin bir katman\u0131 olarak yer almaktad\u0131r. Burada ki m\u00fccadele yukar\u0131da belirtilen genel sava\u015f\u0131n\u0131n kapsam\u0131nda kalmaktad\u0131r. K\u00fc\u00e7\u00fck at\u00f6lye sahipli\u011fi veya k\u00fc\u00e7\u00fck m\u00fchendislik-mimarl\u0131k b\u00fcrolar\u0131ndaki \u00fcretim s\u00fcreci, kapitalist bir i\u015fleyi\u015ften \u00e7ok, bir zanaatk\u00e2r\u0131n-kinin \u00f6zelliklerini ta\u015f\u0131r. Bu b\u00fcrolar\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u00fccretli bir mimar veya m\u00fchendis yoktur. Hatta herhangi bir \u00fccretli de \u00e7al\u0131\u015fmaz. B\u00fcro sahibinin eme\u011fi belirleyici olup, hem i\u015fin sahibi bir kapitalist hem de b\u00fcrosunun \u00fccretli i\u015f\u00e7isidir. Sermayesi, i\u015fyerindeki ara\u00e7lar veya at\u00f6lyesindeki tezgahlardan ibarettir. Buralarda bir sermaye birikimi olu\u015famaz. 1990’h y\u0131llarda b\u00fcy\u00fck i\u015fletme ve yap\u0131 \u015firketlerinin kurulmas\u0131 ile, at\u00f6lye\/b\u00fcro’lar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 batm\u0131\u015f, yenileri olu\u015fturulamam\u0131\u015f, buradaki m\u00fchendis ve mimarlar \u00fccretli emek kategorisine ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde yat\u0131r\u0131mlar\u0131n \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde imalat sanayi sekt\u00f6r\u00fcnde \u00f6nceli\u011fi ve yo\u011funlu\u011fu kaybetmesi \u00fcretimin “verimlilik art\u0131\u015f\u0131” ad\u0131 alt\u0131nda istihdam\u0131 geni\u015fletecek bir model almaktan uzakla\u015fmas\u0131, i\u015fsizli\u011fi g\u00fcndemin birinci maddesine oturtmu\u015ftur. \u00d6zellikle T\u00fcrkiye’nin hemen t\u00fcm sekt\u00f6rlerinde b\u00fcy\u00fcmeye ve \u00fcretim art\u0131\u015f\u0131na kar\u015f\u0131n, i\u015fsizlik artmaktad\u0131r. Asl\u0131nda bilindi\u011fi gibi i\u015fsizlik, kapitalist yap\u0131n\u0131n zorunlu bir \u00fcr\u00fcn\u00fc ve \u00f6n ko\u015fuludur. Genel olarak, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 (emek\u00e7ileri) i\u015fsizli\u011fi g\u00f6t\u00fcren nedenler, i\u015f g\u00fcc\u00fc pazar\u0131yla b\u00fct\u00fcnle\u015ftikleri \u00f6l\u00e7\u00fcde,m\u00fchendis, mimar ve \u015fehir planc\u0131lar\u0131n\u0131 da “yedek i\u015f\u00e7i ordusu” i\u00e7inde yer almaya zorlayan ko\u015fullar\u0131 yarat\u0131r.<\/p>\n

M\u00fchendis, mimar ve \u015fehir planc\u0131lar\u0131n\u0131n meslek \u00f6rg\u00fctleri olan odalar, her y\u0131l giderek artan \u00fcyelerinin \u00fcretim s\u00fcrecinin d\u0131\u015f\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00fccretlerinin d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, i\u015f g\u00fcvencelerinin azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 hatta yok oldu\u011funu bilmekte ve a\u00e7\u0131klamaktad\u0131rlar. Ancak 1975’den bu yana sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir “\u00fcye profili” ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yap\u0131lmamm\u0131\u015f, yap\u0131lanlar analiz edilmemi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla i\u015fsizlik ve \u00fccretlere ili\u015fkin kay\u0131tlar ortaya konulmam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak i\u015fsizli\u011fin mimar m\u00fchendis ve \u015fehir planc\u0131lar\u0131nda \u00f6nemli sorunlardan biri oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Tek tek odalar\u0131n \u00f6rg\u00fct birimlerinden gelen raporlarda %10-15 aras\u0131nda i\u015fsiz m\u00fchendis oldu\u011fu belirtilmektedir. \u00dccretli m\u00fchendisler ise toplam\u0131n yakla\u015f\u0131k %85’ini olu\u015fturmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla yukar\u0131da yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z analizlerin, \u00f6nemli bir mimar-m\u00fchendis kitlesi ile \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n

M\u00fchendis, mimar ve \u015fehir planc\u0131lar\u0131n\u0131n \u00fcretim s\u00fcreci i\u00e7inde konumlar\u0131, i\u015flev ve yeri bir kez belirlenince, onlar\u0131n ortak emek m\u00fccadelesinde yer almas\u0131 ve k\u00fcresel kapitalizmin kitleleri k\u00f6lele\u015ftiren ve yoksulla\u015ft\u0131ran ara\u00e7lar\u0131na kar\u015f\u0131 birlikte hareket etmesi do\u011fal olarak ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. TMMOB’ye ba\u011fl\u0131 meslek odalar\u0131n\u0131n bu m\u00fccadelede \u00f6nemli bir sorumluluk y\u00fcklendi\u011fi ve, bunun yerine getirilmesi i\u00e7in her platformu kullanmas\u0131 gerekti\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/font><\/p>\n

 <\/p>\n

Kaynak: sendika.org <\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Yakla\u015f\u0131k 1850’lerde, sanayile\u015fmenin belirli bir a\u015famas\u0131nda do\u011fan, \u00e7a\u011fda\u015f kimli\u011fini 1929 b\u00fcy\u00fck ekonomik krizi ile bulan m\u00fchendis, k\u00fcreselle\u015fen kapitalizmle birlikte yeni bir kimlik aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n pe\u015findedir. Mimarl\u0131k ise daha eski (kadim) bir ge\u00e7mi\u015fe sahiptir. Ancak burjuvazinin iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmesi ve kentlerde meta \u00fcretimi ve sat\u0131m\u0131na ge\u00e7mesi ile doruk noktas\u0131na ula\u015fan bir meslek evrimi izlemi\u015ftir. Bug\u00fcnlerde tekelle\u015fen in\u015faat sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn girdab\u0131nda tasar\u0131m ve konsept (kavram) aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n pe\u015findedir. \u015eehir planlama ise \u00e7ok daha yak\u0131n bir d\u00f6nemin \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Pek \u00e7ok parametreyi optimize edecek bir anlay\u0131\u015f\u0131, kapitalizmin dizginlenemez g\u00fcc\u00fcyle ba\u011fda\u015ft\u0131rmakla kimli\u011fini bulmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.\n","protected":false},"author":5,"featured_media":40571,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-933","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-bilgibelge"},"acf":[],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/933","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=933"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/933\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=933"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=933"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eonmeet.com\/pol\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=933"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}